Επειτα από δυόμισι δεκαετίες διαπραγματεύσεων, σχεδιασμών και τροποποιήσεων, το σχέδιο της NASA να μεταφέρει στη Γη τα πρώτα δείγματα από τον Αρη ματαιώνεται, όπως φαίνεται οριστικά: σε συμβιβαστική συμφωνία για τον προϋπολογισμό της υπηρεσίας, το αμερικανικό Κογκρέσο έκανε δεκτό το αίτημα Τραμπ για ακύρωση της πολυσυζητημένης αποστολής MSR (Mars Sample Return, Επιστροφή Δειγμάτων Αρη).
Αυτό σημαίνει ότι τα δεκάδες δείγματα σκόνης και πετρωμάτων που έχει συλλέξει το ρομπότ Perseverance της NASA, το οποίο εξερευνά έναν αρειανό κρατήρα που κάποτε φιλοξενούσε μια λίμνη, θα μείνουν στον πλανήτη επ’ αόριστον.
Το βασικό εμπόδιο είναι το κόστος της αποστολής, το οποίο υπολογιζόταν το 2023 στα 11 δισεκατομμύρια δολάρια, ποσό συγκρίσιμο με αυτό που απαιτήθηκε για το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb. Η NASA παρουσίασε πέρυσι ένα απλοποιημένο σχέδιο των 7 δισ. δολαρίων, και αυτό όμως κρίθηκε ότι θα κατανάλωνε ένα δυσανάλογα μεγάλο μέρος του προϋπολογισμού της.
Το θετικό είναι ότι η συμφωνία για τον προϋπολογισμό, η οποία αναμένεται να πάρει την τελική έγκριση από τη Γερουσία χωρίς ουσιαστικές αλλαγές, απέρριψε την πρόταση της κυβέρνησης Τραμπ να περικόψει στο μισό τα κονδύλια της NASA. Η χρηματοδότηση για το 2026 θα φτάσει τα 7,25 δισ. δολάρια, μειωμένη κατά 1% σε σχέση με πέρυσι, κάτι που σημαίνει ότι η διαστημική υπηρεσία ίσως μπορέσει να χρηματοδοτήσει άλλες αποστολές που είχαν μπει στον πάγο, όπως δύο αποστολές στην Αφροδίτη και μία στον Ουρανό.
Η ακύρωση του MSR επηρεάζει και την ευρωπαϊκή διαστημική υπηρεσία ESA, η οποία θα προσέφερε το σκάφος με το οποίο τα δείγματα θα μεταφέρονταν στη Γη. H ESA έχει ήδη προχωρήσει το πρόγραμμα και ανέφερε πέρυσι ότι το σκάφος θα μπορούσε να εκτοξευθεί μόνο του για να μελετήσει τη γεωλογία του Αρη από τροχιά.
Μέχρι σήμερα το Perseverance έχει συλλέξει 33 δείγματα για μελλοντική εξέταση, τα οποία σφραγίστηκαν σε κυλίνδρους και αφέθηκαν στην αρειανή έρημο εν αναμονή της αποστολής που θα τα παραλάμβανε. Το 2024, το εξάτροχο ρομπότ συνέλεξε ένα δείγμα κόκκινου πετρώματος που φέρει πιθανά ίχνη αρχαίας μικροβιακής δραστηριότητας και είναι «το πιο σαφές σημείο ζωής που έχουμε βρει ποτέ στον Αρη», σύμφωνα με τη NASA.
Σίγουρες απαντήσεις δεν μπορούν να ληφθούν χωρίς ανάλυση του δείγματος στη Γη. Αν και η αποστολή MSR ματαιώνεται, ο προϋπολογισμός που ενέκρινε το Κογκρέσο διαθέτει 110 εκατομμύρια δολάρια για το πρόγραμμα «Μελλοντικών Αποστολών στον Αρη», το οποίο θα μπορούσε τελικά να οδηγήσει σε νέο εγχείρημα για την παραλαβή του πολύτιμου υλικού.
