Υπάρχει η εντύπωση ότι οι εξαγγελίες του προέδρου Τραμπ κατά κανόνα υλοποιούνται, παρά τις τυχόν διεθνείς υποχρεώσεις των ΗΠΑ και τις προεκλογικές δεσμεύσεις και τις υποσχέσεις των πρώτων ημερών της προεδρικής θητείας του. Η συνάδελφος Ρουμπίνα Στάθη ερεύνησε το θέμα («Καθημερινή», 31/1) και ιδού τι προέκυψε.

• Ο Τραμπ υποσχέθηκε στους Αμερικανούς πως θα επαναφέρει τις χρυσές μέρες της αμερικανικής αυτοκινητοβιομηχανίας στα πριν από 37 χρόνια επίπεδα ρεκόρ. Υπόσχεση ουτοπική, καθώς η παραγωγή της μειώνεται σταθερά συνεχώς από τα μέσα της δεκαετίας του 1980 και δεν μπόρεσε να ανταγωνιστεί τα ηλεκτροκίνητα οχήματα της Κίνας, που συνεχίζουν και υπό τον Τραμπ ανενόχλητα την επέλασή τους στην αμερικανική αγορά. Και μόνο το πρώτο έτος Τραμπ χάθηκαν 28.000 θέσεις εργασίας στην αμερικανική αυτοκινητοβιομηχανία.

• Ο Τραμπ είχε υποσχεθεί εκατομμύρια νέες θέσεις εργασίας με τη νέα βιομηχανική πολιτική του, μεγάλες αυξήσεις στους μισθούς των αμερικανών εργατών και επιστροφή στην εποχή που οι ΗΠΑ ήταν βιομηχανική υπερδύναμη. Ωστόσο η απασχόληση στον μεταποιητικό τομέα παρέμεινε στάσιμη τους πρώτους μήνες της θητείας Τραμπ και στη συνέχεια μειωνόταν επί οκτώ συναπτούς μήνες.

• Είναι μακρύς ο κατάλογος των υποσχέσεων Τραμπ που διαψεύστηκαν ή σχεδόν διαψεύστηκαν, όπως α) περί πτώσεως των τιμών των τροφίμων, οι οποίες, αντιθέτως, το 2025 αυξήθηκαν κατά 0,7%, που ήταν η μεγαλύτερη αύξηση από το 2022, β) αντί της μείωσης της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος, αυξήθηκε κατά 6,7%, γ) το κόστος ζωής αυξήθηκε και τουλάχιστον 1,4 εκατομμύριο Αμερικανοί διέκοψαν το πρόγραμμα ασφάλισής τους.

• Ωστόσο δεν υπήρξαν μόνο διαψεύσεις υποσχέσεων. Αντίθετα, το πρώτο έτος θητείας Τραμπ τα δημόσια έσοδα λόγω μεγάλης αύξησης των δασμών υπετριπλασιάστηκαν, στα 264 δισ. δολάρια. Εντυπωσιακά ήταν επίσης τα κέρδη του αμερικανικού χρηματιστηρίου. Παρά τις αλλεπάλληλες αναταράξεις που προκάλεσε η πολιτική Τραμπ στη διάρκεια του περασμένου έτους, ιδιαίτερα πέρυσι τον Απρίλιο με την «Ημέρα Απελευθέρωσης» και με τις απειλές του για νέους δασμούς, τελικά οι αμερικανικές μετοχές έκλεισαν την πρώτη χρονιά της δεύτερης θητείας Τραμπ έχοντας καταγράψει άνοδο 16%. Δύσκολα πάντως μπορεί να αποδώσει κανείς πλήρως τα εύσημα για αυτή την άνοδο στον αμερικανό πρόεδρο, δεδομένου ότι ο κύριος μοχλός της μεγάλης ανόδου δεν είναι άλλος από τη φρενίτιδα που προκάλεσε η τεχνητή νοημοσύνη και οι ιλιγγιώδεις επενδύσεις που πραγματοποιήθηκαν στη νέα τεχνολογία.

• Οπως προανέφερα, στην πολιτική Τραμπ πιστώνεται και η διαστημική εκτόξευση των εσόδων του αμερικανικού Δημοσίου χάρη στην πολιτική των δασμών, που έφεραν στα ταμεία του υπουργείου Οικονομικών 264 δισ. δολάρια το περασμένο έτος. Και φυσικά, εφόσον παραμένουν υψηλοί οι δασμοί και κάθε τόσο ανακοινώνονται και νέοι, η υψηλή αυτή αύξηση θα συνεχιστεί και εφέτος. Ωστόσο εκείνο που αποσιωπάται είναι ότι τους δασμούς αυτούς τους πληρώνουν και οι αμερικανοί πολίτες, που καταβάλλουν υψηλότερες τιμές όταν αγοράζουν εισαγόμενα προϊόντα. Και είναι οι ίδιοι οι Αμερικανοί, και κατά κύριο λόγο η μεσαία τάξη και τα χαμηλά εισοδήματα, που θα πληρώσουν το τίμημα των φοροαπαλλαγών στους βαθύπλουτους.

Για τους Αμερικανούς η μεγαλύτερη ίσως διάψευση είναι αυτή των αγροτικών περιοχών, που στήριξαν τον Τραμπ τόσο στην πρώτη όσο και στη δεύτερη εκλογή του, καθώς η απασχόληση στον αγροτικό τομέα μειώθηκε κατά 150.000 θέσεις μέσα σε τέσσερις μήνες από τη στιγμή που ανέλαβε την εξουσία.