Ο τρόπος με τον οποίο οι γυναίκες βιώνουν την εγκυμοσύνη και την περίοδο μετά τον τοκετό επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από κοινωνικούς και πολιτισμικούς παράγοντες.
Η φροντίδα μετά τον τοκετό στο Ηνωμένο Βασίλειο επικεντρώνεται κυρίως στο μωρό, αλλά σε πολλές κουλτούρες της Ασίας, της Λατινικής Αμερικής και της Αφρικής, οι παραδόσεις μετά τον τοκετό τονίζουν από παλιά τη σημασία της φροντίδας της μητέρας κατά τη διάρκεια των κρίσιμων πρώτων 40 ημερών μετά τη γέννηση.
Πολλές γυναίκες σήμερα στην Ελλάδα συνεχίζουν να τηρούν τη μακρά θρησκευτική παράδοση της παραμονής του βρέφους στο σπίτι για τις πρώτες σαράντα ημέρες μετά την γέννησή του.
Σύμφωνα με αυτή την πρακτική το νεογέννητο και η λεχώνα βγαίνουν από το σπίτι αφού σαραντίσουν, προκειμένου να προστατευθεί το βρέφος από περιγεννητική θνησιμότητα και νοσηρότητα.
Οι πρακτικές ανά τον κόσμο, μεταδίδονται από γενιά σε γενιά, εστιάζουν στη φροντίδα της σωματικής και συναισθηματικής ευεξίας της μητέρας, εξασφαλίζοντας μια ομαλή ανάρρωση.
Κάποια μπορεί να χαρακτηρίζονται από τον δυτικό κόσμο ως αναχρονισμοί, όμως για τις τοπικές κοινωνίες παραμένουν έθιμα υψηλού συμβολισμού που τηρούνται απαρέγκλιτα.
Κίνα: Zuo yuezi
Τα κινεζικά τελετουργικά μετά τον τοκετό ονομάζονται “Zuo yuezi” και περιλαμβάνουν οδηγίες σχετικά με τη διατροφή, την κίνηση και την υγιεινή των γυναικών. Τα τελετουργικά αυτά χρονολογούνται από την αρχαία Κίνα.
Από την κατανάλωση συγκεκριμένων τονωτικών τροφών και ποτών έως την παραμονή στο σπίτι και την αποφυγή επαφής με το νερό, οι νέες μητέρες συνήθως ακολουθούν το Zuo yuezi για περίπου 30 ημέρες μετά τον τοκετό.
Με ρίζες στην παραδοσιακή ιατρική, η πρακτική αυτή έχει σχεδιαστεί για να προστατεύει την υγεία των γυναικών κατά τη διάρκεια της ανάρρωσης και να προλαμβάνει μελλοντικές ασθένειες, σύμφωνα με τις μακροχρόνιες αρχές των κινεζικών θεραπευτικών πρακτικών.
Ενώ οι ακριβείς πρακτικές ποικίλλουν ανά περιοχή στην Κίνα, υπάρχουν μερικές βασικές αρχές που παραμένουν σταθερές. Η βασική πεποίθηση είναι ότι η εγκυμοσύνη εξαντλεί την εσωτερική «θερμότητα» και ενέργεια της μητέρας ως αποτέλεσμα της απώλειας αίματος κατά τον τοκετό και θέτει τη γυναίκα σε μια «κρύα» κατάσταση.
Οι διατροφικοί και συμπεριφορικοί κανόνες έχουν ως στόχο την αποκατάσταση της αρμονίας του σώματός της. Συγκεκριμένα, αυτό σημαίνει ότι οι γυναίκες δεσμεύονται να ξεκουράζονται, ενώ η φροντίδα των παιδιών και οι οικιακές εργασίες αναλαμβάνονται από άλλα μέλη της οικογένειας.
Νότια Κορέα: Sanhujori
Στη Νότια Κορέα, η περίοδος «ανάρρωσης» μετά τον τοκετό ονομάζεται sanhujori, που κυριολεκτικά σημαίνει «ανάρρωση μετά τον τοκετό».
Η περίοδος αυτή διαρκεί συνήθως 21 ημέρες, κατά τη διάρκεια των οποίων οι νέες μητέρες ενθαρρύνονται να ξεκουράζονται όσο το δυνατόν περισσότερο, να αποφεύγουν τις κουραστικές δραστηριότητες και να παραμένουν στο σπίτι για να μην εκτίθενται στο κρύο.
Ενώ παραδοσιακά τη φροντίδα παρείχε η μητέρα ή η πεθερά, στη σύγχρονη κοινωνία είναι συνηθισμένο οι γυναίκες να μένουν σε εξειδικευμένα κέντρα φροντίδας μετά τον τοκετό, τα οποία προσφέρουν ένα άνετο περιβάλλον, θρεπτικά γεύματα, μασάζ και υποστήριξη από νοσοκόμες που βοηθούν στη φροντίδα του μωρού και στον θηλασμό.
