Οταν ο πρωθυπουργός κ. Κ. Σημίτης θεμελίωνε πέρυσι το καλοκαίρι στην Ανθήλη Λαμίας 132 διώροφες εργατικές οικίες και ένα κεντρικό κατάστημα για πολιτιστικές και άλλες εκδηλώσεις, συνολικής αξίας 4,180 δισ. δρχ., δεν γνώριζε βεβαίως ότι θεμελίωνε άλλα αντί άλλων. Κάποιοι επιτήδειοι φρόντισαν εντέχνως, χωρίς κανένας να τους αντιληφθεί, χρησιμοποιώντας παλαιά αρχιτεκτονικά σχέδια και μελέτες, να μετατρέψουν τα αρχικά σχέδια κατασκευής εργατικών κατοικιών και να τα εμφανίσουν ως ένα σύγχρονο λειτουργικό χωριό με διώροφες ανεξάρτητες διπλοκατοικίες και ως ένα πανάκριβο κεντρικό κατάστημα πολλαπλών εκδηλώσεων, για τα οποία πείστηκε ο Πρωθυπουργός και τα θεμελίωσε. Ο θεμέλιος λίθος τέθηκε λίγες μόλις εβδομάδες πριν από τις ευρωεκλογές και τότε, μέσα στην αναμπουμπούλα της προεκλογικής περιόδου, ουδείς έδωσε την πρέπουσα σημασία. Μόλις όμως έφυγε ο κ. Σημίτης από τη Λαμία και οι κάμερες της τηλεόρασης απομακρύνθηκαν, έγινε ταχυδακτυλουργικώς η τροποποίηση των σχεδίων.


Τη θέση των διπλοκατοικιών πήραν οι… τετρακατοικίες, και αυτές διώροφες, πλην όμως με κοινό (και πιο φθηνό) κλιμακοστάσιο, και το περίφημο και πανάκριβο «κατάστημα πολλαπλών εκδηλώσεων» καταργήθηκε εντελώς: σβήστηκε από το αρχιτεκτονικό σχέδιο! Το περίεργο είναι ότι, παρά την εμφανή τροποποίηση των αρχικών μελετών και παρά το γεγονός ότι ο αριθμός των κατοικιών δεν άλλαξε, ο προϋπολογισμός του έργου δεν μειώθηκε ούτε μία δραχμή! Δηλαδή, από την κατασκευή 132 τετρακατοικιών με κοινό κλιμακοστάσιο, αντί 132 διπλοκατοικιών, κάποιοι κέρδισαν αυτομάτως (και αφορολογήτως) το 15% των χρημάτων της συνολικής αξίας του έργου. Και ξεγέλασαν και τον Πρωθυπουργό! Αλλα θεμελίωσε και άλλα έγιναν



Απίστευτες περιπτώσεις απάτης, που έγιναν την τελευταία τριετία στον Οργανισμό Εργατικής Κατοικίας (ΟΕΚ), εντοπίζει το πόρισμα των επιθεωρητών-ελεγκτών της δημόσιας διοίκησης που παραδόθηκε ήδη στον αρμόδιο υπουργό κ. Μ. Παπαϊωάννου, χωρίς προς το παρόν να ζητήσει ακόμη την παρέμβαση του εισαγγελέα. Το πόρισμα, που φέρνει σήμερα στη δημοσιότητα «Το Βήμα», διενήργησαν οι ελεγκτές κ. Θ. Βασιλείου, κυρία Μαρκέλλα Μαριολοπούλου-Λιώκη και κ. Μιχάλης Σταματάκης, οι οποίοι μάλιστα ζήτησαν εγγράφως από τον υπουργό Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων να διενεργήσει Ενορκη Διοικητική Εξέταση στον ΟΕΚ και «ως προς την οργάνωση και τη λειτουργία αλλά κυρίως ως προς το κατασκευαστικό έργο του και την εφαρμογή της νομοθεσίας περί δημοσίων έργων». Επίσης ζήτησαν από το Σώμα Επιθεωρητών Δημοσίων Εργων του ΥΠΕΧΩΔΕ να διενεργήσει άμεσα ειδικότερο έλεγχο στα έργα των οικισμών στη Φλώρινα, στη Βέροια και στη Δράμα, γιατί η κατασκευή τους μπορεί να χαρακτηριστεί ακόμη και προβληματική!


