Ο κρυφός εμφύλιος των δικηγόρων

Η συνέντευξη Τύπου των υποψήφιων προέδρων του ΔΣΑ στην αίθουσα της ΕΣΗΕΑ ήταν σε πλήρη εξέλιξη όταν κάποιοι άκουσαν από το βάθος τις έντονες διαμαρτυρίες του δικηγόρου Γ. Μαραγκού: «Αποχωρώ, ντροπή, είναι δυνατόν να παίρνουμε μέρος σε εκλογές και να αναλύουμε τα προβλήματα των δικηγόρων βάζοντας στην ίδια θέση τους έμμισθους με τους μαχόμενους, σε ποια χώρα γίνεται αυτό;». Το επεισόδιο, παραμονές του πρώτου γύρου των εκλογών στον μεγαλύτερο επιστημονικό σύλλογο της χώρας, είναι απολύτως αντιπροσωπευτικό της διαφορετικότητας των «φυλών» των αθηναίων δικηγόρων, και όχι μόνο, αφού πολλά κοινωνικά και πολιτικά χαρακτηριστικά τους είναι τα ίδια και για άλλους συλλόγους της χώρας.

Οι επαναληπτικές εκλογές στον ΔΣΑ- σήμερα και την Τρίτη- που αριθμεί συνολικά 21.300 δικηγόρουςμέλη θα κριθούν ασφαλώς και από τα χαρακτηριστικά αυτών των φυλών, που χωρίζονται με κοινωνικά αλλά και πολιτικά κριτήρια… Οι δύο υποψήφιοι, Δ. Βερβεσός (προέρχεται από το ΠαΣοΚ) και Γ.Αδαμόπουλος (προέρχεται από τη ΝΔ), θα απευθυνθούν στη μεγάλη μάζα των μαχόμενων δικηγόρων, που είναι περίπου 8.000 άνθρωποι, που καθημερινά συνωστίζονται στα δικαστήρια της Αθήνας, κυρίως στο τρίγωνο Αλεξάνδρας, Ευελπίδων και Λουκάρεως, πίσω από τον Αρειο Πάγο.
Οποιος ξεφύλλισε τα προεκλογικά φυλλάδια των υποψηφίων στις εκλογές που πέρασαν είδε με μια απλή ματιά ότι οι συνθήκες άσκησης του επαγγέλματος έχουν αλλάξει πολύ και ότι μπροστά στο παλιό κοινωνικό status, που τοποθετούσε τον δικηγόρο στα ζητούμενα του επαγγελματικού προσανατολισμού, σήμερα η κρίση του επαγγέλματος δείχνει ότι νέοι όροι έχουν μπει στην καθημερινή πραγματικότητα του νέου δικηγόρου, που αφορούν ακόμη και την άσκηση του επαγγέλματος με τη μέθοδο του φασόν, με το κομμάτι δηλαδή. Ας δούμε όμως ποιες είναι αυτές οι φυλές που έχουν αλλάξει δραματικά το προφίλ του επαγγέλματος απομακρύνοντάς το από τις ηρωικές εποχές των μεγάλων αγορεύσεων μετά τα μεσάνυχτα στις αίθουσες της Σανταρόζα, όπου στεγάζονταν τα δικαστήρια, αφού και το ωράριο έχει επίσης αλλάξει…
Ο πλέον χαρακτηριστικός διαχωρισμός μεταξύ της μεγάλης μάζας των δικηγόρων είναι ασφαλώς αυτός των εμμίσθων, που υπολογίζονται σε 5.000, και των υπολοίπων, που είναι οι μαχόμενοι. Πολλοί πάντως από αυτούς έχουν και τις δύο ιδιότητες, αφού μπορεί να έχουν μια αντιμισθία και από την άλλη πλευρά να αγωνίζονται καθημερινά στις δικαστικές αίθουσες. Μεταξύ των εμμίσθων υπάρχει και η υποκατηγορία των κατ΄ αποκοπήν αμειβομένων, με το κομμάτι, είτε σε τράπεζες είτε σε ασφαλιστικές εταιρείες είτε σε εταιρείες κινητής τηλεφωνίας, που καταρρίπτουν τον παραδοσιακό τρόπο άσκησης του επαγγέλματος. Ετσι, εξανεμίζεται, όπως λένε όσοι γνωρίζουν και ζουν στον χώρο, ο χαρακτήρας του ελεύθερου επαγγέλματος, ενώ η έλλειψη ξεκάθαρης έμμισθης θέσης απαγορεύει την κοινωνική προστασία που υπαγορεύει η κανονική έμμισθη σχέση… Από την άλλη πλευρά, οι μαχόμενοι δικηγόροι ζουν στην καθημερινή αβεβαιότητα της είσπραξης των αμοιβών τους ή του χρόνου που πρέπει να διαχειριστούν με τα υπερφορτωμένα δικαστήρια.
Μια άλλη πολυσυζητημένη κατηγορία είναι αυτή των ασκούμενων και νέων δικηγόρων. Εκπροσωπείται από τον Μιχάλη Καλαντζόπουλο, ο οποίος δικαίως προβάλλει με κάθε ευκαιρία τη σχεδόν δουλεμπορική σχέση που υπάρχει με τον μεγαλοδικηγόρο ή με τον παλαιότερο δικηγόρο. Στην Ενωση Ασκούμενων και Νέων Δικηγόρων ανήκουν και οι νέοι συνεργαζόμενοι, οι οποίοι επίσης έχουν προσβλητική σχέση εργασίας κάποιες φορές με τους… συνεργάτες τους. Είναι συνολικά 8.500 στην Αθήνα και από αυτούς το 80%-90% έχει έμμισθη σχέση με κάποιο γραφείο. Οι ασκούμενοι δεν αμείβονται με ποσό μεγαλύτερο των 400 ευρώ κάθε μήνα, χωρίς ασφάλιση βέβαια, ενώ οι νέοι δικηγόροι παίρνουν μισθό περίπου 700-800 ευρώ. Δεν υπάρχουν και πολλά περιθώρια επιλογών, αφού σύμφωνα με επίσημα στοιχεία στην Ελλάδα αντιστοιχούν ανά 100.000 κατοίκους 342 δικηγόροι, όταν στη Γερμανία στον ίδιο αριθμό κατοίκων αντιστοιχούν 168 δικηγόροι, στην Ιταλία 290 και στην Ισπανία 266…
Οι δικηγορικές εταιρείες θα μπορούσαν να εκληφθούν ως ακόμη μία κατηγορία, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι είναι η πλειοψηφία. Υπάρχουν ήδη δικηγορικές εταιρείες 6-8 ατόμων, αλλά είναι λίγες. Η κατηγορία των μεγαλοδικηγόρων, των καθηγητών, οι οποίοι ασκούν επίσης μάχιμη δικηγορία, και των άλλων που βγαίνουν στα τηλεοπτικά παράθυρα είναι απλώς μειοψηφία και δεν χαρακτηρίζει τη μεγάλη μάζα εκείνων που αγωνίζονται να επιβιώσουν. Τα τελευταία χρόνια μόνο η σύνταξη συμβολαίων μειώθηκε κατά 12%!

