Με τις «Τρωάδες» τουΕυριπίδηηΝικαίτη Κοντούρη μετρά την τρίτη της τραγωδία και την τρίτη της κάθοδο στην Επίδαυρο. Μετά τη «Μήδεια» (1997) με τηνΚαρυοφυλλιά Καραμπέτη και την «Αντιγόνη» με τηΛυδία Κονιόρδου (2002), και οι δύο παραγωγές του Εθνικού, σκηνοθετεί το έργο-θρήνο των ηττημένων, με τη Λήδα Πρωτοψάλτηστον ρόλο της Εκάβης, υπό τη σκέπη του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος. Για την ηθοποιό με την πενηντάχρονη θητεία στο σανίδι η έκπτωτη βασίλισσα είναι η πρώτη της αναμέτρηση με το αρχαίο δράμα και το θέατρο του Πολυκλείτου.«Η Λήδα Πρωτοψάλτη είναι δοσμένη με πάθος σ΄ αυτή τη δουλειά»επισημαίνει η Νικαίτη Κοντούρη.«Διαθέτει ένα ισχυρό αίσθημα δικαίου και είναι τόσο βοηθητική προς όλους μας…».
Για τη σκηνοθέτιδα οι «Τρωάδες» είναι ένα σύγχρονο έργο, γι΄ αυτό και το τοποθετεί στο πλαίσιο ενός σημερινού πολέμου. Μέσα σε ένα βομβαρδισμένο σχολείο τα παιδιά του πολέμου παίζουν μέσα στα χαλάσματα, ανάμεσα σε σπασμένα θρανία, πεταμένα βιβλία και ρημαγμένους τοίχους.
«Αυτός ο χώρος»εξηγεί«μεταλλάσσεται και εξελίσσεται, γίνεται ένας χώρος τράνσιτ προσαγωγής και προσωρινής κράτησης των θυμάτων του πολέμου- και όπως όλοι οι πόλεμοι,είναι άγριος και βίαιος.Ο Ευριπίδης,θέλοντας να μιλήσει για την καταστροφή της Μήλου από τον αθηναϊκό στόλο,δανείστηκε τον μύθο του Τρωικού Πολέμου.Είναι ο πρώτος ρεαλιστής δραματουργός που πήρε έναν μύθο και τον έκανε μέγιστο θεατρικό έργο.Οσο για το κείμενο,εν έτει 2009,βρίθεικυριολεκτικάρεαλιστικών στοιχείων.Δεν αναζητεί ούτε ψάχνει το μεγαλείο του στα ποιητικά ή λυρικά. Προσωπικά θέλησα να σταθώ στα αναγνωρίσιμα σημάδια του και να επικεντρωθώ στην κακοποίηση του ανθρώπου από άνθρωπο και κυρίως στη γυναίκα.Γι΄ αυτό και επιλέξαμε έναν άμεσο και ταπεινό τρόπο γι΄ αυτές τις ηρωίδες».
Πλάι στη βασίλισσα Εκάβη η Ανδρομάχη δεν είναι παρά ένα σπαρασσόμενο πλάσμα και η Κασσάνδρα μια ιδιαίτερη φιγούρα με ξυρισμένο κεφάλι, μια γυναίκα ντυμένη απλά,«σαν να τη φοβούνται και να την ντρέπονται συγχρόνως». Οσο για την Ελένη, είναι το πρόσωπο που επιβεβαιώνει τον μύθο του. Μέσα σε αυτό το προσωρινό στρατόπεδο αμάχων συγκεντρωμένες οι γυναίκες της Τροίας θα μετατρέψουν το μοιρολόι τους σε θρήνο των ηττημένων και των εξορισμένων όλου του κόσμου.
