«Στον αέρα» χιλιάδες ασφαλισμένοι

Τον βίαιο εγκλωβισμό χιλιάδων ασφαλισμένων στην εργασία προβλέπει το πακέτο των νέων ασφαλιστικών μέτρων που βρίσκεται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων μεταξύ κυβέρνησης και τρόικας. Περί τους 250.000 υπολογίζεται ότι έχουν θεμελιώσει δικαίωμα συνταξιοδότησης, ενώ 150.000 από αυτούς έχουν και την ηλικιακή προϋπόθεση και δύνανται να αποχωρήσουν ανά πάσα στιγμή.

Τον βίαιο εγκλωβισμό χιλιάδων ασφαλισμένων στην εργασία προβλέπει το πακέτο των νέων ασφαλιστικών μέτρων που βρίσκεται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων μεταξύ κυβέρνησης και τρόικας. Περί τους 250.000 υπολογίζεται ότι έχουν θεμελιώσει δικαίωμα συνταξιοδότησης, ενώ 150.000 από αυτούς έχουν και την ηλικιακή προϋπόθεση και δύνανται να αποχωρήσουν ανά πάσα στιγμή.

Η κατάργηση όλων των πρόωρων συνταξιοδοτήσεων πριν από το 62ο έτος της ηλικίας και η αύξηση των ετών ασφάλισης από τα 15 στα 20 για την παροχή της κατώτατης σύνταξης είναι τα δύο βασικά μέτρα που περιέχονται στο πακέτο των αλλαγών και ανατρέπουν τον προγραμματισμό των ασφαλισμένων.

«Οσοι έχουν τις προϋποθέσεις δεν πρόκειται να θιγούν. Δεν θα πρέπει να φύγουν βιαστικά» σημειώνει ο πρώην υπουργός Εργασίας κ. Γ. Κουτρουμάνης, ο οποίος έχει διατυπώσει φόβους ότι το σύστημα θα καταρρεύσει αν αποχωρήσουν – ταυτοχρόνως – όσοι έχουν τη δυνατότητα.
Από την άλλη πλευρά, περί τους 100.000 ασφαλισμένους που διαθέτουν τα ένσημα και «περιμένουν» το όριο ηλικίας βρίσκονται «στον αέρα», καθώς είναι εξαιρετικά πιθανό οι αλλαγές να τους εγκλωβίσουν στην εργασία για αρκετά ακόμη χρόνια.
Οι κατηγορίες αυτές θα πρέπει να περιμένουν την τελική διαμόρφωση της ρύθμισης.
Η κυβέρνηση έχει αντιπροτείνει τη σταδιακή κατάργηση των πρόωρων συνταξιοδοτήσεων, από το 2019 ως το 2021.
Δηλαδή όσοι θεμελιώνουν δικαίωμα ως τις 31/12/2018 με βάση την πρόταση της ελληνικής πλευράς θα διατηρήσουν το ισχύον καθεστώς. Το 2019 τα όρια ηλικίας – για όσους βγαίνουν πριν από τα 62 – θα αυξηθούν κατά δύο και το 2020 κατά τέσσερα έτη. Από το 2021 όλοι θα οδηγηθούν στο 62ο έτος. Επίσης η κυβέρνηση προτείνει η αύξηση των ετών ασφάλισης από 15 σε 20 για τις πρόωρες να αφορά τους γεννηθέντες από το 1975 και εντεύθεν, αλλά αυτό το σημείο απορρίφθηκε. Οσοι διαθέτουν από 15 ως 20 έτη θα λαμβάνουν αναλογική – με τα ένσημά τους – σύνταξη. Τα κατώτερα όρια – βασικής και αναλογικής σύνταξης – θα είναι εγγυημένα για όσους έχουν 20 έτη ασφάλισης.
Σύμφωνα με τις προτάσεις της κυβέρνησης – εφόσον γίνουν δεκτές – δεν κινδυνεύουν οι ασφαλισμένοι προ του 1983 σε Δημόσιο και ειδικά ταμεία, εφόσον αποχωρήσουν πριν από το 2018. Οι συγκεκριμένοι ασφαλισμένοι μπορούν να αποχωρήσουν με 35 έτη, ανεξαρτήτως ορίου ηλικίας, ως το 2018.
Ευνοϊκότερες ρυθμίσεις ισχύουν στο Δημόσιο για έγγαμες γυναίκες και μητέρες ανηλίκων, που ασφαλίστηκαν πριν από το 1983. Μπορούν να συνταξιοδοτηθούν με τη συμπλήρωση 24 ετών και 6 μηνών χωρίς όριο ηλικίας (η πλειονότητα έχει ήδη αποχωρήσει). Ειδικότερη διάταξη υπάρχει για τους απασχοληθέντες στο Δημόσιο πριν από την 1/1/1983 εκπαιδευτικούς, οι οποίοι μπορούν να συνταξιοδοτηθούν με 30 έτη ασφάλισης. Προϋπόθεση είναι η συμπλήρωση του 55ου έτους.
Στο ΙΚΑ ισχύουν ενιαίες ρυθμίσεις για όσους ασφαλίστηκαν ως τις 31/12/1992 (δηλαδή δεν υπάρχει διαχωρισμός για ασφαλισμένους πριν και μετά το 1983). Η «έξοδος» ακόμη και στην περίπτωση της 35ετίας γίνεται με το κατά περίπτωση όριο ηλικίας. Γυναίκες στο Δημόσιο με 25ετία ως το τέλος του 2010 και συμπληρωμένο το 60ό έτος δικαιούνται πλήρη σύνταξη (στα 55 μειωμένη).

