Το πόσο ευαίσθητο λουλούδι είναι ο τουρισμός με την οικονομική του διάσταση φάνηκε στη φετινή ITB, την Διεθνή Έκθεση Τουρισμού του Βερολίνου, την μεγαλύτερη παγκοσμίως που συμπλήρωσε φέτος 60 χρόνια αδιάλειπτης λειτουργίας. Ήταν κάτι σαν σεισμογράφος για τι περιμένει φέτος όλους εκείνους που έχουν επενδύσει στην φετινή σεζόν μετά τις καλές επιδόσεις της περσινής χρονιάς. Πρώτη αντίδραση που καταγράψαμε με όλους όσους μιλήσαμε ήταν… ασκήσεις ψυχραιμίας και προσαρμογής.
«Τα πρόσφατα γεγονότα που βλέπουμε στη Μέση Ανατολή είναι βαθιά ανησυχητικά και οι σκέψεις όλων μας στη DERTOUR βρίσκεται με όλους όσους έχουν πληγεί, αντιμετωπίζουμε αυτή την κατάσταση με μεγάλη σοβαρότητα. Σε τέτοιες στιγμές βλέπουμε επίσης πόσο τα ταξίδια εξαρτώνται από την εμπιστοσύνη, την ασφάλεια και τις ανθρώπινες σχέσεις» μας είπε σε συνέντευξη Τύπου ο Κριστόφ Ντεμπί, CEO του ομίλου με έντονη παρουσία στην Ελλάδα, τον δεύτερο δημοφιλέστερο προορισμό μετά την Τουρκία για την εταιρεία του.
Βέβαια, σημείωσε, ότι είναι ακόμη νωρίς για να μιλήσει για κρατήσεις, δεδομένου ότι οι κρατήσεις πχ για Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν ήδη γίνει. «Για τους άλλους προορισμούς είναι ακόμα λίγο νωρίς, παρατηρούμε καλή τάση στις κρατήσεις και συνολικά θα έλεγα ότι τα πράγματα για τις άλλες περιοχές είναι σχετικά σταθερά». Κανένας άλλος γερμανικός τουροπερέιτορ δεν στέλνει τόσους ταξιδιώτες σε προορισμούς μεγάλων αποστάσεων όσο η DERTOUR. Γι αυτό αυτό που τον απασχολεί πρωτίστως τον Κριστόφ Ντεμπί είναι πώς θα επαναπατρίσει πελάτες από χώρες του Κόλπου, αλλά κι από χώρες του Ινδικού Ωκεανού, που πέταξαν με αεροπορικές εταιρίες, όπως Emirates, Etihad και Qatar Airways. Τα ξενοδοχεία Fairmont και Burj Al Arab, που χτυπήθηκαν είναι συνεργαζόμενα του ομίλου.
Κριστόφ Ντεμπί, CEO DERTOUR
Κίνηση στο κυπριακό περίπτερο
Η έναρξη των αμερικανοισραηλινών επιθέσεων δύο μέρες πριν τα επίσημα εγκαίνια της έκθεσης ήταν κεραυνός εν αιθρία. Το «μύριζε» κανείς στον αέρα, αρκεί να έκανε μια απλή βόλτα, ιδίως την πρώτη ημέρα, στους εκθεσιακούς χώρους 160.000 τμ. Το ενδιαφέρον μας στράφηκε πρωτίστως στο κυπριακό περίπτερο, το οποίο έδωσε έμφαση στο ότι η Κύπρος προεδρεύει γι αυτό το εξάμηνο στην ΕΕ. Με ευχαρίστηση διαπιστώσαμε ότι ήταν γεμάτο από ξένους πελάτες που διαπραγματεύονταν με κύπριους ξενοδόχους την επόμενη σεζόν. Μιλώντας με τους ίδιους βέβαια παρατηρούσε κανείς κάποιες ρυτίδες αγωνίας στα πρόσωπά τους. Όλοι όμως δήλωσαν ότι ελπίζουν να τελειώσει γρήγορα ο πόλεμος.
Παρών στο περίπτερο και ο Κύπριος υφυπουργός Τουρισμού κ. Κώστας Κουμής, ο οποίος δεν δέχθηκε να μιλήσει στους Έλληνες δημοσιογράφους παρά τις επίμονες επισημάνσεις ότι το θέμα ενδιαφέρει την Ελλάδα. Το υπουργείο του ωστόσο έβγαλε ανακοίνωση Τύπου με τις καθησυχαστικές δηλώσεις του. «Κανένας οργανωτής ταξιδιών και καμία αεροπορική εταιρεία δεν έκανε καν σκέψη να μειώσει τα προγράμματά του προς τη χώρα μας, ένδειξη ότι η Κύπρος παραμένει ψηλά στις προτεραιότητες τόσο των αεροπορικών εταιρειών όσο και των οργανωτών ταξιδιών, και σίγουρα και των ταξιδιωτών», αναφέρεται στη δήλωσή του, που καταλήγει με μια ενισχυμένη ένεση αισιοδοξίας. «Πρέπει να είμαστε αισιόδοξοι, αλλά και προσεκτικοί. Ο τουρισμός ευδοκιμεί σε περιβάλλον ειρήνης, εμπιστοσύνης και αισιοδοξίας, και τα στοιχήματα κερδίζονται μόνο όταν επικρατεί πνεύμα καλής διάθεσης και αισιοδοξίας, και εννοείται ασφάλεια στον προορισμό». Πόσες φορές υπάρχει η λέξη αισιοδοξία; Τρεις!