Ο Οργανισμός Εργατικής Κατοικίας θεωρείται σήμερα, προφανώς προτού κοινοποιηθεί το πόρισμα των ελεγκτών δημόσιας διοίκησης, ο κύριος κατασκευαστικός-στεγαστικός φορέας των κατοικιών στις σεισμόπληκτες περιοχές αλλά στο μέλλον και πολλών ολυμπιακών εγκαταστάσεων. Και τούτο γιατί ο ΟΕΚ θεωρείται από κυβέρνηση και αντιπολίτευση «ο μοναδικός δημόσιος φορέας παραγωγής κοινωνικής κατοικίας στη χώρα μας».


Στο πόρισμα των ελεγκτών δημόσιας διοίκησης επισημαίνονται και τα εξής:


* Περισσότεροι από 30 νέοι οικισμοί που δημοπρατήθηκαν την τριετία 1996-98 και χτίζονται σε Ιωάννινα, Καρπενήσι, Μακρακώμη, Δράμα, Πάτρα, Φάρσαλα, Εδεσσα, Βέροια, Λαμία, Κιλκίς, Ξάνθη, Ναύπλιο, Σκύδρα, Καλαμάτα, Φλώρινα, Αγρίνιο, Ανω Λιόσια και Μενίδι Αττικής αλλά και σε άλλες πόλεις της χώρας είναι… αυθαίρετοι αφού δεν εφαρμόζονται οι συμβατικές μελέτες τους σύμφωνα με τις οποίες έχουν εκδοθεί οι οικοδομικές άδειές τους και ενώ έχουν εγκριθεί από τις αρμόδιες νομαρχίες ή το ΥΠΕΧΩΔΕ τα ρυμοτομικά σχέδιά τους.


Ηδη οι κατοικίες στα Ανω Λιόσια και στο Μενίδι, λόγω ακριβώς της πρόχειρης κατασκευής τους, έχουν υποστεί σημαντικές ζημιές λόγω του σεισμού. Για άλλη μία φορά, δηλαδή, έρχονται με τον πλέον εντυπωσιακό τρόπο στο προσκήνιο τα σοβαρότατα προβλήματα της ασφαλείας των κατασκευών, της πληρότητας των μελετών με βάση τις οποίες εκδίδονται οι οικοδομικές άδειες αλλά και της εφαρμογής κατά την κατασκευή των μελετών που έχουν εγκριθεί από τις αρμόδιες υπηρεσίες πολεοδομίας. Και όπως επισημαίνεται στην έκθεση των ελεγκτών, αφού οι 30 και πλέον παραπάνω οικισμοί χαρακτηρίζονται αυθαίρετοι, «πώς οι δικαιούχοι θα μπορέσουν να μεταβιβάσουν τα αυθαίρετα αυτά σπίτια στα παιδιά τους ή στους συγγενείς τους;».


Στο πόρισμα σημειώνεται επίσης ότι δεν έχουν εφαρμοστεί κατά την κατασκευή οι στατικές μελέτες που έχουν εκπονηθεί από τις αρμόδιες υπηρεσίες του ΟΕΚ και βάσει των οποίων έχουν εκδοθεί οι οικοδομικές άδειες των οικισμών του Οργανισμού που έχουν δημοπρατηθεί την τελευταία τριετία (1996-98). Αντίθετα, εφαρμόζονται στατικές μελέτες που έχουν εκπονηθεί από τους… εργολάβους. Το ερώτημα που τίθεται επίσης είναι αν, με δεδομένη τη μεγάλη σεισμική δραστηριότητα που παρατηρείται στη χώρα μας, μπορούν να αισθάνονται ασφαλείς οι εργαζόμενοι που θα εγκατασταθούν στους περισσότερους από τους 30 νέους οικισμούς του ΟΕΚ οι οποίοι ήδη βρίσκονται υπό ανέγερση.


