Λαπωνία

Στο Χάμερφεστ μεσάνυχτα με… ήλιο

Οι αισθήσεις μου επαναστάτησαν όταν ο ωροδείκτης έδειξε ενδέκατη βραδινή ενώ ο ουρανός είχε τη διαύγεια και φωτεινότητα ανοιξιάτικου πρωινού. Κοίταξα αυθόρμητα δεύτερη φορά το ρολόι για επιβεβαίωση και προσπάθησα να ξεγελάσω την εντύπωση με όπλο τη λογική ενώ έδινα το χέρι στον οδηγό μας, τον Christer, που θερμά χαιρέτησε τη μικρή παρέα μας. «Καλώς ήρθατε στη Φίνμαρκ. Καλώς ήρθατε στη Λαπωνία». Τρεις ώρες πρωτύτερα, με θεαματική επιτάχυνση, οι κινητήρες του DC-10 της SAS μάς απογείωσαν από το αεροδρόμιο του Οσλο με προορισμό την Ατλα στη Νουρ Νόργκε (Βόρεια Νορβηγία).

Η μικρή πόλη, χτισμένη σε προφυλαγμένη από τον καιρό θέση, είναι γνωστή ως το μεγαλύτερο πεδίο προϊστορικών βραχογραφιών στην ήπειρό μας. Εκτός του αριθμού τους, πάνω από 2.000, εντυπωσιάζουν με τη ζωντάνια των ζωγραφιστών παραστάσεων ανθρώπων, ταράνδων, πλοίων και πουλιών, εργαλείων και άλλων στοιχείων της καθημερινής ζωής, δείγματα πολιτισμού μιας τόσο μακρινής εποχής. Λίγο έξω από την πόλη ο ομώνυμος ποταμός είναι φημισμένος τόπος ψαρέματος σολομού σε όλη τη χώρα. Την επόμενη το βράδυ ξεκινάμε για το Χάμερφεστ. Ο Christer, γύρω στα 30, μελαχρινός παρά τη νορβηγική του καταγωγή, πρόθυμα απαντά στον καταιγισμό των ερωτήσεων που δέχεται σε όλη τη διαδρομή. Μας μιλά για τη Φίνμαρκ, χώρα των Λαπώνων, των «Σάμις» όπως προτιμούν να αυτοαποκαλούνται. Με έκταση μεγαλύτερη αυτής της Δανίας είναι η πλέον αραιοκατοικημένη της χώρας με φυσικό περιβάλλον εντελώς διαφορετικό από αυτό της υπόλοιπης Νορβηγίας, φημισμένης για την πλούσια βλάστηση και τα φιορδ της. Με εξαίρεση μικρούς λόφους πεύκων, ιτιάς και λυγερής σημύδας στις ακτές, πρόκειται για ένα τεράστιο οροπέδιο καλυμμένο με βρύα, ρείκια και λειχήνες. Παρ’ όλ’ αυτά δεν υστερεί σε υδάτινο πλούτο μια και διαθέτει χιλιάδες λίμνες και εκατοντάδες χιλιόμετρα ποταμών, που οι σολομοί αγαπούν ιδιαίτερα. Η απόλυτη σιωπή που συνοδεύει το φτωχό τοπίο ταράζεται μόνο από τον άνεμο και τα κοπάδια των ταράνδων, ουσιαστική απασχόληση των λιγοστών Λαπώνων. Ο χειμώνας είναι εξαιρετικά βαρύς και άγριος, θερμοκρασίες ακόμη και -40 βαθμών είναι συνηθισμένες ενώ μέτρα το χιόνι συσσωρεύεται μετά τις χιονοθύελλες.

