12 ερωτήσεις – απαντήσεις για το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου

Το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου συμπληρώνει αυτές τις ημέρες δυόμισι χρόνια λειτουργίας. Την Τρίτη, σε εκδήλωση στη Στοά του Βιβλίου, οι εκπρόσωποι του Κέντρου θα παρουσιάσουν το νέο πρόγραμμά του και τον απολογισμό του έργου του. Σε αυτά τα χρόνια της λειτουργίας του το ΕΚΕΒΙ κινήθηκε γύρω από τρεις βασικούς άξονες εργασίας: τις έρευνες και μελέτες, τη συγκρότηση αρχείων (έντυπων και ηλεκτρονικών) και τις εκδηλώσεις για την προβολή του βιβλίου. Η συνολική επιχορήγηση ξεπέρασε το 1 δισεκατομμύριο δραχμές. Αναλυτικότερα επιχορηγήθηκε με 237 εκατ. το 1995, με 338 εκατ. το 1996 και 533 εκατ. το 1997. Σε μόνιμη βάση το Κέντρο απασχολεί πέντε άτομα και 15 συνεργάτες ενώ στις διάφορες δράσεις του έχει απασχολήσει σχεδόν 300 άτομα. Με αφορμή τη μεθαυριανή εκδήλωση, το «Βήμα» έθεσε 12 ερωτήσεις – προβλήματα στη διευθύντρια του Κέντρου, κυρία Μυρσίνη Ζορμπά.

Ερευνες και υποδομή

1 Στον ισολογισμό 1995 – 1996 του ΕΚΕΒΙ εμφανίζεται ότι δαπανήθηκαν 113 εκατομμύρια δραχμές για έρευνες και μελέτες. Από ιδρύσεως του Κέντρου έχουν παρουσιαστεί μία κλαδική μελέτη για τις εκδοτικές επιχειρήσεις, μία έρευνα για τα βιβλιοπωλεία και τέσσερις έρευνες για την αναγνωστική συμπεριφορά. Παρουσιάστηκαν επίσης εργασίες όπως αυτή με θέμα «ΕΛΤΑ και βιβλίο» και ένας οδηγός για υποτροφίες και διαγωνισμούς με τίτλο «Ελληνες συγγραφείς στο εξωτερικό» και «Η κοινωνική διαχείριση των συγγραφέων στην Ευρώπη». Υπάρχει η άποψη ότι το ποσό είναι υπερβολικό για τις έρευνες αυτές. Τι λέτε;

«Οι προσπάθειές μας στρέφονται κυρίως στη δημιουργία υποδομών και ένα κομμάτι στην αύξηση της ανάγνωσης. Αυτή η ισορροπία ορισμένες φορές δεν δίνει την εικόνα προς τα έξω, ακριβώς επειδή όταν δουλεύεις την υποδομή δεν είναι φανερή η δουλειά που κάνεις. Πιστεύω όμως ότι σε πολύ σύντομο διάστημα θα έχουμε τα αποτελέσματα των υποδομών. Βεβαίως η φιλοσοφία είναι επενδυτική και όχι καταναλωτική. Το 1997 ολοκληρώθηκαν πέντε από τα οκτώ στάδια της έρευνας για τις βιβλιοθήκες, σε συνεργασία με το Ιόνιο Πανεπιστήμιο, μία έρευνα που συνολικά θα κοστίσει 10 εκατομμύρια. Στόχος είναι να υπάρξει διαφορετική πολιτική στο ζήτημα της βιβλιοθήκης και να ληφθούν πρωτοβουλίες σε δήμους και κοινότητες μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια καθώς οι διεκδικήσεις μας απευθύνονται τόσο σε υπουργούς όσο και σε εκπροσώπους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Θέλουμε να κάνουμε μια μεγάλη καμπάνια πριν από τις δημοτικές εκλογές και να ζητήσουμε από τους ψηφοφόρους να δεσμεύσουν τους υποψηφίους να φτιάξουν βιβλιοθήκες. Δόθηκαν επίσης 5 εκατομμύρια δραχμές για την έρευνα σχετικά με την ελληνική εκδοτική ιστορία. Ο πρώτος τόμος που αφορά την περίοδο 1900 – 1940 θα παρουσιαστεί τον Μάρτιο.

