Σκιές στις αγορές χωρίς μεσάζοντες

«Τοπίο στην ομίχλη» θυμίζουν οι «αγορές χωρίς μεσάζοντες». Παρότι λειτουργούν από το 2013, ακόμη δεν υπάρχει η νομοθετική «ομπρέλα»

«Τοπίο στην ομίχλη» θυμίζουν οι «αγορές χωρίς μεσάζοντες». Παρότι λειτουργούν από το 2013, ακόμη δεν υπάρχει η νομοθετική «ομπρέλα» που θα μπορούσε να εξασφαλίσει τόσο τη νόμιμη λειτουργία τους όσο και τον έλεγχο των προϊόντων που διακινούνται. Ετσι επαφίενται στον πατριωτισμό των διοργανωτών (συνήθως συλλογικότητες και δήμοι) η επίβλεψή τους και η μέριμνα για τον περιορισμό της παραβατικότητας.
Δεν είναι τυχαίο ότι με τον κρατικό ελεγκτικό μηχανισμό… εκτός λειτουργίας έχουν εμφανιστεί τελευταία και αγορές-«μαϊμού», τις οποίες επιτήδειοι βαφτίζουν «χωρίς μεσάζοντες», κερδοσκοπώντας στις πλάτες των καταναλωτών και δυσφημώντας ένα κίνημα που επιτελεί κοινωνικό έργο, προσφέροντας φθηνότερα αγαθά σε κοινωνικά ευπαθείς ομάδες και σε πολίτες που αναζητούν ποιοτικά προϊόντα απευθείας από τους παραγωγούς, ενισχύοντας την οικονομία στην πηγή.
Το κίνημα «αγορές χωρίς μεσάζοντες», το οποίο αναπτύχθηκε μετά το περίφημο «κίνημα της πατάτας» το 2012, απλώνεται πλέον σε όλα τα αστικά κέντρα. Οι δεκάδες αγορές που λειτουργούν έχουν κερδίσει την εμπιστοσύνη πολλών καταναλωτών, αλλά έχουν αποκτήσει και φανατικούς εχθρούς, με συνέπεια συχνά-πυκνά οι διοργανωτές τους να καλούνται να απολογηθούν για την ποιότητα των προϊόντων που διακινούνται σε αυτές αλλά και για φοροδιαφυγή.
Ενα θεσμικό πλαίσιο θα αποτελέσει τη συνέχεια της κοινωνικής νομιμοποίησης ενός κινήματος που έχει στόχο την ενίσχυση της αλληλέγγυας οικονομίας, «εισάγοντας ένα νέο μοντέλο» σημειώνει ο κ. Βασίλης Ρίζος από την «Αλληλεγγύη για Ολους», στην οποία συσπειρώνονται οι αυτοοργανωμένες ομάδες. Ωστόσο, σύμφωνα με τον ίδιο, υπάρχουν πολλά άλυτα θέματα. Οπως επισημαίνει, πρέπει να αλλάξει το άρθρο 25 του νόμου 4264/2014 για τις λαϊκές αγορές και το υπαίθριο εμπόριο καθώς δεν επιτρέπεται η άσκηση πλανόδιου εμπορίου σε δήμους με πληθυσμό άνω των 3.000 κατοίκων.
Ο κ. Ρίζος αναφέρει ότι υπάρχει ένα ζήτημα με τους ποιοτικούς ελέγχους στα υγρά προϊόντα (ελαιόλαδο, μέλι κ.