Η συνάντηση με τους τάρανδους

Η ώρα έχει προχωρήσει πολύ, το φως θυμίζει σούρουπο αν και βαρύ, λόγω συννεφιάς, και σε ορισμένα σημεία ψιλοβρέχει. Μετά τα πρώτα χιλιόμετρα ζωηρής βλάστησης διασχίζουμε μεγάλες απογυμνωμένες εκτάσεις με ποώδη φυτά ή με καχεκτικά μικρά δέντρα. Διασταυρωνόμαστε με ένα κοπάδι ελεύθερους ταράνδους. Τα ζώα, συνηθισμένα στην παρουσία του ανθρώπου, μας επιτρέπουν να τα πλησιάσουμε. Τα μεγαλύτερα από αυτά δεν ξεπερνούν το ύψος του στήθους ενός ενηλίκου. Αμέριμνα έχουν καταλάβει το οδόστρωμα, ενώ οι οδηγοί προσέχουν πολύ να μην τραυματίσουν κάποιο, μια και ο νόμος είναι αυστηρότατος και συνήθως «το ζώο έχει πάντα δίκιο». Κάθε άνοιξη οι τάρανδοι αφήνουν τα βοσκοτόπια στα βουνά, όπου πλέον τα βρύα με τον ερχομό του καλοκαιριού ξεραίνονται και ακολουθώντας μια πρακτική επιβίωσης αιώνων φθάνουν στις ακτές όπου ­ με έκπληξη ­ μαθαίνουμε πως πέφτουν στη θάλασσα και κολυμπώντας προς τα νησιά φθάνουν σε πλούσιες βοσκές!

Παρακάτω ένας μικρός καταυλισμός Σάμις, ντυμένοι πάντα με ζωηρές κόκκινες ενδυμασίες, μας φέρνει σε επαφή με τον νομαδικό τρόπο ζωής αυτής της φυλής που το δέρμα, τα κέρατα και το κρέας των ταράνδων είναι πολύ σημαντικά για την καθημερινή τους ζωή. Οι Λάπωνες αναφέρονται για πρώτη φορά στην ιστορία τον 1ο αι. μ.Χ. από τον Τάκιτο. Προερχόμενοι από τις πεδιάδες της Β. Ρωσίας έφθασαν στην περιοχή αιώνες πριν. Το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού τους κατοικεί στη Φίνμαρκ, περίπου 40.000 άτομα, ενώ μικρότερες κοινότητες είναι εγκατεστημένες στη Βόρειο Σουηδία και στη Φινλανδία. Η εισβολή όμως της βιομηχανοποίησης και η σύγχρονη απασχόληση αλλοιώνουν σταδιακά την ημινομαδική συγκρότηση της κοινωνίας τους, στρέφοντας τα μέλη της φυλής προς τις πόλεις και νέα επαγγέλματα. Η παραδοσιακή εκτροφή ταράνδων περιορίζεται, ενώ οι εκτάσεις των βοσκοτόπων μειώνονται σταδιακά. Η οικογένεια εξακολουθεί να είναι ο πυρήνας της ζωής τους και οι παραδοσιακές κατοικίες είναι ακόμη σκηνές από δέρματα ταράνδων, αν και τελευταία τα τροχόσπιτα κάνουν έντονη την παρουσία τους.

Το τοπίο παύει να είναι ερημικό κοντά στις ακτές. Στα μικρά φιορδ, που μόνο κατ’ όνομα έχουν σχέση με αυτά της άλλης χερσονήσου, και στα υψώματα, τα πλημμυρισμένα από ασημόχρωμες σημύδες, διακριτικά ξύλινα εξοχικά των κατοίκων χάνονται ανάμεσα στα δέντρα. Ολη την ώρα η κουβέντα γυρνά στην κοινωνική πολιτική της χώρας, στο εισόδημα και στην ανεργία που, αν και μικρή, απασχολεί έντονα την κυβέρνηση. Οι περιοχές αυτές απολαμβάνουν ειδικής οικονομικής προστασίας από το κράτος. Τεράστια κεφάλαια έχουν επενδυθεί για έργα υποδομής και την αύξηση του εισοδήματος των κατοίκων. Οι πόλεις, που έπρεπε να ξανακτισθούν ύστερα από φοβερούς βομβαρδισμούς, εμπρησμούς και εκδιώξεις των κατοίκων από τους ναζί, έχουν γίνει σημαντικά εμπορικά κέντρα χωρίς όμως να έχουν διογκωθεί επικίνδυνα. Τελικά η θέληση και ο αγώνας για ένα καλύτερο μέλλον οδήγησε σε λύσεις πρωτοποριακές και θεαματικά αποτελέσματα. Αυτά τα επιτεύγματα και το φυσικό περιβάλλον προσπαθούν να προστατέψουν οι πολίτες αρνούμενοι δύο φορές την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ενωση, συνεχίζει να λέει ο Christer.

Οι παπαγάλοι του ωκεανού

Το Χάμερφεστ, πόλη μικρή, όπως όλες στην περιοχή, προσφέρει ασφαλές λιμάνι στα πλοία. Στα γύρω νησιά φωλιάζουν μεγάλες αποικίες πουλιών, γλάροι, φαλακροκόρακες καθώς και μικρόσωμοι παπαγάλοι του ωκεανού (puffin). Οι χάρτες λένε πως το πλάτος εδώ είναι 70Ψ39’48” και από το 1789 που έγινε δήμος είναι η βορειότερη πόλη του κόσμου. Η κίνηση στην αποβάθρα είναι έντονη καθώς πλήθος τα αλιευτικά επιστρέφουν αργά από τον ωκεανό. Οι επισκέπτες του καλοκαιριού, όπως μια ομάδα Αμερικανών που βλέπω να αποβιβάζονται από μεγάλα κρουαζιερόπλοια στη δεξιά αποβάθρα, ελάχιστα ταράζουν τους τοπικούς ρυθμούς. Στην κεντρική πλατεία Λάπωνες πωλούν σκαλιστά έργα από δέρμα και κέρατα ταράνδων. Τα καλλιτεχνικά χαρίσματα και οι ικανότητες της φυλής εκφράζονται έντονα στη χειροτεχνία δημιουργώντας λεπτά πλούσιας διακόσμησης υφαντά και μικροαντικείμενα, ενώ φημισμένα είναι τα «λάπσκα τρολ τρούμορ» (μαγικά τύμπανα) που στολίζονται με πανέμορφα σχέδια. Στέκομαι να αγοράσω αναμνηστικά με σκοπό να ακούσω τη γλώσσα τους καθώς συνομιλούν. Η Λαπωνική και οι διάλεκτοί της συγγενεύουν με τη Φινλανδική και έλκουν την καταγωγή της από την Ουγγρική.

Οι λευκές αρκούδες

Η υπαίθρια ψαραγορά εκτείνεται δίπλα, στους πάγκους πλήθος από θαλασσινά με προκαλούν να τα δοκιμάσω ενώ χαζεύω τον κόσμο και την κίνηση. Τα βήματά μου με οδηγούν στην άλλη πλευρά της πλατείας, στο μουσείο και στα γραφεία της Βασιλικής και Αρχαίας Εταιρείας της Πολικής Αρκτου. Πρόκειται για τον παλιότερο σύνδεσμο κυνηγών λευκής άρκτου· σήμερα όμως, σημεία των καιρών, στοχεύει στην προστασία της. Η αναμνηστική εγγραφή στους καταλόγους του είναι συνήθεια για τους επισκέπτες και υποβοηθητική του έργου του. Ανάμεσα στα εκθέματα τοπικής πανίδας περιλαμβάνεται ιδιαίτερα εντυπωσιακό και το μεγαλύτερο δέρμα πολικής αρκούδας που έχει ποτέ σκοτωθεί. Αν και βρέχει ελαφρά, η ζωντάνια των κατοίκων δεν μειώνεται. Εδώ οι 16 βαθμοί με βροχή είναι «καύσωνας» και όλοι κυκλοφορούν ελαφρά ντυμένοι. Αργότερα, το βράδυ, απολαμβάνοντας υπέροχα φιλέτα καπνιστού ταράνδου με συνοδεία αρκτικών μούρων, σχολιάζουμε τη ζωή και τη μεταμόρφωση του τοπίου την περίοδο της μεγάλης νύκτας, που αρχίζει στις 22 Νοεμβρίου και διαρκεί ως τις 21 Ιανουαρίου. Το απόλυτο σκοτάδι συνοδεύει το Πολικό Σέλας, η μελαγχολία και η ανάμνηση του καλοκαιριού με τον γαλάζιο ουρανό στον οποίο ο ήλιος δεν δύει ποτέ από τις 17 Μαΐου ως και τις 30 Ιουλίου.

