Ηταν τον περασμένο Αύγουστο που εν μέσω θερινής ραστώνης ο κ. Τζορτζ Σόρος με την επιστολή του για τη ρωσική οικονομία, η οποία δημοσιεύθηκε στους «Financial Times», άνοιξε τους «ασκούς του Αιόλου». Οι εξελίξεις ήταν αλυσιδωτές και για πρώτη φορά είχαν «πλανητική διάσταση». Από τη Ρωσία ως τη Βραζιλία και τη Νοτιοανατολική Ασία τα διάφορα funds που δραστηριοποιούνται στις χρηματαγορές άρχισαν το ένα μετά το άλλο να καταγράφουν ζημιές. Αποκορύφωμα αυτής της εξέλιξης ήταν η παρέμβαση της ομοσπονδιακής τράπεζας των ΗΠΑ για τη σωτηρία ενός μεγάλου hedge fund που ήταν στα πρόθυρα της χρεοκοπίας.


Την ίδια περίοδο στην ελληνική κεφαλαιαγορά οι θεσμικοί επενδυτές έπλεαν σε «πελάγη ευτυχίας», αφού από την αρχή του χρόνου κατέγραφαν κέρδη ακόμη και μεγαλύτερα του 100%.


Μάλιστα δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι στο δεκάμηνο Ιανουαρίου – Οκτωβρίου και αφού μεσολάβησαν μήνες οξείας κρίσης των χρηματαγορών, τόσο των διεθνών όσο και της ελληνικής, 29 μετοχικά αμοιβαία κεφάλαια έχουν αποδόσεις που κυμαίνονται από 22,2% ως και 90,5%, ενώ μόνο τρία έχουν αρνητική απόδοση.


Στη διάρκεια ωστόσο των τελευταίων εβδομάδων, που το ελληνικό χρηματιστήριο αναζητεί την ισορροπία του και προσπαθεί να «ξεχάσει» όσα προηγήθηκαν τους προηγούμενους μήνες, φαίνεται ότι οι εκτιμήσεις και το κλίμα αλλάζουν.


Η αισιοδοξία που καταγράφεται μεταξύ των θεσμικών επενδυτών συνίσταται κατά κύριο λόγο στις γενικότερα θετικές εξελίξεις που παρατηρούνται στην ελληνική οικονομία και ιδιαίτερα στο επίπεδο του πληθωρισμού, γεγονός που δημιουργεί βάσιμες ελπίδες για μείωση των επιτοκίων. Είναι βέβαιο, επισημαίνουν πηγές της αγοράς, ότι η μείωση των επιτοκίων που ούτως ή άλλως θα συμβεί, ανεξαρτήτως αν θα γίνει σε δύο εβδομάδες ή σε δύο μήνες, θα είναι η αφετηρία «πολύ ευχάριστων φαινομένων στο πρώτο τρίμηνο του 1999».


Οι εξελίξεις μάλιστα της ελληνικής οικονομίας είναι αυτές που μειώνουν τον αριθμό των «σκεπτικιστών», οι επιφυλάξεις των οποίων βασίζονται σε ενδεχόμενες διεθνείς αρνητικές εξελίξεις και όχι στα της ελληνικής οικονομίας.


Είναι γεγονός πάντως ότι η ελληνική κεφαλαιαγορά βρίσκεται στο προοίμιο γενικότερων αναδιαρθρώσεων, ενώ ένα από τα στοιχεία που την προσδιορίζουν είναι η μαζική είσοδος «απλών επενδυτών» στο Χρηματιστήριο, ακόμη και μετά την κρίση του Αυγούστου.


Σίγουρα όμως έχει ενδιαφέρον και μάλιστα ιδιαίτερο ο τομέας των θεσμικών επενδυτών, αφού στο τέλος του Αυγούστου το συνολικό ενεργητικό των αμοιβαίων κεφαλαίων ανήρχετο σε 8,64 τρισ. δραχμές! Εντός του Νοεμβρίου, αναφέρουν οι ίδιες πηγές, άρχισαν να αναδιαρθρώνονται οι διάφορες κατηγορίες αμοιβαίων κεφαλαίων.


Ετσι, ενώ στο τέλος του Οκτωβρίου τα μετοχικά αμοιβαία κεφάλαια διέθεταν μόνο το 4,33% του συνολικού ενεργητικού, δηλαδή ήταν 353,7 δισ. δραχμές, στη διάρκεια του Νοεμβρίου το ποσοστό αυτό αυξήθηκε και εκτιμάται ότι το ενεργητικό αυτής της κατηγορίας έχει αυξηθεί κατά 100 δισ. δραχμές επιπλέον. Η εξέλιξη αυτή, παρ’ ότι είναι εξαιρετικά μικρή συγκρινόμενη με το συνολικό ενεργητικό του κλάδου, από πηγές της αγοράς ερμηνεύεται ως τάση και όχι με περιορισμένη χρονική διάρκεια.


Η αναμενόμενη μείωση των επιτοκίων δεν θα ενισχύσει μόνο την κατηγορία των μετοχικών αμοιβαίων κεφαλαίων, αλλά παράλληλα πρόκειται να οδηγήσει σε συρρίκνωση την κατηγορία των ομολογιακών, το ενεργητικό των οποίων ήταν στο τέλος του Οκτωβρίου 1,59 τρισ. δραχμές, αντιπροσώπευαν δηλαδή ποσοστό 20,15%.


Στον τομέα αυτόν δεν θα επιδράσει μόνο η μείωση των επιτοκίων αλλά και η προωθούμενη σε κυβερνητικό επίπεδο αλλαγή της σύνθεσης των χαρτοφυλακίων προς όφελος των τίτλων μακροχρόνιας διάρκειας. Αντίστοιχη είναι η τάση της κατηγορίας των αμοιβαίων κεφαλαίων διαχείρισης διαθεσίμων, το ενεργητικό της οποίας στο τέλος του Οκτωβρίου κατελάμβανε τη «μερίδα του λέοντος» στο συνολικό ενεργητικό των αμοιβαίων κεφαλαίων.