Α. Παπάς (Alico – Eurobank) Μεγάλη διασπορά
Τη συγκρότηση χαρτοφυλακίου που θα είναι μοιρασμένο κατά 50% σε ελληνικές τοποθετήσεις και κατά το υπόλοιπο σε επενδύσεις εξωτερικού προτείνει για την παρούσα περίοδο ο κ. Α. Παπάς, γενικός διευθυντής της Alico – Eurobank ΑΕΔΑΚ. Πιο αναλυτικά, από τη διοίκηση της εταιρείας αναφέρονται τα εξής:
Η πρόσφατη υποτίμηση της δραχμής σηματοδοτεί σημαντικές αλλαγές στον χάρτη των επενδύσεων και δικαιολογημένα προβληματίζει έναν μέσο επενδυτή για το πού πρέπει να κατευθύνει τα χρήματά του. Η Alico – Eurobank αναλύοντας τις αποδόσεις που προσφέρουν οι εναλλακτικές επενδύσεις με συγκριτικά στοιχεία 15ετίας καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα ευρωπαϊκά ομόλογα και οι ευρωπαϊκές μετοχές ήταν οι νικητές των αποδόσεων, επιβραβεύοντας όσους επένδυσαν σε αυτές τις αξίες είτε αυτόνομα είτε μέσω αμοιβαίων κεφαλαίων. Αλλωστε για την αναγκαιότητα του να έχουμε ένα μέρος των χρημάτων μας σε διεθνή αμοιβαία κεφάλαια η Alico – Eurobank είχε τοποθετηθεί σε προηγούμενο δημοσίευμα του «Βήματος» (18/1/98).
Αποφασίζοντας κανείς την επενδυτική τακτική που θα τηρήσει την παρούσα περίοδο θα πρέπει να λάβει υπόψη του:
α) Την αποκλιμάκωση των επιτοκίων και την αισθητή ανάκαμψη των τιμών των ομολόγων στη δευτερογενή αγορά.
β) Τη δημιουργία θετικών προϋποθέσεων για τη μεσοπρόθεσμη θετική πορεία του ελληνικού Χρηματιστηρίου, που φυσιολογικά θα συνοδεύεται και από περιόδους διόρθωσης των τιμών.
γ) Την πτώση της καθαρής απόδοσης που προσφέρουν τα ετήσια έντοκα γραμμάτια σε επίπεδα κάτω του 10% μετά την υποτίμηση της δραχμής.
δ) Τη σημαντική υπερτίμηση που παρατηρήθηκε στη δραχμή μετά την ένταξη στον ΜΣΙ πέραν των προβλεπόμενων ρυθμών του +/- 3%.
ε) Τη διατήρηση του θετικού κλίματος ιδιαίτερα για τα ευρωπαϊκά ομόλογα και τον λογικό σκεπτικισμό που επικρατεί για την πορεία των ευρωπαϊκών και του αμερικανικού χρηματιστηρίου, με δεδομένο ότι καταρρίπτουν συνεχώς τα ιστορικά υψηλά επίπεδά τους.
Λαμβανομένων υπόψη αυτών των παραγόντων, η Alico προτείνει την εξής σύνθεση ενός χαρτοφυλακίου αξίας 25 εκατ. δραχμών: προθεσμιακές καταθέσεις σε ECU και γερμανικά μάρκα 25%, ελληνικές μετοχές 20%, ομολογίες εσωτερικού 30%, ευρωπαϊκά ομόλογα 15%, αμερικανικά ομόλογα 10%.
Μεταφραζόμενα σε αμοιβαία της Alico – Eurobank τα ποσοστά κατανομής του χαρτοφυλακίου αυτού είναι 30% στο ομολογιών εσωτερικού, 25% στο διεθνές διαθεσίμων, 15% στο ομολογιών εσωτερικού, 10% στο ομολογιών εξωτερικού δολαριακό και 20% στο μετοχικό εσωτερικού.
Σίγμα Χρηματιστηριακή Σταθερή επενδυτική στρατηγική
Η Σίγμα Χρηματιστηριακή πιστεύει ότι η κατάλληλη επενδυτική στρατηγική για την παρούσα περίοδο είναι η δημιουργία ενός χαρτοφυλακίου το οποίο θα είναι ανεξάρτητο από τα «σενάρια» που αφορούν την εξέλιξη της οικονομικής πολιτικής. Πιο συγκεκριμένα, αναφέρονται τα εξής:
«Η υποτίμηση είναι πλέον ένα γεγονός υπαρκτό. Τις ημέρες που πέρασαν είδαμε τις αγορές να αναπροσαρμόζουν τις τιμές των αξιόγραφων στα δεδομένα αυτού του γεγονότος με ρυθμούς πρωτόγνωρους για την ελληνική αγορά. Ετσι είχαμε τη ραγδαία άνοδο των τιμών των ομολόγων, την ανατίμηση της δραχμής από τα επίπεδα της κεντρικής ισοτιμίας που καθορίστηκαν μετά την υποτίμηση και την πραγματική απογείωση των μετοχών. Οι αγορές δούλεψαν όπως έπρεπε να δουλέψουν. Το ερώτημα είναι τι μας επιφυλάσσει το μέλλον.
