ΠΑΡΙΣΙ, ΙΟΥΝΙΟΣ. Σε τουριστικό προορισμό έχουν μετατραπεί οι ακτές της Νορμανδίας, 65 χρόνια μετά την απόβαση εκεί των συμμαχικών δυνάμεων, αφού τέσσερα εκατομμύρια τουρίστες τις επισκέπτονται κάθε χρόνο. Πινακίδες υποδεικνύουν στους επισκέπτες τα σημαντικά σημεία της απόβασης και κοντά στα μνημεία που έχουν ανεγερθεί δημιουργήθηκαν καμιά τριανταριά μουσεία, μαζί με καινούργια ξενοδοχεία ειδικά για τους «προσκυνητές». Λεωφορεία, πολύγλωσσοι ξεναγοί, τουρίστες από δεκάδες χώρες, αλλά κυρίως από εκείνες που μετείχαν στην απόβαση, συμπληρώνουν το σκηνικό. Η νοσταλγία είναι μεγάλη, ιδιαίτερα αν αναλογιστούμε ότι σιγά σιγά φεύγουν από τη ζωή οι πρωταγωνιστές εκείνης της ηρωικής περιόδου.

Ο προσκυνηματικός τουρισμός στη Νορμανδία δεν είναι καινούργια ιστορία. Ηδη από το 1947 οι αρχές της περιοχής είχαν ζητήσει από τη γαλλική κυβέρνηση να καθιερώσει την επέτειο της 6ης Ιουνίου και να ενισχύσει τουριστικά τη Νορμανδία ώστε να είναι σε θέση να δεχτεί τους επισκέπτες. Πίσω από την πρωτοβουλία κρυβόταν η υστερόβουλη σκέψη ότι τα έσοδα από τον τουρισμό θα χρησιμοποιηθούν για την ανοικοδόμηση της περιοχής, που είχε υποστεί μεγάλες καταστροφές λόγω του πολέμου. Αμέσως μετά τον πόλεμο οι πρώτοι που άρχισαν να πηγαίνουν στη Νορμανδία για προσκύνημα ήταν οι Βρετανοί. Αναμενόμενο λόγω της κοντινής απόστασης. Η προβολή της ταινίας «Η πιο μεγάλη μέρα του πολέμου», το 1962, έκανε διάσημη σε ολόκληρο τον κόσμο την παραλία Ομάχα. Από το 1984 και με αφορμή τη συμπλήρωση 40 ετών από την απόβαση η εικόνα πήγε παντού χάρη στην τηλεοπτική αναμετάδοση των τελετών.

Οι σημερινοί συνταξιούχοι (και πρώην στρατιώτες) βρήκαν την ευκαιρία να πάνε στη Νορμανδία για να δουν τους τόπους όπου πολέμησαν, αφού για χρόνια ανέβαλαν το οδυνηρό για ορισμένους ταξίδι. Από το πρώτο κύμα της απόβασης επιζούν σήμερα λίγοι, αλλά οι σημερινοί επισκέπτες δεν προέρχονται μόνο από αυτή τη συγκεκριμένη ομάδα.

Σήμερα συναντά κανείς στη Νορμανδία ορδές νέων ανθρώπων, με κοντά παντελόνια, οικογένειες με παιδιά, μοναχικούς ταξιδιώτες να συρρέουν στο αμερικανικό κοιμητήριο της Κολβίλ-συρ-Μερ. Εκεί όπου ο αμερικανός πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα απετισε χθες 6 Ιουνίου φόρο τιμής στα θύματα της απόβασης. Εξήντα πέντε χρόνια μετά την απόβαση των συμμαχικών δυνάμεων οι χιλιάδες άσπροι σταυροί στην ακτή της Ομάχα λειτουργούν ως σύμβολο της ελευθερίας. Παρά την ύπαρξη της πράσινης χλόης, που μοιάζει να ενώνει εν ειρήνη όλους τους νεκρούς στρατιώτες, η Κολβίλ παραμένει ένα πεδίο μάχης. Κάθε σταυρός, κάθε άστρο του Δαβίδ είναι και ένας νεκρός στρατιώτης. Μόνο στην ακτή της Ομάχα έπεσαν μαχόμενοι χιλιάδες στρατιώτες και οι πιο πολλοί από αυτούς δεν είχαν καν κλείσει τα 20 χρόνια τους. Κάθε χρόνο ο αριθμός των προσκυνητών στη Νορμανδία πλησιάζει το 1,5 εκατομμύριο. Ενας τοπικός τουριστικός πράκτορας αναφέρει ότι το αμερικανικό κοιμητήριο συγκαταλέγεται πλέον στους μεγάλους τουριστικούς προορισμούς του κόσμου, σαν να πρόκειται, ας πούμε, για το ανάκτορο των Βερσαλλιών. Στα πάρκινγκ βλέπεις τους επισκέπτες και νομίζεις ότι πηγαίνουν για πικ νικ. Ο χώρος βέβαια επηρεάζει και υποβάλλει ακόμη και τους πιο αδιάφορους. Αλλοι ακολουθούν ευλαβικά τον ξεναγό τους. Αλλοι με έναν οδηγό στο χέρι περιπλανώνται μόνοι τους στους τάφους. Γονείς εξηγούν στα παιδιά τους τι ακριβώς συνέβη στη Νορμανδία πριν από 65 χρόνια. Μια ηλικιωμένη κυρία υποδεικνύει σε έναν νεαρό πατέρα που μιλάει στα παιδιά του για τους «κακούς» Γερμανούς, να αναφέρεται στους ναζί και όχι στους Γερμανούς γενικά.