ΚΕΠΕ – ΜΕΛΕΤΗ

Η πλειονότητα φεύγει νωρίτερα με ειδικές διατάξεις

Ακτινογραφία των συνταξιούχων και των ηλικιών τους αποτελεί η αναλογιστική μελέτη του ΚΕΠΕ την οποία έχει στα χέρια του το υπουργείο Εργασίας. Ενδεικτικός των προτάσεων της μελέτης για περικοπές των πρόωρων συνταξιοδοτήσεων είναι ο σχολιασμός σύμφωνα με τον οποίο «η ύπαρξη συνταξιούχων γήρατος, σε ηλικία κοντά ή μικρότερη των 50 ετών, στερείται κάθε λογικής. Ιδιαιτέρως σε μια χώρα δηµογραφικά γερασµένη, η οποία ταυτοχρόνως αντιμετωπίζει σοβαρά οικονοµικά προβλήµατα».


Κίνητρα παραμονής
Αναλύοντας το κορυφαίο θέμα των πρόωρων συνταξιοδοτήσεων, οι συντάκτες της έκθεσης σημειώνουν: «Ενα ασφαλιστικό σύστηµα µε χαλαρούς κανόνες συνταξιοδότησης και σχετικά υψηλά ποσοστά αναπλήρωσης δεν είναι βιώσιµο. Θα πρέπει να υπάρχουν κίνητρα παραμονής στην εργασία, αλλά και αντικίνητρα για την πρόωρη αποχώρηση». Συµπερασματικά μπορεί να σημειωθεί ότι η έξοδος δεν διαφέρει µόνο ανά Ταµείο, αλλά και ανά φύλο, επιβεβαιώνοντας τον κατακερµατισµό του ασφαλιστικού συστήµατος και των κανόνων που το διέπουν.

Οι νεότεροι συνταξιούχοι είναι οι δημόσιοι υπάλληλοι:
Σύμφωνα με τη μελέτη, τη μικρότερη ηλικία εξόδου παρουσιάζουν οι άνδρες δημόσιοι υπάλληλοι, περίπου στα 57 έτη. Την υψηλότερη οι ασφαλισµένοι στον ΟΓΑ, περίπου στα 65 έτη. Ενδιάµεσα και εγγύτερα προς τον ΟΓΑ βρίσκονται οι ασφαλισµένοι άνδρες στον ΟΑΕΕ (63,7 έτη), ενώ οι ασφαλισµένοι στα λοιπά Ταµεία (58,2 έτη) και στο ΙΚΑ (60,6 έτη), πιθανόν ως αποτέλεσµα της εκτεταµένης ένταξης πολλών επαγγελµάτων στα Βαρέα και Ανθυγιεινά (ΒΑΕ), είναι πιο κοντά στο Δηµόσιο.
Οι ένστολοι (οι οποίοι αποτελούν σχεδόν το ένα τρίτο των συνταξιούχων του Δημοσίου) συνεχίζουν να αποστρατεύονται στην ηλικία των 53 ετών ή οι αιρετοί δικαιούνται σύνταξη µε µόλις δύο εκλογικές θητείες.

Γυναίκες:
Παρόµοια µε τους άνδρες είναι η κατάταξη κατά µέση ηλικία συνταξιοδότησης και ασφαλιστικό ταµείο και στις ασφαλισµένες γυναίκες. Είναι ίσως αξιοσηµείωτο ότι ως και το 2010 το Δηµόσιο έδινε το δικαίωµα στις εκεί εργαζόµενες γυναίκες µε οικογένεια να συνταξιοδοτούνται αρκετά νωρίτερα από τους άνδρες. Οι εργαζόµενες στο Δηµόσιο δεν αξιοποιούσαν συχνά αυτό το προνόµιο, αλλά από το 2013 καταγράφεται µια µετατόπιση από την ηλικιακή οµάδα 56-60 προς τη νεότερη 51-55, επιβεβαιώνοντας το κλίµα φόβου εγκλωβισµού που είχε δηµιουργηθεί.

ΙΚΑ:
Η πλειονότητα φεύγει νωρίτερα κάνοντας χρήση ειδικών διατάξεων. Μόνο το 21% των ασφαλισμένων του ΙΚΑ (16% των ανδρών και 30% των γυναικών) συνταξιοδοτούνται στην κανονική ηλικία. Η πλειονότητα των ασφαλισμένων του Ταμείου κάνει χρήση εξαιρέσεων και ειδικών καθεστώτων. Αξίζει να σηµειωθεί ότι αυτοί που συνταξιοδοτούνται µε το καθεστώς των Βαρέων και Ανθυγιεινών Επαγγελμάτων είναι σχεδόν το ένα τρίτο των συνταξιούχων και οι δικαιούχοι αναπηρικής σύνταξης περίπου 16%, προσεγγίζοντας συνολικά τους µισούς συνταξιούχους του Ταμείου. Και αυτό σε μια µη βιοµηχανική χώρα.

Χρόνος ασφάλισης:
Το μεγαλύτερο ποσοστό των νέων αιτήσεων για συνταξιοδότηση γίνεται από ασφαλισμένους με 4.500 ως 4.799 ημέρες ασφάλισης (δηλαδή 15 ως 16 έτη εργασίας). Δηλαδή με τα κατώτατα όρια. Το άθροισμα των νέων αιτήσεων για συνταξιοδότηση με εισφορές ως 4.500 ένσημα είναι 26%. Δηλαδή το ένα τέταρτο των νέων συντάξεων του ΙΚΑ αφορά ασφαλισµένους που έχουν καταβάλει εισφορές για λιγότερο από 15 έτη.

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Οικονομία
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk