ΜΙΛΑΝΟ Με σκεπτικισμό δέχτηκε ο ιταλικός Τύπος το πρόγραμμα της χειμερινής σεζόν της Σκάλα η οποία, όπως κάθε χρόνο, θα ανοίξει επισήμως στις 7 Δεκεμβρίου, ημέρα της εορτής του Αγίου Αμβροσίου, πολιούχου του Μιλάνου. Η Σκάλα είναι «ένα θέατρο α λα ιταλικά», γράφει το Panorama. «Από τη μια προσπαθεί να επιτελέσει έργο υψηλού καλλιτεχνικού επιπέδου και από την άλλη καλείται να επωμισθεί το κοινωνικό λειτούργημα να καταστήσει την όπερα προσιτή στον οποιονδήποτε. Τελικά βρίσκεται πάντοτε κάποια συμβιβαστική λύση. Τα πλέον δημοφιλή έργα που είναι και τα πλέον επικίνδυνα στην παρουσίασή τους οι μαέστροι και οι σκηνοθέτες συνήθως τα αποφεύγουν. Προτιμούν τα έργα με ηρεμιστική δράση». Ετσι το εφετεινό «ηρεμιστικό» πρόγραμμα της Σκάλα θα ξεκινήσει με την όπερα του Γκλουκ Armide στην οποία θα πρωταγωνιστήσει η υψίφωνος Αννα Κατερίνα Αντονάτσι (φωτογραφία) και θα ακολουθήσουν τα έργα: Τζιοκόντα του Πονκιέλι, Βότσεκ του Μπεργκ, Οι Τούρκοι στην Ιταλία του Ροσίνι, Φάουστ του Γκουνό, Τόσκα του Πουτσίνι, Ζίγκφριντ του Βάγκνερ, Λουτσία ντι Λαμερμούρ του Ντονιτσέτι και Γάμοι του Φίγκαρο του Μότσαρτ. Πάντως το πραγματικό καλλιτεχνικό γεγονός για τη Σκάλα θα είναι εφέτος η εκτός σεζόν παγκόσμια πρεμιέρα της όπερας του Λουτσιάνο Μπέριο Ούτις (Ars… brevis 23.6.96) στις 3 Οκτωβρίου. Σε πείσμα των κριτικών
ΛΟΝΔΙΝΟ Παρά τα υπεροπτικά σχόλια με τα οποία υποδέχονται συνήθως οι βρετανοί κριτικοί τις υπερπαραγωγές του Κάμερον Μάκιντος, ένα ακόμη μιούζικαλ θριαμβεύει τούτη την εποχή στο Λονδίνο. Πρόκειται για το Μαρτέν Γκερ, διασκευή μιας ιστορίας που διαδραματίζεται στη Γαλλία του 16ου αιώνα: ο ήρωας, ο Μαρτέν Γκερ, εγκαταλείπει τη σύζυγό του Μπερτράντ και αφού περιπλανηθεί επί μία περίπου δεκαετία επιστρέφει στην πατρίδα του για να ξεσκεπάσει τον απατεώνα ο οποίος καπηλευόμενος το όνομά του προσπαθεί να του κλέψει τη γυναίκα και την υπόληψη. Αυτή η ιστορία στους αιώνες που ακολούθησαν έγινε πηγή έμπνευσης δοκιμίων του Μονταίνιου και του Λάιμπνιτς, αρκετών λαϊκών μυθιστορημάτων, μιας όπερας (Η σύζυγος του Μαρτέν Γκερ) του αμερικανού συνθέτη Γουίλιαμ Μπέργκσμα και δύο κινηματογραφικών ταινιών, της Επιστροφής του Μαρτέν Γκερ (1956) με τον Ζεράρ Ντεπαρντιέ και Σόμερσμπι (1993) με τον Ρίτσαρντ Γκιρ. Οι προηγούμενες αυτές εκδοχές του Μαρτέν Γκερ όχι μόνο δεν πτόησαν τον Μάκιντος αλλά προφανώς τον έπεισαν ότι ένα μιούζικαλ έχει μεγαλύτερες πιθανότητες επιτυχίας όταν η πλοκή του στηρίζεται σε γνωστό για τους θεατές θέμα, οπότε δεν χρειάζεται να πονοκεφαλιάζουν για την πλοκή αλλά να απολαμβάνουν τα θεαματικά σκηνικά, τα ωραία