Στο ποσό των 113 εκατομμυρίων συμπεριλαμβάνονται τα κονδύλια για την ολοκλήρωση μελέτης για την οργάνωση της Στοάς του Βιβλίου, η αρχική έρευνα για τα ηλεκτρονικά αρχεία, η μελέτη για τα επαγγέλματα του βιβλίου. Επίσης ολοκληρώθηκε η έρευνα για το αρχείο εικαστικής απεικόνισης, το επιχειρησιακό σχέδιο και οργανόγραμμα του ΕΚΕΒΙ καθώς και η μελέτη για τη σκοπιμότητα για τη βιβλιολογική βιβλιοθήκη. Επίσης σε αυτό το ποσό επιμερίζεται ένα ποσό των γενικών εξόδων, αμοιβών και πάγιων δαπανών».

Περιφερειακά προγράμματα

2 Δόθηκαν μέσα σε δύο χρόνια 131 εκατ. δραχμές για «περιφερειακά προγράμματα», δηλαδή για το πιλοτικό πρόγραμμα του Εβρου και για ενίσχυση της βιβλιοθήκης στις φυλακές ανηλίκων της Κασσαβέτειας. Είναι θετική η εμπειρία αυτών των εφαρμογών; Υπάρχουν ορατά αποτελέσματα;

«Ο Εβρος προτάθηκε με το σκεπτικό ότι είναι μακρινός και αν πετύχουμε εκεί, θα πετύχουμε παντού. Στο σχέδιο συμμετέχουν οι κοινοτάρχες, οι δήμαρχοι και οι βιβλιοπώλες. Για την επόμενη τριετία έχουμε δεσμευθεί να ενισχύουμε τις προσπάθειες για την αύξηση του αναγνωστικού κοινού με κονδύλια του ύψους των 50 εκατομμυρίων τον χρόνο (θα δίδονται 20 από το ΕΚΕΒΙ, 20 από το υπουργείο Πολιτισμού και 10 από τη νομαρχία) Το πρόγραμμα είναι δομημένο. Δεν κάνουμε κινήσεις που είναι απλώς καλής θέλησης. Στηριχθήκαμε σε δύο μελέτες αναγνωστικής συμπεριφοράς (κόστισαν 1,5 εκατ. εκάστη) και δουλέψαμε με τους εργαζόμενους στις βιβλιοθήκες. Επίσης έγιναν σεμινάρια στους επαγγελματίες του χώρου και σε εκπαιδευτικούς. Εγινε καμπάνια με έξι αφίσες και ξεκίνησε το πρόγραμμα “Σκυταλοδρομία ανάγνωσης” στα σχολεία. Ρίχνουμε το βάρος στα παιδιά και στους μελλοντικούς αναγνώστες. Οσο για τα νούμερα, θα έχουμε ακριβή στοιχεία μετά τη συμπλήρωση τριετούς παρουσίας στον νομό.

Στο κονδύλιο των διαρθρωτικών και περιφερειακών προγραμμάτων περιλαμβάνονται τα χρήματα που δόθηκαν στη βιβλιοθήκη της φυλακής της Κασσαβέτειας (δίδονται 5 εκατ. ετησίως) για την αγορά βιβλίων (τα οποία αγοράζονται από τα βιβλιοπωλεία της περιοχής). Σε μηνιαία βάση δανείζονται 80 βιβλία σε κρατουμένους. Στα 131 εκατομμύρια περιλαμβάνονται τα έξοδα για την κυκλοφορία των βιβλιοφιλικών προτάσεων, για την εκτύπωση μελετών σε 1.000 αντίτυπα, για τις χαρτοκαμπάνιες. Επίσης είναι τα έξοδα από τη συνάντηση με ευρωπαίους εκδότες στη Σαντορίνη και η επίσκεψη επιτελείου στις εκθέσεις της Φραγφούρτης και της Μπολόνια, η συνάντηση με την UNESCO και η μελέτη για τη δημιουργία Οργανισμού Συλλογικής Διαχείρισης Συγγραφικών Δικαιωμάτων».