Οι βασικές αρχές της πρακτικής δίνουν έμφαση σε δραστηριότητες και τροφές που διατηρούν το σώμα ζεστό, στην ανάπαυση και τη χαλάρωση. Βασίζονται στην πεποίθηση ότι η σωστή φροντίδα κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου είναι απαραίτητη για τη μακροπρόθεσμη υγεία και ευεξία της μητέρας.
Στην πραγματικότητα, πιστεύεται ευρέως ότι οι γυναίκες που δεν ακολουθούν σωστά το sanhujori μπορεί να υποφέρουν από ασθένειες, όπως φλεγμονές των αρθρώσεων, ακράτεια ούρων, χαμηλή αρτηριακή πίεση και κατάθλιψη.
Λατινική Αμερική: Cuarentena
Στις λατινοαμερικανικές κουλτούρες, οι πρώτες 40 ημέρες μετά τον τοκετό είναι παραδοσιακά γνωστές ως «la cuarentena», που κυριολεκτικά μεταφράζεται ως «καραντίνα».
Η cuarentena είναι μια περίοδος που επιτρέπεται στις νέες μητέρες να ξεκουραστούν, να αναρρώσουν και να επικεντρωθούν στον θηλασμό, ενώ οι γυναίκες της κοινότητάς τους συχνά αναλαμβάνουν να βοηθήσουν στις οικιακές εργασίες και σε άλλες υποχρεώσεις.
Οι παραδοσιακές πρακτικές ακολουθούν 6 βασικούς κανόνες: ανάπαυση, δημιουργία δεσμών, ελαφριά και υγιεινή διατροφή, κάλυψη του κεφαλιού και του λαιμού, δέσιμο της κοιλιάς με μια faja (ένα συμπιεστικό ένδυμα), υποστήριξη από την κοινότητα και τελετουργίες, όπως προσευχή, καθαρισμός και μασάζ της μήτρας.
Ιαπωνία: Satogoeri bunben
Το Satogoeri bunben είναι μια ιαπωνική παράδοση κατά την οποία η έγκυος επιστρέφει στο πατρικό της σπίτι για τον τοκετό και την ανάρρωση μετά από αυτόν.
Μένοντας με τους γονείς της και τα μέλη της οικογένειάς της θα λάβει υποστήριξη και θα αναρρώσει σωματικά και ψυχολογικά. Η πρακτική αυτή περιλαμβάνει συχνά παραδοσιακά έθιμα και τελετές που αποσκοπούν στην τιμή της μητέρας και του παιδιού, εξασφαλίζοντας ένα υποστηρικτικό περιβάλλον και για τους δύο.
Αρκετές μελέτες έχουν συνδέσει τη ιαπωνική μέθοδο υποστήριξης μετά τον τοκετό με σημαντικά χαμηλότερες βαθμολογίες στην «Κλίμακα Maternity Blue» για την επιλόχεια κατάθλιψη.
Ινδία: Jaapa
Στην Ινδία, η Jaapa είναι μια παραδοσιακή πρακτική κατά την οποία οι νέες μητέρες τηρούν μια περίοδο λοχείας 40 ημερών, κατά τη διάρκεια της οποίας αναπαύονται και δέχονται τις περιποιήσεις των μελών της οικογένειας.
Αν και οι διάφορες κοινότητες έχουν δικές τους παραδόσεις και πρακτικές για την περίοδο της λοχείας, η βασική πεποίθηση είναι ότι η νέα μητέρα πρέπει να κάνει όσο το δυνατόν λιγότερες οικιακές εργασίες και να ξεκουράζεται όσο το δυνατόν περισσότερο.
Οι οικογένειες εφαρμόζουν επίσης μια σειρά από παραδοσιακές θεραπευτικές πρακτικές και τελετουργικές ευλογίες, καθώς και μασάζ μετά τον τοκετό, για να προωθήσουν τόσο τη σωματική ανάρρωση όσο και την συναισθηματική ευεξία, ενισχύοντας παράλληλα τους δεσμούς της κοινότητας.
Σε κάποιες περιοχές της Ινδίας, οι γυναίκες δεν πλένονται αμέσως μετά τον τοκετό. Ωστόσο, την πέμπτη μέρα κάνουν μπάνιο με γάλα αγελάδας.
Νιγηρία: Omugwo
Η νιγηριανή παράδοση του Omugwo περιλαμβάνει μια περίοδο λοχείας 30 ημερών, κατά τη διάρκεια της οποίας οι νέες μητέρες φροντίζονται από τη μητέρα ή την πεθερά τους.
Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, η νέα μητέρα τρώει γεύματα που πιστεύεται ότι βοηθούν στην καταπολέμηση των θρόμβων αίματος και στην ενίσχυση της παραγωγής μητρικού γάλακτος, συνήθως πικάντικα φαγητά όπως σούπα με πιπέρι.
Ο λαός των Ίμπο στη Δυτική Αφρική πιστεύει ότι ο πλακούντας είναι ο νεκρός δίδυμος του νεογέννητου και του τελεί πλήρεις τελετές ταφής, συχνά κάτω από ένα δέντρο.
Ο λαός των Κικούγιου στην Κένυα θάβει τον πλακούντα σε ένα ακαλλιέργητο χωράφι και τον καλύπτει με σιτηρά και χόρτα.
