Ο μεγάλος καλλιτέχνης των χαμηλών τόνων
Ο Ντίνος Ηλιόπουλος ήταν ο μεγάλος ηθοποιός των χαμηλών τόνων. Του μειδιάματος. Των μικρών χειρονομιών. Οξύς, φίνος, πνευματώδης. Οταν έπαιζε, οι λεπτές εσωτερικές ισορροπίες και ένα είδος αυτοσυγκράτησης, ένα ωραίο «κράτημα», δεν άφηναν το κωμικό να θερμανθεί τόσο ώστε το γέλιο των θεατών, αντί για γέλιο με διαβαθμίσεις και σκιάσεις, να γίνει γέλιο χοντρό, ξεκαρδιστικό.
Ο Ντίνος Ηλιόπουλος ήταν ο μεγάλος ηθοποιός του ιλαροτραγικού. Νευρώδης. Με συσπάσεις του προσώπου και διαπεραστική ματιά που κεραυνοβολούσαν, καθήλωναν, χωρίς όμως να μετατρέπονται σε μάσκα κωμική. Ακριβώς για να μπορούν να μετακινούνται προς όλες τις κατευθύνσεις: από την αφελή γκριμάτσα της ανυπομονησίας και νευρικότητας ως τα φυσιογνωμικά σημάδια μιας απειλητικής ιλαρότητας.
Ο Ντίνος Ηλιόπουλος ήταν ο μεγάλος ηθοποιός της κωμικής ομιλίας και μιας επικοινωνίας με τον θεατή που ακουμπούσε στον πνευματικό ορίζοντα του λόγου. Ο τόνος της φωνής, η ευαισθησία, η ταχύτητα και επιτάχυνση στην εκφορά των λέξεων, ένα σύστημα ρυθμών και εντάσεων ήταν τα μέσα ενός ρολίστα που δεν περιοριζόταν στα συγκεκριμένα και απτά περιγράμματα του κωμικού τύπου όπως τα αποτυπώνει ένας τυπίστας ερμηνευτής. Ανακαλώντας το αλησμόνητο πρόσωπο και τη φιγούρα του Ντίνου Ηλιόπουλου, τις φιγούρες που έπλασε στο θέατρο και στον κινηματογράφο, διερωτάται κανείς για το μυστικό της «μετρημένης» εμφάνισης και έκφρασης. Για το πώς το «μετρημένο» ήταν η τέχνη ενός από τους μετρημένους στα δάχτυλα καλλιτέχνες, ενός από τους εκλεκτούς της ελληνικής υποκριτικής τέχνης. Ο Ηλιόπουλος έπαιζε τον ασήμαντο άνθρωπο έτσι ώστε η ίδια η μετριότητα και η ασημαντότητα να γίνονται ουσιώδεις παράγοντες, μοχλοί της θεατρικής κατάστασης και σύγκρουσης. Το παίξιμό του περιστρεφόταν γύρω από την ιδέα της αδεξιότητας. Οχι βεβαίως εκείνης του «μπούφου» αλλά μιας αδεξιότητας που περικλείει πολλή διανοητική κίνηση, που παίζει με τις αντιφάσεις και το παράδοξο της ανθρώπινης ψυχής και ιδιοσυγκρασίας.
Ο άνθρωπος, κατά τον Ντίνο Ηλιόπουλο, έφθανε σε αδιέξοδο, στη σύγχυση και στην αναστάτωση από μια έλλειψη επιτηδειότητας, από βαθύτερη συναισθηματική δυσκολία και ανεπάρκεια. Ηταν περισσότερο αδύναμος παρά ανίδεος. Και αυτή η αδυναμία του προκαλούσε γέλιο όχι γιατί ήταν γελοία αλλά γιατί εμπεριείχε ένα δυναμικό αναξιοποίητο, έκλεινε μέσα της μια κρυμμένη οργή και επιθετικότητα, τον σπινθήρα μιας αντίστασης που δεν είχε ακόμη εκδηλωθεί. Το θύμα, εν δυνάμει θύτης, μπορεί να είναι συγχρόνως αστείο και συμπαθητικό, γοητευτικό και επικίνδυνο.
Ο Ντίνος Ηλιόπουλος ήταν ο μεγάλος ηθοποιός μιας αντιηρωικής κωμικότητας που δηλωνόταν με την έλλειψη μυϊκής δύναμης, με την αδυναμία στην όραση αλλά και με το καίριο αισθητήριο, την αισθαντικότητα, τον ευάλωτο ψυχισμό. Αντί να αναδεικνύει το χθόνιο, το καρναβαλικό, το απελευθερωτικό κωμικό, έμπαινε στον λαβύρινθο μιας φαιδρής παραλογικότητας, για να φτιάξει ένα γκροτέσκο με καφκικές διαστάσεις.