Αναγνωστική συμπεριφορά

3 Το ΕΚΕΒΙ έχει πραγματοποιήσει έρευνες της αναγνωστικής συμπεριφοράς των επισκεπτών της Γιορτής Βιβλίου στο Πεδίον του Αρεως και πιλοτικά στον μαθητικό πληθυσμό του Εβρου. Τα αποτελέσματα της έρευνας (που ανατέθηκε στην εταιρεία Centrum και κόστισε 1,5 εκατ.) δεν συμπίπτουν με τα αποτελέσματα ανάλογων ερευνών, όπως αυτής που διενήργησε η εταιρεία MRC για λογαριασμό του Συλλόγου Εκδοτών Βιβλιοπωλών Αθηνών. Γιατί υπάρχει αυτή η διάσταση και γιατί δεν έγινε η αναγγελθείσα για το φθινόπωρο του 1997 έρευνα αναγνωστικής συμπεριφοράς;

«Οι έρευνες για το αναγνωστικό κοινό είναι δύσκολες, καθώς δεν υπάρχει αρκετή τεχνογνωσία στην Ελλάδα και χρειάστηκε να μελετήσουμε την ξένη εμπειρία. Είναι παρήγορο το γεγονός ότι οι Γάλλοι δήλωσαν πως τα αποτελέσματα των ερευνών θεωρήθηκαν αξιόπιστα ύστερα από δέκα χρόνια εφαρμογής. Η Πανελλήνια Ερευνα Αναγνωστικής Συμπεριφοράς έχει προγραμματιστεί για την άνοιξη του 1998».

Εθνική βιβλιογραφία

4 Εχει δημιουργηθεί η εντύπωση πως το ΕΚΕΒΙ θα καταγράψει την Εθνική Βιβλιογραφία. Ποιός κάνει τελικά αυτή τη δουλειά; Σεις ή η Εθνική Βιβλιοθήκη;

«Οπως γίνεται σε όλες τις χώρες, η Εθνική Βιβλιογραφία διαμορφώνεται από την Εθνική Βιβλιοθήκη. Το ΕΚΕΒΙ αναλαμβάνει απλώς την έκδοση του υλικού. Η συνεργασία επεκτείνεται και με την ΠΟΕΒ που αναλαμβάνει τη διανομή και πώληση των τόμων. Το κόστος για αυτή την εργασία ανέρχεται συνολικά στα 5 εκατομμύρια για την έντυπη μορφή και υπάρχει κάποιο αντίστοιχο ποσό για το CD-ROM. Επιχειρούμε να στηρίξουμε έναν θεσμό που αντιμετωπίζει χρόνια προβλήματα. Θεωρούμε ότι είναι σημαντικό ­ και πρακτικά και συμβολικά ­ η Εθνική Βιβλιογραφία να βγαίνει και να φθάνει στους αποδέκτες της. ».

Μαθητικές βιβλιοθήκες

5 Παρ’ όλο που το ΕΚΕΒΙ ασχολείται με την υποδομή στο ζήτημα της αύξησης της αναγνωσιμότητας, δεν διεκδίκησε το δικαίωμα της συμμετοχής στη δημιουργία σχολικών βιβλιοθηκών. Γιατί;

«Υπάρχει υπηρεσία του υπουργείου Παιδείας, που είναι αρμόδια για αυτά τα ζητήματα. Πρόκειται για τη Μαθητική Πρόνοια, που έχει το προνόμιο να αγοράζει με τρόπο αδιαφανή και ανεξέλεγκτο βιβλία, χωρίς να δημοσιοποιεί τον κατάλογο. Πέραν τούτου θεωρούμε ότι υπάρχει πάντοτε κίνδυνος όταν γίνονται κεντρικές αγορές όχι μόνο πελατειακών σχέσεων ή απόλυτης επικράτησης ενός τύπου κριτηρίων αλλά και αναντιστοιχίας των βιβλίων που αγοράζονται με τις πραγματικές ανάγκες των χρηστών».