Ολοι πλέον κοιτούν την κατάσταση με μεγαλύτερη ψυχραιμία και προσπαθούν να εκτιμήσουν τα γεγονότα που θα λάβουν χώρα το επόμενο χρονικό διάστημα των 18 μηνών. Και όταν λέμε όλοι εννοούμε όλους όσοι αποτελούν αυτό που αποκαλούμε αγορά: τα μεγάλα επενδυτικά κεφάλαια του εξωτερικού, οι έλληνες θεσμικοί επενδυτές και οι έλληνες ιδιώτες επενδυτές και μικρομέτοχοι. Ετσι λοιπόν οι αγορές για το επόμενο χρονικό διάστημα θα είναι προσηλωμένες στις προσπάθειες για την ένταξη της Ελλάδας στην ΟΝΕ και θα είναι πολύ ευαίσθητες στις εξελίξεις των μεγεθών που θα τις καθορίσουν.
Για να κάνουμε τα πράγματα περισσότερο κατανοητά θα δώσουμε ένα συγκεκριμένο παράδειγμα: στην περίπτωση που η κυβέρνηση δείξει την παραμικρή αδυναμία στο μέτωπο των διαρθρωτικών αλλαγών που έχει εξαγγείλει, η αντίδραση των αγορών θα είναι άμεση, όπως τις ημέρες μετά την υποτίμηση. Θα δούμε την πτώση των τιμών των ομολόγων, πίεση στη συναλλαγματική ισοτιμία και πτώση της αξίας των μετοχικών αξιών. Στην αντίθετη περίπτωση οι αγορές οι ίδιες θα βοηθήσουν την κυβέρνηση με άνοδο των τιμών των ομολόγων και πτώση των επιτοκίων (άρα μείωση των δανειακών αναγκών του κράτους), ανατίμηση της δραχμής (άρα μείωση των πληθωριστικών πιέσεων) και άνοδο των τιμών των μετοχών (άρα ύπαρξη δυνατότητας των εταιρειών να αντλήσουν κεφάλαια από την αγορά και να τροφοδοτήσουν την ανάπτυξη). Αυτά είναι τα δύο σενάρια και τίποτε άλλο. Μέση λύση δεν υπάρχει».
Στο πλαίσιο αυτό η διεύθυνση διαχείρισης διαθεσίμων της Σίγμα Χρηματιστηριακής προτείνει στους πελάτες της τη διαμόρφωση ενός δυναμικά διαχειριζόμενου χαρτοφυλακίου το οποίο «δουλεύει» και στις δύο περιπτώσεις.
Πιο αναλυτικά προτείνει:
α) Για τον συντηρητικό έλληνα ιδιώτη επενδυτή: 20% των διαθεσίμων σε μετοχικούς τίτλους μεγάλης και μεσαίας κεφαλαιοποίησης, 30% των διαθεσίμων σε βραχυπρόθεσμες τοποθετήσεις σταθερού εισοδήματος (από τρεις ως 12 μήνες), 20% των διαθεσίμων σε μακροπρόθεσμες τοποθετήσεις σταθερού εισοδήματος (από τρία ως 12 χρόνια) και 30% σε βραχυπρόθεσμες τοποθετήσεις σταθερού εισοδήματος σε ECU.
β) Για τον ιδιώτη έλληνα επενδυτή που θέλει να αναλάβει σχετικά υψηλότερο επενδυτικό κίνδυνο: 40% των διαθεσίμων σε μετοχικούς τίτλους μεγάλης και μεσαίας κεφαλαιοποίησης, 5% σε βραχυπρόθεσμες τοποθετήσεις σταθερού εισοδήματος, 25% σε μακροπρόθεσμες τοποθετήσεις σταθερού εισοδήματος, 15% σε τοποθετήσεις σταθερού εισοδήματος σε ECU, 15% σε βραχυπρόθεσμες τοποθετήσεις σταθερού εισοδήματος σε δολάρια.
