«Γιατί βγαίνουν συνεχώς στους δρόμους οι μαθητές;». «Τι αλλάζει με την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση και ποιο σύστημα είναι τελικά καλύτερο, το παλαιό ή το καινούργιο;». Αυτές οι ερωτήσεις υπάρχουν στο μυαλό όλων μας τον τελευταίο καιρό. Στην κοινή γνώμη επικρατούν σύγχυση και άγνοια. Και αυτό ίσως να είναι φυσικό. Οταν όμως η πιο «ευαίσθητη» κατηγορία εκείνων που αντιδρούν στην εκπαιδευτική μεταρρύθμιση, δηλαδή οι μαθητές, εξακολουθούν ακόμη και σήμερα να έχουν την ίδια σύγχυση, την ίδια άγνοια για ό,τι άμεσα τους αφορά, ο προβληματισμός γίνεται εντονότερος και η ανάγκη ουσιαστικών διευκρινίσεων επιτακτική. «Το Βήμα» καταγράφει, μία ακόμη φορά, τα βασικά σημεία αυτής της μεταρρύθμισης που αφορούν τους μαθητές του λυκείου, επιχειρώντας να δώσει την εικόνα τού χθες και τού σήμερα, να ξεκαθαρίσει τι ίσχυε με το παλαιό εκπαιδευτικό σύστημα και τι θα ισχύσει με το νέο.
* Στο παλαιό σύστημα ο βαθμός του απολυτηρίου λυκείου δεν παίζει κανένα ρόλο στην εισαγωγή των υποψηφίων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση (ΑΕΙ και ΤΕΙ). Στο τέλος κάθε χρονιάς δίνουν γραπτές εξετάσεις σε όλα τα μαθήματα. Ο βαθμός του απολυτηρίου προκύπτει μόνο από τη βαθμολογία (τριμήνων και γραπτών εξετάσεων στο τέλος της χρονιάς) της Γ’ Λυκείου. * Με το νέο σύστημα, που ισχύει για πρώτη φορά για τους μαθητές της φετινής Β’ Λυκείου, καταργούνται οι δέσμες και οι γενικές εξετάσεις. Επίσης, καταργούνται τα τρία τρίμηνα και η σχολική χρονιά χωρίζεται πλέον σε δύο τετράμηνα. Για την εισαγωγή των αποφοίτων της Γ’ Λυκείου στα ΑΕΙ και ΤΕΙ της χώρας, από το έτος 2000, θα λαμβάνεται υπόψη μόνον ο βαθμός του απολυτηρίου του νέου Ενιαίου Λυκείου. Για την εξαγωγή όμως του βαθμού του απολυτηρίου δεν υπολογίζεται πλέον μόνον ο βαθμός της Γ’ Λυκείου αλλά και της Β’ Λυκείου. Συγκεκριμένα, ο βαθμός του απολυτηρίου του Ενιαίου Λυκείου θα προκύπτει ως εξής: Ο γενικός μέσος όρος της Β’ Λυκείου πολλαπλασιάζεται επί τρία (3) και ο γενικός μέσος όρος της Γ’ Λυκείου πολλαπλασιάζεται επί επτά (7). Τα δύο γινόμενα προστίθενται και το άθροισμα διαιρείται διά δέκα (10) και γράφεται ως δεκαδικός με προσέγγιση δεκάτου. Παράδειγμα:
Γενικός μέσος όρος Β´ Λυκείου = 16,5.
Γενικός μέσος όρος Γ´ Λυκείου = 17,3.
Βαθμός απολυτηρίου: (3 Χ 16,5) + (7 Χ 17,3) = 10 = 49,5 + 121,1 = 170,6 = 17,06, δηλαδή 17,1 10 10
2) Β’ Λυκείου
* Στο παλαιό σύστημα η Γ’ Λυκείου χωρίζεται σε μαθήματα δέσμης και μαθήματα κορμού. Κάθε δέσμη έχει τέσσερα μαθήματα. Για να λάβει απολυτήριο ο μαθητής, που διαγωνίζεται σε όλα τα μαθήματα στο τέλος της χρονιάς, πρέπει να έχει γενικό μέσο όρο 13.
* Στη Γ’ Λυκείου του νέου συστήματος τα μαθήματα χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: στα γενικά μαθήματα, που είναι κοινά για όλους τους μαθητές, και στα μαθήματα των τριών κατευθύνσεων (θεωρητική, θετική, τεχνολογική). Η τεχνολογική κατεύθυνση στη Γ’ Λυκείου χωρίζεται σε δύο κύκλους: α) Τεχνολογίας και Παραγωγής, β) Πληροφορικής και Υπηρεσιών.