Παραγωγή του βιβλίου

6 Το ΕΚΕΒΙ δεν έχει ασχοληθεί με την έρευνα για την παραγωγή των βιβλίων. Δεν είναι δηλαδή σε θέση να απαντήσει ­ με δικά του στοιχεία ­ σε ερωτήματα όπως πόσα βιβλία κυκλοφορούν τον χρόνο, ποιος είναι ο αριθμός των τίτλων, πόσοι είναι οι εκδότες, ποιός ο κύκλος εργασιών τους κλπ. Η «Μελέτη για τα οικονομικά και διαρθρωτικά χαρακτηριστικά της εκδοτικής επιχείρησης» (που στοίχισε 2,8 εκατ. δραχμές) βασίζεται σε συνεντεύξεις με δείγμα εκδοτών ενώ αρκετοί αριθμοί παρουσιάζονται ως εκτιμήσεις. Τι κάνετε με το κρίσιμο θέμα της ποσοτικής καταγραφής του εκδοτικού χώρου;

«Δεν έχουμε ασχοληθεί καθόλου με την καταγραφή της παραγωγής πρώτον, γιατί υπάρχει ένας άνθρωπος που ως τώρα έχει δουλέψει σε αυτόν τον τομέα και ως τώρα έχει δώσει πολύ καλά αποτελέσματα. Πρόκειται για τον Κώστα Βουκελάτο του “Ιχνευτή”. Δεύτερον, θεωρούμε πως μέσα από τη δημιουργία της ηλεκτρονικής βάσης δεδομένων το ζήτημα θα αντιμετωπιστεί συνολικά και για πάντα. Χάσαμε αρκετό χρόνο για να αξιολογήσουμε τι υπάρχει σε αυτόν τον τομέα και για να βρούμε τρόπους συνεργασίας με τους εκδότες και με τους φορείς, για να μπορέσουμε να βρούμε τρόπους χρηματοδότησης. Αυτή τη στιγμή παραδίνουμε στους συλλόγους των εκδοτών και στους 16 εκδότες που θα συμμετέχουν στην εταιρεία που θα φτιαχτεί την οικονομικοτεχνική μελέτη, το λειτουργικό και το επιχειρησιακό σχέδιο για τη βάση δεδομένων.

Το συνολικό κόστος για τη δημιουργία ηλεκτρονικής βάσης δεδομένων Βιβλιο-ΝΕΤ ανέρχεται στα 150 εκατομμύρια δραχμές. Το υπουργείο Ανάπτυξης δίδει το ήμισυ του ποσού ενώ οι εκδότες και το ΕΚΕΒΙ συμμετέχουν στο πρόγραμμα με 75 εκατομμύρια από κοινού. Η βάση δεδομένων θα έχει όλα τα καινούργια βιβλία μόλις εμφανιστούν στην αγορά. Είναι αίτημα των βιβλιοπωλών να ετοιμαστεί η βάση δεδομένων όσο το δυνατόν γρηγορότερα. Επίσης μέσα από το δίκτυο που θα δημιουργηθεί θα γίνεται πολύ πιο γρήγορα η παραγγελία από τον βιβλιοπώλη στον εκδότη. Πιστεύουμε ότι το πρόγραμμα θα αυξήσει εντυπωσιακά τις πωλήσεις των βιβλίων».