Ο παράγων χρόνος
Στο γειτονικό ελληνικό περίπτερο υπό την σκέπη του ΕΟΤ η κίνηση την πρώτη ημέρα ήταν ήπια. Σε αυτήν βρίσκονταν 81 εκθέτες, αλλά υπήρχαν και περιοχές, κυρίως νησιά, όπως η Ρόδος, που είχαν δικά τους περίπτερα. Φέτος το υπουργείο Τουρισμού δεν εκπροσώπησε η κ. Κεφαλογιάννη, όπως γίνεται συνήθως τα τελευταία χρόνια, αλλά η υφυπουργός Άννα Καραμανλή, η οποία είχε σειρά επαφών κυρίως με αεροπορικές εταιρείες και τουρ οπερέιτορ.
«Τα μηνύματα και για το 2026 είναι θετικά και οι γεωπολιτικές εξελίξεις, προς το παρόν, δεν δείχνουν να επηρεάζουν τη ζήτηση της Ελλάδας ως τουριστικό προορισμό» είπε μιλώντας στους Έλληνες δημοσιογράφους. «Ο ελληνικός τουρισμός παρακολουθεί με μεγάλη προσοχή αλλά και ψυχραιμία τις εξελίξεις, και όλα αυτά τα χρόνια σε ένα διεθνές περιβάλλον πολλαπλών κρίσεων έχει επιδείξει μια αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα». Ασκήσεις ψυχραιμίας και ρεαλισμού κάνουν και οι Έλληνες εκθέτες. Αίφνης η κυρία Αρετή Στασινού, ειδική σύμβουλος του Περιφερειάρχη Ηπείρου σε θέματα τουρισμού, βρίσκεται σε στάση αναμονής, ίσως και στα κάρβουνα, γιατί οι Ισραηλινοί είναι εδώ και κάποια χρόνια πολύ καλοί πελάτες.
«Να κάνουμε το πρόβλημα ευκαιρία»
«Είναι πολύ λίγος ο χρόνος από τότε που ξεκίνησε όλη αυτή την δύσκολη κατάσταση, υπάρχει ανησυχία στον επαγγελματικό κόσμο, ειδικά στις ορεινές περιοχές, γιατί το 50% περίπου των Ισραηλινών τουριστών κατευθύνονται κυρίως στα Ζαγοροχώρια και στα Τζουμέρκα, και λιγότερο στο Μέτσοβο και στην πόλη των Ιωαννίνων» μας είπε.
Πάντως επειδή η Ήπειρος είναι προορισμός 4 εποχών ίσως να μην νιώσει τόσο πολύ τις επιπτώσεις, όπως ενδεχομένως τα ελληνικά νησιά. Πέρυσι ήταν η καλύτερη χρονιά, κι αυτό που προσπάθησαν και κατάφεραν οι άνθρωποι του τουρισμού στην Ήπειρο είναι να επιμηκύνουν την τουριστική χρονιά τόσο στο ορεινό όσο και στο παραλιακό μέτωπο. Ένα νησί κορυφαίος προορισμός για Γερμανούς κι άλλους τουρίστες είναι η Κρήτη. «Η πρώτη αντίδραση είναι το μούδιασμα, γιατί αυτή η Έκθεση δεν είναι η αρχή, αλλά το τέλος μιας σπουδαίας τουριστικής προβολής, που ξεκίνησε τον Σεπτέμβριο στο Παρίσι και τελειώνει στο Βερολίνο» μας είπε ο κ. Κυριάκος Κώτσογλου, Αντιπεριφερειάρχης Τουρισμού Κρήτης. «Δεν μπορούμε να πούμε ότι υπάρχουν ακυρώσεις αυτή τη στιγμή και με την έννοια αυτή δεν μπορούμε να μιλήσουμε για συνέπειες. Είναι κάτι παραπάνω από βέβαιο ότι αυτή η σκιά θα επηρεάσει τον τουριστικό προορισμό. Το ερώτημα είναι πόσο. Και τα δύο σενάρια, το καλό και το κακό, είναι στο μυαλό μας».
Ο κ. Κώτσογλου γνωρίζει πολύ καλά την ιδιαίτερα ευαίσθητη θέση του νησιού λόγω των βάσεων στη Σούδα και προτρέπει τους ανθρώπους του τουρισμού να μην το βάλουν κάτω. «Αυτό που λέω πάντα είναι, φροντίστε να ανοίξετε τα ξενοδοχεία σας, να ανοίξετε τα εστιατόριά σας, να είμαστε έτοιμοι, τα τραπέζια στρωμένα, τα κρεβάτια έτοιμα για τους ανθρώπους που θα έρθουν. Κάθε επίσκεψη, κάθε κουβέντα, να είναι για μας μια χρυσή σελίδα τουρισμού. Μ’ αυτό τον τρόπο ίσως, όπως κάναμε και στην πανδημία, να μετατρέψουμε το πρόβλημα σε ευκαιρία, αλλά πάντα ευχόμενοι οι άνθρωποι να είναι ειρηνικοί και να ευημερούν».