κοστούμια και να ακούν τη μουσική και τα τραγούδια. Η συνταγή άλλωστε είναι δοκιμασμένη και στα άλλα μιούζικαλ του Μάκιντος. Επιπλέον εγγύηση για την επιτυχία του νέου έργου είναι ο συνθέτης Κλοντ – Μισέλ Σένμπεργκ και ο λιμπρετίστας Αλεν Μπούμπλιλ, που έχουν συνυπογράψει τα μιούζικαλ Αθλιοι και Μις Σαϊγκόν, τα οποία επί χρόνια θριαμβεύουν στο Γουέστ Εντ. Πρέσβειρες άλλων εποχών
ΒΕΝΕΤΙΑ Η μεγαλύτερη έκθεση ρωσικών εικόνων που έγινε ποτέ στην Ευρώπη εγκαινιάζεται σήμερα στη Fondazione Giorgio Cini και θα διαρκέσει ως την 1η Δεκεμβρίου. Ο τίτλος της έκθεσης Η εικόνα του πνεύματος. Εικόνες από τη ρωσική γη, συλλογή Ambroveneto είναι εύγλωττος: η πλειονότητα των εκθεμάτων ανήκει στη συλλογή ρωσικών εικόνων της Τράπεζας Ambroveneto. Συμπληρωματικά απλώς στην έκθεση παρουσιάζονται και μερικές εικόνες που έφθασαν στη Βενετία από διάφορα μουσεία της Ρωσίας. Είναι η πρώτη φορά όπου η εκπληκτική αυτή συλλογή ρωσικών εικόνων παρουσιάζεται στο κοινό και γίνεται γνωστή η ιστορία της: Οι ρωσικές εικόνες αποτελούσαν ανέκαθεν αντικείμενα θαυμασμού για τους Δυτικούς. Αλλά από την εποχή του Στάλιν και ύστερα εκατοντάδες εικόνες «διέφυγαν» παράνομα από την τότε Σοβιετική Ενωση και πουλήθηκαν στη Δύση. Αρκετές από αυτές τις αντάλλαξε ο ίδιος ο Στάλιν με αμερικανικό σιτάρι. Πολλοί ήταν οι συλλέκτες έργων τέχνης που έδειξαν ενδιαφέρον για αυτού του είδους την τέχνη, κυρίως στη Γαλλία, στη Γερμανία και στην Ελβετία. Ωστόσο πραγματικό πάθος για τις ρωσικές εικόνες απέδειξε ότι είχε ένας βενετσιάνος ζωγράφος και έμπορος έργων τέχνης, ο Δαβίδ Ορλερ, ο οποίος μέσα σε μία εικοσαετία κατόρθωσε να συλλέξει πάνω από 200 ρωσικές εικόνες. Τον θησαυρό του όμως αυτόν ο Ορλερ δεν μπόρεσε να τον κρατήσει. Επεσε έξω οικονομικά προς μεγάλη ικανοποίηση της Τράπεζας Ambroveneto η οποία έγινε ιδιοκτήτρια ολόκληρης της συλλογής του Ορλερ. Και επειδή σαν τράπεζα δεν είχε φυσικά οικονομικό πρόβλημα, οι 200 εικόνες σύντομα έγιναν 480 καλύπτοντας έξι αιώνες ρωσικής τέχνης, από τον 13ο ως τον 19ο. Από αυτές μόνο εκατό εικόνες παρουσιάζονται στην έκθεση. Αλλά από του χρόνου η τράπεζα υπόσχεται να στεγάσει μόνιμα σε μουσείο ολόκληρη τη θαυμάσια συλλογή της. Τα μυστικά ενός πάθους
