Φορολογία των τόκων

Σύμφωνα με τη διάταξη της παραγράφου 3 του άρθρου 6 του Ν. 2238/94, από το εισόδημα από κινητές αξίες απαλλάσσονται:

* Οι τόκοι οιασδήποτε μορφής κατάθεσης σε τράπεζες που βρίσκονται στην Ελλάδα ή στο Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο, εφόσον το ποσόν αυτής είναι σε ξένο νόμισμα.

* Οι τόκοι εκουσίων καταθέσεων όψεως ή Ταμιευτηρίου στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, εφόσον το ποσό αυτών είναι σε ξένο νόμισμα.

* Οι τόκοι καταθέσεων στεγαστικού ταμιευτηρίου, εφόσον το προϊόν τους χρησιμοποιείται αποκλειστικώς για την εξασφάλιση στεγαστικών δανείων.

* Οι τόκοι καταθέσεων σε δραχμές μετατρέψιμες σε συνάλλαγμα, στις οποίες όμως δεν περιλαμβάνονται οι τόκοι των καταθέσεων ή ομολόγων ή ομολογιακών δανείων με ρήτρα ξένου νομίσματος.

* Οι τόκοι από υποχρεωτικές καταθέσεις τραπεζών και πιστωτικών ιδρυμάτων που λειτουργούν με τη μορφή αμιγούς πιστωτικού συνεταιρισμού του ν. 1667/1986 στην Τράπεζα της Ελλάδος καθώς και οι τόκοι που προέρχονται από καταθέσεις του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου και του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων στην Τράπεζα της Ελλάδος.

* Οι τόκοι προθεσμιακών καταθέσεων που έχουν συναφθεί ως τις 31 Δεκεμβρίου 1990 και για το χρονικό διάστημα ως την πρώτη ανανέωσή τους μετά από αυτή την ημερομηνία.

* Οι τόκοι καταθέσεων σε δραχμές μη κατοίκων Ελλάδας.

* Οι τόκοι εθνικών δανείων που εκδίδονται με έντοκα γραμμάτια ή ομολογίες, εφόσον προβλέπεται απαλλαγή από τον οικείο νόμο.

* Οι τόκοι ενυπόθηκων δανείων αλλοδαπής τα οποία προέρχονται από αλλοδαπούς με εγγραφή υποθήκης σε πλοία ελληνικής ιθαγένειας.

* Οι τόκοι των ομολογιακών δανείων της ΔΕΗ και του ΟΤΕ, εφόσον προβλέπεται απαλλαγή από τον οικείο νόμο.

* Οι τόκοι ομολογιακών δανείων που εκδίδονται από δήμους και κοινότητες.

* Οι τόκοι των εκδιδομένων ομολογιακών δανείων και η υπεραξία που τυχόν προκύπτει κατά την εξόφληση των ομολόγων με ρήτρα εξωτερικού συναλλάγματος ή ευρωπαϊκής νομισματικής μονάδας.

* Οι τόκοι των εντόκων τίτλων που εκδίδονται στην Ελλάδα με τις εγκρίσεις που προβλέπει η κείμενη νομοθεσία από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, τον Διεθνή Οργανισμό Χρηματοδοτήσεως, τη Διεθνή Τράπεζα Ανασυγκροτήσεως και Αναπτύξεως, την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκροτήσεως και Αναπτύξεως και την Ασιατική Τράπεζα Αναπτύξεως.

* Τα μερίσματα από ιδρυτικούς τίτλους και μετοχές ημεδαπών ανωνύμων εταιρειών που ασχολούνται με την εκμετάλλευση πλοίων των οποίων τα κέρδη υπόκεινται στον ειδικό φόρο πλοίων, όπως ισχύει κάθε φορά. Αν η εταιρεία παράλληλα με την εκμετάλλευση πλοίων ασκεί και άλλες επιχειρήσεις, τότε απαλλάσσεται από τον φόρο ποσό μερίσματος ίσο με τη σχέση μεταξύ των ακαθαρίστων εσόδων από την εκμετάλλευση των πλοίων και του συνόλου των ακαθαρίστων εσόδων της εταιρείας.

Αυτοτελής φορολογία των τόκων

Ωστόσο με το άρθρο 21 του Ν. 1921/1991, όπως ο νόμος αυτός τροποποιήθηκε και συμπληρώθηκε μεταγενέστερα με το άρθρο 32 του Ν. 1954/91, το άρθρο 18 του Ν. 2093/92, το άρθρο 10 του Ν. 2457/97 καθώς και το άρθρο 9 του Ν. 2579/98, επιβλήθηκε αυτοτελής φορολογία στους τόκους καταθέσεων. Σύμφωνα με τις διατάξεις των παραπάνω νόμων:

Επιβάλλεται φόρος εισοδήματος στους τόκους οι οποίοι αποκτώνται από φυσικά ή νομικά πρόσωπα, ενώσεις προσώπων ή ομάδες περιουσίας χωρίς να εξετάζονται η ιθαγένεια και ο τόπος όπου διαμένουν ή κατοικούν ή έχουν την έδρα τους και προκύπτουν στην Ελλάδα από:

* Οποιαδήποτε μορφή κατάθεσης, περιλαμβανομένων και των πιστοποιητικών καταθέσεων, σε τράπεζα ή ταμιευτήριο που βρίσκεται στην Ελλάδα.

* Οποιαδήποτε μορφή κατάθεσης στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων.

