Οι Ολυμπιακοί Αγώνες του Σίδνεϊ έγιναν το σκηνικό στο οποίο πολλοί θρύλοι του αθλητισμού εξαφανίστηκαν. Δίπλα τους όμως αναδείχθηκαν νέοι, γιατί αυτός ο κύκλος δεν σταματάει ποτέ
Ο Μαρξ πέθανε, ο Λένιν πέθανε και εγώ δεν αισθάνομαι πολύ καλά τελευταία. Σαν την κλασική ρήση των αναρχικών, οι Ολυμπιακοί Αγώνες του Σίδνεϊ βρέθηκαν στην άχαρη θέση να μετρούν τους θρύλους που εξαφανίστηκαν. Ο Αλεξάντρ Καρέλιν έχασε, ο Ναΐμ Σουλεϊμάνογλου έχασε και ένα σωρό άλλοι δεν αισθάνθηκαν και πολύ καλά. Υπήρξαν εν τούτοις ορισμένοι που τα κατάφεραν: γιγάντωσαν τον δικό τους θρύλο, συνεχίζοντας τη λαμπρή καριέρα τους Down Under, όπως αποκαλούν την Αυστραλία οι Αυστραλοί. Το Σίδνεϊ ήταν τελικά ο τόπος που επί 16 ημέρες πέθαναν αλλά και γεννήθηκαν μύθοι. Ο ίδιος αθλητισμός άλλωστε αυτό είναι: μύθοι.
Τα σπορ χτίστηκαν πάνω στους θρύλους τους. Ο κόσμος λατρεύει να ξέρει ότι ο Τζέσε Οουενς ταπείνωσε τον Αδόλφο Χίτλερ και τον έκανε να φύγει από το Ολυμπιακό Στάδιο του Βερολίνου, έστω και αν στην πραγματικότητα ο αρχηγός του Γ’ Ράιχ δεν ήταν ποτέ στο γήπεδο τις ημέρες των θριάμβων του Αμερικανού. Η πυγμαχία απέκτησε εκατομμύρια οπαδούς πάνω στον μύθο του ανίκητου Ρόκι Μαρτσιάνο και κυρίως αυτόν του αναρχικού «ποιητή», Κάσιους Κλέι μετέπειτα Μοχάμεντ Αλι. Πιο κοντά μας ο Ολυμπιακός δεν θα ήταν αυτός που είναι χωρίς τον μύθο των πέντε Ανδριανοπουλέων προπολεμικά ή αυτόν του «μπουκαδόρου» Γιώργου Σιδέρη στα 60ς, ούτε ο Παναθηναϊκός θα ήταν ο ίδιος χωρίς τον Μίμη Δομάζο. Ο κόσμος αγαπάει τον αθλητισμό, όμως στα γήπεδα δεν πάει να δει ένα σπορ, αλλά τους θρύλους του.
Η πτώση του «Ηρακλή»
Το ίδιο συνέβη στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Σίδνεϊ όπως και σε κάθε Ολυμπιακούς. Με περισσότερους από 10.000 αθλητές να συμμετέχουν οι Αγώνες θα ήταν κάτι απρόσωπο χωρίς αθλητές που ξεχωρίζουν και κάνουν τους φιλάθλους να τους περιμένουν και να πάνε να τους δουν.
