ΡΩΜΗ Μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες, τμήματα της ζωφόρου του Μεγάλου Βωμού της Περγάμου εκτίθενται τώρα στην ιταλική πρωτεύουσα στο Palazzo Ruspoli ως τις 10 Ιανουαρίου. Ο Μεγάλος Βωμός του Διός Σωτήρος και της Αθηνάς Νικηφόρου, ένα από τα Επτά Θαύματα του Κόσμου, ανακαλύφθηκε από γερμανούς αρχαιολόγους στα τέλη του περασμένου αιώνα και όλος ο αρχιτεκτονικός και γλυπτός διάκοσμός του μεταφέρθηκε στο Βερολίνο. Εκεί, σε ειδικά διαμορφωμένο μουσείο, το περίφημο Μουσείο της Περγάμου, ο Βωμός αναστηλώθηκε με τη μεγαλύτερη δυνατή επιστημονική ακρίβεια. Αφού γλίτωσαν από τους βομβαρδισμούς των Συμμάχων, τα μάρμαρα της Περγάμου μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο κατασχέθηκαν από τους Ρώσους και μεταφέρθηκαν στη Σοβιετική Ενωση. Το 1959 οι Ρώσοι τα επέστρεψαν στην τότε Ανατολική Γερμανία, αλλά ως την επανένωση της χώρας παρέμεναν κρυμμένα πίσω από το «σιδηρούν παραπέτασμα». Ο Μεγάλος Βωμός χτίστηκε το 180 π.Χ. κατ’ εντολήν του βασιλέα της Περγάμου Ευμένη Β’, προστάτη των γραμμάτων και των τεχνών. Το θαυμαστό αρχιτεκτόνημα ήταν αφιερωμένο στον Σωτήρα Δία και στη Νικηφόρο Αθηνά, οι οποίοι είχαν βοηθήσει τους κατοίκους της Περγάμου να κατατροπώσουν τις ορδές των Γαλατών. Ο Βωμός υψωνόταν πάνω σε ένα βάθρο το οποίο ήταν διακοσμημένο με γλυπτή ζωφόρο μήκους 140 μέτρων και πλάτους 2,30 μ. με απεικονίσεις από τη Γιγαντομαχία και την ιστορία του Τήλεφου. Η ανάγλυφη εξιστόρηση της Γιγαντομαχίας ήταν μια παραβολή για τις νίκες των Περγαμηνών εναντίον των Γαλατών, ενώ οι περιπέτειες του Τήλεφου θύμιζαν ότι οι ρίζες της Περγάμου έφθαναν ως τα μυθικά χρόνια. Ο Τήλεφος, νόθος γιος του Ηρακλή, αναφέρεται από τον Παυσανία ως ο γενάρχης της Περγάμου. Οι περιπέτειες του Τήλεφου ξεκινούν από τη γέννησή του: ο παππούς του Αλεός, βασιλιάς της Τεγέας, οργισμένος από την ατίμωση της κόρης του Αύγης, διέταξε τους υπηρέτες του να εγκαταλείψουν το βρέφος στο δάσος για να πεθάνει και να πνίξουν την κόρη του στη θάλασσα. Αλλά τόσο ο Τήλεφος όσο και η μητέρα του επέζησαν για να συναντηθούν αργότερα ως μέλλοντες σύζυγοι. Αντίθετα όμως από τον Οιδίποδα και την Ιοκάστη, ο γάμος του Τήλεφου και της Αύγης δεν ολοκληρώθηκε. Οι περιπέτειες του Τήλεφου δεν σταματούν εδώ: κατά τον Τρωικό πόλεμο ο Τήλεφος συμμάχησε με τους Τρώες και σε συμπλοκή με τους Αχαιούς τραυματίστηκε από τον Αχιλλέα. Η πληγή δεν έκλεινε και ο Τήλεφος ζήτησε βοήθεια από το Μαντείο των Δελφών και έλαβε τον χρησμό: «Ο τρώσας και ιάσεται» («εκείνος που σε τραυμάτισε θα σε θεραπεύσει»). Με πολύ κόπο και διάφορα τεχνάσματα ο Τήλεφος κατόρθωσε τελικά να αποκτήσει λίγη σκουριά από το σπαθί του Αχιλλέα με την οποία και γιάτρεψε την πληγή του. Ολες λοιπόν αυτές οι περιπέτειες του Τήλεφου εξιστορούνται με εντυπωσιακά ρεαλιστικές παραστάσεις στα τμήματα της ζωφόρου του Βωμού της Περγάμου που εκτίθενται τώρα στη Ρώμη.