Εξαγωγή ασφάλειας από τη… Συρία
Στο τεράστιο περίπτερο με εκπροσώπους τουρισμού από αραβικές χώρες το κλίμα ήταν στο όριο της κατάθλιψης. Καταρχήν δεν επιβεβαιώθηκε ότι η Σουηδική Αραβία ακύρωσε, μετά το Ισραήλ, την συμμετοχή της. Αλλά το περίπτερο δεν είχε καμιά σχέση με την περσινή ζωντάνια παρά τις φιλότιμες προσπάθειες των διοργανωτών. Σε άλλα σημεία είδαμε περίπτερα στημένα, αλλά άδεια, και σε άλλα περίπτερα μισοτελειωμένα. Πολλοί δεν μπόρεσαν να έρθουν, άλλοι προτίμησαν να μην το διακινδυνεύσουν.
Αντίθετα, το συριακό περίπτερο ήταν γεμάτο επισκέπτες. Η Συρία, μετά την πτώση του καθεστώτος Ασάντ τον Δεκέμβριο του 2024, συμμετέχει για πρώτη φορά στην Έκθεση Τουρισμού του Βερολίνου κάνοντας μικρό αλλά σημαντικό άνοιγμα. Ένα και μοναδικό ήταν το ταξιδιωτικό γραφείο που είδαμε, το Sahara Travel&Tourism, του Μανάφ Αλχαλαμπί με έδρα τη Δαμασκό. “Έχουμε αιφνιδιαστεί θετικά από την ανταπόκριση” μας λέει. “Υπάρχει έντονο ενδιαφέρον για τη χώρα μου, είμαστε αισιόδοξοι. Θέλουμε να δείξουμε στον κόσμο τι συνέβη στη Συρία και ότι δεν κινδυνεύουν”. Παρών και ο υφυπουργός Τουρισμού Φάρατζ αλ-Κασκούς (Faraj al-Qashqoush), ο οποίος είχε σειρά συναντήσεων με εκπροσώπους του τουρισμού.
Μανάφ Αλχαλαμπί Sahara Travel&Tourism
“Μετά την απελευθέρωση της Συρίας και την πτώση του καθεστώτος επικρατεί ηρεμία και σχεδόν απόλυτη ασφάλεια” είπε στο ΒΗΜΑ εκθειάζοντας τα τουριστικά θέλγητρα της χώρας του. “Δεν υπάρχουν εντάσεις, επικρατεί ηρεμία σε ολόκληρη τη χώρα, πέρυσι υποδεχτήκαμε πάνω από 250.000 τουρίστες και θα επιδιώξουμε φέτος να αυξήσουμε τον αριθμό”. Η χώρα θέλει να επιστρέψει στον παγκόσμιο τουριστικό χάρτη και να καθησυχάσει εύλογους φόβους ασφάλειας σε μια χώρα που δεν έχει βρει ακόμη τα πολιτικά της πατήματα. “Σας προσκαλούμε για να δείτε ιδίοις όμμασι την κατάσταση, αν δεν με πιστεύετε” μου είπε δίνοντάς μου το χέρι του και την κάρτα του.
Ο τουρισμός είναι τελικά ανθεκτικός
Στην πίστη στηρίζουν τις ελπίδες τους όλοι οι φετινοί εκθέτες της ITB. Ότι ο παγκόσμιος τουρισμός δεν θα καταρρεύσει από πιθανή επέκταση του πολέμου. Ο CEO της DERTOUR Κριστόφ Ντεμπί υποστηρίζει ότι το τουριστικό κύμα θα ανακατευθυνθεί από ανατολικούς σε δυτικούς προορισμούς και υπό αυτήν την έννοια το ευαίσθητο λουλούδι του τουρισμού και στην Ελλάδα δεν θα μαραθεί.
«Μόλις ανοίξαμε ένα νέο πολυτελές ξενοδοχείο της σειράς Ananea στην Κρήτη, όπου βλέπουμε πολύ καλούς αριθμούς κρατήσεων. Έτσι ενισχύουμε την παρουσία μας στη Μεσόγειο» λέει στο ΒΗΜΑ. «Η Ελλάδα είναι πολύ σημαντική αγορά για μας», λέει. Δείγματα απαισιοδοξίας για τα μελλούμενα στον κλάδο του; Ούτε κατά διάνοια. «Έχετε μπροστά σας έναν αισιόδοξο που διευθύνει έναν τουριστικό όμιλο. Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο η καμπύλη ανάπτυξης του τουρισμού είναι μόνο ανοδική. Ανεξάρτητα από την κρίση πετρελαίου, την 11η Σεπτεμβρίου, την πανδημία. Γι αυτό είμαι αισιόδοξος».