Σημειώνεται ότι για τις τοποθετήσεις σε μετοχές μεγάλης και μεσαίας κεφαλαιοποίησης η Σίγμα προτείνει την τοποθέτηση σε αμοιβαία κεφάλαια δείκτη όπως το Sigma – IFC Index Fund.
«Η διαμόρφωση των παραπάνω χαρτοφυλακίων έχει βασικό σκοπό την ισορροπημένη κατανομή των διαθεσίμων σε τίτλους που λειτουργούν αντίρροπα σε κάθε κίνηση των αγορών. Το διάστημα που μεσολαβεί ως την 1/1/2001 είναι πολύ μικρό και αυτά που πρέπει να γίνουν είναι πολλά. Χρειάζεται προσοχή και σύνεση στις επιλογές» καταλήγει η Σίγμα Χρηματιστηριακή.
Ηλίας Τσοτάκος (Ωμέγα ΑΧΕ) Αβεβαιότητα στο τοπίο
«Βασικό στοιχείο στον χώρο της κεφαλαιαγοράς και των επενδύσεων στην παρούσα φάση είναι η αβεβαιότητα» τονίζει ο κ. Ηλίας Τσοτάκος, διευθύνων σύμβουλος της Ωμέγα Χρηματιστηριακής. Ο ίδιος εξηγεί: «Η υποτίμηση, δηλαδή η απότομη μεταβολή των συναλλαγματικών ισοτιμιών, η μεταβλητότητα των επιτοκίων, η αστάθεια της αγοράς ομολόγων, οι διακυμάνσεις των μετοχών στο Χρηματιστήριο δημιουργούν συνθήκες έντονης αβεβαιότητας και καθιστούν δύσκολη τη διαμόρφωση στρατηγικής και τη λήψη αποφάσεων για τη διαχείριση ενός χαρτοφυλακίου επενδύσεων. Αν σε όλα αυτά προσθέσουμε το εγγενές για τα ελληνικά πράγματα στοιχείο της πολιτικής αβεβαιότητας, καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι στο προβλέψιμο διάστημα πιθανόν να υπάρξουν σημαντικές ανακατατάξεις που απαιτούν συνετή διαχείριση των επενδύσεων».
Αναλύοντας ο κ. Τσοτάκος την επενδυτική πρότασή του αναφέρει: «Με βάση τα παραπάνω θα επέλεγα ένα χαρτοφυλάκιο με διασπορά του επενδυτικού κινδύνου με στόχο την αποφυγή των έντονων διακυμάνσεων και την εξασφάλιση ικανοποιητικής απόδοσης με κατά το δυνατόν χαμηλό ρίσκο. Σε ό,τι αφορά τις επιμέρους επενδυτικές επιλογές θα τοποθετούσα 50% των κεφαλαίων σε μετοχές του ελληνικού Χρηματιστηρίου με έμφαση στον χώρο των τραπεζών, των τηλεπικοινωνιών, της πληροφορικής και των δομικών υλικών. Ποσοστό 20% θα τοποθετούσα σε αμοιβαία κεφάλαια διαχείρισης διαθεσίμων και 10% σε αμοιβαία ομολόγων. Τέλος, θα μοίραζα το υπόλοιπο 20% κατά το ήμισυ σε μετοχικά αμοιβαία κεφάλαια του εξωτερικού και κατά το υπόλοιπο σε αμοιβαία σταθερών τίτλων εξωτερικού, με έμφαση στις αγορές και στα νομίσματα των χωρών της Ευρωπαϊκής Ενωσης.
Κ. Παναγίδης (Axon ΑΧΕ) Συντηρητικό χαρτοφυλάκιο
«Ο επενδυτής με ρευστότητα καθώς και εκείνος που αναδιαρθρώνει τώρα το συνολικό χαρτοφυλάκιό του καλείται να κινηθεί με ορίζοντα μερικών μηνών. Πρέπει να λάβει κανείς υπόψη του δυνητικούς κλυδωνισμούς από την οριστικοποίηση των συναλλαγματικών ισοτιμιών των πρώτων 11 νομισμάτων του ευρώ τον Μάιο και τη φερεγγυότητα της εφαρμογής της νέας κυβερνητικής οικονομικής πολιτικής», αναφέρει ο κ. Κ. Παναγίδης, γενικός διευθυντής της Axon Χρηματιστηριακής.