Εσπευσμένη επιστροφή από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό λόγω «ιατρικού προβλήματος»
292 άτομα από 26 χώρες έχουν επισκεφθεί τον ISS από το 2000
Για πρώτη φορά στα 65 χρόνια ιστορίας της, η NASA αναγκάστηκε να τερματίσει πρόωρα μια αποστολή της λόγω προβλήματος υγείας που εμφάνισε μέλος του πληρώματος. Κάψουλα Crew Dragon της εταιρείας SpaceX προσθαλασσώθηκε την Πέμπτη στον Ειρηνικό Ωκεανό έξω από τη Φλόριντα μεταφέροντας τετραμελές πλήρωμα από τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό.
Λόγω του ιατρικού απορρήτου, το όνομα του αστροναύτη και η φύση του «σοβαρού ιατρικού προβλήματος» δεν διευκρινίστηκαν. Και οι τέσσερις πάντως έδειχναν υγιείς λίγο πριν από την αναχώρησή τους από το πολυεθνικό τροχιακό εργαστήριο τα ξημερώματα της Πέμπτης.
Η NASA τόνισε ότι δεν επρόκειτο για επείγουσα κατάσταση. Η εσπευσμένη επιστροφή αποφασίστηκε επειδή «η δυνατότητα διάγνωσης και κατάλληλης αντιμετώπισης δεν υπάρχει στον ISS», όπως ανέφερε σε έκτακτη συνέντευξη Τύπου ο νέος διοικητής της NASA Τζάρεντ Αϊζακμαν.
Το τετραμελές «Πλήρωμα-11» παραμένει σε τροχιά από τον Αύγουστο και ήταν αρχικά προγραμματισμένο να επιστρέψει τον επόμενο μήνα. Περιλαμβάνει τους αμερικανούς αστροναύτες Ζίνα Κάρντμαν και Μάικ Φίνκε, τον Ιάπωνα Κιμία Γιουί και τον ρώσο κοσμοναύτη Ολεγκ Πλατόνοφ.
Το πρόβλημα ανακοινώθηκε στις 8 Ιανουαρίου, όταν η NASA ματαίωσε διαστημικό περίπατο 6,5 ωρών, στον οποίο θα συμμετείχαν ο Φίνκε, διοικητής του σταθμού, και η Κάρντμαν, μηχανικός πτήσης. Ο αρχίατρος της NASA Τζέιμς Πολκ δήλωσε πάντως ότι «δεν επρόκειτο για τραυματισμό στη διάρκεια των επιχειρήσεων» και διαβεβαίωσε ότι ο ασθενής βρισκόταν σε «σταθερή κατάσταση».
Το επόμενο «Πλήρωμα-12» είναι προγραμματισμένο να φτάσει στον ISS στα μέσα Φεβρουαρίου, αν και η NASA εξετάζει τώρα τη δυνατότητα επίσπευσης.
Μέχρι τότε, στον σταθμό θα παραμένουν μόνο τα τρία μέλη του «Πληρώματος 10», δύο ρώσοι κοσμοναύτες και ένας αμερικανός αστροναύτης.
Είναι η πρώτη φορά στα 25 χρόνια λειτουργίας του ISS που αποφασίζεται εσπευσμένη επιστροφή για οποιονδήποτε λόγο.
Ασθενείς με «σύνδρομο αυτοζύμωσης» μεθούν χωρίς να πίνουν
6,3 λίτρα καθαρού αλκοόλ κατανάλωσε ο μέσος ενήλικος στην Ελλάδα το 2022, σύμφωνα με τη Eurostat
Είναι μια σπάνια πάθηση που οι περισσότεροι γιατροί δεν έχουν καν ακούσει. Μια πάθηση που μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές κοινωνικές συνέπειες, όπως απόλυση, στιγματισμό ή ακόμα και φυλάκιση. Είναι το «σύνδρομο αυτοζύμωσης», ή ABS, μια σπάνια διαταραχή που κάνει τους ασθενείς να μεθούν χωρίς να πίνουν.