Υπολογιστές και βιβλιοπωλεία

7 Ενα από τα πρώτα μελήματα του ΕΚΕΒΙ ήταν να καταγράψει (με έρευνα που στοίχισε 11,5 εκατ.) τα βιβλιοπωλεία της επικράτειας. Αξιοποιώντας κυρίως τα πελατολόγια των μεγάλων εκδοτών κατάφερε να εντοπίσει περίπου 2.000 επιχειρήσεις. Από αυτές ελάχιστες διαθέτουν υπολογιστές, άρα το πρόγραμμα Βιβλιο-ΝΕΤ δεν θα αξιοποιηθεί άμεσα από τους βιβλιοπώλες. Επίσης με επιστολή που έστειλε το Κέντρο προς τους βιβλιοπώλες και τους εκδότες, τον Απρίλιο 1997, τους πληροφόρησε για την προοπτική αγοράς υπολογιστών από το υπουργείο Ανάπτυξης. Αυτή τη στιγμή ο αριθμός των βιβλιοπωλείων με υπολογιστές είναι ασήμαντος. Ποιός θα αξιοποιήσει τελικά το πρόγραμμα Βιβλιο-ΝΕΤ;

«Υπήρχε δυνατότητα αγοράς 1.000 κομπιούτερ από το υπουργείο Ανάπτυξης αλλά μόνον 220 βιβλιοπώλες και εκδότες δήλωσαν συμμετοχή, πράγμα που δείχνει τον δισταγμό των μικρών βιβλιοχαρτοπωλείων να εκμεταλλευθούν την ευκαιρία. Περιμένουμε πολύ σύντομα την απάντηση που θα έρθει από το υπουργείο Ανάπτυξης για την υλοποίηση του προγράμματος. Μαζί με τα ήδη υπάρχοντα θα είναι μηχανογραφημένα με σύγχρονο τρόπο 300 και πλέον βιβλιοπωλεία. Η εφαρμογή του Βιβλιο-ΝΕΤ αξίζει πολύ, διότι ο αριθμός των μηχανογραφημένων βιβλιοπωλείων καλύπτει όλη την επικράτεια. Μέσα από τον ανταγωνισμό θα συμπαρασυρθούν και άλλες βιβλιοπωλικές μονάδες. Αυτό το πρόγραμμα ηλεκτρονικής βάσης δεδομένων θα είναι χρήσιμο και για βιβλιοθήκες».

Ηλεκτρονικά αρχεία

8 Οι ηλεκτρονικές σελίδες του ΕΚΕΒΙ βρίσκονται στη διεύθυνση https://www.culture.gr. Υπάρχουν 13 θεματικές ενότητες, όπως το πρόγραμμα του κέντρου για το 1997, ο απολογισμός του 1996, οι βιβλιογραφικές προτάσεις, παρουσίαση των ερευνητικών προγραμμάτων και άλλες που αποτελούν μεταφορά έντυπου υλικού σε ηλεκτρονική μορφή. Θα σταθούμε σε τρεις από τις ενότητες. Τις «Σελίδες των συγγραφέων» στο «Αρχείο χειρογράφων και φωτογραφιών ελλήνων συγγραφέων» και στο «Αρχείο μεταφραστών». Στις «Σελίδες των συγγραφέων» γίνεται αναφορά στο έργο πέντε λογοτεχνών. Οι νομπελίστες και άλλοι πολλοί καταξιωμένοι απουσιάζουν. Το «Αρχείο χειρογράφων και φωτογραφιών» συγκεντρώνει μόνο 55 ονόματα. Το «Αρχείο μεταφραστών» περιλαμβάνει 197 ονόματα ενώ οι μεταφραστές ξεπερνούν τους 6.000 (πηγή: “Ιχνευτής”). Σας ικανοποιούν αυτά τα αρχεία;

«Κατασκευαστές των αρχείων ήταν μια ερευνητική ομάδα από το Πανεπιστήμιο Πατρών. Είναι δηλαδή φοιτητές με έναν καθηγητή τους, δεν είναι εταιρεία. Η κατασκευή των σελίδων ­ από ηλεκτρονική άποψη και όχι όσον αφορά τα περιεχόμενα ­ κόστισε 8 εκατομμύρια. Το περιεχόμενο το βρίσκω προκλητικά ενδιαφέρον στην ανάπτυξή του, δηλαδή είναι ένας χρόνος, από τότε που ξεκίνησε, διαρκούς ανάπτυξης και συμπλήρωσης. Επίσης είναι πολύ λειτουργικό, δηλαδή μερικά αρχεία θα συνδυαστούν με άλλα αρχεία που έχουμε, όπως το αρχείο μεταφραστών, που θα συμπληρωθεί μέσα στη χρονιά από τις βιβλιογραφίες των μεταφράσεων από και προς τα ελληνικά με όλους τους μεταφραστές που υπάρχουν. Εχουμε συνειδητά αφήσει τη συμπλήρωση ορισμένων σελίδων στη διακριτική ευχέρεια των ενδιαφερομένων. Εχουμε 6.200 διευθύνσεις ανθρώπων στους οποίους στέλνουμε ενημερωτικές επιστολές κατά περίπτωση και βλέπουμε ότι το ενδιαφέρον είναι διαρκές, δηλαδή ακόμη και εκείνοι που έχουν καθυστερήσει δηλώνουν τώρα το ενδιαφέρον τους. Αλλοι, για προσωπικούς λόγους, δεν θέλουν να συμπεριληφθούν σε έναν κατάλογο στο Δίκτυο, όπου δημοσιεύεται το τηλέφωνο και άλλα στοιχεία. Οσον αφορά τους συγγραφείς, κάναμε συστηματικό αρχείο ζώντων συγγραφέων. Πλέον συνεργαζόμαστε με το ΕΛΙΑ για τους παλαιότερους, αν και δώσαμε προτεραιότητα στους ζώντες συγγραφείς, που δρουν και κινούνται με μία δυναμική. Προς το παρόν διερευνούμε και την ανταπόκριση των συγγραφέων και τις δυναμικές που έχει το μέσο. Οσον αφορά τις σελίδες των συγγραφέων, δημοσιεύσαμε τα άρθρα όσων ανταποκρίθηκαν στην πρόσκλησή μας. Δεν μπορούμε να υποχρεώσουμε κανέναν να συμμετάσχει. Η ενημέρωση όμως γίνεται σε όλους».

Προβολή του βιβλίου

9 Για την προβολή του βιβλίου έχει διοργανωθεί μια σειρά από «χαρτοκαμπάνιες». Σε αυτό το πλαίσιο έχουν διανεμηθεί περισσότερες από 1 εκατ. χαρτοσακούλες για βιβλία και ισάριθμοι σελιδοδείκτες. Στο διαφημιστικό υλικό συμπεριλαμβάνονται κονκάρδες και αυτοκόλλητα και οι καρτέλες που αναρτήθηκαν στα μέσα μεταφοράς «Οι στίχοι ταξιδεύουν». Εγινε επίσης προβολή του βιβλίου μέσα από διαφημιστικά στιγμιότυπα στην τηλεόραση. Είναι αποτελεσματικές αυτές οι καμπάνιες;

