ΑΜΣΤΕΡΝΤΑΜ Με 22 εκθέσεις έργων του θα τιμήσει εφέτος η Ολλανδία τα 400 χρόνια από τη γέννηση του Ρέμπραντ (1606-1669)- περίπου δηλαδή όσες έγιναν σε όλη τη διάρκεια του 20ού αιώνα. Στην πατρίδα του Ολλανδία, όπως και σε όλον τον κόσμο, τα τελευταία χρόνια βρίσκεται σε έξαρση η λατρεία του μεγάλου ζωγράφου, το έργο του οποίου ωστόσο περιέχει μεγάλη δόση μυστηρίου. Εδώ και σχεδόν 40 χρόνια οι ειδικοί που συμμετέχουν στο Πρόγραμμα Ερευνας Ρέμπραντ έχουν αναλάβει την προσπάθεια να αναλύσουν εκ νέου όλα τα έργα – 700 τον αριθμό – που αποδίδονται σε αυτόν τον γίγαντα του ολλανδικού χρυσού αιώνα. Ως τώρα έχει εξακριβωθεί η γνησιότητα κάπου 300 πινάκων, σχεδίων και χαρακτικών. Παρά τον ερευνητικό χαρακτήρα των εκδηλώσεων, οι οποίες υπολογίζεται ότι θα προσελκύσουν ενάμισι εκατομμύριο επισκέπτες, οι διοργανωτές τους, λαμβάνοντας υπόψη τη μεγάλη διεθνή δημοτικότητα του Ρέμπραντ, δεν προτίθενται να επιχειρήσουν να ανατρέψουν μερικές από τις βεβαιότητες που ισχύουν από μακρού ως προς το έργο και το πρόσωπο του ζωγράφου. Την παραδεδομένη άποψη θα εκφράσει κυρίως το Rijksmuseum, το οποίο θα εκθέσει όλη τη συλλογή των έργων του Ρέμπραντ, μία από τις μεγαλύτερες του κόσμου. Το ίδιο ίδρυμα ωστόσο θα φιλοξενήσει και το χάπενινγκ που θα διοργανώσει ο ιδιότυπος βρετανός σκηνοθέτης Πίτερ Γκρίναγουεϊ με θέμα τον περίφημο πίνακα του Ρέμπραντ Νυχτερινή περίπολος. Θέμα προς έρευνα αποτελεί η παρουσία στο έργο του Ρέμπραντ – και των μαθητών του – μιας ηλικιωμένης γυναίκας, με το ερώτημα αν ήταν όντως η μητέρα του. Αλλη έκθεση θα εξετάσει το ενδεχόμενο να ήταν ο Ρέμπραντ Εβραίος, για το οποίο υπάρχουν ενδείξεις αλλά όχι βεβαιότητα. H έκθεση Πράγματι Ρέμπραντ; θα παρουσιάσει έργα που αποδίδονται στον ζωγράφο αλλά που η πατρότητά τους αμφισβητείται. Στο πρόγραμμα περιλαμβάνεται επίσης η σύγκριση του Ρέμπραντ με τον Καραβάτζιο. Αυτές ωστόσο είναι μερικές μόνο από τις εκδηλώσεις με τις οποίες θα τιμηθεί η επέτειος του ζωγράφου τον οποίο πολλοί θεωρούν τον μεγαλύτερο που υπήρξε ποτέ. H «γνησιότερη συλλογή» ηχογραφήσεων
NEA ΥΟΡΚΗ Σε εντατική εκστρατεία για τη διάσωση του αρχείου ηχογραφήσεων των παραστάσεών της έχει αποδυθεί η Μητροπολιτική Οπερα της Νέας Υόρκης. Οι ηχογραφήσεις προέρχονται από τις ραδιοφωνικές μεταδόσεις των παραστάσεών της οι οποίες άρχισαν τα Χριστούγεννα του 1931 και συνεχίζονται κάθε Σάββατο. Πριν από περίπου δέκα χρόνια διαπιστώθηκε ότι οι μαγνητοταινίες παρουσίαζαν σοβαρές φθορές και κινδύνευαν να καταστραφούν. Τότε άρχισε η προσπάθεια για τη διάσωση του αρχείου, στην οποία έχουν ως τώρα δαπανηθεί 1,4 εκατ. δολάρια, ενώ προβλέπεται ότι το συνολικό κόστος του εγχειρήματος θα ξεπεράσει τα 4 εκατ. δολάρια. Το αρχείο περιέχει αμύθητους μουσικούς θησαυρούς διασώζοντας τις φωνές μεγάλων τραγουδιστών, όπως η Λίλι Πονς, ο Μπενγιαμίνο Τζίλι, η Κίρστεν Φλάγκσταντ, ο Μάριο ντελ Μόνακο, η Μαρία Κάλλας, καθώς και τις ερμηνείες μαέστρων όπως ο Μπρούνο Βάλτερ, ο Τούλιο Σεραφίν, ο Δημήτρης Μητρόπουλος, ο Γκέοργκ Σόλτι. H Μητροπολιτική Οπερα δεν μπορεί να κυκλοφορήσει αυτές τις ηχογραφήσεις σε CD καθ’ ότι τα ποικίλα δικαιώματα που θα έπρεπε να καταβάλει θα καθιστούσαν το κόστος του προϊόντος απαγορευτικό. Κατά τη διαδικασία της συντήρησης των ταινιών οι ειδικοί της Μητροπολιτικής Οπερας διορθώνουν τις τεχνικές ατέλειες των ηχογραφήσεων αλλά όχι και τα λάθη των τραγουδιστών, όπως γίνεται συνήθως στις εμπορικές ηχογραφήσεις. Γι’ αυτό εκπρόσωπός της χαρακτηρίζει τη συλλογή τη «γνησιότερη που υπάρχει». Πάντα δημοφιλής ο Ντίκενς
