Βαλκάνια και Αν. Ευρώπη δεν… βαριανασαίνουν

Τα Βαλκάνια και η Ανατολική Ευρώπη φαίνεται τουλάχιστον με βάση τα στοιχεία που δίνουν να μην έχουν προσβληθεί σοβαρά από τον κορωνοϊό, όπως η χώρα μας, επειδή έλαβαν εγκαίρως δρακόντεια μέτρα, αυστηρότερα από αυτά της Ελλάδας, τα οποία περιλαμβάνουν απαγόρευση κυκλοφορίας και τσουχτερά πρόστιμα. Σύνορα κλειστά και λοκντάουν συνέβαλαν στο να μην πιεστούν τα συστήματα υγείας των χωρών αυτών – η Δημοκρατία «πιέζεται» περισσότερο, ιδίως στην Ουγγαρία και στην Πολωνία.

-Στην Αλβανία (27 θάνατοι, πληθ. 2,9 εκατ.), η κυβέρνηση του Έντι Ράμα χρησιμοποιεί τον στρατό για να εφαρμόσει απαγόρευση κυκλοφορίας (5.30 μμ με 5 πμ καθημερινά και από 5.30 μμ Παρασκευής ως 5 πμ Δευτέρας). Οι άνω των 65 δεν επιτρέπεται να κυκλοφορούν, ενώ όσοι παραβιάζουν την καραντίνα τιμωρούνται ως και με οκταετή φυλάκιση _ με βομβιστές τους παρομοίασε ο Ράμα, που βγαίνει ευνοημένος πολιτικά από την κρίση καθώς θεωρείται ότι την αντιμετωπίζει αποφασιστικά. 

-Στα τέλη Μαρτίου, η Σερβία (139 θάνατοι, πληθ. 7 εκατ.) επέκτεινε σε 28 τις ημέρες αυτοαπομόνωσης όσων εισέρχονται στη χώρα (παραβάτης καταδικάστηκε σε τριετή φυλάκιση). Από τις 18 Μαρτίου επιβάλλεται πολύωρη καθημερινή απαγόρευση κυκλοφορίας ενώ στους άνω των 65 ετών επιτράπηκε πρώτη φορά η έξοδος για μισάωρη βόλτα από μέσα Απριλίου (Τρίτη, Παρασκευή και Κυριακή 6 μμ με 1 πμ, όταν ισχύει απαγόρευση κυκλοφορίας για τους υπόλοιπους). Τα πρόστιμα για τους παραβάτες τσουχτερά, ως 1.275 ευρώ. Την περασμένη Τρίτη άνοιξαν μικρές επιχειρήσεις όπως συνεργεία και καθαριστήρια. 

-Το Κόσοβο (18 θάνατοι, πληθ. 1,9 εκατ.) αντιμετωπίζει κορωνοϊό και κυβερνητική κρίση μαζί, καθώς ο πρωθυπουργός Αλμπίν Κούρτι έχασε την ψήφο εμπιστοσύνης στη Βουλή στις 25 Μαρτίου. Σύμφωνα με το «ForeignPolicy», αυτό χαροποιεί την Ουάσινγκτον που τον θεωρούσε εμπόδιο στην προσέγγιση Πρίστινας-Βελιγραδίου.

-Στη Βόρεια Μακεδονία (56 θάνατοι, πληθ. 2 εκατ.) αναβλήθηκαν οι γενικές εκλογές της 12ης Απριλίου, η Βουλή έκλεισε λόγω κορωνοϊού και η κυβέρνηση κυβερνά με διατάγματα. Από τις 24 Μαρτίου, με μόλις ένα θάνατο, απαγορεύτηκε να κυκλοφορούν οι άνω των 65. Ισχύει απαγόρευση κυκλοφορίας 4 μμ με 5 πμ τις καθημερινές και ολόκληρα τα σαββατοκύριακα.

-Στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη (54 θάνατοι, πληθ. 3,3 εκατ.) κυκλοφορεί το ανέκδοτο ότι ο κορωνοϊός δεν θα την πλήξει γιατί οι ηγέτες της (Σέρβος, Κροάτης και μουσουλμάνος) θα τον διαιρέσουν στα τρία και θα τον αποδυναμώσουν. Από τις 20 Μαρτίου, με μόλις τρία κρούσματα και κανένα θάνατο, επιβλήθηκε πλήρης απαγόρευση κυκλοφορίας στους κάτω των 18 ετών και άνω των 65 (το Συνταγματικό Δικαστήριο της χώρας έκρινε το μέτρο αντισυνταγματικό αυτή την εβδομάδα) ενώ, λίγες ημέρες αργότερα, απαγορεύτηκε η κυκλοφορία σε όλους καθημερινά  8 μμ με 5 πμ.

-Το Μαυροβούνιο (5 θάνατοι, πληθ. 631.000) επιβάλλει απαγόρευση κυκλοφορίας 7 μμ με 5 πμ καθημερινά και όλη την Κυριακή, και δημοσιοποιεί τα ονόματα όσων μπαίνουν σε καραντίνα. Την Τρίτη ανακοίνωσε ότι θα μειωθούν οι ώρες απαγόρευσης κυκλοφορίας (11 μμ με 5 πμ). 

Η ΕΕ προσφέρει πακέτο βοήθειας 410 εκατ. ευρώ στα Δυτικά Βαλκάνια (Σερβία, Κόσοβο, Βόρεια Μακεδονία, Αλβανία, Βοσνία, Μαυροβούνιο). Στις Βρυξέλλες δεν πέρασε απαρατήρητο ότι η Σερβία (που παίρνει τα περισσότερα, 93,4 εκατ. ευρώ) ευχαρίστησε πιο πρόθυμα την Κίνα για την δική της βοήθεια και το Κόσοβο (68 εκατ. από ΕΕ) αντίστοιχα την Τουρκία. 