Ενας μαθητής απολύεται από τη Γ’ Λυκείου αν έχει: α) γενικό μέσο όρο 10 σε όλα τα γραπτώς εξεταζόμενα μαθήματα και β) μέσο όρο 10 στα μαθήματα της κατεύθυνσης, καθώς και στα ακόλουθα μαθήματα γενικής παιδείας: Ελληνική Γραμματεία, Νεότερη Ελληνική Ιστορία, Μαθηματικά και Στοιχεία Στατιστικής, Φυσική, Βιολογία.
4) Οριστικό και προσωρινό απολυτήριο
* Με το παλαιό σύστημα ο βαθμός του απολυτηρίου είναι οριστικός.
* Με το νέο σύστημα οι απόφοιτοι του Ενιαίου Λυκείου, οι οποίοι δεν είναι ικανοποιημένοι με τον γενικό βαθμό του απολυτηρίου τους, έχουν τη δυνατότητα να δηλώσουν ότι δεν επιθυμούν τη χορήγηση απολυτηρίου και ότι προτίθενται να αποκτήσουν νέο απολυτήριο κατά το επόμενο σχολικό έτος. Στην περίπτωση αυτή εκδίδεται προσωρινό αποδεικτικό σπουδών, στο οποίο αναγράφεται ότι ισχύει για ένα μόνο έτος και παρέχει τη δυνατότητα συμμετοχής στη διαδικασία επιλογής για τα τριτοβάθμια ιδρύματα. Αν όμως ένας απόφοιτος λυκείου εισαχθεί σε τμήμα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, για την εγγραφή του σε αυτό απαιτείται η έκδοση οριστικού απολυτήριου τίτλου. Ετσι, οι μαθητές που θα ζητήσουν προσωρινό αποδεικτικό σπουδών, για να πάρουν οριστικό απολυτήριο έχουν τις εξής δυνατότητες:
α) Να φοιτήσουν εκ νέου στη Γ’ Λυκείου και να επαναλάβουν κανονικά όλα τα μαθήματα.
β) Να συμμετάσχουν μόνο στις γραπτές απολυτήριες εξετάσεις όλων των μαθημάτων, διατηρώντας τη βαθμολογία των τετραμήνων.
5) Οι παλαιές δέσμες Οι νέες κατευθύνσεις
* Στο παλαιό σύστημα οι μαθητές της Γ’ Λυκείου επιλέγουν μία από τις τέσσερις υπάρχουσες δέσμες μαθημάτων, οι οποίες οδηγούν στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. * Στο νέο σύστημα οι δέσμες αντικαθίστανται από πέντε επιστημονικά πεδία: α) Ανθρωπιστικές, Νομικές και Κοινωνικές Επιστήμες. β) Θετικές Επιστήμες. γ) Επιστήμες Υγείας. δ) Τεχνολογικές Επιστήμες.
ε) Επιστήμες Οικονομίας και Διοίκησης.
6) Διαδικασία εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση
* Στο παλαιό σύστημα οι μαθητές της Γ’ Λυκείου δηλώνουν γραπτώς (συμπληρώνοντας μηχανογραφικά δελτία) την προτίμησή τους για ορισμένες ανώτατες και ανώτερες σχολές. Δίνουν γενικές εξετάσεις αφού έχουν προηγουμένως αποκτήσει το απολυτήριο λυκείου στα τέσσερα μαθήματα της δέσμης τους. Ο μέσος όρος της βαθμολογίας σε αυτά τα τέσσερα μαθήματα τους οδηγεί ή όχι στα ΑΕΙ ή ΤΕΙ της χώρας.* Στο νέο σύστημα, σύμφωνα με το υπουργείο Παιδείας, από το έτος 2000, ο απόφοιτος του Ενιαίου Λυκείου θα επιλέγει τι θα σπουδάσει, αφού ήδη θα γνωρίζει τους τελικούς βαθμούς του. Οι επιλογές του θα καλύπτουν τμήματα που ανήκουν σε δύο, το πολύ, επιστημονικά πεδία. Η εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση γίνεται με βάση τον συνολικό αριθμό μορίων που συγκεντρώνει κάθε υποψήφιος.
Για τον υπολογισμό του συνολικού αριθμού μορίων, λαμβάνονται υπόψη τα εξής στοιχεία:
α) Ο βαθμός του απολυτηρίου του Ενιαίου Λυκείου, ο οποίος πολλαπλασιάζεται με συντελεστή 7,5.