Με βάση αυτές τις παραμέτρους ένα δείγμα σύνθεσης συντηρητικού χαρτοφυλακίου ικανοποιητικής διασποράς κινδύνου έχει ως ακολούθως:
Μετοχές ΧΑΑ 40%. Το ελληνικό Χρηματιστήριο έχει καλές μεσοπρόθεσμες προοπτικές προοπτικές, μεταξύ άλλων λόγων και επειδή σταδιακά συγκαταλέγεται στις «ώριμες» ή ανεπτυγμένες κεφαλαιαγορές. Επιλογές των μετοχών θα μπορούσαν να γίνουν κυρίως από τσιμεντοβιομηχανίες, εταιρείες τροφίμων, μεταλλουργικές, υγείας, πληροφορικής με σταδιακή τοποθέτηση.
Μετοχικά αμοιβαία κεφάλαια εξωτερικού 10%. Η τοποθέτηση αυτή δικαιολογείται από την ανθηρή πορεία και τα ισχυρά θεμελιώδη μεγέθη των ανεπτυγμένων οικονομιών μετά την κρίση του Νοεμβρίου του 1997.
Τίτλοι του ελληνικού Δημοσίου 20%. Για την τοποθέτηση στο χαρτοφυλάκιο θα πρέπει να προτιμηθούν αυτοί με πολυετή διάρκεια, παλαιότερη έκδοση και σταθερά επιτόκια που είναι υψηλά με τα σημερινά κριτήρια.
Συνάλλαγμα 20%. Το νόμισμα που προτείνεται να συγκεντρώσει την προτίμηση του υπό κατάρτιση χαρτοφυλακίου είναι το δολάριο είτε με απευθείας μετατροπή είτε μέσω μεριδίων κατάλληλων αμοιβαίων κεφαλαίων. Είναι το νόμισμα μιας στιβαρής οικονομίας που συχνά αποτελεί και καταφύγιο σε δύσκολες περιόδους, ενώ έχει και διεθνώς ανταγωνιστικό επιτόκιο.
Ρευστά 10%.
Βίκτωρ Ασσέρ (Telesis ΑΧΕ) Οι εξελίξεις ευνοούν τα μετοχικά
«Οι τελευταίες εξελίξεις στην οικονομία ευνοούν τις μετοχικές τοποθετήσεις» αναφέρει ο κ. Βίκτωρ Ασσέρ, διευθύνων σύμβουλος της Telesis Χρηματιστηριακή, διατυπώνοντας τη βασική αρχή στην οποία στηρίζεται το χαρτοφυλάκιο το οποίο προτείνει. Το ελάχιστο ποσοστό συμμετοχής των μετοχών του ελληνικού Χρηματιστηρίου στο υπό κατάρτιση χαρτοφυλάκιο διαμορφώνεται σε 25%, όταν η επενδυτική φιλοσοφία κατάρτισής του επιβάλλει να έχει τη μορφή χαρτοφυλακίου χαμηλού ρίσκου. Στο ίδιο αυτό χαρτοφυλάκιο οι άλλες τοποθετήσεις μπορεί να είναι τίτλοι ελληνικού Δημοσίου 20%, αμοιβαία διαχείρισης διαθεσίμων 30%, διαθέσιμα εσωτερικού 3%, διαθέσιμα εξωτερικού 12%, μετοχές εξωτερικού 10%. Για επενδύσεις χαμηλότερου ρίσκου η σύνθεση του χαρτοφυλακίου μεταβάλλεται ανάλογα (πίνακας).
Επισημαίνοντας ορισμένα σημεία τα οποία χαρακτηρίζουν την κατάρτιση του χαρτοφυλακίου αυτού ο κ. Ασσέρ σημειώνει ότι για τα χαρτοφυλάκια χαμηλού ρίσκου πρέπει να επιλεγούν διαφορετικές μετοχές από αυτές που θα αποτελέσουν μέρος ενός χαρτοφυλακίου υψηλότερου ρίσκου. Σε ό,τι αφορά τις τοποθετήσεις σε μετοχές εξωτερικού είναι προτιμότερο αυτές να γίνουν μέσω αμοιβαίων κεφαλαίων γιατί το κόστος των συναλλαγών είναι πολύ υψηλό για μικρά χαρτοφυλάκια. Τέλος, ο κ. Ασσέρ σημειώνει ότι τα αμοιβαία διαχείρισης διαθεσίμων προτιμώνται στην κατάρτιση του χαρτοφυλακίου έναντι των τίτλων του ελληνικού Δημοσίου λόγω της καλύτερης ρευστότητας την οποία προσφέρουν.
ΔΙΕΘΝΙΚΗ ΑΕΔΑΚ Η ώρα των σύνθετων τοποθετήσεων
Το επενδυτικό σκηνικό μεταβλήθηκε ριζικά μετά την απόφαση της κυβέρνησης για ένταξη της δραχμής στον ΜΣΙ και τη συνακόλουθη υποτίμησή της. Από μια περίοδο σχετικής αβεβαιότητας με υψηλά επιτόκια, κινήσεις κερδοσκοπίας σε βάρος της δραχμής και επεμβάσεις στήριξής του από την κεντρική τράπεζα, όπως επίσης περίοδο με υψηλές διακυμάνσεις και πτωτικές τάσεις στο Χρηματιστήριο, περνάμε σε μια περίοδο ευνοϊκών μακροοικονομικών συνθηκών.