ΑΓΙΑ ΠΕΤΡΟΥΠΟΛΗ Για πρώτη φορά οι φίλοι του κινηματογράφου θα δουν την τραγική ηρωίδα του Τολστόι Αννα Καρένινα να ζει και να περιφέρεται στους χώρους και στους δρόμους που περιγράφει στο μυθιστόρημά του ο συγγραφέας. Επί τρεις μήνες η Αγία Πετρούπολη μετατράπηκε σε φυσικό σκηνικό της τρίτης κινηματογραφικής Αννας Καρένινα που πρόκειται να προβληθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες τον Ιανουάριο. Παραγωγός της ταινίας είναι ο αμερικανός ηθοποιός και σκηνοθέτης Μελ Γκίμπσον συνεπικουρούμενος από τη ρωσική ευαισθησία του διάσημου σκηνοθέτη Νικίτα Μιχάλκοφ. Πρωταγωνίστρια είναι η γαλλίδα ηθοποιός Σοφί Μαρσό (φωτογραφία), η οποία θα έχει να ανταγωνισθεί τους θρύλους της Γκρέτα Γκάρμπο (1935) και της Βίβιαν Λι (1947). Σε τούτη την κινηματογραφική εκδοχή του μυθιστορήματος του Τολστόι τον ρόλο του μοιραίου εραστή Αλεξέι Βρόνσκι έχει αναλάβει ο Βρετανός Σον Μπιν και του απατημένου συζύγου Καρένιν ο Αμερικανός Τζέιμς Φοξ. Μολονότι η χρηματοδότηση της ταινίας προέρχεται αποκλειστικά από αμερικανικά κεφάλαια, η παραγωγή εκλύει αρκετή ρωσική αύρα, πράγμα που σίγουρα θα ευχαριστούσε τον Τολστόι. Αλλωστε η ταινία βασίστηκε σε μεγάλο μέρος της και στις πολύτιμες συμβουλές του Βλαντίμιρ Τολστόι, τρισέγγονου του συγγραφέα και διευθυντή του Μουσείου Τολστόι στο θρυλικό αγρόκτημα Γιασνάγια Πολιάνα. Η μόνη σκιά σε αυτή την αρμονική αμερικανορωσική συνεργασία είναι η πρόθεση των Αμερικανών να δώσουν «happy end» στην ταινία: πιθανώς η Αννα Καρένινα δεν πρόκειται να αυτοκτονήσει πέφτοντας στις ράγες του τρένου, αλλά την τελευταία στιγμή θα σωθεί από τον αγαπημένο της κόμητα Βρόνσκι. Η αλλοίωση ενός εθνικού τους λογοτεχνήματος είναι φυσικό να στενοχωρεί τους Ρώσους, οι οποίοι προσπαθούν να μεταπείσουν τους Αμερικανούς. Ποια γνώμη θα επικρατήσει θα το μάθουμε όταν θα προβληθεί η ταινία. Θέαμα και τέχνη
ΒΟΥΚΟΥΡΕΣΤΙ Το ότι η παραδοσιακή Μεγάλη Οπερα ζει και ανθεί στη ρουμανική πρωτεύουσα έγινε γνωστό στη Δύση πριν από δύο χρόνια, όταν η Εθνική Οπερα της Ρουμανίας έκανε την πρώτη της ευρωπαϊκή περιοδεία μετά την κατάρρευση του κομμουνιστικού καθεστώτος. Τώρα σύσσωμο το δυναμικό της Οπερας έχει ξεκινήσει νέα περιοδεία με σταθμούς διάφορες πόλεις της Βρετανίας, της Ελβετίας, της Γερμανίας, του Βελγίου, της Ισπανίας και της Πορτογαλίας. Στο πρόγραμμά της η Εθνική Οπερα της Ρουμανίας περιλαμβάνει τα έργα Νόρμα του Μπελίνι, Μαγικό αυλό του Μότσαρτ και Μαντάμα Μπατερφλάι του Πουτσίνι. Αλλά η πραγματική υπερπαραγωγή είναι μια νέα Αΐντα του Βέρντι που φτιάχτηκε ειδικά για τούτη την περιοδεία. Για τις ανάγκες αυτής της παράστασης η ρουμανική κυβέρνηση δεν έκανε τσιγκουνιές: πρόσφερε το μεγαλύτερο χρηματικό ποσό που έχει διαθέσει ποτέ στον χώρο της τέχνης. Τα κρατικά χρήματα φαίνεται ότι αξιοποιήθηκαν με τον καλύτερο τρόπο: η Αΐντα της Εθνικής Οπερας της Ρουμανίας συνδυάζει το πλούσιο θέαμα με τις εκπληκτικές φωνές των Μελανία Γκιοάλντα (Αΐντα) και Αικατερίνα Τούτου (Αμνερις), υψιφώνων που είχαν ενθουσιάσει κοινό και κριτικούς κατά την προηγούμενη ευρωπαϊκή περιοδεία της ρουμανικής Οπερας. Τον ρόλο του Ρανταμές ερμηνεύει ο Ιονελ Βόινκαγκ, ο οποίος εμφανίζεται για πρώτη φορά εκτός των ορίων της πατρίδας του. Η Βίβλος σε κινούμενα σχέδια
ΛΟΝΔΙΝΟ Μετά την επιτυχία που γνώρισε η μεταγραφή σε κινούμενα σχέδια μερικών σαιξπηρικών έργων, η συνεργασία του ουαλικού τηλεοπτικού Channel 4 και ρώσων σχεδιαστών επεκτάθηκε και στην τηλεοπτική μεταγραφή ιστοριών από τη Βίβλο. Ετσι από τις 16 Οκτωβρίου το BBC2 θα μεταδίδει κάθε εβδομάδα και από μία βιβλική ιστορία. Η σειρά, που κόστισε το ισόποσο των δύο δισεκατομμυρίων δραχμών, θα αρχίσει με τη Δημιουργία και τον Κατακλυσμό και θα συνεχισθεί με εννέα ακόμη ιστορίες: Αδάμ και Εύα, Αβραάμ, Μωυσής, Ιωσήφ, Ρουθ, Ιωνάς, Δανιήλ, Ηλίας, Δαβίδ και Σαούλ, με απώτερο στόχο την Ιστορία του Ιησού, που αναμένεται ότι θα ολοκληρωθεί το 1998. Η μεγαλύτερη δυσκολία που παρουσίασε η σειρά ήταν η συγγραφή των σεναρίων, όπως εξηγεί στην Daily Telegraph ο διευθυντής παραγωγής Κρις Γκρέις. «Δεν θέλαμε να φτιάξουμε κάτι που να θυμίζει Κατηχητικό Σχολείο». Επίσης δεν ήταν λίγες οι φορές όπου οι συντελεστές της σειράς βρέθηκαν αντιμέτωποι με προβλήματα όπως αν θα πρέπει να «ντύσουν» την Εύα για να αρέσει η σειρά στο αμερικανικό κοινό ή να την αφήσουν θεόγυμνη, όπως λέει η Παλαιά Διαθήκη. Οι δημιουργοί, αφού συμβουλεύτηκαν όχι μόνο χριστιανούς αλλά και εβραίους και μουσουλμάνους ειδικούς, αποφάσισαν ότι θα ήταν προτιμότερο να μην περιορισθούν στη μετάφραση της Αγίας Γραφής αλλά να φτιάξουν τα δικά τους σενάρια διευρύνοντας την ψυχολογία και επεξηγώντας τα κίνητρα των ηρώων της κάθε ιστορίας. Στόχος της σειράς είναι να καταδειχτεί ότι η τέχνη των κινουμένων σχεδίων δεν είναι ξεπερασμένη ούτε απευθύνεται μόνο σε παιδιά κάτω των έξι ετών. Η τηλεοπτική σειρά έχει ήδη πουληθεί σε τριάντα χώρες. ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ
Ο Γούντι Αλεν ετοιμάζει το πρώτο του μιούζικαλ με τίτλο Everyone says Ι love you (Ολοι λένε σ’ αγαπώ). Το κυριότερο χαρακτηριστικό μέχρι στιγμής της ταινίας είναι ότι οι καλλιτέχνες που διάλεξε ο ταλαντούχος σκηνοθέτης και ηθοποιός δεν έχουν και μεγάλη σχέση με το τραγούδι: Τζούλια Ρόμπερτς, Γκόλντι Χον, Αλαν Αλντα, Ντριού Μπάριμορ. Σαφώς πρόκειται για μια νέα πρωτοτυπία του Γούντι Αλεν. ΡΩΜΗ
Πριν από μερικές ημέρες ο Μικελάντζελο Αντονιόνι γιόρτασε τα 84α γενέθλιά του. Ωστόσο, παρά την προχωρημένη ηλικία του και τα προβλήματα με την υγεία του, ο διάσημος ιταλός σκηνοθέτης κάνει σχέδια για το μέλλον: ετοιμάζεται για καινούργια ταινία την οποία θα αρχίσει να γυρίζει την ερχόμενη άνοιξη σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες. Ο τίτλος της ταινίας δεν έχει γίνει ακόμη γνωστός. Το σενάριο πάντως είναι του ιδίου του σκηνοθέτη με τη συνεργασία του συγγραφέα Τονίνο Γκουέρα.
