Κοινή φαίνεται ότι είναι η παραδοχή πως δεν είναι εφικτή η συμμετοχή στο Συμβούλιο Ειρήνης του Ντόναλντ Τραμπ στην μορφή που αυτό παρουσιάστηκε και αναμένεται, τόσο μεταξύ της Ιταλίδας πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι και του καγκελάριου της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς, όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Τα συντάγματα των χωρών τους επικαλούνται Μελόνι και Μερτς
Αυτό έγινε ξεκάθαρο κατά την διάρκεια της κοινής συνέντευξη Τύπου Μελόνι- Μερτς, στην Ρώμη καθώς η Ιταλίδα πρωθυπουργός ανέφερε πως: «Υποστήριξα ανέκαθεν ότι για εμάς υπάρχουν αντικειμενικά προβλήματα συνταγματικότητας σχετικά με το πώς η πρωτοβουλία αυτή οργανώθηκε. Ζητήσαμε να υπάρξει διάθεση να αναθεωρηθεί η όλη αυτή δομή ώστε να ληφθούν υπόψη οι ανάγκες, όχι μόνον της Ιταλίας, αλλά και άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Πρέπει να προσπαθήσουμε να κάνουμε αυτή τη δουλειά. Η παρουσία χωρών σαν των δικών μας μπορεί να κάνει τη διαφορά. Αυτή είναι η θέση μας, στη συνέχεια θα δούμε ποια είναι τα περιθώρια για να βρεθούν κοινές θέσεις».
Στο ίδιο πλαίσιο, ο καγκελάριος της Γερμανίας ανέφερε πως: «Με τη μορφή που έχει σήμερα το Συμβούλιο Ειρήνης, δεν μπορούμε να αποδεχθούμε τις δομές διακυβέρνησής του στη Γερμανία για συνταγματικούς λόγους. Ωστόσο, φυσικά είμαστε έτοιμοι να εξετάσουμε άλλες μορφές – νέες μορφές – συνεργασίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, εφόσον στόχος είναι να βρεθούν νέα σχήματα που θα μας φέρουν πιο κοντά στην ειρήνη σε διάφορες περιοχές του κόσμου». Ο Μερτς πρόσθεσε ότι αυτά τα σχήματα δεν θα χρειάζεται να περιορίζονται μόνο στη Γάζα και τη Μέση Ανατολή, αλλά θα μπορούσαν να αφορούν, για παράδειγμα, και την Ουκρανία.
Τι λέει η Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης της ΕΕ
Αντίστοιχα η Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξέφρασε τις δικές της ανησυχίες για τις ευρείες εξουσίες που έχει ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, στο νέο του «Συμβούλιο Ειρήνης», σύμφωνα με εσωτερικό έγγραφο το οποίο περιήλθε στην κατοχή του Reuters.
Σε εμπιστευτική ανάλυση με ημερομηνία 19 Ιανουαρίου, η οποία διανεμήθηκε στα κράτη-μέλη της ΕΕ, η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης εμφανίζεται να εκφράζει τον προβληματισμό για τη συγκέντρωση υπερβολικής εξουσίας στα χέρια του Τραμπ. Σύμφωνα με το έγγραφο, ο καταστατικός χάρτης του Συμβουλίου Ειρήνης «εγείρει ζητήματα σε σχέση με τις συνταγματικές αρχές της ΕΕ» και «η αυτονομία της έννομης τάξης της Ένωσης αντιτίθεται επίσης στη συγκέντρωση εξουσιών στα χέρια του προέδρου του οργάνου».
Παράλληλα, επισημαίνεται ότι το νέο Συμβούλιο «αποκλίνει σημαντικά» από την εντολή που είχε εγκριθεί από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ τον Νοέμβριο, η οποία αφορούσε αποκλειστικά τη σύγκρουση στη Γάζα.
Διεύρυνση αρμοδιοτήτων
Το νέο όργανο, που εγκαινίασε ο Τραμπ την Πέμπτη, έχει πρόεδρο εφ’ όρου ζωής τον ίδιο και ξεκινά με αντικείμενο τη Γάζα, με προοπτική στη συνέχεια να επεκτείνει τη δράση του και σε άλλες συγκρούσεις. Τα κράτη-μέλη θα έχουν τριετή θητεία, εκτός εάν καταβάλουν 1 δισ. δολάρια για τη χρηματοδότηση του Συμβουλίου, οπότε θα αποκτούν μόνιμη συμμετοχή.
«Όταν συγκροτηθεί πλήρως αυτό το Συμβούλιο, θα μπορούμε να κάνουμε σχεδόν ό,τι θέλουμε. Και θα το κάνουμε σε συνεργασία με τα Ηνωμένα Έθνη», δήλωσε ο Τραμπ, προσθέτοντας ότι ο ΟΗΕ έχει μεγάλες δυνατότητες που δεν έχουν αξιοποιηθεί πλήρως.
Μετά από συνάντηση Ευρωπαίων ηγετών για τις διατλαντικές σχέσεις, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα δήλωσε: «Έχουμε σοβαρές αμφιβολίες για ορισμένα στοιχεία του καταστατικού του Συμβουλίου Ειρήνης, σε ό,τι αφορά το εύρος των αρμοδιοτήτων του, τη διακυβέρνησή του και τη συμβατότητά του με τον Καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ».
Ο Κόστα σημείωσε ότι η ΕΕ είναι «έτοιμη να συνεργαστεί με τις Ηνωμένες Πολιτείες για την εφαρμογή του συνολικού Σχεδίου Ειρήνης για τη Γάζα, με το Συμβούλιο Ειρήνης να λειτουργεί ως μεταβατική διοίκηση, σύμφωνα με το ψήφισμα 2803 του Συμβουλίου Ασφαλείας».
Ήδη αρκετές χώρες της ΕΕ, μεταξύ των οποίων η Γαλλία και η Ισπανία, έχουν δηλώσει ότι δεν θα συμμετάσχουν στο νέο όργανο.
Στην ανάλυσή της, η ευρωπαϊκή διπλωματική υπηρεσία τονίζει επίσης ότι «η πρόβλεψη σύμφωνα με την οποία το επίπεδο συμμετοχής ενός κράτους-μέλους απαιτεί την έγκριση του προέδρου συνιστά αθέμιτη παρέμβαση στην οργανωτική αυτονομία κάθε μέλους».