Μέλη ΕΕ

Η Κροατία (50 θάνατοι, πληθ. 4 εκατ.), που κατέχει την προεδρία της ΕΕ, πήρε μέτρα στα μέσα Μαρτίου τα οποία δεν χαλάρωσε ούτε λόγω του σεισμού των 5,3 Ρίχτερ που έπληξε το Ζάγκρεμπ στις 22 Μαρτίου (ο μεγαλύτερος σε 140 χρόνια). Σύμφωνα με το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, η Κροατία εφαρμόζει τους αυστηρότερους περιορισμούς στον κόσμο σε σχέση με τον αριθμό των κρουσμάτων της.

Η Ρουμανία (545 θάνατοι, πληθ. 19,4 εκατ.) εφαρμόζει απαγόρευση κυκλοφορίας (10 μμ με 6 πμ) και μέσα σε ένα μήνα επέβαλε περισσότερα από 200.000 υψηλά πρόστιμα για παραβιάσεις των μέτρων _ ακόμη και στον δήμαρχο του Βουκουρεστίου Ρόμπερτ Νεγκοϊτσά επιβλήθηκε πρόστιμο 10.000 λέι (2.065 ευρώ) επειδή έκανε ποδήλατο σε δημόσιο πάρκο (ο ίδιος ισχυρίστηκε ότι επιθεωρούσε το κλειστό λόγω κορωνοϊού πάρκο).

Η Σλοβενία (79 θάνατοι, πληθ. 2 εκατ.) έκλεισε πρώτα τα μέσα μαζικής μεταφοράς (εκτός των ταξί) στα μέσα Μαρτίου και μετά τα καταστήματα. Από την περασμένη Δευτέρα, ξανάνοιξαν μερικά μαγαζιά όπως συνεργεία αυτοκινήτων. Σχολεία και μέσα μεταφοράς παραμένουν κλειστά.

Η Βουλγαρία (52 θάνατοι, πληθ. 7 εκατ.) εισήγαγε στις 13 Μαρτίου δίμηνα αυστηρά μέτρα που περιλαμβάνουν 28ήμερη καραντίνα για τους θετικούς στον Covid-19, που αρχίζει να μετράει αφότου βγουν αρνητικοί.

Ανατολική Ευρώπη

Η Ουγγαρία (239 θάνατοι, πληθ. 9,8 εκατ.) έλαβε μέτρα από τις αρχές Μαρτίου και στις 11 Μαρτίου ο Βίκτορ Όρμπαν κήρυξε κατάσταση έκτακτης ανάγκης επ’ αόριστον. Η Βουλή, την οποία ελέγχει το κόμμα του πρωθυπουργού, πέρασε νομοσχέδιο που επιτρέπει στον Όρμπαν να κυβερνά με διατάγματα και περιορίζει την ελευθερία του Τύπου ορίζοντας ως και 5ετή φυλάκιση για fake news (το τι συνιστά ψευδή είδηση το κρίνει το σύστημα Όρμπαν).

Η Πολωνία (454 θάνατοι, πληθ. 38 εκατ.) ξεκίνησε το λοκντάουν στις 10 Μαρτίου και έκτοτε το αυστηροποιεί. Όμως η κυβέρνηση του εθνολαϊκού Κόμματος Νόμος και Δικαιοσύνη θέλει πάση θυσία προεδρικές εκλογές στις 10 Μαΐου (ή το αργότερο στις 17) προκειμένου να επανεκλεγεί ο Αντρέι Ντούντα γιατί αν αναβληθούν, η οικονομική κρίση λόγω κορωνοϊού μπορεί να τον κατατροπώσει στις κάλπες. Σκοπεύει να πραγματοποιήσει ταχυδρομικά τις εκλογές, που θεωρούνται «προσβολή στη Δημοκρατία», μέσω 30 εκατ. καρτών που θα σταλούν στους ψηφοφόρους. Παράλληλα, δημιουργεί ένα δικαστικό όργανο που θα επικυρώσει το εκλογικό αποτέλεσμα.

Η ΕΕ παρακολουθεί με ανησυχία το πλήγμα στη Δημοκρατία στην Ουγγαρία και στην Πολωνία αλλά είναι ανίσχυρη να επιβάλει κυρώσεις, αφού απαιτείται ομοφωνία και η μία χώρα δηλώνει ότι θα βάλει βέτο στις κυρώσεις προς την άλλη.

Η Τσεχία (210 θάνατοι, πληθ. 10,7 εκατ.) κήρυξε κατάσταση έκτακτης ανάγκης στις 12 Μαρτίου, ως τις 30 Απριλίου. Από την περασμένη Δευτέρα ξεκίνησε χαλάρωση του λοκντάουν σε πέντε στάδια (το τελευταίο στις 8 Ιουνίου) με υποχρεωτική χρήση μάσκας. Ο νεοεκλεγείς πρωθυπουργός Ίγκορ Μάτοβιτς δίνει το παράδειγμα φορώντας μάσκα στις συνεντεύξεις Τύπου ενώ παρουσιαστές της τηλεόρασης εκφωνούν ειδήσεις με μάσκα.

Η Σλοβακία (15 θάνατοι, πληθ. 5,5 εκατ.) άρχισε να παίρνει μέτρα από τις 28 Φεβρουαρίου ενώ το πρώτο κρούσμα διαγνώστηκε στις 6  Μαρτίου. Στις 25 Μαρτίου έκανε υποχρεωτική τη χρήση μάσκας. Την Τρίτη ανακοίνωσε σχέδιο τεσσάρων σταδίων για χαλάρωση του λοκντάουν.