Οι Νορβηγοί λένε πως και τον χειμώνα που τα χιόνια σκεπάζουν κάθε επιφάνεια το τοπίο είναι υπέροχο. Το Βόρειο Σέλας (Aurora Borealis), βασιλιάς φωτός σε σκοτεινό βασίλειο, κυματιστό βάφει τον ουρανό έντονα, ρίχνει χλωμές ακτίνες και αναδεικνύει την ομορφιά και την αντίθεση της χιονισμένης γης, των νερών και των βράχων προκαλώντας την αγάπη, τον σεβασμό και τον θαυμασμό ακόμη και των μόνιμων κατοίκων. Αν και με διαφορετική κουλτούρα και καταγωγή, οι Λάπωνες και οι Νορβηγοί μοιράζονται τον ίδιο σεβασμό για αυτό. Στις παραδόσεις του τόπου αναφέρεται η ιστορία δύο αδελφών, ο ένας εργατικός και ευγενής, ο άλλος τεμπέλης και καβγατζής. Μια φορά που έβοσκαν τους ταράνδους τους ο τεμπέλης άρχισε να περιγελά το Βόρειο Σέλας τραγουδώντας περιπαικτικά «το φως τρέχει, φεύγει, τρεμοσβήνει ­ τρεμοσβήνει ­ τρεμοσβήνει, λαδώστε το να γλιστρά, τρεμοσβήνει ­ τρεμοσβήνει ­ τρεμοσβήνει». Παρά τις προτροπές του αδελφού του να σταματήσει συνέχιζε, ώσπου με ένα ξαφνικό κυματισμό το Σέλας έριξε φωτιά στον αναιδή και τον έκανε στάχτες. Ακόμη και σήμερα τον χειμώνα τα παιδιά κουνούν μαντίλια κοροϊδευτικά προς τον ουρανό και οι μανάδες τους τα μαζεύουν γρήγορα μέσα στο σπίτι για προστασία, γιατί ποτέ δεν ξέρεις τι γίνεται… καλό είναι να μην παίζει κανείς με το Σέλας. Μια άλλη ιστορία των Λαπώνων προσπαθεί να εξηγήσει το φαινόμενο λέγοντας ότι το φως προέρχεται από τα κεριά που κρατούν οι ψυχές των νεκρών καθώς περπατούν στο μονοπάτι για τον ουρανό. Η πλέον όμορφη εκδοχή αναφέρει ότι ένα κοπάδι κύκνοι έκαναν το λάθος να πετάξουν πολύ κοντά στον Βορρά, αιχμαλωτίστηκαν από το χιόνι και καθώς φτερουγίζουν απεγνωσμένα να ξεφύγουν ο αντικατοπτρισμός τους στον ουρανό εξηγεί τον κυματισμό του.