Συγκεκριμένα στα πλαίσια της πολιτικής της οικονομικής σύγκλισης, ο συνδυασμός των χαμηλών επιτοκίων με τα εξαγγελθέντα μέτρα διαμορφώνεται ένα νέο ευνοϊκό περιβάλλον σε όρους οικονομικής ανάπτυξης και κερδοφορίας των επιχειρήσεων. Σε ό,τι αφορά την κεφαλαιαγορά, η αναμενόμενη αύξηση ανταγωνιστικότητας των ελληνικών εταιρειών καθώς και οι ελκυστικές τιμές των μετοχών, ιδιαίτερα για τους ξένους επενδυτές, οδήγησαν τον γενικό δείκτη του Χρηματιστηρίου σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.
Βέβαια η απόφαση της υποτίμησης έχει και αρνητικές συνέπειες με κύρια αυτή στο μέτωπο του πληθωρισμού. Παρ’ όλα αυτά, ζυγίζοντας τα συν και τα πλην της νέας οικονομικής πολιτικής, υπό την προϋπόθεση ότι θα υλοποιηθεί το σύνολο των μέτρων που συνοδεύουν την απόφαση υποτίμησης της δραχμής, σαφώς διαμορφώνονται νέα υψηλότερα επίπεδα ισορροπίας των χρηματιστηριακών τιμών.
Επομένως, δεδομένης της ευνοϊκής συγκυρίας, αυξάνονται οι δυνατότητες αποδοτικής εκμετάλλευσης των διαθέσιμων κεφαλαίων των επενδυτών. Το γεγονός όμως αυτό δεν σημαίνει ότι οι επενδυτές πρέπει να ενθουσιάζονται και να αλλάζουν τον βασικό γνώμονα σύμφωνα με τον οποίο αποφασίζουν, δηλαδή τον συνδυασμό του αναλαμβανόμενου κινδύνου και του χρονικού ορίζοντα της επένδυσης. Σε αυτή την κατεύθυνση, ένας προσεκτικός συνδυασμός διαφόρων τύπων επενδύσεων μπορεί να περιέχει τα επιθυμητά χαρακτηριστικά από την κάθε κατηγορία.
Δ. Καπερώνης (Εμπορική Τράπεζα) Σε δραχμές και σε συνάλλαγμα
Η πρόσφατη αναπροσαρμογή της ισοτιμίας της δραχμής κατά 13,8% με ταυτόχρονη ένταξη της δραχμής στον Μηχανισμό των Συναλλαγματικών Ισοτιμιών (ΜΣΙ) και η εξαγγελία σημαντικών διαρθρωτικών μέτρων με ορίζοντα ως το έτος 2000, εκ των πραγμάτων υποχρεώνουν την αλλαγή της επενδυτικής στρατηγικής του έλληνα επενδυτή. Κατ’ αρχήν η Ελλάδα ως χώρα επενδύσεων γίνεται μεσοπρόθεσμα ελκυστική στους διεθνείς επενδυτές που μετά τη σημαντική μείωση του premium κινδύνου λόγω δραχμής έχουν πολλά να κερδίσουν από την ελληνική αγορά χρήματος και κεφαλαίου. Στην ίδια κατεύθυνση θα πρέπει να κινηθεί και η συμπεριφορά των εγχώριων επενδυτών.
Σε πρώτη φάση αναμένεται πτώση των επιτοκίων σε όλες τις περιόδους και σταθερότητα της δραχμής περί την κεντρική ισοτιμία της στον ΜΣΙ. Τα επιτόκια αναμένεται να υποχωρήσουν στα προ της κρίσης επίπεδα με το ετήσιο έντοκο να πλησιάζει το 10% στο τέλος του 1998. Τα βραχυπρόθεσμα επιτόκια θα υποχωρήσουν σχετικά βραδέως υποστηρίζοντας την ισοτιμία της δραχμής και με την εμπέδωση κλίματος σταθερότητας θα επιταχύνουν της πτώση τους προς το τέλος του έτους.