«Οι καρτέλες των ποιητών έχουν τόσο μεγάλη ζήτηση, που μας έχει καταπλήξει. Τις ζητούν κυρίως οι δάσκαλοι για τα σχολεία. Αυτή η κίνηση ήταν απλώς ένα κλείσιμο του ματιού για να διερευνήσουμε τι γίνεται. Από τη Στοά του Βιβλίου πάντως περνά πολύς κόσμος, που ρωτά πού θα βρει τα ποιήματα και σε ποιες εκδόσεις είναι. Σαφώς μας αφορούν και τα ποιοτικά αποτελέσματα των εργασιών μας αλλά προς το παρόν μπορούμε να μιλήσουμε με ασφάλεια για την αριθμητική αποδοτικότητα τα προγραμμάτων μας. Υπολογίζουμε ότι στη Γαλάζια Γραμμή τηλεφωνούν 150.000 παιδιά τον χρόνο ­ που είναι και το μάξιμουμ των δυνατοτήτων του τηλεφωνικού κέντρου μας ­ και άλλα τόσα στην επαρχία. Οταν το πρόγραμμα πηγαίνει και στην περιφέρεια, όπως η Γαλάζια Γραμμή σε δήμους και κοινότητες με τοπικό τηλέφωνο, εξαντλείς τα περιθώρια των δυνατοτήτων του. Αυτά τα κριτήρια, τα ποσοτικά και ποιοτικά, θα πρέπει να ενοποιηθούν κάποια στιγμή και να είναι κοινά σε όλους τους οργανισμούς του ΥΠΠΟ, για να έχουμε μία εικόνα των πολιτιστικών προϊόντων και της παρέμβασης του κράτους. Ασφαλώς δεν τελειώνουμε τις δραστηριότητές μας με αυτά. Οι χαρτοκαμπάνιες ενισχύουν και τους επαγγελματίες του χώρου, δηλαδή τους βιβλιοπώλες. Από αυτούς φθάνουμε στο ευρύτερο κοινό αλλά οπωσδήποτε απαιτούνται μεγάλες οργανώσεις. Εν τέλει δεν τελειώνει κανείς παρά ενημερώνοντας διαρκώς για τη δουλειά του και δίνοντας την ευκαιρία στους άλλους να την κρίνουν και να την κρίνουν κάνοντας προτάσεις. Η προβολή δεν είναι τίποτε άλλο από το κλείσιμο του κύκλου της δουλειάς με μια δημόσια παρουσίαση. Νομίζω ότι δεν υπάρχει τίποτε χειρότερο από την εσωστρέφεια, την αδιαφάνεια, την αυτοκατανάλωση. Είναι κάτι από το οποίο πάσχουν πολλοί δημόσιοι οργανισμοί»…

Εθνικό Κέντρο Λογοτεχνίας

10 Η έκδοση βιβλίων λογοτεχνίας διεκδικεί το 27,1% του συνόλου της βιβλιοπαραγωγής ενώ το επιστημονικό βιβλίο έχει ποσοστό 38,6% επί του συνόλου (πηγή: “Ιχνευτής”). Το ΕΚΕΒΙ έχει στρέψει το ενδιαφέρον του σχεδόν αποκλειστικά στην πεζογραφία, δημιουργώντας την εντύπωση ότι είναι το Εθνικό Κέντρο Λογοτεχνίας. Είναι έτσι;

«Στο μυαλό μας υπάρχει κυρίως το μη λογοτεχνικό βιβλίο. Διότι έχουμε πλήρη επίγνωση ότι το λογοτεχνικό έχει προνομιακή μεταχείριση από τα μέσα και είναι πιο εύκολη η προβολή του. Είναι δύσκολο να κάνει κανείς δουλειά για τις άλλες κατηγορίες βιβλίων. Αυτό θα πάρει ίσως περισσότερο χρόνο. Εχουν γίνει όμως δουλειές υποδομής που πιστεύω ότι θα αποδώσουν, όπως η κυκλοφορία των βιβλιογραφικών προτάσεων που ως τον Σεπτέμβριο θα έχουν παρουσιάσει 1.000 μη λογοτεχνικά βιβλία. Η μία είναι οι βιβλιογραφικές προτάσεις. Εκεί έχουμε βιβλία που είναι μη λογοτεχνικά. Υπάρχει άλλωστε συμφωνία με το Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών για τη βιβλιογραφία των κοινωνικών επιστημών. Είναι μια ευτυχής συνεργασία, γιατί θα αξιοποιήσουμε μια δουλειά που ήδη υπάρχει».