Ψάρεμα στον Αρκτικό

Δεν είναι δύσκολο για τον επισκέπτη να κανονίσει την επιβίβαση σε μια αλιευτική ψαρόβαρκα, με σκοπό το ψάρεμα και την παρατήρηση των πουλιών. Αναμένοντας την ώρα που θα συναντηθούμε με τον Mate Albinsson, στη βάρκα του οποίου θα φιλοξενηθούμε περιδιαβάζοντας τους δρόμους και τα καταστήματα. Σε εξαιρετικές τιμές προσφέρονται κάθε είδους εξοπλισμός ή ένδυση σχετικά με το ψάρεμα ή τα σπορ μιας και στις περιοχές αυτές οι επισκέπτες μπορούν να ασχοληθούν με σκι, καγιάκ στα ποτάμια, ψάρεμα, εξορμήσεις στον πόλο, παρατήρηση της φύσης και ένα σωρό άλλα. Σε ένα βιβλιοπωλείο μια τεράστια ταριχευμένη λευκή αρκούδα κοσμεί την είσοδο και με κάνει να σκεφτώ τον πόλο και το αρχιπέλαγος των νησιών Σβάλμπαρντ (Σπιτσβέργη) βορειότερα. Εκεί, στον παγωμένο πόντο, οι κυνηγοί φώκιας, αρκούδας και φαλαινών προκαλούν την οικολογική μας συνείδηση, αν και τα τελευταία χρόνια ελέγχονται αυστηρά με νέα νομοθεσία.

Η στιγμή της συνάντησης έφθασε. Ο Mate και ο βοηθός του ο Eric, ψαράδες με όψη ψημένη από τη θάλασσα, μας δέχονται στην ξύλινη βάρκα τους χαμογελαστοί. Μας δίνουν ειδικές αδιάβροχες θερμικές στολές προστασίας τις οποίες πρέπει να φορέσουμε πάνω από τα ρούχα. Ο Mate, που μιλά αγγλικά και έχει επισκεφτεί το Αιγαίο, αναλαμβάνει να μας ξεναγήσει στα νερά και στα νησιά της περιοχής.

Κωπηλατώντας όλοι, βγαίνουμε από το λιμάνι και μετά η μηχανή αναλαμβάνει στη θέση των χεριών μας. Η ομίχλη ευτυχώς φεύγει και η ψιλή βροχή σταματά. Ο κυματισμός είναι ελαφρύς, βουτώ το χέρι μου και δοκιμάζω: νερά με λίγο αλάτι, όχι και τόσο κρύα λόγω εποχής. Ανοιγόμαστε στον ωκεανό, στη Θάλασσα Μπάρεντς και προσεγγίζουμε τα απότομα βράχια των γύρω νησιών όπου φωλιάζουν χιλιάδες πουλιά. Δυνατά τα κύματα σκάνε στους γκρίζους βράχους ενώ φαλακροκόρακες και γλάροι πετούν ψηλά. Υστερα από ώρα ανοιγόμαστε περισσότερο και ο Eric αναλαμβάνει να ετοιμάσει τα δολώματα για το ψάρεμα. Ο καιρός, που σε εμάς φαίνεται άσχημα μουντός, είναι λαμπρός για τον Mate. Ψαράδες σαν αυτόν όλη τη χρονιά ανοίγονται ακόμη και με άγριες χιονοθύελλες σε αυτό το γεωγραφικό πλάτος, όπου τα κύματα σαρώνουν τις ακτές. Ευτυχώς το ζεστό ρεύμα του Γκολφ Στριμ, που έρχεται από τα τροπικά νερά του Μεξικού, ανεβάζει τη θερμοκρασία κατά μήκος όλων των νορβηγικών ακτών. Εξαιτίας του η θάλασσα δεν παγώνει ποτέ τον χειμώνα και έτσι ο ανεφοδιασμός με το ακτοπλοϊκό εξπρές της γραμμής Μπέργκεν – Κίρκενες, γνωστό και ως εθνικός δρόμος 1, γεγονός της εβδομάδας για κάθε λιμάνι του Αρκτικού, εξασφαλίζει την επαφή της επαρχίας με την υπόλοιπη χώρα. Για τους ταξιδιώτες που επιθυμούν να γνωρίσουν την πραγματική Νορβηγία και τα λιμάνια του Αρκτικτού Κύκλου η επιβίβαση σε ένα από αυτά τα πορθμεία είναι ­ λένε ­ αξέχαστη εμπειρία. Το ταξίδι διαρκεί περίπου δέκα μέρες δένοντας σε όλα τα μικρά ή μεγάλα λιμάνια, εισχωρώντας σε φιορδ και κόλπους ενώ ο συγχρωτισμός με τους ντόπιους προσφέρει όψεις της καθημερινής ζωής που τα κρουαζιερόπλοια μάλλον δεν επιτρέπουν στα σαλόνια τους.

