Λίγα λεπτά μετά τις 12 το μεσημέρι, ώρα τοπική, εκατοντάδες κόσμου συγκεντρώθηκαν έξω από την ελληνική πρεσβεία στο Holland Park στο Δυτικό Λονδίνο. Είναι η συγκέντρωση μνήμης για τη συμπλήρωση τριών ετών από την τραγωδία στα Τέμπη, με κεντρικό αίτημα τη δικαιοσύνη για τις 57 ζωές που χάθηκαν.
Η παρουσία της ελληνικής ομογένειας είναι έντονη. Το κάλεσμα είναι ανοιχτό προς όλες και όλους, ανεξαρτήτως ηλικίας και πολιτικής τοποθέτησης. Στην περσινή συγκέντρωση είχαν συγκεντρωθεί περίπου 3.000 πολίτες, ενώ και φέτος η συμμετοχή είναι μαζική, με πανό, λουλούδια και κεριά να σχηματίζουν ένα σιωπηλό μνημείο μνήμης μπροστά από το κτίριο της πρεσβείας.
Ανταπόκριση, Λονδίνο
Παράλληλες συγκεντρώσεις πραγματοποιούνται σε μεγάλες πόλεις της Μεγάλης Βρετανίας: στο Λίβερπουλ, στο Μάντσεστερ, στο Εδιμβούργο και στο Ντάρλιγκτον. Το αίτημα όλων είναι κοινό και ηχηρό: να αποδοθεί δικαιοσύνη για τους 57 νεκρούς της τραγωδίας των Τεμπών.
«Τρία χρόνια μετά, δεν ξεχνάμε»
Το κλίμα είναι φορτισμένο αλλά αξιοπρεπές. Ο κόσμος κρατά φωτογραφίες των θυμάτων και πλακάτ με συνθήματα όπως «Δεν ήταν ατύχημα», «Δικαιοσύνη τώρα» και «Οι ζωές μας μετράνε». Πολλοί παρευρισκόμενοι είναι νέοι άνθρωποι, φοιτητές και εργαζόμενοι που ζουν και δραστηριοποιούνται στο Ηνωμένο Βασίλειο, αλλά διατηρούν στενούς δεσμούς με την Ελλάδα.
Το μικρόφωνο κρατούν εκπρόσωποι της ομογένειας, διαβάζονται τα ονόματα των 57 θυμάτων και τηρείται ενός λεπτού σιγή. Η σιωπή είναι απόλυτη· μόνο ο ήχος της πόλης ακούγεται αμυδρά, θυμίζοντας την αντίθεση ανάμεσα στη βουή της καθημερινότητας και το βάρος της απώλειας.
«Να ζούμε σε ένα κράτος δικαίου και ασφάλειας»
Μεταξύ των παρευρισκομένων είναι και η κυρία Σωτηρία Πολίτη, εκπαιδευτικός από τη Θεσσαλονίκη, που ταξίδεψε για να βρεθεί στη σημερινή συγκέντρωση. Μιλώντας στο ΒΗΜΑ, στην ερώτηση γιατί βρίσκεται σήμερα εδώ, απαντά:
«Βρισκόμαστε σήμερα εδώ για να ενώσουμε τη φωνή μας με τη φωνή όλων αυτών που ζητούν να αποδοθεί δικαιοσύνη, που ζητούν να γίνει ανάληψη ευθυνών και να ζούμε σε ένα κράτος όπου θα υπάρχει ασφάλεια. Τρία χρόνια μετά την τραγωδία, δεν μπορούμε να μένουμε σιωπηλοί».
Αναφερόμενη στη δίκη που αναμένεται να πραγματοποιηθεί σε λίγες ημέρες, τονίζει: «Θα πρέπει να υπάρξει διαφάνεια. Θα πρέπει να αποδοθούν οι ευθύνες στους υπαίτιους, για να δικαιωθούν οι ψυχές όλων αυτών που χάθηκαν και για να έχουμε κι εμείς την αίσθηση ότι ζούμε σε ένα δίκαιο και ασφαλές κράτος».
Η ίδια ζει μόνιμα στην Ελλάδα, συγκεκριμένα στη Θεσσαλονίκη, μια πόλη που, όπως λέει, «θρηνεί πολλά παιδιά».
«Σήμερα θεωρώ ότι θρηνεί όλη η Ελλάδα. Και εμείς θα είμαστε συνέχεια στις επάλξεις μέχρι να αποδοθεί δικαιοσύνη εκεί όπου πρέπει», υπογραμμίζει.