Το πιο σύντομο ανέκδοτο: δικηγόρος-μάνα

Μια πάσχουσα κατηγορία του επαγγέλματος είναι οι γυναίκες δικηγόροι (στη φωτογραφία διαδηλώνουν έξω από τη Βουλή). Οι αμερικανικές ταινίες με τις δυναμικές δικηγορίνες με τις γόβες στιλέτο εδώ δεν έχουν αντίκρισμα. Πολλές αναγκάζονται να υποαπασχολούνται, ενώ άλλες, όταν τους εμπιστευθούν κάποια σοβαρή υπόθεση, δεν έχουν τη δυνατότητα ούτε να πουν «όχι» στα εξοντωτικά ωράρια που τους επιβάλλουν οι εργοδότες τους και ξεπερνούν πολύ συχνά και καθημερινά τις 12 ή 14 ώρες δουλειάς! Οι δικηγόροι-μάνες με μωρά δεν έχουν τη δυνατότητα να έχουν μειωμένο ωράριο· αυτό ακούγεται στα δικηγορικά γραφεία σαν το πιο σύντομο ανέκδοτο!

Οι γερόλυκοι και ο βρώμικος πόλεμος

Οι δικηγόροι διαχωρίζονται και με πολιτικά κριτήρια.Υπάρχουν, για παράδειγμα, οι «γερόλυκοι» συνδικαλιστές,όπως οΘ.Σχινάς (από τον χώρο της Αριστεράς),ο Π.Γαλετσέλης(παλαιό ΠαΣοΚ και αργότερα ΔΗΚΚΙ, που πήρε ποσοστό 7,63%) και ο Δ.Βερβεσός,παρ΄ ότι δεν ξεπερνά τα 45 χρόνια.
Διεκδικεί άλλωστε για τρίτη φορά την προεδρία και πάντα ήταν κοντά στα συνδικαλιστικά του ΔΣΑ.Πολιτικά εκπροσωπεί επισήμως σήμερα τον χώρο του ΠαΣοΚ, προηγείται για πρώτη φορά τα τελευταία χρόνια με ποσοστό 25,95% έναντι τουΓ.Αδαμόπουλου , που ήρθε δεύτερος με ποσοστό 19,84%.
Ο τελευταίος έχει διατελέσει και σε κυβερνητική θέση επί κυβέρνησης Καραμανλή και θεωρείται ότι υποστηρίζεται και από κύκλους του ΛΑΟΣ. Ο άλλος υποψήφιος της ΝΔΜ. Ζαφειρόπουλοςπου φερόταν να είναι κοντά και στονΑντ. Σαμαράαλλά και στηνΝτόρα Μπακογιάννηήρθε τρίτος με ποσοστό 19,41% και από ανθρώπους του καταγγέλλεται ότι του έγινε βρώμικος πόλεμος! Ο Θ. Σχινάς προέρχεται από τον χώρο του ΣΥΡΙΖΑ (ποσοστό 8,51%) και εμφανίστηκε στη συνέντευξη Τύπου του Δ. Βερβεσού την Πέμπτη…
Ισχυρή φωνή στον ΔΣΑ έχουν και οι εκπρόσωποι της Ριζοσπαστικής Αριστεράς με την Εναλλακτική Παρέμβαση Δικηγόρων Αθήνας. Επί χρόνια εκλεγόταν μέλος του ΔΣ του συλλόγου ο Κ.Παπαδάκης, ο οποίος εφέτος δεν ήταν υποψήφιος.Εκλέγεται στις τελευταίες εκλογές μέλος του ΔΣ για τη συγκεκριμένη παράταξη οΔ.Σαραφιανός, ενώ θα αντικατασταθεί αργότερα από τουςΘ. ΣυμεωνίδηκαιΙ. Ραχιώτη , που πήραν τις περισσότερες ψήφους.