Ο Ναΐμ Σουλεϊμάνογλου έφθασε στο Σίδνεϊ 10 ημέρες προτού ξεκινήσουν οι Αγώνες. Εγινε δεκτός με εκδηλώσεις λατρείας από τους τούρκους μετανάστες στην Αυστραλία και τα φλας των ρεπόρτερ άστραφταν όποτε εκείνος χαμογελούσε. Στους Ολυμπιακούς του Σίδνεϊ πήγαινε για να κάνει το ακατόρθωτο: να κατακτήσει το τέταρτο συνεχόμενο χρυσό μετάλλιό του στην άρση βαρών, κάτι που δεν είχε καταφέρει ούτε ο θρυλικός Βασίλι Αλεξέγεφ στα 70ς. Ο 33χρονος πια «Ηρακλής τσέπης» με ύψος 1,54 μ. και τη φοβερή δύναμη είχε πάρει τα χρυσά στη Σεούλ το 1988, στη Βαρκελώνη το 1992 και στην Ατλάντα το 1996. Τα καμπαρέ της Κωνσταντινούπολης όμως και η βαρβαρική χλιδή των 22(!) σπιτιών του, του είχαν κλέψει το σημαντικότερο: τη θέληση για τη νίκη. Στον τελικό της κατηγορίας των 62 κιλών, ο Σουλεϊμάνογλου απέτυχε παταγωδώς χάνοντας και τις τρεις προσπάθειες στην κίνηση του αρασέ. Αργότερα δικαιολογήθηκε ότι είχε αναγκαστεί να χάσει πολύ βάρος τις παραμονές του αγώνα για να καταφέρει να συμπεριληφθεί στην κατηγορία και τελικά έχασε πολλή από τη δύναμή του. Το σοκ στο Σίδνεϊ ήταν τεράστιο και οι εφημερίδες έγραψαν για «θλιβερό τέλος μιας καταπληκτικής καριέρας». Στην Τουρκία πάντως, τον υποδέχθηκαν ως εθνικό ήρωα και ο Τύπος έγραψε: «Θα είσαι πάντα ο “Ηρακλής” μας». Παρηγοριά στον άρρωστο. Ο Σουλεϊμάνογλου έχασε την ευκαιρία να γίνει ο θρύλος της άρσης βαρών. Λίγες ημέρες αργότερα ο Πύρρος Δήμας και έπειτα ο Κάχι Καχιασβίλι έγιναν και αυτοί αρσιβαρίστες με τρία συνεχόμενα χρυσά μετάλλια. Ακόμη χειρότερα για τον Τούρκο, τα ΜΜΕ βρήκαν στο παιχνιδιάρικο πρόσωπο του Δήμα, με το υψωμένο φρύδι και το διαβολικό χαμόγελο, τον διάδοχό του στους σταρ του αθλήματος. Τα ειδησεογραφικά πρακτορεία υποδέχθηκαν τη νίκη του Πύρρου γράφοντας «showman Dimas looks forward to winning forth gold in Athens», «ο σόουμαν Δήμας σκοπεύει να κατακτήσει το τέταρτο χρυσό στην Αθήνα». Ο ίδιος ο Δήμας φρόντιζε να σκοτώσει τον θρύλο του Ναΐμ. «Πιστεύω ότι ο Ναΐμ έκανε λάθος που σταμάτησε να προπονείται. Εγώ θα συνεχίσω έτσι και θα πάρω το τέταρτο χρυσό» είχε δηλώσει στο Associated Press. Ενας Ελληνας είχε μόλις γίνει μύθος των Ολυμπιακών Αγώνων.
Ο Κινγκ Κονγκ έχασε
Ο Αλεξάντρ Καρέλιν ήταν για τους Ρώσους ο μύθος που τους έβγαζε από τη μιζέρια. Ενα ανθρώπινο μωσαϊκό της παλαιάς σοβιετικής αίγλης και της μοντέρνας ελευθερίας. Ενας θηριώδης παλαιστής με τρία χρυσά μετάλλια, στη Σεούλ, στη Βαρκελώνη και στην Ατλάντα αλλά και ένας άνθρωπος μορφωμένος και ευγενικός, που λατρεύει την ποίηση και την όπερα. Ενα τέρας 130 κιλών στο ταπί της πάλης, που δεν είχε χάσει για 13 χρόνια, είχε παραχωρήσει τον τελευταίο του βαθμό σε αντίπαλο το 1990 και οι συναθλητές