Με βάση τα ανωτέρω και με την προϋπόθεση ενός επενδυτικού ορίζοντα τουλάχιστον δύο ετών, ο μεσαίου κινδύνου επενδυτής θα πρέπει να επιδιώξει τη δημιουργία ενός μεικτού χαρτοφυλακίου που θα εκφράζεται κατά 70% σε δραχμές και κατά 30% σε συνάλλαγμα. Οσον αφορά τον τύπο της επένδυσης θα πρέπει να αποτελείται από 45% ομόλογα, 50% μετοχές και 5% ρευστά διαθέσιμα.
Τα επιλεγέντα δραχμικά ομόλογα θα πρέπει να έχουν διάρκεια από 3 ως 7 έτη σε ποσοστό 60%, από 7 ως 10 έτη σε ποσοστό 20% και από 1 ως 3 έτη σε ποσοστό 20%. Τα συναλλαγματικά ομόλογα προτιμότερο είναι να είναι διάρκειας από 7 ως 10 έτη και να εκφράζονται περισσότερο σε μάρκο και λιγότερο σε δολάριο και στερλίνα. Ενδεικτικά τα ομόλογα μάρκου μπορεί να είναι σε ποσοστό 60%, του δολαρίου 25% και της στερλίνας σε 15%.
Η μετοχική σύνθεση του δραχμικού χαρτοφυλακίου θα πρέπει να είναι σε τραπεζικές μετοχές κατά ποσοστό 35%, σε εταιρείες τσιμέντων κατά 10%, σε εταιρείες τηλεπικοινωνιών κατά 10%, σε μεταλλουργικές επιχειρήσεις κατά 8%, σε εταιρείες τροφίμων κατά 15%, σε εταιρείες πληροφορικής κατά 7%, σε κατασκευαστικές κατά 7% και τέλος σε διάφορες εταιρείες κατά 8%. Οι μετοχικές τοποθετήσεις σε ξένες αγορές θα πρέπει να προσανατολισθούν κυρίως στην ευρωπαϊκή αγορά και δευτερευόντως στην αμερικανική. Τέλος, όσον αφορά τα διαθέσιμα, αυτά θα πρέπει να τοποθετούνται στο μεν δραχμικό τους μέρος σε αμοιβαία κεφάλαια διαχείρισης διαθεσίμων, στο δε συναλλαγματικό μέρος σε υψηλότοκες δολαριακές καταθέσεις.
Για επενδυτές με διαφορετικό επενδυτικό προφίλ από το προηγούμενο, μπορεί να μεταβληθεί το ποσοστό των μετοχών στο χαρτοφυλάκιο, δηλαδή αύξηση του ποσοστού για ανάληψη μεγαλύτερου κινδύνου και μεγαλύτερης αναμενόμενης απόδοσης ή μείωση του ποσοστού για μεγαλύτερη ασφάλεια αλλά και μικρότερη αναμενόμενη απόδοση.
Ι. Γεωργιάδης (Midland Bank) Ξεχάστε τους… τόκους
Η υποτίμηση ήταν η αιτία – αφορμή να «τρέξει» η αγορά των ομολόγων και να βρεθούν αυτή τη στιγμή σε πλεονεκτική θέση όσοι κατέχουν ομόλογα μακράς διαρκείας. Η περαιτέρω πτώση των επιτοκίων, εξαρτώμενη σε μεγάλο βαθμό από την υλοποίηση των εξαγγελθέντων από την κυβέρνηση συνοδευτικών της υποτίμησης μέτρων, θα ισχυροποιήσει ακόμη περισσότερο τα ομόλογα, ιδίως τα σταθερού επιτοκίου, με αποτέλεσμα η επένδυση στην αγορά των ομολόγων ή σε αμοιβαία κεφάλαια σταθερού εισοδήματος να αποτελεί μια κατάλληλη μεσομακροπρόθεσμη τοποθέτηση.
Η εντυπωσιακή πορεία του ελληνικού Χρηματιστηρίου μετά την υποτίμηση φαίνεται ότι θα συνεχιστεί. Δεν θα πρέπει βέβαια να περιμένει κανείς τις υπέρμετρες ημερήσιες μεταβολές, ούτε θα ήταν υγιές κάτι τέτοιο, αλλά η τήρηση από πλευράς της κυβέρνησης των δεσμεύσεων που ανέλαβε απέναντι στον επιχειρηματικό – επενδυτικό χώρο θα είναι ο λόγος να δούμε το Χρηματιστήριο σε ακόμη πιο ψηλά επίπεδα στο μεσοπρόθεσμο μέλλον. Αποδεχόμενος λοιπόν ο μέσος επενδυτής τον βαθμό ρίσκου που συνεπάγεται μια τοποθέτηση στην ελληνική αγορά, μια επένδυση μέσω ενός καλού και δοκιμασμένου μετοχικού αμοιβαίου κεφαλαίου θα ήταν ενδεικνυόμενη ακόμη και στις σημερινές υψηλές τιμές.