Με έναν λόγο άμεσο και ευθύβολο που μεγεθύνει τα συναισθήματα, με τη βασίλισσα να κλαίει και να πονάει σαν βασίλισσα, αποφεύγοντας καθετί μικρό και μελοδραματικό, η παράσταση του ΚΘΒΕ τονίζει τον πόνο μέσα από ένα χρονικό θανάτων που προαναγγέλλονται και συμβαίνουν.«Μοιάζει σαν να κάνουμε ζωντανό ρεπορτάζ σε εμπόλεμη ζώνη» λέει η Νικαίτη Κοντούρη, η οποία προσθέτει ότι ο πρόλογος των θεών στην τραγωδία γίνεται από τα παιδιά ανάγνωσμα επί σκηνής,«με την αθωότητα που διαθέτουν αλλά και με τη διάθεση να ξορκίσουν τον φόβο του θανάτου,τον φόβο και τον θάνατο». Μέσα από σύγχρονα κείμενα-μαρτυρίες γυναικών από πρόσφατους πολέμους, στην Κύπρο, στη Βοσνία, στην Αφρική, η παράσταση κάνει τη δική της παρέμβαση-παράβαση. «Πρόκειται για ένα κατ΄ εξοχήν πολιτικό έργο»τονίζει«και τολμηρό θα έλεγαως προς την κατάθεση ψυχής,το επίπονο και επώδυνο της διαδικασίας.Και όλα αυτά είναι ενταγμένα στην παράστασηακολουθώντας το κείμενο και δίνονταςσυγχρόνωςέναν παλμό».Και αναρωτιέται: «Γιατί να την κάνεις αυτή την τέχνη αν δεν θέλεις να πάρεις θέση απέναντι στα πράγματα;».
Με περίπου 20 χρόνια στο ενεργητικό της η Νικαίτη Κοντούρη έχει διαγράψει την προσωπική της πορεία της μέσα σε έναν μάλλον ανδροκρατούμενο χώρο, όπως είναι η σκηνοθεσία. Με καταγωγή από τα Γιάννενα και σπουδές στην Αμερική, έχει συνεργασθεί στο παρελθόν με το Αμόρε, τηνΚατερίνα Μαραγκού, το ζεύγοςΤσακίρογλου- Διαβάτη, τηνΜπέττυ Αρβανίτηαλλά και τονΛευτέρη Βογιατζή, τηνΚαρυοφυλλιά Καραμπέτη, τηΛυδία Φωτοπούλου, τις κρατικές σκηνές και τα ΔΗΠΕΘΕ, άλλοτε υπηρετώντας το κλασικό έργο και άλλοτε το σύγχρονο. Οσο για τις δύο προηγούμενες σκηνοθεσίες της στο αρχαίο δράμα, ευτύχησε να περιοδεύσει ανά τον κόσμο με το Εθνικό Θέατρο. Την προσεχή σεζόν θα επαναληφθεί λόγω επιτυχίας «Η βασίλισσα της ομορφιάς» τουΜάρτιν Μακ Ντόναπου σκηνοθέτησε πέρυσι, με τηΝαταλία Τσαλίκηκαι τηνΕρση Μαλικένζου, στο θέατρο Χυτήριο, όπου μετακομίζει η παράσταση.
Ζευγάρι με τον σκηνογράφοΓιώργο Πάτσα, μοιράζονται, εκτός από την αγάπη για το θέατρο, τον επτάχρονο σήμερα Νικηφόρο, που είναι ένα από τα παιδιά του πολέμου στις «Τρωάδες». Και δεν είναι ο μόνος: τα παιδιά της παράστασης είναι παιδιά ηθοποιών. «Είναι κι άλλες μανάδες με παιδιά»συμπληρώνει η σκηνοθέτις.«Λειτουργήσαμε λίγο συντεχνιακά…» καταλήγει.
«Τρωάδες» του Ευριπίδη,την Παρασκευή και το Σάββατο (7-8/8) στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου (21.00).Μετάφραση: Ελένη Βαροπούλου, σκηνοθεσία: Νικαίτη Κοντούρη,σκηνικά- κοστούμια: Γιώργος Πάτσας.Με τη Λήδα Πρωτοψάλτη και τους Μαρία Ναυπλιώτου,Λαμπρινή Αγγελίδου, Φαίδωνα Καστρή,Πηνελόπη Μαρκοπούλου,Ηλία Μελέτη,Ιφιγένεια Δεληγιαννίδη.