Τα θαλασσοπούλια μάς πολιορκούν από τη στιγμή που οι μπακαλιάροι βγαίνουν ο ένας μετά τον άλλον. Αρκεί μόνο να ρίξουμε το δόλωμα και αμέσως μεγάλα ασημένια ψάρια, βάρους τουλάχιστον 4 κιλών, τραβιούνται στο κατάστρωμα. Σίγουρα πρόκειται για τον παράδεισο των απανταχού της γης ψαράδων. Ο Mate τα καθαρίζει με γρήγορες κινήσεις ενώ η χύτρα για το βράσιμο είναι από ώρα έτοιμη. Πλησιάζουμε σε μια υπήνεμη ακτή όπου απολαμβάνουμε τον μπακαλιάρο βραστό με λεμόνι. Η γεύση του πλούσια και ολόφρεσκος καθώς είναι εξαφανίζεται γρήγορα. Στην επιστροφή τα διερχόμενα μεγάλα αλιευτικά που ανοίγονται για νέες ψαριές μάς χαιρετούν. Η ώρα ενός ακόμη αποχαιρετισμού έφθασε και ανταλλάσσουμε θερμές χειραψίες, ενώ η «περιπέτεια» για μας δεν τελειώνει.

Το Βόρειο Ακρωτήριο

Την επομένη το απόγευμα ξεκινούμε με κατεύθυνση το Χόνινγκσβογκ, μεγάλο ψαρολίμανο του νησιού Μάγκερεϊ, όπου και το Nordkapp (Βόρειο Ακρωτήριο). Ο ήλιος, που παραμένει σταθερά στον ορίζοντα, μας προσφέρει τη δυνατότητα να θαυμάσουμε τα κρυστάλλινα νερά και τα δεκάδες μικρά και μεγάλα νησιά. Ολόκληρο το Μάγκερεϊ παρουσιάζει σχεδόν σεληνιακή εικόνα, μια και οι σφοδρές θύελλες δεν επιτρέπουν καμία βλάστηση να μεγαλώσει στο σκουρόχρωμο χώμα, εκτός από τα βρύα, την τροφή των ταράνδων. Χιόνια διακρίνονται σε ορισμένα σημεία και ο δρόμος είναι το μοναδικό σημάδι πολιτισμού. Το κόκκινο φως του θόλου που στεγάζει το ραντάρ του North Cape και τον σταθμό επισκεπτών διακρίνεται μακριά στο σκούρο ομιχλώδες τοπίο. Η θέση πήρε το όνομά της από έναν άγγλο ναυτικό το 1553, ενώ ο Λουδοβίκος Φίλιππος το επισκέφθηκε κατά την εξορία του στη Νορβηγία. Σε ύψος 307 μέτρων από τη θάλασσα στέκομαι αντικρίζοντας στον Βόρειο Ωκεανό. Ο άνεμος σφυρίζει δυνατά και η θερμοκρασία, όπως αναφέρουν οι σχετικές πινακίδες, είναι 14 βαθμοί. Μια μεγάλη μεταλλική υδρόγειος, μνημείο και δείκτης παράλληλα, στέκεται λίγα μέτρα από το χείλος του γκρεμού δείχνοντας από μακριά τη θέση του βορειότερου σημείου της Ευρώπης, στις 71Ψ10’21”. Δεν χορταίνω να κοιτώ τη σκούρα θάλασσα στα νερά της οποίας ο ήλιος δεν βυθίζεται για μήνες, χαμηλώνει κατακόκκινος, στέκεται για λίγο ακίνητος και αργά ανεβαίνει ξανά, το φως γίνεται ισχυρότερο και η νέα μέρα αρχίζει. Τις στιγμές αυτές κοιτώντας το τοπίο σκέφτομαι τα λόγια του μοναχού Francesco Negri, όταν το 1664 έφθασε εδώ: «Στέκομαι εδώ, στο Βόρειο Ακρωτήριο, στην ακραία θέση της Φίνμαρκ, κυριολεκτικά στο τέλος του κόσμου. Εδώ, όπου η γη φθάνει σε ένα τέλος, η περιέργειά μου ικανοποιήθηκε· τώρα μπορώ να επιστρέψω σπίτι μου ευχαριστημένος».