ΛΟΝΔΙΝΟ Ιδιαίτερη μορφή της δημοτικότητας που περιέβαλλε στην εποχή τους τα μυθιστορήματα του Καρόλου Ντίκενς (1812-1870) ήταν οι πολλές και εξίσου με αυτά δημοφιλείς διασκευές τους για το θέατρο: κάποτε είκοσι θέατρα του Λονδίνου έπαιζαν ταυτόχρονα διασκευές του ίδιου μυθιστορήματος του Ντίκενς, ο οποίος άλλωστε στα νιάτα του είχε φλερτάρει με την ιδέα να γίνει ηθοποιός. Είδος απόηχου αυτού του φαινομένου θα μπορούσε να χαρακτηριστεί η πολλαπλή παρουσία του μεγάλου μυθιστοριογράφου το πρόσφατο διάστημα, όχι όμως πλέον μόνο στο θέατρο αλλά και στα άλλα, πιο σύγχρονα, είδη θεάματος, στην τηλεόραση και στον κινηματογράφο. Ο Βασιλικός Σαιξπηρικός Θίασος παρουσιάζει τις Μεγάλες προσδοκίες, το BBC 1 μετέδωσε σε τηλεοπτική διασκευή το Σκοτεινό σπίτι και στους κινηματογράφους εμφανίστηκε (όπως και εδώ) μία ακόμη εκδοχή του Ολιβερ Τουίστ από τον Ρόμαν Πολάνσκι. H υποδοχή των τριών εγχειρημάτων από τους βρετανούς κριτικούς υπήρξε ανάμεικτη, με τους θερμότερους επαίνους να δαψιλεύονται στο Σκοτεινό σπίτι. Ως ένα βαθμό θετικά, αλλά και με επιφυλάξεις, αντιμετωπίστηκαν οι Μεγάλες προσδοκίες, ενώ οι περισσότερες αντιρρήσεις, χωρίς ωστόσο να φτάνουν στην καταδίκη, διατυπώθηκαν για τον Ολιβερ Τουίστ. Οι Μεγάλες προσδοκίες θα παίζονται από τον Βασιλικό Σαιξπηρικό Θίασο στο Στράτφορντ-απόν-Εϊβον ως τις 4 Φεβρουαρίου. Μότσαρτ και κιτς
ΣΑΛΤΣΜΠΟΥΡΓΚ Εκτός από τις προγραμματισμένες 500 καλλιτεχνικές εκδηλώσεις η πολιτική και το εμπόριο φαίνεται ότι θα παίξουν επίσης πρωταγωνιστικούς ρόλους κατά το αρξάμενο Ετος Μότσαρτ για τα 250 χρόνια από τη γέννηση του μεγάλου συνθέτη (1756-1791), οπότε η Αυστρία ασκεί την προεδρία της EE. «Το Ετος Μότσαρτ» δήλωσε αυστριακός αρμόδιος «είναι η κατάλληλη στιγμή για να καταπιαστούμε με τα σοβαρά ζητήματα της Ευρώπης τα οποία παραμελήθηκαν κατά τη βρετανική προεδρία». Οσο για το εμπόριο, φαίνεται αποφασισμένο να εκμεταλλευθεί χωρίς δισταγμούς την ευκαιρία για να μετατρέψει την επέτειο σε χρήμα. Στο Σάλτσμπουργκ, τη γενέτειρα του συνθέτη, που θα φιλοξενήσει και τις περισσότερες εκδηλώσεις και θα δεχτεί τους περισσότερους επισκέπτες, ήδη διατίθενται εσώρουχα Μότσαρτ, σουτιέν που παίζουν τη Μικρή νυχτερινή μουσική, ποτήρια μπίρας που μόλις γεμίσουν παίζουν τους Γάμους του Φίγκαρο, παιδικά ρούχα Μότσαρτ. Μπορεί κανείς να χορτάσει με λουκάνικα Μότσαρτ, να μεθύσει με σναπς Μότσαρτ, να γλυκαθεί με σοκολατάκια Μότσαρτ και κατόπιν να κάψει όλες αυτές τις θερμίδες κάνοντας τζόγκινγκ περιβεβλημένος με φόρμα Μότσαρτ. Για τις ιδιαίτερες στιγμές τους οι επισκέπτες μπορούν να προμηθευτούν προφυλακτικά Μότσαρτ. Ολα αυτά κάνουν πολλούς να φοβούνται ότι κατά το Ετος Μότσαρτ θα κορυφωθεί όχι μόνο η λατρεία του συνθέτη αλλά και η λατρεία του κιτς.