Στην ερώτηση αν είχε προσωπική σχέση με τα θύματα, απαντά συγκινημένη: «Γνωρίζω οικογένειες. Κάποιες μητέρες είναι συνάδελφοι εκπαιδευτικοί. Κάποια παιδιά ήταν μαθητές μας στην Καλαμαριά της Θεσσαλονίκης. Είναι κάτι ζωντανό για εμάς. Υπάρχουν πολλές συνέπειες και τραγωδίες μέσα σε οικογένειες που δεν καταγράφονται μόνο στα 57 ονόματα. Υπάρχουν πολλά ανοιχτά θέματα. Σε μια χώρα που μαστίζεται από τόσο σοβαρά προβλήματα, είναι επιτακτική ανάγκη να αρχίσει να αποδίδεται δικαιοσύνη».
Συγγενής θύματος: «Τρία χρόνια μετά, έχουμε πάψει να ζούμε»
Στο ΒΗΜΑ μιλά και η Αντωνία Λιαρμακοπούλου, συγγενής θύματος της τραγωδίας των Τεμπών, η οποία ζητά να μη δημοσιοποιηθεί το όνομά του. Τα λόγια της είναι σπαρακτικά:
«Επιτέλους πρέπει κάποιοι να αναλάβουν αυτά που τους αναλογούν και να παραιτηθούν. Πρέπει να υπάρξουν πολιτικές ευθύνες. Πιστεύω ότι στη δίκη που θα γίνει σε λίγες ημέρες θα βγουν πολλά στη φόρα, πράγματα που δεν τα ξέρει κανένας».
Στη συνέχεια περιγράφει την προσωπική της απώλεια: «Έχασα τον ξάδερφό μου, τον μικρότερο, 15 χρονών, και τον θείο μου. Τρία χρόνια μετά, έχουμε πάψει να ζούμε. Χάσαμε το μικρότερο μέλος της οικογένειάς μας. Η ζωή μας χωρίστηκε σε πριν και μετά».
Η φωνή της σπάει. Γύρω της, άνθρωποι την αγκαλιάζουν σιωπηλά. Η τραγωδία δεν είναι για εκείνη ένα γεγονός της επικαιρότητας, αλλά μια καθημερινή πληγή που δεν κλείνει.
Μήνυμα αλληλεγγύης από τη Σερβία
Ιδιαίτερη παρουσία στη συγκέντρωση έχουν και κάτοικοι του Λονδίνου που συμμετέχουν σε κίνημα υποστήριξης θυμάτων σιδηροδρομικής τραγωδίας στη Σερβία. Με πανό στα ελληνικά και στα σερβικά, εκφράζουν την αλληλεγγύη τους προς τις οικογένειες των θυμάτων των Τεμπών.
«Έλληνες και Σέρβοι είναι ένα μέσα σε αυτή την τραγωδία», δηλώνουν. «Ο πόνος δεν έχει σύνορα. Όταν χάνονται νέοι άνθρωποι από παραλείψεις και λάθη που θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί, τότε η απαίτηση για δικαιοσύνη γίνεται κοινή υπόθεση».
Η παρουσία τους προσδίδει διεθνή διάσταση στη διαμαρτυρία, αναδεικνύοντας ότι τα ζητήματα ασφάλειας στις μεταφορές και λογοδοσίας των αρμοδίων δεν αφορούν μόνο μία χώρα.
Η ομογένεια κρατά ζωντανή τη μνήμη
Η σημερινή συγκέντρωση στο Λονδίνο αποδεικνύει ότι η ελληνική ομογένεια παραμένει ενεργή και ευαισθητοποιημένη. Για πολλούς από τους παρευρισκομένους, η συμμετοχή δεν είναι μόνο πράξη μνήμης αλλά και πράξη ευθύνης.
«Δεν θέλουμε να ξεχαστεί», λέει μια νεαρή φοιτήτρια που ζει τα τελευταία δύο χρόνια στο Ηνωμένο Βασίλειο. «Θέλουμε να ξέρουμε ότι κάτι θα αλλάξει, ότι δεν θα ξαναζήσουμε κάτι παρόμοιο».
Καθώς η συγκέντρωση ολοκληρώνεται, τα ονόματα των 57 θυμάτων διαβάζονται ξανά. Το πλήθος διαλύεται αργά, αφήνοντας πίσω του ένα μήνυμα που διαπερνά σύνορα και αποστάσεις:
Τρία χρόνια μετά, η μνήμη παραμένει ζωντανή. Και το αίτημα για δικαιοσύνη εξακολουθεί να ηχεί δυνατά – από την Ελλάδα μέχρι το Λονδίνο.