Ανάλογα με τις προτιμήσεις σας η Λαπωνία προσφέρεται για επίσκεψη όλες τις εποχές του έτους. Η καλοκαιρινή περίοδος αρχίζει τον Ιούνιο. Ο ήλιος του μεσονυκτίου δεν δύει ποτέ στο Β. Ακρωτήριο από τις 13 Μαΐου ως τις 29 Ιουλίου. Μετά τα τέλη του Αυγούστου ξεκινά η εφαρμογή μειωμένων ωραρίων και όλος ο προγραμματισμός δρομολογίων αλλάζει προσαρμοζόμενος στις αλλαγές του περιβάλλοντος. Η οργάνωση των υπηρεσιών είναι πολύ υψηλού επιπέδου και δεν θα αντιμετωπίσετε προβλήματα. Το κόστος ζωής είναι υψηλό και καλό είναι να έχετε μαζί σας περισσότερα χρήματα από όσο υπολογίζετε. Η χρήση πιστωτικών καρτών είναι διαδεδομένη ακόμη και στους πάγκους των υπαίθριων αγορών.

Αν ταξιδέψετε χειμώνα, βάλτε στις αποσκευές σας τα πιο χοντρά σας ρούχα. Κατά τη διάρκεια του θέρους οι θερμοκρασίες είναι υψηλότερες, γύρω στους 20 βαθμούς, κρατήστε όμως μαζί σας κάποιο ελαφρύ πουλόβερ ή μπουφάν και οπωσδήποτε ομπρέλα.

Στη Β. Νορβηγία μπορείτε να φθάσετε με πολλούς τρόπους. Ξεκινώντας από Αθήνα και με ενδιάμεσο σταθμό κάποια ευρωπαϊκή πρωτεύουσα υπάρχουν τακτικές πτήσεις για το Οσλο των KLM, Lufthansa, Swissair και των Ολυμπιακής-SAS. Η διάρκεια της διαδρομής εξαρτάται από την ανταπόκρισή σας. Από Οσλο θα συνεχίσετε αεροπορικώς με εσωτερική πτήση της SAS και προορισμό την Αλτα. Η διάρκεια της πτήσης είναι περίπου τρεις ώρες.

Εναλλακτικά, αν διαθέτετε χρόνο, μπορείτε να ακολουθήσετε σιδηροδρομικώς μιαν από τις ωραιότερες διαδρομές στον κόσμο από το Οσλο ως το Μπόντο (19 ώρες) και να συνεχίσετε για κάποια από τις πόλεις της Λαπωνίας είτε με λεωφορείο είτε με ταχύπλοο express, φυσικά με τις απαραίτητες ενδιάμεσες στάσεις. Τέλος υπάρχει η δυνατότητα από το Οσλο να φθάσετε σε όποια πόλη της επιλογής σας στη Λαπωνία ακτοπλοϊκά, επιβαίνοντας σε ένα από τα πλοία της γραμμής (περίπου 11 μέρες διαδρομή). Κρατήσεις θέσεων γίνονται πολύ νωρίτερα, λόγω ζήτησης.

Για τις μετακινήσεις μεταξύ των λαπωνικών πόλεων υπάρχει συχνότατη συγκοινωνία λεωφορείων και ταχύπλοων, ειδικά τον χειμώνα.

Με αφετηρία τη Λαπωνία μπορείτε να σχεδιάσετε επίσκεψη στη Ρωσία (από το Κίρκενες), τον Β. Πόλο και τις Σουηδία, Φινλανδία. Χάρτες και οδηγούς της περιοχής θα βρείτε εύκολα και στην Αθήνα.