ΜΑΡΤΥΡΙΕΣ

MΙΚΑΕΛΑ KΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΥ
μητέρα δύο παιδιών
Εχουμε πυροσβεστικό ρόλο
«Η δουλειά του δικηγόρου έχει πολλές ευθύνες και οι πελάτες πολλές απαιτήσεις.Ο συνδυασμός για μια γυναίκα να είναι καλή δικηγόρος και συγχρόνως καλή σύζυγος και μητέρα είναι εκρηκτικός.Θυμάμαι άπειρες φορές να τρέχω να προλάβω τα παιδιάπου επιστρέφουν από το σχολείο,ενώ έχω βγει από πολύωρες συσκέψεις με πελάτες μου. Εμείς οι δικηγόροι έχουμε συχνά πυροσβεστικό ρόλο να παίξουμε. Για να μη λέμε όμως μόνο τα κακά, αγχωνόμαστε, αλλά δημιουργούμε. Και όλα αυτά γίνονται γιατί μας αρέσει η νομική επιστήμη».

ΡΟΗ ΠΑΥΛΕΑ
Αντιμέτωπη με τον μισογυνισμό
«Οι συνθήκες στο επάγγελμα έχουν χειροτερέψει τα τελευταία χρόνια. Είναι δύσκολη για μια γυναίκα η καθημερινή άσκηση δικηγορίας. Κανένας σύντροφος ή σύζυγος κατ΄ αρχήν δεν μπορεί να καταλάβει τα εξοντωτικά ωράρια και τι σημαίνει να είσαι μόνιμα χωμένος στα βιβλία και να τρέχεις από το πρωί ως το βράδυ να προλάβεις τον πελάτη.Εκτός και αν είναι δικηγόρος.Από την άλλη πλευρά,η έδρα,οι δικαστές,αντιμετωπίζουν τη γυναίκα δικηγόρο και με κριτήρια μισογυνισμού.Και αυτό γίνεται και από γυναίκες δικαστές.Πάντως προσωπικά, όταν διαπιστώνω τέτοια φαινόμενα,δεν διστάζω να διεκδικήσω τα δικαιώματά μου και του πελάτη μου».

ΠΕΤΡΟΣ Μ. 29 ετών,εργάζεται και με το…κομμάτι
Φίλοι μου έχουν αλλάξει επάγγελμα
«Δεν θέλω να αποκαλύψω το όνομά μου γιατί δεν ξέρω τι επιπτώσεις θα έχει στους πελάτες. Φιλοξενούμαι από ένα γραφείο και δεν έχω μισθό,παίρνω ποσοστά ανά υπόθεση.Προσπαθώ να έχω και δικές μου υποθέσεις.Πολλές φορές δεν βγαίνει ο μήνας και δεν μπορούμεούτε εγώούτε άλλοι φίλοι μου να πληρώσουμε τα ταμεία μας. Πολλοί συνάδελφοι και φίλοι μου έχουν αλλάξει επάγγελμα. Τα πράγματα είναι δύσκολα και φυσικά μένω με τους γονείς μου. Δεν σκέφτομαι ασφαλώς να κάνω οικογένεια».

ΓΙΑΝΝΑ ΠΕΠΕ 27 ετών
Οι λιγότερο αμειβόμενοι επιστήμονες
«Οι νέοι στην ηλικία μου αντιμετωπίζουν τα ίδια προβλήματα.Μας προτιμούν για να στελεχώνουμε τα γραφεία και όχι για να παρευρισκόμαστε στα ακροατήρια. Είμαστε οι πιο χαμηλά αμειβόμενοι επιστήμονες.Οι περισσότεροι δουλεύουμε πάνω από 8 ώρες και έχουμε καθεστώς εργασίας εμμίσθου,αλλά παραμένουμε ελεύθεροι επαγγελματίες. Οι περισσότεροι από εμάς θέλουμε τουλάχιστον 10 χρόνια για να σταθούμε μόνοι μας στα πόδια μας».
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Κοινωνία
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk