Από το Λονδίνο και το Παρίσι μέχρι τη Νέα Υόρκη, το Σίδνεϊ και τη Στοκχόλμη, τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια συλλογική προσπάθεια ο Ιανουάριος να αποκτήσει έναν νέο συμβολισμό: την εθελοντική αποχή από το αλκοόλ, αποκαλούμενη «Dry January», ή αλλιώς «Πρόκληση του Ιανουαρίου».

Η ιδέα είναι απλή: για 31 ημέρες, οι συμμετέχοντες απέχουν από την κατανάλωση αλκοόλ, με στόχο όχι μόνο την αποτοξίνωση του οργανισμού, αλλά και την επαναξιολόγηση των συνηθειών τους. Πόσο συχνά πίνουμε; Σε ποιες περιστάσεις; Και πόσο βαθιά είναι ενσωματωμένο το αλκοόλ στην κοινωνική μας ζωή;

Το κίνημα

Το κίνημα ξεκίνησε οργανωμένα το 2013 στο Ηνωμένο Βασίλειο, με στόχο να ενθαρρύνει τους ανθρώπους να απέχουν από το αλκοόλ για έναν μήνα και να επανεξετάσουν τη σχέση τους με την κατανάλωσή του, σε ένα κοινωνικό περιβάλλον όπου η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ αποτελούσε διαχρονικό πρόβλημα δημόσιας υγείας (μεταξύ 1960 και 2002 οι θάνατοι από κίρρωση τριπλασιάστηκαν).

Με τα χρόνια εξαπλώθηκε σε πολλές χώρες, όπως το Βέλγιο, ο Καναδάς, η Αυστραλία, η Νέα Ζηλανδία και οι ΗΠΑ, αποκτώντας σαφή διεθνή χαρακτήρα. Μόνο τον Ιανουάριο του 2025, εκατομμύρια άνθρωποι συμμετείχαν παγκοσμίως.

Σε χώρες με ισχυρή κουλτούρα κατανάλωσης αλκοόλ, όπως η Βρετανία και η Γαλλία, το Dry January έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Στη Βρετανία, όπου γεννήθηκε η πρωτοβουλία, υποστηρίζεται από έναν ευρύ συνασπισμό επιστημονικών και κοινωνικών φορέων, ενώ συνοδεύεται από καμπάνιες ενημέρωσης και ψηφιακά εργαλεία αυτοπαρακολούθησης.

Στη Γαλλία, αν και η κρατική στήριξη είναι περιορισμένη λόγω των λόμπι του αλκοόλ όπως εξηγεί ο γαλλικός Monde, το κίνημα συνεχίζει να αναπτύσσεται μέσω ενώσεων υγείας και τοπικών πρωτοβουλιών, αντανακλώντας μια σταδιακή προσπάθεια αλλαγής στάσης απέναντι στο αλκοόλ.

Παρότι σε πολλές χώρες παρατηρείται μακροπρόθεσμη μείωση της συνολικής κατανάλωσης αλκοόλ, τα φαινόμενα επεισοδιακής υπερκατανάλωσης παραμένουν ανησυχητικά.

Ειδικοί στον τομέα των εξαρτήσεων επισημαίνουν ότι πρωτοβουλίες όπως το Dry January λειτουργούν προληπτικά, επιτρέποντας στους συμμετέχοντες να διαπιστώσουν στην πράξη τα οφέλη της μείωσης ή της αποχής, χωρίς απαραίτητα να στοχεύουν στην πλήρη αποχή εφ’ όρου ζωής.

Τα κίνητρα

Τα κίνητρα συμμετοχής ποικίλλουν. Η βελτίωση της υγείας και της ευεξίας βρίσκεται στην κορυφή, ακολουθούμενη από την ανάγκη για «επανεκκίνηση» (reset) μετά τις γιορτές, την προσωπική πρόκληση και την εξοικονόμηση χρημάτων. Ιδιαίτερα μεταξύ των νεότερων ηλικιών, το Dry January αποκτά και συλλογική διάσταση, καθώς πολλοί επιλέγουν να το επιχειρήσουν μαζί με φίλους ή συναδέλφους.

Τα επιστημονικά δεδομένα ενισχύουν τη δυναμική του κινήματος. Μελέτες δείχνουν ότι ακόμη και μια προσωρινή αποχή από το αλκοόλ μπορεί να οδηγήσει σε βελτίωση της ποιότητας του ύπνου, της αρτηριακής πίεσης, της ηπατικής λειτουργίας και των επιπέδων ενέργειας, ενώ συχνά συνοδεύεται από καλύτερη συγκέντρωση και αυξημένη παραγωγικότητα. Το σημαντικότερο, όμως, είναι ότι πολλοί συμμετέχοντες διατηρούν μειωμένη κατανάλωση αλκοόλ και τους επόμενους μήνες.

Παράλληλα, η άνοδος του Dry January συνδέεται με μια ευρύτερη τάση, όπου η αυτοφροντίδα και το κυνήγι της ευεξίας βρίσκονται όλο και περισσότερο στο επίκεντρο – κάτι που αντανακλάται και από τις σχετικές διαδικτυακές αναζητήσεις οι οποίες σύμφωνα με τη βρετανική Independent κυριάρχησαν καθ’ όλη τη διάρκεια του 2025, καταδεικνύοντας το αυξανόμενο παγκόσμιο ενδιαφέρον για την υγεία, την αυτοβελτίωση και την ψυχική ευεξία.