Ο μοναδικός χαμένος από την υποτίμηση φαίνεται ότι ήταν ο φανατικός πελάτης του τόκου, καθώς τα επιτόκια δεν αποκλείεται να αποκλιμακωθούν ακόμη περισσότερο. Παρά την υποτίμηση, πιστεύω ότι θα συνεχίσουμε να βλέπουμε μια έντονη διακύμανση της ισοτιμίας της δραχμής με τα ξένα νομίσματα. Η προβλεπόμενη αυτή διακύμανση σε συνδυασμό με την επικείμενη θεσμοθέτηση του ευρώ ως μοναδικού ευρωπαϊκού νομίσματος δικαιολογεί μια επένδυση σε ξένο νόμισμα.
Συνοψίζοντας τα παραπάνω θα μπορούσα να κάνω την παρακάτω γενική πρόταση διάρθρωσης χαρτοφυλακίου για μια επένδυση 25 εκατ. δρχ. με μεσομακροπρόθεσμο χρονικό ορίζοντα (9-24 μήνες): 3 εκατ. θα μπορούσαν να τοποθετηθούν στον «τόκο» μέσω ενός αμοιβαίου διαχείρισης διαθεσίμων, 5 εκατ. δρχ. σε ομόλογα μέσω ενός αμοιβαίου σταθερού εισοδήματος, 7 εκατ. δρχ. σε αμοιβαίου μετοχικού χαρακτήρα και 10 εκατ. δρχ. σε επενδύσεις σε ξένο νόμισμα.
Ιάσων Καραβασίλης (Alpha Τράπεζα Πίστεως) Επενδύσεις τριετίας
«Οι επενδύσεις που θα κάνει ο έλληνας ιδιώτης επενδυτής πρέπει να στηριχθούν σε επενδυτικά εργαλεία που θα αντιμετωπίζουν τη μείωση των επιτοκίων που αναμένεται για τα επόμενα χρόνια» αναφέρει μεταξύ άλλων ο διευθυντής του τομέα private banking της Alpha Τράπεζας Πίστεως κ. Ι. Καραβασίλης.
Πιο συγκεκριμένα, ο κ. Καραβασίλης σημειώνει τα εξής: «Οι αποφάσεις της κυβέρνησης για την ένταξη της δραχμής στον Μηχανισμό των Νομισματικών Ισοτιμιών φαίνεται ότι βρήκε θετικό αντίκτυπο στο εξωτερικό. Η σοβαρότητα και η μεθοδολογία με την οποία αντιμετωπίστηκε η όλη διαδικασία έδωσε στους επαγγελματίες του επενδυτικού χώρου στο εξωτερικό την εικόνα της αποφασιστικής πορείας της χώρας μας προς τη Νομισματική και Οικονομική Ενωση. Υπό την προϋπόθεση αυτή θα πρέπει να περιμένει κανείς, τα επόμενα χρόνια, θετικές αποδόσεις από ενδεχόμενες τοποθετήσεις σε ομόλογα και μετοχές.
Τα δεδομένα που διαμορφώνουν το επενδυτικό τοπίο δεν περιορίζονται ωστόσο εδώ. Η διεθνοποίηση της οικονομίας δεν επιτρέπει σε έναν διαχειριστή επενδυτικού χαρτοφυλακίου να αγνοήσει τη κατάσταση που επικρατεί στις διεθνείς αγορές. Σε αυτό το πεδίο τα στοιχεία που κυριαρχούν είναι: α) η σοβαρή κρίση που υπάρχει στην Ιαπωνία και επηρεάζει σε έναν βαθμό όλες τις οικονομίες των χωρών της Ασίας και β) η ισχυρή αμερικανική οικονομία που δημιουργεί θετικό κλίμα στις διεθνείς αγορές.
Οι επενδυτικές τοποθετήσεις οι οποίες θα γίνουν αυτήν την περίοδο θα πρέπει να έχουν ορίζοντα δύο – τριών χρόνων ο οποίος θα επιτρέψει την επίτευξη θετικών αποδόσεων ανεξάρτητα από βραχυπρόθεσμες έντονες διακυμάνσεις. Η σύνθεση του χαρτοφυλακίου που θα επιλέξει ο επενδυτής θα πρέπει να στηριχθεί σε επενδυτικά εργαλεία που θα αντιμετωπίζουν τη μείωση των επιτοκίων που αναμένεται για τα επόμενα χρόνια.