Το αλκοόλ παράγεται μετά την κατανάλωση αμύλου ή άλλων υδατανθράκων, τους οποίους μεταβολίζουν και μετατρέπουν σε αιθανόλη τα μικρόβια του εντέρου. Μέχρι σήμερα, οι επιστήμονες πίστευαν πως υπεύθυνοι είναι οι ζυμομύκητες, όπως ο σακχαρομύκητας Saccharomyces cerevisiae, περισσότερο γνωστός ως μαγειρική μαγιά, είδος που χρησιμοποιείται ευρέως στη ζυθοποιία και την οινοποιία.
Τώρα, η μεγαλύτερη μελέτη για το σπάνιο σύνδρομο αποκαλύπτει ότι το φαινόμενο είναι πιο περίπλοκο από ό,τι πιστεύαμε. Σε όλες τις περιπτώσεις που εξετάστηκαν, ένοχοι δεν ήταν οι ζυμομύκητες αλλά δύο κοινά είδη βακτηρίων, τα Escherichia coli και Klebsiella pneumoniae.
Και, σε μια πρώτη δοκιμή, ένας από τους ασθενείς της μελέτης απαλλάχθηκε από τη μέθη με θεραπεία μεταμόσχευσης μικροβιώματος, μια υποσχόμενη προσέγγιση για τη σπάνια αλλά σοβαρή διαταραχή.
Πολλοί ασθενείς του συνδρόμου δεν γίνονται πιστευτοί από το περιβάλλον τους όταν συμπεριφέρονται σαν μεθυσμένοι αλλά διαβεβαιώνουν ότι δεν έχουν πιει αλκοόλ. Πολλοί περνούν χρόνια πηγαίνοντας από γιατρό σε γιατρό μέχρι να βρουν κάποιον ειδικό που γνωρίζει την πάθηση και μπορεί να προχωρήσει σε διάγνωση, για την οποία ο ασθενής καταναλώνει μια ποσότητα σακχάρων και μετά υποβάλλεται σε αλκοτέστ σε ελεγχόμενο περιβάλλον.
Στις περισσότερες περιπτώσεις οι γιατροί συνταγογραφούν αντιμυκητιασικά φάρμακα και αντιβιοτικά και συστήνουν περιορισμό της κατανάλωσης σακχάρων και υδατανθράκων. Ακόμα και έτσι, όμως, πολλοί ασθενείς συνεχίζουν να παρουσιάζουν εξάρσεις. Η νέα μελέτη υποδεικνύει ότι το σύνδρομο ίσως μπορεί να αντιμετωπιστεί πιο αποτελεσματικά με παρεμβάσεις στο εντερικό μικροβίωμα.
Η ερευνητική ομάδα κατάφερε να έρθει σε επαφή με 22 ασθενείς ABS, το μεγαλύτερο δείγμα μέχρι σήμερα, ένας πραγματικός άθλος δεδομένης της σπανιότητας του συνδρόμου. Πολλοί είχαν περάσει χρόνια αναζητώντας την αιτία του προβλήματός τους. Εκτός από τους ίδιους τους ασθενείς, οι ερευνητές εξέτασαν επίσης τους συντρόφους τους και 22 υγιή άτομα για λόγους σύγκρισης.
Οπως διαπίστωσαν, τα δείγματα κοπράνων που έδωσαν οι ασθενείς με ABS παρήγαγαν σημαντικές ποσότητες αιθανόλης, πολύ μεγαλύτερες από τα ίχνη αλκοόλ που ανιχνεύθηκαν στους υγιείς συμμετέχοντες.
Δύο βακτήρια, το E.coli και το K. pneumoniae, ήταν παρόντα σε μεγάλους αριθμούς σε κάποιους αλλά όχι σε όλους τους ασθενείς, έδειξε η ανάλυση. Επιπλέον, οι ασθενείς που βρίσκονταν σε υποτροπή παρουσίαζαν ανεβασμένα ηπατικά ένζυμα και ένας εμφάνιζε κίρρωση του ήπατος, πιθανότατα λόγω της συνεχούς έκθεσης σε αλκοόλ.
