Οι προεδρικές εκλογές στη Ρουμανία έκρυβαν πολλές εκπλήξεις αλλά η μεγαλύτερη έκπληξη ίσως έρθει την επόμενη Κυριακή, στον δεύτερο γύρο των εκλογών μεταξύ των δύο επικρατέστερων υποψηφίων. Την περασμένη Κυριακή πρώτος στην προτίμηση των ψηφοφόρων ήρθε ο πρώην κομμουνιστής Ιον Ιλιέσκου, αρχηγός του Κόμματος της Σοσιαλδημοκρατίας που συγκέντρωσε ποσοστό 37%, και δεύτερος ο ακροδεξιός Κορνέλιου Βαντίμ Τουντόρ, αρχηγός του Κόμματος Μείζονος Ρουμανίας που έλαβε 27%. Παρ’ ότι ο κ. Τουντόρ έχει διαφορά 10% από τον κ. Ιλιέσκου, δεν αποκλείεται να αναδειχθεί πρόεδρος στον δεύτερο γύρο.
Οι Ρουμάνοι βρέθηκαν προ πολλών εκπλήξεων όταν ανακοινώθηκαν τα αποτελέσματα των προεδρικών εκλογών της περασμένης Κυριακής. Αναμενόταν ότι θα επικρατούσε ο κ. Ιλιέσκου, ο οποίος ήταν ο πρώτος πρόεδρος της χώρας στη μετακομμουνιστική εποχή και κυβέρνησε από το 1990 ως το 1996, και η άνοδος του κ. Τουντόρ τούς ξάφνιασε: το κόμμα του εθνικιστή ποιητή και εκδότη είχε λάβει μόλις το 2,2% των ψήφων στις δημοτικές εκλογές του περασμένου Ιουνίου.
Εντύπωση προκάλεσε το γεγονός ότι ο κ. Τουντόρ ψηφίστηκε από τους νέους: το ένα τρίτο των ψηφοφόρων κάτω των 35 ετών προτίμησαν τον εξτρεμιστή ηγέτη του Κόμματος Μείζονος Ρουμανίας ενώ σε άλλες χώρες της Ανατολικής Ευρώπης οι νέοι τείνουν να προτιμούν ψηφοφόρους που υπόσχονται δημοκρατικές μεταρρυθμίσεις και οικονομία της αγοράς. Εκπληξη προκάλεσε επίσης το υψηλό ποσοστό που έλαβε ο κ. Τουντόρ στην Τιμισοάρα: ο ακροδεξιός υποψήφιος ήρθε πρώτος στην πόλη από την οποία ξεκίνησε η επανάσταση που ανέτρεψε τον Νικολάι Τσαουσέσκου το 1989 και που έκτοτε θεωρείται η πιο φιλελεύθερη πόλη της Ρουμανίας.
Η διεθνής κοινότητα, κυρίως η Ευρωπαϊκή Ενωση, το ΝΑΤΟ (στα οποία επιθυμεί να ενταχθεί η Ρουμανία), η Παγκόσμια Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (οργανισμοί από τους οποίους φιλοδοξεί να λάβει πιστώσεις το Βουκουρέστι) είναι δυσαρεστημένοι από τη στροφή των Ρουμάνων προς τα άκρα. Η στροφή αυτή όμως έχει εξήγηση. Ο λαός είναι απελπισμένος από την οικονομική ανέχεια την οποία δεν κατάφερε να αντιμετωπίσει η κεντροδεξιά κυβέρνηση του απερχόμενου προέδρου Εμίλ Κωνσταντινέσκου.
Υστερα από τέσσερα χρόνια διακυβέρνησης, ο κ. Κωνσταντινέσκου, που δεν έβαλε υποψηφιότητα σε αυτές τις εκλογές, θα παραδώσει στον διάδοχό του μια Ρουμανία που παραμένει η φτωχότερη χώρα της Ευρώπης: ο μέσος μηνιαίος μισθός είναι μόλις 40.000 δρχ., ο πληθωρισμός φθάνει το 40% και η ανεργία το 11%.
Δεν φαίνονται όμως καθόλου ελκυστικές στους 15 εταίρους της ΕΕ, οι οποίοι αντιμετωπίζουν με καχυποψία τον κ. Ιλιέσκου και με φρίκη τον κ. Τουντόρ. Το πρόγραμμα του κ. Ιλιέσκου περιέχει λαϊκιστικά μηνύματα, κυρίως όσον αφορά τις ιδιωτικοποιήσεις κρατικών εταιρειών, και το παρελθόν του στη διακυβέρνηση της χώρας δεν ήταν και τόσο λαμπρό η Ρουμανία χαρακτηρίστηκε από στασιμότητα και διαφθορά επί των ημερών του στην προεδρία. Ο 70χρονος κ. Ιλιέσκου όμως υπόσχεται ότι θα συνεχίσει τις μεταρρυθμίσεις για την οικονομία της αγοράς.
Ο κ. Τουντόρ, 51 ετών, παρομοιάζεται από τη διεθνή κοινότητα με τον Γεργκ Χάιντερ της Αυστρίας, τον Ζαν-Μαρί Λεπέν της Γαλλίας και τον Βλαντίμιρ Ζιρινόφσκι της Ρωσίας. Ο ίδιος όμως αυτοπαρουσιάζεται ως ο Ρομπέν των Δασών της Ρουμανίας: υπόσχεται ότι θα κατασχέσει τις περιουσίες των πλουσίων και θα τις μοιράσει στους φτωχούς. Αυτό όμως που προκαλεί τη μεγαλύτερη φρίκη είναι η ρητορική του κ. Τουντόρ κατά των Εβραίων, της ουγγρικής μειονότητας που ζει στη Ρουμανία και των τσιγγάνων, μιας υποβαθμισμένης μειονότητας την οποία ο ακροδεξιός υποψήφιος πρόεδρος κατηγορεί ότι ελέγχει τις εγκληματικές δραστηριότητες στη χώρα.
Επί Τσαουσέσκου, ο κ. Τουντόρ ήταν ο «επίσημος ποιητής» της αυλής του και έγραφε ποιήματα που υμνούσαν τον πρώην κομμουνιστή δικτάτορα. Μετά την εκτέλεση του ζεύγους Τσαουσέσκου, ο κ. Τουντόρ εξαφανίστηκε από το προσκήνιο για ένα διάστημα, για να επανέλθει ως ηγέτης του Κόμματος Μείζονος Ρουμανίας.
Σήμερα είναι κάτι μεταξύ «Χίτλερ και κλόουν». Τα δύο περιοδικά που εκδίδει βρίθουν κατηγοριών για τους «βρώμικους Εβραίους», τους «φασίστες Ούγγρους» και τους «εγκληματίες τσιγγάνους». Ο ίδιος εμφανίζεται με γυαλιά ηλίου που θα ταίριαζαν περισσότερο σε σταρ του Χόλιγουντ παρά σε πολιτικό, μοιράζει βιβλία με τα ρομαντικά ποιήματά του, λέει ανέκδοτα και κάνει ακραίες κινήσεις εντυπωσιασμού χάρισε λ.χ. το ρολόι του μάρκας Rolex σε έναν ζητιάνο μπροστά στις τηλεοπτικές κάμερες.