του αποκαλούσαν «Κινγκ Κονγκ» και «Πείραμα». Ενας άνδρας πολιτισμένος που εξελέγη στη ρωσική Δούμα βάζοντας υποψηφιότητα στο Νοβοσιμπίρσκ με το κόμμα του προέδρου κ. Βλαντίμιρ Πούτιν και που πολλοί του έχουν ήδη ζητήσει να διεκδικήσει την προεδρία. Στο Σίδνεϊ πήγαινε για να κατακτήσει το τέταρτο (σίγουρο) χρυσό ολυμπιακό μετάλλιο της μοναδικής καριέρας του. Στον τελικό έχασε από τον αμερικανό γελαδάρη Ρούλον Γκάρντνερ, ύστερα από έναν εξαιρετικά αμφιλεγόμενο αγώνα που κρίθηκε από μια απόφαση στα τελευταία λεπτά. Το σοκ στη Ρωσία ήταν πρωτοφανές και λογικό. Παιδιά 15 και 20 χρονών πίστευαν ότι ο Καρέλιν είναι πραγματικά ανίκητος και δεν είχαν κανέναν λόγο που να τους αποδεικνύει το αντίθετο. Μέσα σε λίγες στιγμές το σύμπαν τους είχε αναποδογυρίσει. Ο άνθρωπός τους είχε χάσει. Ο πρόεδρος κ. Πούτιν έστειλε μήνυμα συμπαράστασης στον Καρέλιν λέγοντάς του ότι για τους Ρώσους θα παραμείνει πάντα ο «ανίκητος πολεμιστής», η ήττα όμως ήταν πολύ βαριά. Ακόμη και η κατακόρυφη άνοδος της Ρωσίας στον πίνακα των μεταλλίων του Σίδνεϊ δεν κατάφερε να απαλύνει τον πόνο των Ρώσων για την ήττα του Καρέλιν. Ακόμη και τώρα, 10 ημέρες μετά τον τελικό των 130 κιλών της ελληνορωμαϊκής, οι Ρώσοι πιστεύουν ότι ο αθλητής τους αδικήθηκε και ίσως να έχουν δίκιο και απαιτούν από τη Διεθνή Ολυμπιακή Επιτροπή να δώσει και στους δύο παλαιστές το χρυσό μετάλλιο! Κανείς δεν μπορεί να δεχθεί ότι ο Καρέλιν έχασε…
Ο τσάρος Αλέξανδρος βούλιαξε
Ο Αλεξάντρ Ποπόφ ήταν ο ρώσος κολυμβητής που στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Βαρκελώνης είχε νικήσει το μεγάλο φαβορί στα 50 μ. και 100 μ. ελεύθερο, τον Αμερικανό Ματ Μπιόντι. Το 1996 ήταν πάλι ο Ρώσος που μέσα στο σπίτι των Αμερικανών, στην Ατλάντα, είχε κατακτήσει άλλα δύο χρυσά μετάλλια. Η πισίνα θεωρείται ο χώρος όπου οι ΗΠΑ είναι υπερδύναμη αλλά ο Ρώσος επέμενε να τους ταπεινώνει. Στο Σίδνεϊ κατέβαινε πια με τον τίτλο του ανίκητου. Ηταν ο άνθρωπος με τις δύο συνεχόμενες ολυμπιακές νίκες στα 50 μ. και 100 μ. ελεύθερο, ο «τσάρος Αλέξανδρος» των εφημερίδων και το μεγάλο φαβορί, έστω και αν τα χρόνια του, θα κλείσει τα 29 τον ερχόμενο Νοέμβριο, θεωρούνταν πολλά για κολυμβητή. Κατοικώντας μόνιμα στην Καμπέρα, την πρωτεύουσα της Αυστραλίας, ο δίμετρος Ρώσος είχε το προνόμιο να αγωνίζεται… εντός έδρας. Οι Ολυμπιακοί Αγώνες του Σίδνεϊ όμως αποδείχθηκαν μια οδυνηρή εμπειρία. Στα 50 μ. ελεύθερο τερμάτισε έκτος, στα 100 μ. αρκέστηκε στο ασημένιο μετάλλιο, πίσω από τον Ολλανδό Πίτερ φαν ντερ Χούγκενμπαντ. Οι εφημερίδες θα έγραφαν ότι ο «τσάρος Αλέξανδρος έχασε από τον Μεγάλο Πέτρο». Ο Ποπόφ πάντως δήλωσε ότι δεν εγκαταλείπει τη μάχη και θα συνεχίσει να κολυμπάει.