* Ο ΟΕΚ σε διάφορες περιπτώσεις έργων έχει προχωρήσει σε απευθείας αναθέσεις, παρά τις ρητές, αντίθετες, διατάξεις του νόμου περί δημοσίων έργων. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να ωφεληθούν μόνο ορισμένοι εργολάβοι και όχι βεβαίως το Δημόσιο.


* Παρανόμως τροποποιήθηκαν μετά τη δημοπράτηση και μετά την εγκατάσταση των εργολάβων οι συμβατικές μελέτες όλων των οικισμών του ΟΕΚ. Το γεγονός αυτό είχε ως αποτέλεσμα να μειωθούν κατά 239 οι κατοικίες που είχε δημοπρατήσει ο ΟΕΚ κατά την τελευταία τριετία, δηλαδή να μειωθεί κατά 10% το δημοπρατημένο έργο. Ενώ όμως μειώθηκε κατά 10% το δημοπρατημένο έργο, δεν προκύπτει αντίστοιχη μείωση των εγκεκριμένων κονδυλίων που διατίθενται για την κατασκευή των οικισμών.


* Εμφανίζονται καθυστερήσεις, προς όφελος όμως των εργολάβων, άνω του ενός έτους για την έναρξη των εργασιών ανέγερσης των οικισμών των οποίων οι συμβατικές μελέτες έχουν αλλάξει και επιπλέον καθυστερεί το νέο πρόγραμμα δημοπρατήσεων οικισμών του ΟΕΚ αφού οι υπηρεσίες του αναλώνονται στις συνεχείς τροποποιήσεις των συμβατικών μελετών των δημοπρατημένων οικισμών. Αποτέλεσμα όλων αυτών είναι η διασπάθιση των χρημάτων των εργαζομένων-δικαιούχων του Οργανισμού, ο διασυρμός του και η διάλυση των υπηρεσιών του. Επιπλέον, η αύξηση των κερδών ορισμένων εργολάβων οι οποίοι έχουν αναλάβει τη συντριπτική πλειονότητα των έργων του ΟΕΚ, πολλές φορές χωρίς αξιοκρατικές διαδικασίες.


* Η Διεύθυνση Μελετών Εργων του ΟΕΚ σε συνεργασία με τους αναδόχους εκπονεί τροποποιητικές αρχιτεκτονικές μελέτες κατοικιών για την εφαρμογή τους στους ήδη δημοπρατημένους οικισμούς του Οργανισμού, οι οποίοι κατασκευάζονται συνήθως με μείωση του συμβατικού αριθμού κατοικιών ανά οικισμό. Οι ανάδοχοι των έργων (οι εργολάβοι, δηλαδή) καταθέτουν τις τροποποιημένες στατικές μελέτες, οι οποίες εγκρίνονται από τη Διεύθυνση Κατασκευών. Ομοια διαδικασία ακολουθείται και για τις ηλεκτρομηχανολογικές μελέτες.


Οπως σημειώνουν οι ελεγκτές της δημόσιας διοίκησης, τις παραπάνω καταγγελίες επιβεβαίωσαν οι αρμόδιοι προϊστάμενοι των Τμημάτων Στατικών και Ηλεκτρομηχανολογικών Μελετών, «τα τμήματα των οποίων από το έτος 1996 δεν συντάσσουν και δεν υπογράφουν τροποποιητικές μελέτες για τους ήδη δημοπρατηθέντες οικισμούς»!


* Σε ορισμένες περιπτώσεις κατασκευής έργων διαπιστώθηκε η προώθηση της διαδικασίας διακήρυξης και δημοπράτησης πριν από την εξασφάλιση των προϋποθέσεων για την έκδοση της απαιτούμενης οικοδομικής άδειας (έγκριση τοπικού ρυμοτομικού σχεδίου και πράξεων εφαρμογής), με αποτέλεσμα τη μη ολοκλήρωση των σχετικών διαδικασιών από τα αρμόδια όργανα του ΟΕΚ.


