Η στήλη, αν και μεταφέρει συχνά πληροφορίες πριν αυτές δουν το φως της δημοσιότητας (οι οποίες επαληθεύονται, πρέπει να πω, για να ευλογήσω τα γένια μου), δεν κάνει ρεπορτάζ. Και δεν θέλει και δεν μπορεί. Σκοπό έχει να σχολιάζει, κι αν γίνεται με ευχάριστο τρόπο, τα όσα, όχι και τόσο ευχάριστα συμβαίνουν στην πολιτική μας ζωή. Δεν κάνει, όμως, «ερευνητική» δημοσιογραφία. Αλλά έχει ιδέες γι’ αυτήν.
Διαβάζουμε κάθε λίγο για κάποιο μεγάλο σκάνδαλο. Ή ακριβέστερα, για κάποιο «πάρτι» με μεγάλα χρηματικά ποσά. Ο ΟΠΕΚΕΠΕ, τα προγράμματα κατάρτισης, οι αμοιβές εταιρειών συμβούλων. Φυσικά η κάθε υπόθεση παίρνει δημοσιότητα και μαθαίνουμε και πολλά ονόματα εμπλεκομένων, εταιρειών και φυσικών προσώπων, πολλά από τα οποία έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον.
Σκάνδαλα πάντα συνέβαιναν και συμβαίνουν και σε άλλες χώρες, όχι μόνο σε μας. Όταν κινείται δημόσιο χρήμα το οποίο «προσέχουν» άνθρωποι που δεν είναι δικό τους, αλλά έχουν την εξουσία και συχνά την κάλυψη να το κατευθύνουν όπου θέλουν, είναι σύνηθες ένα μέρος του να «χάνεται» στην πορεία.
Όμως μια «χαρτογράφηση» της πορείας του χρήματος στην Ελλάδα και μια δημοσιογραφική «ανατομία» του κάθε σκανδάλου και η σύγκριση των συμπερασμάτων ίσως αναδείξει μια ιδιαιτερότητα της περιόδου που διανύουμε ειδικά στην Ελλάδα. Αυτή είναι η ιδέα μου, την οποία λόγω οκνηρίας κυρίως, την διαθέτω αφιλοκερδώς σε πιο δραστήριους – και πιο ικανούς δημοσιογραφικά – συναδέλφους.
Την αφορμή μου την έδωσε το νέο σκάνδαλο με τη μετάκληση εργατών, με την εμπορία ανθρώπων για να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους, που πληροφορηθήκαμε προχθές. Διαβάζω ότι κατηγορείται (και τονίζω ότι απλώς κατηγορείται) μια κυρία που ήταν συνεργάτης πρώην υπουργού αναμειγμένου στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και ταυτόχρονα είναι και ιδιοκτήτρια ΚΕΠ, όπου «τρέχει» το σκάνδαλο με τα κονδύλια επαγγελματικής κατάρτισης, χωρίς βέβαια να συνδέεται η ίδια με αυτό. Την σύμπτωση επισημαίνω. Δυο «χώροι» στους οποίους αποδεδειγμένα γίνεται πάρτι, οι αγροτικές επιδοτήσεις και τα κονδύλια κατάρτισης «ακουμπούν» την κατηγορουμένη. Που τυχαίνει να ήταν και συνεργάτης υπουργού και σύντροφος άλλου εμπλεκομένου.
Παρόμοιες «συμπτώσεις» βλέπουμε συνεχώς. Διαβάζουμε για μια χούφτα εταιρείες που νέμονται κονδύλια εκατοντάδων εκατομμυρίων για «συμβουλευτικές υπηρεσίες», για άλλες που μοιράζονται μεταξύ τους επίσης εκατοντάδες εκατομμύρια για «κατάρτιση», εταιρείες και πρόσωπα που τους ανατίθενται διοργανώσεις εκδηλώσεων και υλοποίησης πολιτικής, μαθαίνουμε ποιες είναι και ποιοι είναι οι ιδιοκτήτες τους και συχνά πέφτουμε πάνω στα ίδια ονόματα ή σε συντρόφους, συζύγους, εξαδέλφους και κουμπάρους, πολιτευτές και πρώην και νυν συνεργάτες πολιτικών.
Όλοι σε ένα χώρο «διαμεσολαβητών», «συμβούλων», «επικοινωνιολόγων» που συχνά εμφανίζονται και με προσωπείο ιδεολόγου.
Βρίσκω ενδιαφέρουσα λοιπόν την ιδέα να «χαρτογραφηθούν» και να συνδεθούν αυτές οι διαδρομές του χρήματος. Να βάλει κάποιος ρέκτης δημοσιογράφος κουκίδες με την κάθε εταιρεία, τον κάθε ιδιοκτήτη και τον κάθε πολιτικό «παράγοντα» και υπουργείο ή οργανισμό και υπηρεσία και να τραβήξει γραμμές όπου υπάρχει σύνδεση και όπου κινείται χρήμα. Είμαι βέβαιος ότι θα αναδειχθεί μια πολύ πιο χρήσιμη εικόνα. Μια εικόνα με πάρα πολλές γραμμές και σχετικά λίγες κουκίδες.
Αν μάλιστα προστεθούν σ’ αυτόν το χάρτη και διάφορα κατ’ ευφημισμόν ΜΜΕ οι ιδιοκτήτες τους αλλά και άνθρωποι με δημόσιο λόγο που τυχαίνει να μαθαίνουμε ότι κι αυτοί πέρα από τα ΜΜΕ έχουν και άλλα «μαγαζιά» που εισπράττουν μεγάλα ποσά για να «συμβουλεύουν», να «διοργανώνουν» και να «επικοινωνούν», θα γίνει ακόμη πιο ενδιαφέρον.
Δεν ξέρω φυσικά αν όλες αυτές οι αναθέσεις έχουν ποινικό ενδιαφέρον. Θα εκπλαγώ αν δεν έχουν κανένα, αλλά δεν είμαι αρμόδιος. Ούτε είναι οι δημοσιογράφοι που θα το ερευνήσουν, αν βρουν ενδιαφέρουσα την πρότασή μου. Αλλά έχουν τεράστιο ενδιαφέρον για την Δημοκρατία μας. Γιατί η αδρή εικόνα που σχηματίζεται από τα όσα μαθαίνουμε, δείχνει ένα πολύπλοκο δίκτυο οικονομικών και πολιτικών σχέσεων που τρέφεται με δημόσιο χρήμα και παράγει υποστήριξη στην κυβέρνηση. Κι αν αυτή η εικόνα γίνει λεπτομερής και καθαρή, αν βάλουμε κάτω τις τελείες και τις ενώσουμε, όπως κάναμε παιδιά, θα είναι πολύ καλό για τους πολίτες, είτε με την ιδιότητά τους ως φορολογουμένων, είτε ως μελών του εκλογικού σώματος.