Αχ, Αντριάνα…
Αν υπήρχε ένα αδιαφιλονίκητο φαβορί στο Σίδνεϊ ήταν οι ομάδες της Βραζιλίας στο μπιτς βόλεϊ, ένα άθλημα που γεννήθηκε στις παραλίες της Καλιφόρνιας αλλά μετακόμισε και μεγάλωσε στις ακτές του Ρίο ντε Τζανέιρο. Οι εξωτικές Βραζιλιάνες Αντριάνα Μπεχάρ και Σέλντα Μπέντε πήγαιναν στο Σίδνεϊ όντας το Νο1 της παγκόσμιας κατάταξης. Η Μπέντε θεωρούνταν μακράν η καλύτερη αθλήτρια μπιτς βόλεϊ στον κόσμο. Επιπλέον η Βραζιλία συμμετείχε στο Σίδνεϊ με δύο ομάδες η άλλη αποτελούμενη από τις Σάντρα Πίρες και Αντριάνα Σάμουελ με την Πίρες να έχει ήδη στο παλμαρέ της το χρυσό μετάλλιο της Ατλάντας κάτι που εξασφάλιζε την επιτυχία. Το χρυσό στο Σίδνεϊ έμοιαζε απλή υπόθεση για τις Μπεχάρ και Μπέντε. Εφθασαν εύκολα ως τον τελικό όπου κλήθηκαν να αντιμετωπίσουν το δίδυμο της Αυστραλίας, τη Νάταλι Κουκ και την Κέρι Πότχαρστ. Υστερα από έναν συγκλονιστικό αγώνα οι Αυστραλέζες νίκησαν 2-0 σετ. Οι Αντριάνα και Σέλντα ανέβηκαν στο δεύτερο σκαλί του βάθρου. Δεν σταμάτησαν ούτε μία στιγμή να κλαίνε από την απογοήτευση. Λίγες στιγμές αργότερα ζήτησαν δημοσίως συγγνώμη από τους συμπατριώτες τους για την ήττα. Οι μεγάλες προσδοκίες δημιουργούν και μεγάλες απογοητεύσεις. Αντίστοιχα έγιναν και στους άνδρες. Το δίδυμο των Ζε Μάρκο ντε Μέλος και Ρικάρντο Σάντος ήταν το αδιαφιλονίκητο φαβορί. Θα μπορούσαν να χάσουν μόνο αν γυρνούσε ο κόσμος ανάποδα. Και γύρισε. Ο τελικός εναντίον των Αμερικανών Ερικ Φονοϊμοάνα και Ντέιν Μπλάντον έγινε υπό συνεχή βροχή και η άμμος είχε γίνει λάσπη. Υστερα από έναν αγώνα 100 λεπτών οι Βραζιλιάνοι έχασαν. Η είδηση της ήττας έγινε δεκτή στη Βραζιλία με μεγαλύτερη οδύνη ακόμη και από τον αποκλεισμό της ποδοσφαιρικής ομάδας στα ημιτελικά του ολυμπιακού τουρνουά από το Καμερούν…
Arise, ser Steven
Στο Σίδνεϊ όμως υπήρξαν και οι αθλητές που έφτιαξαν τον μύθο τους. Ο Βρετανός Στίβεν Ρεντγκρέιβ κατέκτησε στην κωπηλασία το πέμπτο συνεχόμενο χρυσό μετάλλιο σε Ολυμπιακούς Αγώνες. Είχε ξεκινήσει την πορεία του από το Λος Αντζελες το 1984 και στο Σίδνεϊ, όταν έφθασε η στιγμή της απονομής του πέμπτου μεταλλίου, έσπευσε ο ίδιος ο πρόεδρος της ΔΟΕ κ. Χουάν Αντόνιο Σάμαρανκ να το δώσει στον Βρετανό και να τον συγχαρεί. «Είναι ο ζωντανός θρύλος των Ολυμπιακών Αγώνων» εξήγησε ο κ. Σάμαρανκ. Στη Βρετανία οι αντιδράσεις ήταν πιο έντονες. Οι εφημερίδες απαίτησαν από την βασίλισσα Ελισάβετ να χρίσει τον Ρεντγκρέιβ «σερ» και ο «Independent» έγραψε ότι πρέπει να τον κάνουν υπερκομματικό υπουργό Αθλητισμού!
Ανάλογες τιμές αναμένεται να δεχθεί από την Κούβα και τον κ. Φιντέλ Κάστρο ο πυγμάχος Φελίξ Σαβόν, ο οποίος κατέκτησε το τρίτο συνεχόμενο χρυσό μετάλλιό του σε Ολυμπιακούς Αγώνες και έφθασε τον θρύλο συμπατριώτη του Τεόφιλο Στίβενσον. Ο Σαβόν άλλωστε είναι ένας ακόμη κουβανός πυγμάχος που παρέμεινε πιστός στα αριστερά ιδεώδη του Φιντέλ και αρνήθηκε το φορτικό φλερτ των αμερικανών ατζέντηδων του μποξ, οι οποίοι του προσέφεραν εκατομμύρια δολάρια για να αυτομολήσει. «Οποιος απαρνιέται την πατρίδα του δεν μπορεί ποτέ να ζήσει ευτυχισμένος» έχει πει ο Σαβόν, ο οποίος είναι το αγαπημένο παιδί του κ. Κάστρο. Και ο κομμουνισμός χρειάζεται τους (αθλητικούς) μύθους του…