ΜΑΔΡΙΤΗ Εισβολή στην προσωπική ζωή του Σαλβαντόρ Νταλί και της συζύγου του Γκαλά θα μπορούσε να χαρακτηριστεί η ελεύθερη πλέον πρόσβαση των περιέργων «νταλιστών» στον πρόσφατα ανακαινισθέντα πύργο του Πούμπολ κοντά στη Χερόνα της νοτιοανατολικής Ισπανίας. Εκεί, το 1984, πέντε χρόνια πριν από τον θάνατό του, ο Νταλί κινδύνεψε να καεί ζωντανός από πυρκαϊά που ξέσπασε ξαφνικά ενώ αυτός κοιμόταν στην περίφημη γαλάζια κρεβατοκάμαρα. Ο ζωγράφος εγκαταστάθηκε στον πύργο του Πούμπολ μόνο μετά τον θάνατο της αγαπημένης συζύγου και μούσας του, τον Αύγουστο του 1982, «για να μην την αφήσει μόνη της στην κρύπτη όπου αναπαύεται». Ο πύργος ήταν στην πραγματικότητα το σπίτι της Γκαλά. Της τον είχε κάνει δώρο ο Νταλί το 1970 αφού είχε διακοσμήσει κάθε γωνιά του με τα σουρεαλιστικά του οράματα. Δεσμευμένος από μια μαζοχιστική συμφωνία, ο ζωγράφος δεν επισκεπτόταν τη σύζυγό του παρά μόνο όταν εκείνη τον καλούσε επισήμως. Η Γκαλά, που αρκετοί της είχαν απονείμει τον τίτλο της «χειρότερης γυναίκας της εποχής της», σπάνια καλούσε στη φωλιά της τον παθολογικά ερωτευμένο σύζυγό της, ενώ ως τις τελευταίες ημέρες της ζωής της (πέθανε 88 χρόνων) προσπαθούσε να κορέσει τη νυμφομανία της στρατολογώντας ντόπιους νεαρούς ψαράδες. Το άνοιγμα στο κοινό του θρυλικού πύργου του Πούμπολ μαζί με το Μουσείο Νταλί στη Φιγέρας και το σπίτι του ζωγράφου στο Καντακές συμπληρώνει τον κύκλο μιας εντυπωσιακής καλλιτεχνικής διαδρομής αλλά και μιας ζωής που τράφηκε από την υπερβολή σε όλες της τις εκφάνσεις.
ΠΑΡΙΣΙ
Οι δημοπρασίες αντικειμένων που ανήκαν σε διάσημους καλλιτέχνες έχουν συνήθως μεγάλη επιτυχία. Με τη σκέψη αυτή ο παρισινός οίκος δημοπρασιών Ντρουό πρόκειται στις 16 Σεπτεμβρίου να εκποιήσει μερικά αντικείμενα που όχι μόνο ανήκαν στον ηθοποιό Γιουλ Μπρίνερ αλλά που έχουν γίνει σύμβολα μιας εποχής, όπως το καπέλο που φορούσε ο Μπρίνερ στην ταινία Και οι επτά ήταν υπέροχοι. Μαζί με το καπέλο θα πουληθούν στους φανατικούς των ταινιών γουέστερν και οι μπότες, το κολτ και τα δύο μαχαίρια που είχε ο ηθοποιός στην ίδια ταινία. Αλλά και οι λάτρεις των μιούζικαλ δεν θα πρέπει να έχουν παράπονο: πρόκειται να πουληθεί κομμάτι κομμάτι ολόκληρο το κοστούμι που φορούσε ο Γιουλ Μπρίνερ ως βασιλιάς του Σιάμ στο μιούζικαλ Ο βασιλιάς και εγώ.
ΣΤΡΕΖΑ
Ο Γεχούντι Μενουχίν γιόρτασε τα 80ά του γενέθλια στις όχθες του Λάγκο Ματζιόρε εγκαινιάζοντας στις 29 Αυγούστου το 35ο Φεστιβάλ της Στρέζα. Με την αγαπημένη του Συμφωνική της Βαρσοβίας, ο Μενουχίν διηύθυνε τη Συμφωνία για έγχορδα του Μπρίτεν, τη Συμφωνία αρ. 39 του Μότσαρτ και την 7η του Μπετόβεν. Εφέτος το Φεστιβάλ περιλαμβάνει συνολικά δεκαέξι συναυλίες με τη συμμετοχή διασήμων συγκροτημάτων, όπως η Ορχήστρα της Βαυαρικής Ραδιοφωνίας (3 Σεπτεμβρίου) με μαέστρο τον Σαβάλις, η Ορχήστρα Σετετσέντο (7 Σεπτεμβρίου) υπό τη διεύθυνση του Μπρύγκεν και η Ορχήστρα και η Χορωδία του Φράιμπουργκ η οποία θα κλείσει το Φεστιβάλ με το Ορατόριο του Χάιντν Οι εποχές.