Βιβλιοφιλική κάρτα

11 Με τη Βιβλιοφιλική Κάρτα, που δημιούργησεε το ΕΚΕΒΙ σε συνεργασία με την Εθνική Τράπεζα, οι κάτοχοί της μπορούν να αγοράζουν βιβλία επί πιστώσει με επιτόκιο 21%. Οι τόκοι που πληρώνουν οι χρήστες συμπληρώνουν ένα ουδόλως ευκαταφρόνητο ποσό, που ίσως θα μπορούσε να αξιοποιηθεί σε άλλες αγορές βιβλίων. Επιπλέον το περιοδικό που εκδίδεται προς ενημέρωση των κατόχων της κάρτας έχει αρκετές σελίδες διαφήμισης (που κοστίζει περίπου 100.000 δραχμές η μία). Δεδομένου ότι διανέμεται δωρεάν, δεν δημιουργεί άνισο ανταγωνισμό με άλλα βιβλιοφιλικά έντυπα, που εκδίδονται χωρίς επιχορήγηση;.

« Η Βιβλιοφιλική Είναι μια πιστωτική κάρτα που, όπως όλες οι κάρτες, δίνει τη δυνατότητα να πληρώσουμε ύστερα από μέρες είτε να πληρώσουμε με δόσεις. Γίνεται δεκτή σε 1.111 βιβλιοπωλεία και 601 καταστήματα δίσκων. Εχει 727 φανατικούς οπαδούς, που έχουν δαπανήσει συνολικά 67 εκατ. δραχμές. Το περιοδικό δεν είναι ανταγωνιστικό ως προς τα άλλα του είδους και σε καμία περίπτωση δεν είναι λογοτεχνικό. Η σχέση μας με τα λογοτεχνικά περιοδικά είναι άριστη. Η “Βιβλιοφιλική” δεν παρουσιάζει στην πραγματικότητα κάτι καινούργιο. Κατ’ αρχάς περιλαμβάνεται στις υποχρεώσεις απέναντι στην Εθνική Τράπεζα και προωθείται στους κατόχους της Βιβλιοφιλικής Κάρτας και ύστερα πάει σε περισσότερους για να τους προσελκύσει. Συγκεντρώνει αποσπάσματα βιβλιοκριτικών από όλα τα έντυπα και ένα αφιέρωμα προβολής των βιβλίων. Η διαφήμιση προέρχεται συνήθως με ανταλλαγή, ισοσκελίζεται δηλαδή με τα κουπόνια που χαρίζουν οι εκδότες στους κατόχους της Βιβλιοφιλικής Κάρτας».

Ενα δισ. για το βιβλίο

12 Το ΕΚΕΒΙ έχει επιχορηγηθεί με 1,1 δισ. δραχμές τη στιγμή που η Εθνική Βιβλιοθήκη αντιμετωπίζει χρόνια προβλήματα. Μήπως θα έπρεπε να λυθούν αυτά πρώτα προτού χρηματοδοτηθεί ένας νέος φορέας για το βιβλίο;

«Το ΕΚΕΒΙ έχει πάρει αυτήν την επιχορήγηση στα τρία χρόνια που λειτουργεί και νομίζω ότι αν δεν είχε κάνει τη δουλειά που έκανε δεν θα είχε πάρει ούτε μισή δεκάρα μετά τα πρώτα 237 εκατομμύρια που πήρε αρχικά. Δεν είναι τίποτε δεδομένο στις χρηματοδοτήσεις που γίνονται στα νομικά πρόσωπα. Αυτό σημαίνει ότι καθένας πρέπει να κερδίζει τα χρήματα που ζητεί από το ΥΠΠΟ αποδεικνύοντας την ικανότητα να τα αξιοποιεί. Επιπλέον είναι αστείο να λέμε ότι μια Εθνική Βιβλιοθήκη θα μπορούσε να λύσει το πρόβλημά της με 1 δισ. δραχμές. Κάτι τέτοιο δυστυχώς δεν ισχύει και φυσικά δεν θα μπορούσε κάποιος να υποστηρίξει τη διαζευκτικότητα των δύο οργανισμών, που είναι εξίσου αναγκαίοι».