β) Η επίδοση στη δοκιμασία δεξιοτήτων, της οποίας ο βαθμός ανάγεται στην 20βαθμη κλίμακα και πολλαπλασιάζεται με συντελεστή 1,0.
Οι μαθητές του Ενιαίου Λυκείου μπορούν να συμμετάσχουν όσες φορές το επιθυμούν στη δοκιμασία δεξιοτήτων. Τους δίδεται η δυνατότητα όμως να συμμετάσχουν για πρώτη φορά μετά τη λήξη των γραπτών προαγωγικών εξετάσεων στη Β’ Λυκείου. Η δοκιμασία δεξιοτήτων είναι ενιαία, σε εθνικό επίπεδο. Πραγματοποιείται σε ειδικά εξεταστικά κέντρα και σε τακτά χρονικά διαστήματα στη διάρκεια του έτους. Διενεργείται με ευθύνη της Κεντρικής Επιτροπής Δοκιμασίας Δεξιοτήτων (ΚΕΔΔ), κατά τρόπο που να διασφαλίζει το απόρρητο της δοκιμασίας και το αδιάβλητο της αξιολόγησης των μαθητών.
γ) Οι βαθμοί των δύο μαθημάτων αυξημένης βαρύτητας της Γ’ Λυκείου, οι οποίοι πολλαπλασιάζονται είτε με συντελεστές 1,0 και 0,5 αντίστοιχα, είτε με συντελεστές 0,7 και 0,3 αντίστοιχα, αν αντικατασταθούν με μαθήματα γενικής παιδείας.
Διευκρινίζεται ότι υπάρχουν μαθήματα αυξημένης βαρύτητας με τους ανάλογους συντελεστές τους για τους αποφοίτους της καθεμίας από τις κατευθύνσεις του Ενιαίου Λυκείου (θεωρητική, θετική, τεχνολογική), σε σχέση με τα επιστημονικά πεδία της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.
Ετσι το άθροισμα των γινομένων των παραπάνω στοιχείων δίνει τον συνολικό αριθμό μορίων του υποψηφίου.
7) Τα νέα ΤΕΕ
* Προ εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης υπήρχαν τα Γενικά Λύκεια και τα Τεχνικά Επαγγελματικά Λύκεια (ΤΕΛ).
* Με την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση καταργούνται και οι δύο κατηγορίες. Τα μεν Γενικά μετατρέπονται σε Ενιαία Λύκεια, ενώ τα ΤΕΛ αντικαθίστανται από τα Τεχνικά Επαγγελματικά Εκπαιδευτήρια (ΤΕΕ).
Οι σπουδές στα ΤΕΕ διαρκούν από δύο ως τρία έτη και οργανώνονται σε δύο κύκλους σπουδών.
Ο Α’ κύκλος σπουδών είναι διετής και οι μαθητές, μετά την αποφοίτησή τους, παίρνουν κατόπιν εξετάσεων πτυχίο επιπέδου 2. Με αυτό μπορούν:
α) Να πάρουν άδεια άσκησης επαγγέλματος, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις.
β) Να συνεχίσουν τις σπουδές τους στον Β’ κύκλο του ΤΕΕ.
γ) Να εγγραφούν στη Β’ τάξη του Ενιαίου Λυκείου.
Ο Β’ κύκλος σπουδών στο ΤΕΕ διαρκεί ένα έτος. Οι απόφοιτοι, έπειτα από πανελλαδικές εξετάσεις, παίρνουν πτυχίο επιπέδου 3. Με αυτό μπορούν:
α) Να πάρουν άδεια άσκησης επαγγέλματος, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις.
β) Να εγγραφούν στη Β’ τάξη του Ενιαίου Λυκείου.
γ) Να εγγραφούν κατά προτεραιότητα σε μεταδευτεροβάθμιο ΙΕΚ αντίστοιχης ειδικότητας.
δ) Να εισαχθούν στα ΤΕΙ, σε τμήματα αντίστοιχης ειδικότητας, εφόσον έχουν αποκτήσει 18μηνη επαγγελματική εμπειρία, κατόπιν εξετάσεων που ορίζουν τα ΤΕΙ.
Ας σημειωθεί ότι και ο μαθητής του Ενιαίου Λυκείου, που δεν επιθυμεί να συνεχίσει τις σπουδές του σε αυτό, μπορεί να μεταπηδήσει στο Α’ έτος των ΤΕΕ, με δικαίωμα κατοχύρωσης των μαθημάτων στα οποία εξετάστηκε επιτυχώς στο Ενιαίο Λύκειο.