* Αναβλήθηκε η δημοπρασία πριν από την κατάθεση των προσφορών για τον οικισμό Καβάλα VII – Παλιό επειδή η εκπόνηση της σχετικής μελέτης δεν έχει ολοκληρωθεί και δεν έχει τηρηθεί η προβλεπόμενη διαδικασία εγκρίσεων για τη δημοπράτηση του έργου. Η απόφαση αναβολής δεν έχει ληφθεί από το αρμόδιο για τα έργα του ΟΕΚ όργανο, το ΔΣ, αλλά αναρμοδίως από τον πρόεδρο του ΔΣ (σ.σ.: τότε ήταν ο κ. Αθ. Χανακούλας).


* Στους οικισμούς Τύρναβος ΙΙ και Θεσσαλονίκη XVII έγινε απευθείας ανάθεση κατασκευής των οικισμών καθ’ όσον οι δημοπρασίες των εν λόγω έργων απέβησαν άγονες. Η επιλογή του αναδόχου με το σκεπτικό που αναφέρεται στο σχετικό πρακτικό δεν συνδέεται και δεν τεκμηριώνεται από τις αναφερόμενες συμβάσεις. Επισημαίνεται ότι οι απευθείας αναθέσεις έργων έχουν ενταχθεί και σε συμπληρωματικές συμβάσεις διαφορετικών έργων, κατά παράβαση κάθε έννοιας δικαίου.


Η επέμβαση του εισαγγελέα


Οι ελεγκτές στο πόρισμά τους ζητούν, πέρα από τη διενέργεια ΕΔΕ (την οποία ήδη διέταξε ο αρμόδιος υπουργός κ. Μ. Παπαϊωάννου), και την επέμβαση του εισαγγελέα. Δηλαδή, ο υπουργός να αποστείλει το πόρισμά τους στον εισαγγελέα για τα περαιτέρω. Ως σήμερα ο εισαγγελέας δεν έχει παρέμβει (αφού δεν έχει την έκθεση) και κύκλοι του υπουργείου σημείωναν ότι πιθανόν να αναμένεται η ολοκλήρωση της Ενορκης Διοικητικής Εξέτασης (ΕΔΕ) και μετά να αποσταλεί η υπόθεση στον εισαγγελέα. Συζήτηση όμως για το θέμα του ΟΕΚ έγινε πρόσφατα και στη Βουλή με αφορμή την παραίτηση (για άλλους αποπομπή) του κ. Χανακούλα, αλλά ο υπουργός Εργασίας προέτρεψε τους βουλευτές της ΝΔ να καταθέσουν στον εισαγγελέα όσα σκάνδαλα νομίζουν ότι έχουν στα χέρια τους για τον Οργανισμό Εργατικής Κατοικίας. Και κατέθεσε το πόρισμα στη Βουλή, αλλά ουδείς ακόμη το αξιοποίησε. Πριν από λίγες ημέρες ο βουλευτής της ΝΔ κ. Θ. Δαμιανός κατέθεσε ερώτηση στη Βουλή για «σκάνδαλα κακοδιαχείρισης και παρανομιών» που εντοπίστηκαν στον ΟΕΚ.


Στην τελευταία σύσκεψη που έγινε, την περασμένη Δευτέρα, υπό την προεδρία του Πρωθυπουργού, για την πορεία των έργων της Ολυμπιάδας του 2004, ο κ. Σημίτης εξέφρασε τον προβληματισμό του κατά πόσον ο ΟΕΚ, μετά τα όσα του καταλογίζουν οι ελεγκτές δημόσιας διοίκησης, θα μπορέσει να αντεπεξέλθει στο δύσκολο κατασκευαστικό έργο που ανέλαβε για τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Ο κ. Σημίτης έδωσε αυστηρή εντολή να ξεκαθαρίσει το ταχύτερο δυνατόν η «νεφελώδης κατάσταση που επικρατεί στον Οργανισμό ώστε να αποδοθούν σύντομα οι ευθύνες και οι υπεύθυνοι της όποιας απάτης και αν έγινε να λογοδοτήσουν στον εισαγγελέα».