Με βάση αυτά τα δεδομένα ένα χαρτοφυλάκιο το οποίο θα ικανοποιούσε τις διαθέσεις ενός μέσου επενδυτή σε ό,τι αφορά τον αναλαμβανόμενο επενδυτικό κίνδυνο θα έπρεπε να κατανεμηθεί ως εξής: μετοχές 40%, ομόλογα 40% και ρευστότητα 20%.
Μια γενική παρατήρηση η οποία θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη ο έλληνας επενδυτής σε ό,τι αφορά την κατάρτιση ενός τέτοιου χαρτοφυλακίου είναι ότι δραχμή, μετά την ένταξή της στον ΜΣΙ είναι ένα διεθνοποιημένο νόμισμα και το χαρτοφυλάκιο το οποίο θα συσταθεί θα πρέπει, πέρα από τη σύνθεση που αναφέρθηκε, να λαμβάνει υπόψη και αυτή τη διάταση.
Ε. Ντουνιάς (Citibank) Ενίσχυση δραχμικών τοποθετήσεων
Η υποτίμηση της δραχμής μετέβαλε κατά ουσιώδη τρόπο τα δεδομένα των δραχμικών επενδύσεων. Η απάλειψη του συναλλαγματικού κινδύνου που έφεραν ως εκείνη τη στιγμή τα δραχμικά αξιόγραφα τα έκανε αυτομάτως πιο ελκυστικά για τα διεθνή κεφάλαια. Η προοπτική της συμμετοχής της Ελλάδας στο ευρώ στα νέα επίπεδα συναλλαγματικών ισοτιμιών της δραχμής δημιουργεί τις προϋποθέσεις σύγκλισης των δραχμικών επιτοκίων στα αντίστοιχα ευρωπαϊκά.
Με δεδομένη τη σημαντική διαφορά επιτοκίων (περίπου 6%) που παρατηρήθηκε κατά την περίοδο πριν από την υποτίμηση, το περιθώριο βελτίωσης των ελληνικών ομολόγων ήταν και παραμένει μεγάλο. Οι προοπτικές μείωσης των επιτοκίων σε σημαντικά χαμηλότερα επίπεδα αυξάνει ταυτόχρονα και την ελκυστικότητα των μετοχικών αξιών, οι οποίες αντιπαραβάλλονται πλέον προς τις μετοχικές αξίες της υπόλοιπης Ευρώπης. Η συνέχιση της πτωτικής τάσης όμως στα επιτόκια της δραχμής θα εξαρτηθεί από τη συγκράτηση των πληθωριστικών πιέσεων που δημιουργούνται με την υποτίμηση αλλά και από την επιτυχία του προγράμματος δημοσιονομικής εξυγίανσης.
Στα τρέχοντα επίπεδα οι αγορές φαίνεται να ενσωματώνουν πολύ αισιόδοξες προσδοκίες με αποτέλεσμα να θεωρείται φυσιολογική μια διόρθωση κατά το επόμενο διάστημα που δεν θα επηρεάσουν τη μεσοπρόθεσμη τάση που παραμένει θετική, ενώ αντίθετα θα ευνοήσουν την είσοδο νέων κεφαλαίων στην ελληνική κεφαλαιαγορά.
Στις συνθήκες αυτές ενισχύεται η συμμετοχή δραχμικών επενδύσεων, κυρίως μετοχών και ομολόγων, στα επενδυτικά χαρτοφυλάκια. Πιθανές παλινδρομήσεις των τιμών θα πρέπει να θεωρούνται ευκαιρία για νέες τοποθετήσεις.
Στον διεθνή χώρο οι συνθήκες χαμηλού πληθωρισμού και μέτριας οικονομικής ανάπτυξης ευνοούν τις μετοχικής επενδύσεις. Στις ΗΠΑ η μεγάλη ρευστότητα έχει οδηγήσει σε μεγάλη άνοδο των τιμών των μετοχών με αποτέλεσμα να παρατηρείται μια κάποια υπερτίμηση στα τρέχοντα επίπεδα.
Οι προοπτικές εμφανίζονται σχετικά καλύτερες στην Ευρώπη, όπου οι προσδοκίες για μεγαλύτερη ανάπτυξη και καλύτερη κερδοφορία θα συνεχίσουν να ωθούν προς τα πάνω τις τιμές των μετοχών. Στην Ασία τα προβλήματα δεν έχουν λυθεί, ωστόσο σε σχέση με τους κινδύνους οι προσδοκώμενες αποδόσεις εμφανίζονται θετικές. Οι αποδόσεις των ομολόγων σε ΗΠΑ και Ευρώπη μεσοπρόθεσμα αναμένονται στα ίδια ή ελαφρώς καλύτερα επίπεδα.