Οι ερευνητές αναφέρουν ότι ένας από τους ασθενείς απαλλάχθηκε από τα συμπτώματα έπειτα από δύο μεταμοσχεύσεις εντερικού μικροβιώματος, για τις οποίες κλήθηκε να καταπιεί χάπια με βακτήρια από το έντερο υγιών εθελοντών.
Η παρέμβαση αυτή δείχνει υποσχόμενη και οι ερευνητές σχεδιάζουν τώρα κλινική δοκιμή σε συνεργασία με συναδέλφους τους στο Χάρβαρντ.
Η μελέτη προσφέρει έτσι μια πιθανή λύση, δεν λύνει όμως το μυστήριο του συνδρόμου αυτοζύμωσης: τα βακτήρια E.coli και K.pneumoniae ζουν στο έντερο πολλών ανθρώπων, και κανείς δεν γνωρίζει γιατί μόνο ένα μικρό ποσοστό θα εμφανίσει την περίεργη πάθηση.
Δηλητηριασμένα βέλη 60.000 ετών δείχνουν την ευρηματικότητα των παλαιολιθικών κυνηγών
250 ζωικές και φυτικές τοξίνες έχουν χρησιμοποιηθεί σε δηλητηριασμένα βέλη σε όλο τον κόσμο
Ιχνη φυτικών δηλητηρίων ανιχνεύτηκαν σε αιχμές για βέλη ηλικίας 60.000 ετών στη Νότια Αφρική, οι αρχαιότερες άμεσες ενδείξεις ότι οι κυνηγοί-τροφοσυλλέκτες της Παλαιολιθικής Εποχής χρησιμοποιούσαν τοξίνες για να σκοτώνουν τα θηράματά τους.
Τα ευρήματα ενισχύουν τις ενδείξεις ότι ακόμα και εκείνη την εποχή ο Homo sapiens διέθετε νοητικές ικανότητες σαν τις δικές μας, δεδομένου ότι τα δηλητηριασμένα βέλη απαιτούν γνώση των τοπικών φυτών και των επιδράσεών τους, καθώς και επιδεξιότητα στην κατασκευή αιχμών με τη σωστή δόση. Οι αιχμές που παρουσιάζονται στο «Science Advances» είναι 35.000 χρόνια αρχαιότερες από τις αμέσως επόμενες ενδείξεις χρήσης δηλητηρίων στο κυνήγι, οι οποίες επίσης προέρχονταν από τη Νότια Αφρική.
Οι ερευνητές εξέτασαν 10 λίθινες αιχμές από χαλαζία που είχαν βρεθεί το 1985 στο σπήλαιο Ουμχλατουζάνα της ανατολικής Νότιας Αφρικής. Το μικρό μέγεθoς των αιχμών είχε δημιουργήσει υποψίες ότι δεν κατασκευάστηκαν για να σκοτώνουν άμεσα τα ζώα αλλά να τους διοχετεύουν δηλητήριο. Η θεωρία τώρα επιβεβαιώνεται από χημικές και μοριακές αναλύσεις, οι οποίες αποκάλυψαν δύο τοξικές ενώσεις, τη βουφανδρίνη και την επιβουφανισίνη, οι οποίες πιθανότατα προήλθαν από τους βολβούς του τοπικού είδους Boophone disticha. Γνωστό στους ντόπιους και ως «δηλητηριώδες κρεμμύδι», το φυτό χρησιμοποιείται μέχρι και σήμερα στα δηλητηριασμένα βέλη φυλών όπως οι Σαν και οι Κόε, επισήμαναν οι ερευνητές.
Μια άλλη σημαντική διαπίστωση της μελέτης είναι ότι τα δηλητηριασμένα βέλη εφευρέθηκαν σχεδόν ταυτόχρονα με το τόξο, το οποίο εκτιμάται ότι πρωτοεμφανίστηκε στη Νότια Αφρική πριν από περίπου 70.000 χρόνια.