ά.) και έχει ζητηθεί η συνδρομή του αρμόδιου υπουργείου, ωστόσο ακόμη δεν υπάρχει ανταπόκριση. Οσο για τα υπόλοιπα τρόφιμα, όπως υποστηρίζει ο κ. Βαρθολομαίος Κυβέλος, μέλος της Συντονιστικής Επιτροπής στο «Λιμάνι της Αγωνίας» που οργανώνει δύο αγορές τον μήνα στην περιοχή του Πειραιά, «έχουμε κάνει μια άτυπη συμφωνία με πιστοποιημένα δημόσια κέντρα ελέγχου, στα οποία στέλνουμε δείγματα προϊόντων από όλους τους παραγωγούς που συμμετέχουν προκειμένου να ελεγχθούν για επικίνδυνες ουσίες». Οταν εντοπιστεί πρόβλημα σε κάποιο δείγμα, απευθύνονται και πάλι στις δημόσιες αρχές προκειμένου να αξιολογήσουν τα αποτελέσματα. «Πρόσφατα αποκλείσαμε έναν παραγωγό διότι οι αναλύσεις έδειξαν ότι υπάρχει πρόβλημα στα άλευρα που πωλούσε» τονίζει ο κ. Κυβέλος.
Δεν συμβαίνει όμως το ίδιο σε όλες. Σύμφωνα με τον δημοτικό σύμβουλο κ. Παναγιώτη Πανταζή, υπεύθυνο για τις αγορές στα όρια του Δήμου Λυκόβρυσης – Πεύκης, «ο δήμος δεν έχει τους μηχανισμούς ελέγχου των προϊόντων, δεν είναι Αγορανομία». Οπως σημειώνει, «ζητάμε από τους παραγωγούς να μας φέρουν χαρτιά που να αποδεικνύουν ότι εκείνοι παράγουν τα προϊόντα τους – λουκάνικα, τυρί, μέλι, φασόλια, πατάτες, μαναβική κ.ά. – και να υπογράψουν υπεύθυνη δήλωση πως είναι αρίστης ποιότητας και ότι για όποιο πρόβλημα διαπιστωθεί στο μέλλον εκείνοι φέρουν την ευθύνη».
Από εκεί και πέρα, ένας άτυπος έλεγχος γίνεται… μακροσκοπικά. «Κάθε φορά προτού ξεκινήσει η λειτουργία της αγοράς περνάω από όλους τους πάγκους. Με βάση την πείρα μου, αν διαπιστώσω ότι ένα προϊόν δεν είναι καλό, ο παραγωγός φεύγει. Αυτό συνέβη πριν από λίγο καιρό, διότι οι πατάτες που έφερε ένας καλλιεργητής ήταν χτυπημένες» επισημαίνει ο κ. Πανταζής.
Μέσα στο θεσμικά θολό τοπίο στο οποίο λειτουργούν οι «αγορές χωρίς μεσάζοντες» έκαναν την εμφάνισή τους και πανομοιότυπες αγορές-«μαϊμού», οι οποίες δεν έχουν καμία σύνδεση ούτε με αυτοοργανωμένες δομές αλληλεγγύης ούτε με δήμους. «Τις έχουμε εντοπίσει κυρίως στην Αττική. Χρησιμοποιούν το όνομα «χωρίς μεσάζοντες» αλλά οργανώνονται από επιτήδειους εμπόρους» αναφέρει ο κ. Ρίζος.
Αυτή τη στιγμή οι αυτοοργανωμένες ομάδες βρίσκονται σε αναμονή περιμένοντας την παλαιότερη δέσμευση του πρωθυπουργού κ. Αλέξη Τσίπρα και των αρμοδίων υπουργών για νομιμοποίηση των αγορών. Ηδη έχουν καταθέσει τις προτάσεις τους στη Γενική Γραμματεία Εμπορίου του υπουργείου Ανάπτυξης. «Θέλουμε τη νομιμοποίηση. Ζητάμε τον επίσημο έλεγχο των προϊόντων. Ξέρετε τι δουλειά είναι αυτή για εμάς; Εχουμε κάνει μια πρόταση για νομοσχέδιο. Θέλουμε να διαφοροποιηθούμε από τις λαϊκές αγορές. Επιθυμούμε το κέρδος των μεσαζόντων να το μοιράζονται ο παραγωγός και ο καταναλωτής. Να υπάρχει μια δίκαιη, εφικτή και ηθική τιμή» τονίζει ο κ. Κυβέλος.