Ο θάνατος των στρατιωτών, η ζωή της περιοχής
ΜΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΔΟτου χρόνου και την ανοικοδόμηση της Ευρώπης επικράτησε παντού η συμφιλίωση. Κάθε χώρα έστειλε το δικό της μήνυμα στους νεκρούς της. Οι Αμερικανοί θέλησαν να μετατρέψουν το κοιμητήριο στην Κολβίλ σε σύμβολο της θυσίας των στρατιωτών τους. Παντού σταυροί και αστέρια από άσπρο μάρμαρο, με δυτικό προσανατολισμό. Διάλεξαν επίτηδες αυτό το σημείο επειδή εκεί κόβει ο αέρας, αναφέρει ένας τοπικός ξεναγός. Τα περισσότερα θύματα επεστράφησαν στους οικείους τους ύστερα από δική τους απαίτηση. Δέκα χιλιάδες όμως από αυτούς παρέμειναν αιώνια στις ακτές της Νορμανδίας. Η Γαλλία παραχώρησε την Κολβίλ στους Αμερικανούς, που είναι σήμερα αμερικανικό έδαφος. Η Βρετανία, πιστή στην παράδοσή της, έθαψε τους δικούς της στρατιώτες στο σημείο όπου σκοτώθηκαν.

Οι Γερμανοί συγκέντρωσαν τους δικούς τους νεκρούς και τους έθαψαν το 1961 στην περιοχή Λα Καμπ, όπου βρισκόταν ένα παλιό αμερικανικό κοιμητήριο. Στην είσοδο μια φράση του νομπελίστα Αλβέρτου Σβάιτσερ τονίζει ότι «οι τάφοι του πολέμου προαναγγέλλουν την ειρήνη». Ο χώρος είναι λιτός, οι επισκέπτες λίγοι, αλλά από πολλές χώρες.

Χωρίς όλους αυτούς τους τουρίστες η περιοχή δεν θα είχε ζωή. Ολος ο κόσμος εδώ ζει από αυτούς. Από τον φούρναρη και τον κοσμηματοπώλη ως τον εστιάτορα και τον εκδότη των τουριστικών οδηγών, όλοι επωφελούνται από το κύμα των τουριστών που έρχεται εδώ κάθε χρόνο. Κάθε χρόνο οργανώνεται επίσης ένας φεστιβάλ στο Μπαγέ, με την επωνυμία D-Day Festival και τη συμμετοχή ενός εκατομμυρίου επισκεπτών. Κάθε χρόνο από τον Απρίλιο ως τον Οκτώβριο χιλιάδες τουρίστες επισκέπτονται τις ακτές Σουόρντ, Τζούνο, Γιούτα, το τεχνητό λιμάνι στην Αρομάνς, από το οποίο είχε μεταφερθεί όλος ο βαρύς οπλισμός της απόβασης, ακόμη και τη γέφυρα Πεγκάσους στην Μπενουβίλ. Η Φρεντερίκ Γκερέν, διευθύντρια του οργανισμού Νormandie Μemoire, που διαχειρίζεται τους ιστορικούς τόπους, εκφράζει την άποψη ότι πρέπει να αλλάξει ο τρόπος του προσκυνήματος και της απόδοσης τιμών προς τους πεσόντες του πολέμου. Αναφέρεται στις νέες τεχνολογίες και στη χρήση αρχειακών εικόνων που θα μπορούσαν να αποστέλλονται σε κινητά τηλέφωνα. Η τουριστική υπηρεσία της Νορμανδίας προτείνει τελευταία «συναισθηματικές αποδράσεις» με τζιπ για να γνωρίσει κανείς καλύτερα την περιοχή και ένα θέαμα «ήχος και φως» με την αναπαράσταση κάποιων επεισοδίων της απόβασης. Σαν να έγινε ο πόλεμος διαδραστικός, ένα ακόμη παιχνίδι για το βίντεο.