* Ομόλογα ή άλλους έντοκους τίτλους γενικώς τραπεζών ή ασφαλιστικών επιχειρήσεων, ανεξάρτητα από το αν είναι διαπραγματεύσιμοι ή μη στο Χρηματιστήριο.

* Ομολογιακά δάνεια επιχειρήσεων, εφόσον έχουν τύχει των απαλλαγών του ΝΔ 3746/1957.

Ο φόρος υπολογίζεται με συντελεστή 15% στο ποσό των τόκων που προκύπτουν και παρακρατείται από τον οφειλέτη των τόκων κατά τον χρόνο που γίνεται ο εντοκισμός της κατάθεσης ή από εκείνον που καταβάλλει τους τόκους κατά την εξαργύρωση των τοκομεριδίων.

Ειδικώς για ομόλογα χωρίς κουπόνια (zero coupon) ο φόρος υπολογίζεται κατά την έκδοσή τους.

Με την παρακράτηση του φόρου εξαντλείται η φορολογική υποχρέωση των δικαιούχων για τα εισοδήματα αυτά.

Ο κατά τα ανωτέρω παρακρατούμενος φόρος αποδίδεται με εφάπαξ καταβολή στο Δημόσιο με την υποβολή δήλωσης από τον οφειλέτη των τόκων ή από εκείνον που εξαργύρωσε τα τοκομερίδια στη δημόσια οικονομική υπηρεσία (ΔΟΥ) στην περιφέρεια της οποίας αυτός έχει την έδρα του κεντρικού μέσα σε προθεσμία 15 ημερών από το τέλος του μήνα που υπολογίστηκαν οι τόκοι. Ειδικώς:

* Ο φόρος που αναλογεί στα ομόλογα χωρίς κουπόνια αποδίδεται στο Δημόσιο μέσα σε ένα μήνα από τη διάθεσή τους στους ενδιαφερομένους.

* Η δήλωση περιέχει τα στοιχεία του υπόχρεου απόδοσης του φόρου, το συνολικό ποσό των τόκων, τον μήνα υπολογισμού των τόκων των καταθέσεων ή της εξαργύρωσης των τοκομεριδίων, καθώς και το ποσό του φόρου που παρακρατήθηκε και αποδίδεται στο Δημόσιο.

* Η κατά τα ανωτέρω επιβολή του φόρου δεν συνεπάγεται την άρση του απορρήτου των καταθέσεων στις τράπεζες, όπως αυτό ισχύει σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις.

Εξαιρέσεις

Εξαιρούνται από την αυτοτελή φορολογία οι τόκοι που προκύπτουν από:

* Οποιαδήποτε μορφή κατάθεσης σε τράπεζες που βρίσκονται στην Ελλάδα ή στο Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο, εφόσον το ποσό αυτής είναι σε ξένο νόμισμα.

* Εκούσιες καταθέσεις όψεως ή Ταμιευτηρίου στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, εφόσον το ποσό αυτών είναι σε ξένο νόμισμα.

* Καταθέσεις στεγαστικού ταμιευτηρίου, εφόσον το προϊόν τους χρησιμοποιείται αποκλειστικώς για την εξασφάλιση στεγαστικών δανείων.

* Καταθέσεις τραπεζών και πιστωτικών ιδρυμάτων που λειτουργούν με τη μορφή πιστωτικού συνεταιρισμού του Ν. 1667/86 σε άλλες τράπεζες, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται και οι υποχρεωτικές ή μη καταθέσεις αυτού στην Τράπεζα της Ελλάδος, καθώς και από καταθέσεις του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου και του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων στην Τράπεζα της Ελλάδος.

* Ομόλογα ή ομολογιακά δάνεια γενικά που έχουν εκδοθεί ή έχουν συναφθεί ως και τις 31 Δεκεμβρίου 1990 καθώς και οι τόκοι από ομολογιακά δάνεια σε συνάλλαγμα που εκδίδονται από την Τράπεζα της Ελλάδος από 1ης Ιανουαρίου 1991 και ως τις 31 Δεκεμβρίου 1996.

* Προθεσμιακές καταθέσεις σε ξένο νόμισμα που έχουν συναφθεί από μόνιμους κατοίκους Ελλάδος ως τις 31 Δεκεμβρίου 1996 και για το χρονικό διάστημα ως την πρώτη ανανέωσή τους μετά από αυτή την ημερομηνία.

* Προθεσμιακές καταθέσεις σε δραχμές που προέρχονται από εισαγωγή συναλλάγματος που έχουν συναφθεί από μη μόνιμους κατοίκους Ελλάδος ως τις 31 Δεκεμβρίου 1997 και για το χρονικό διάστημα ως την πρώτη ανανέωσή τους μετά από την ημερομηνία αυτή.

Σημείωση: οι διατάξεις όλων των παραπάνω νόμων αποτελούν σήμερα το άρθρο 12 του κωδικοποιημένου νόμου 2238/94.

Τόκοι στο όνομα των αμοιβαίων κεφαλαίων

Κατά την είσπραξη τόκων στο όνομα και για λογαριασμό του αμοιβαίου κεφαλαίου, καθώς και των εταιρειών επενδύσεως χαρτοφυλακίου, ενεργείται από τον καταβάλλοντα παρακράτηση φόρου εισοδήματος με ποσοστό 20%. Με την παρακράτηση εξαντλείται η φορολογική υποχρέωση των δικαιούχων για τα εισοδήματα αυτά.