Αναμένεται Κοινή Υπουργική Απόφαση
Το «από τα κάτω» μπαίνει σε «καλούπι»

«Οι αγορές παραγωγών είναι πράγματι ένα «κανάλι» προώθησης των αγροτικών προϊόντων, δίπλα στις γνωστές μεγαλύτερες δομές της αγοράς, που μπορεί να φέρει σε επαφή τον αγρότη με τον καταναλωτή και να υπάρχει αμοιβαίο όφελος. Είναι μάλιστα πιο χρήσιμες στους μικρούς παραγωγούς που δεν μπορούν να βρουν εύκολα πρόσβαση στις μεγάλες αλυσίδες και στα μεγάλα δίκτυα διακίνησης προϊόντων. Οι αγορές παραγωγών όμως δεν μπορούν να λειτουργούν ούτε αυθαίρετα ούτε ανεξέλεγκτα»
επισημαίνει στο «Βήμα» ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων κ. Βαγγέλης Αποστόλου.
Μάλιστα, όπως αναφέρει, στο σχέδιο νόμου για τους αγροτικούς συνεταιρισμούς που ψηφίστηκε προ ημερών στη Βουλή έχει περιληφθεί σχετική ρύθμιση έτσι ώστε στη συνέχεια να εκδοθεί η ΚΥΑ με την οποία θα ρυθμίζονται για πρώτη φορά τα θέματα νόμιμης λειτουργίας των αγορών παραγωγών. «Η κεντρική ιδέα της ρύθμισης είναι να δίνεται η δυνατότητα σε ομάδες παραγωγών να συστήνουν έναν αυτοδιαχειριζόμενο φορέα λειτουργίας της αγοράς, ο οποίος στη συνέχεια θα αδειοδοτείται με συγκεκριμένες προδιαγραφές από τους δήμους στους οποίους θα δραστηριοποιείται. Με αυτόν τον τρόπο θα μπει τάξη σε μια διαδικασία που ξεκίνησε μεν «από τα κάτω» αλλά πρέπει πλέον να θεσμοθετηθεί ώστε να τηρεί προδιαγραφές και να υπόκειται σε ελέγχους» τονίζει ο κ. Αποστόλου.
Οι Πανελλαδικές Ομοσπονδίες των Συλλόγων Παραγωγών Αγροτικών Προϊόντων Λαϊκών Αγορών και των Σωματείων Πωλητών Λαϊκών Αγορών σε εξώδικη διαμαρτυρία (επέχουσα θέση μηνυτήριας αναφοράς) μιλούν για εκτεταμένο δίκτυο παραεμπορίου που καλύπτεται από την ανοχή των αρμοδίων φορέων. Οπως υπογραμμίζουν, πέρα από την τυπικώς παράνομη δραστηριότητά τους, «δεν τηρούν καμία από τις προϋποθέσεις για την προστασία της δημόσιας υγείας, την προστασία του καταναλωτή και την είσπραξη των δημοσίων εσόδων που αυτονόητα απορρέουν εξ αυτής».

ΠΡΟΪΟΝΤΑ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΛΕΓΧΘΟΥΝ

  • Ελαιόλαδο
  • Μέλι
  • Γιαούρτι
  • Κρασί
  • Αβγά
  • Βούτυρο
  • Ρυζόγαλο και άλλες κρέμες
  • Πετιμέζι
  • Ξίδι
  • Μαρμελάδες
  • Γλυκά του κουταλιού
  • Σάλτσες ντομάτας
  • Ταχίνι
  • Τρόφιμα σε στερεή μορφή σε ορισμένες «αγορές χωρίς μεσάζοντες» ελέγχονται σε πιστοποιημένα εργαστήρια με πρωτοβουλία των διοργανωτών.


ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Κοινωνία
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk