Ο Πέτρος θέλει να χωρίσει από την Ηλέκτρα αλλά δεν ξέρει πώς να της το πει. Της αφήνει λοιπόν μήνυμα στον τηλεφωνητή και νομίζει ότι «καθάρισε». Αμ δε. Τυχαία το μήνυμα θα ακούσουν οι φίλοι του ζευγαριού. Βλέπετε, η ημέρα που έχει αποφασίσει να χωρίσει ο Πέτρος είναι η ημέρα των γενεθλίων της Ηλέκτρας. Και τι θα κάνουν οι φίλοι; Α, θα κάνουν ό,τι μπορούν για να προστατεύσουν την Ηλέκτρα από τα κακά μαντάτα… Τέλειο;! Τουλάχιστον!


Οχι. Η παραπάνω εισαγωγή δεν αποτελεί δάνειο από έκθεση μαθητή της πρώτης τάξης Δημοτικού. Η παράγραφος εξιστορεί τι πάνω-κάτω συμβαίνει στην αισθηματική κομεντί του Βασίλη Μυριανθόπουλου «Μόλις χώρισα», όπου Πέτρος είναι ο Γιάννης Τσιμιτσέλης, Ηλέκτρα η Ζέτα Μακρυπούλια και μια ερωτική ιστορία νηπιακού επιπέδου με χωρισμούς, νάζια, χαχανητά και υστερίες.


Προσέξτε όμως. Με κάτι παραπάνω από 300.000 εισιτήρια το «Μόλις χώρισα», που προβάλλεται στις αίθουσες μόλις τρεις εβδομάδες – και κάτι μέρες – βρίσκεται ήδη μέσα στη δεκάδα των πιο επιτυχημένων ταινιών της τρέχουσας σεζόν. Το «Μόλις χώρισα» είναι επίσης μια από τις αρκετές εφετινές ελληνικές παραγωγές στις οποίες έχει επενδύσει η κινηματογραφική εταιρεία ODEON και έχει κάνει την τύχη της. Παρεμπιπτόντως, στην ίδια δεκάδα τη θέση της κορυφής κρατάει σταθερά ο «El Greco», επίσης μια ελληνική ταινία (όχι της ODEON), που αποτελεί και το εισπρακτικό φαινόμενο της σεζόν με τα 750.000 εισιτήρια που έχει κόψει.


Πώς είναι δυνατόν αναρωτιέται κανείς; Πού ακούστηκε μια λιλιπούτεια σαχλαμαρίτσα όπως το «Μόλις χώρισα» να έχει κόψει 100.000 εισιτήρια παραπάνω από την… οσκαρική «Εξιλέωση»; Να το κάνω χειρότερο; Οταν το «Μόλις χώρισα» βγήκε στις αίθουσες, η «Εξιλέωση» παιζόταν ήδη τρεις εβδομάδες! Λάχανο την έφαγε. Ε, ναι λοιπόν! Τρομακτικές αλλαγές έχουν επέλθει στο βασίλειο της εγχώριας κινηματογραφίας. Οι εποχές όπου ο κόσμος άκουγε ελληνική ταινία και ούτε τολμούσε να πλησιάσει στις αίθουσες ανήκουν για τα καλά στο παρελθόν. Σήμερα όταν προβάλλεται ελληνική ταινία ο κόσμος τις περισσότερες φορές τρέχει στα τυφλά και κατά συρροή προς τις αίθουσες.


Κωμωδίες φασόν


Λέμε «τις περισσότερες φορές» γιατί βεβαίως οι ελληνικές ταινίες τύπου «Μόλις χώρισα», οι οποίες και κάνουν θραύση στα ταμεία, είναι συγκεκριμένης λογικής και αισθητικής. Τι διαφορές λέτε ότι υπάρχουν ανάμεσα στο «Μόλις χώρισα» και το «Γαμήλιο πάρτι» της Κριστίν Κρόκος; Καμία. Ούτε καν στην πλοκή. Προσέξτε: στο «Γαμήλιο πάρτι» ένα ζευγάρι χωρίζει την ημέρα του γάμου του και αφού διαλυθεί το Σύμπαν, το ίδιο βράδυ τα ξαναβρίσκει. Στο «Μόλις χώρισα» ένα ζευγάρι που πρόκειται να παντρευτεί, χωρίζει και αφού διαλυθεί το Σύμπαν ενώνεται ξανά. Κι αυτό την ίδια μέρα. Φασόν.


Σχετικά με την επιτυχία του «El Greco» θα πρέπει να επισημανθεί ότι η ταινία αποτελεί εξαίρεση. Στηρίχτηκε σε ένα εθνικό σύμβολο, τον Δομήνικο Θεοτοκόπουλο, τον εμπλούτισε με ισχυρές δόσεις εθνικιστικοφολκλόρ σάλτσας και αφύπνισε τα πατριωτικά συναισθήματα πολλών Ελλήνων προσφέροντας στο πιάτο την κατά Γιάννη Σμαραγδή σημασία τού να είναι κανείς Ελληνας.


Εξαίρεση όμως είναι ακόμη και το «Πρώτη φορά νονός» της Ολγας Μαλέα – που επίσης τα πήγε καλά στα ταμεία. Στο κάτω κάτω είναι προϊόν σκέψης που έστω ψιλοκωμικά στοχάζεται σε μια συγκεκριμένη πολιτικοκοινωνική περίοδο της Ελλάδας.


Το «Μόλις χώρισα» και το «Γαμήλιο πάρτι» όμως, έχουν κάτι να προσφέρουν; Τίποτε παραπάνω. Κινηματογραφική πρόταση: μηδέν. Τηλεοπτική αντιγραφή: άριστα. Χαβαλές, ουρλιαχτά, πλακίτσα. Υποκριτική της πλάκας, σκηνοθεσία της πλάκας (αυτό δεν σημαίνει ότι οι σκηνοθέτες είναι πλακατζήδες) και ιστοριούλες επίσης της πλάκας. Πλάκα πλάκα όμως να τα 300.000 και βάλε εισιτήρια του «Μόλις χώρισα», τα 212.000 του «Γαμήλιου πάρτι», τα 258.000 του «Φιλιού της ζωής» και πάει λέγοντας. Οχι ότι κάνουμε κάποια καινούργια διαπίστωση. Τα ίδια γράφαμε και πρόπερσι όταν μετά την επιτυχία του «Σειρήνες στο Αιγαίο», τη σκυτάλη πήραν το «Πέντε λεπτά ακόμη», το «Straight story» και το «Μια μέλισσα τον Αύγουστο», βασισμένο στο έτοιμο υλικό του ομότιτλου θεατρικού έργου, μια τεχνική που ακολούθησαν και στο «Μόλις χώρισα». Ολες αυτές οι ταινίες, μηδεμιάς εξαιρουμένης, αποδείχθηκαν χρυσωρυχεία στις αίθουσες ορίζοντας μια καινούργια διαδρομή στην τηλεκινηματογραφική πραγματικότητα της χώρας μας, οι ρίζες της οποίας βρίσκονται στο «Safe Sex» (1999) των Ρέππα – Παπαθανασίου.


Το μεγάλο «καπέλωμα»


Ποτέ στο παρελθόν το κοινό δεν έχει φανεί τόσο εξαρτημένο από το τηλεοπτικό προϊόν στην κινηματογραφική έξοδό του. Με πολύ απλά λόγια το κοινό στο οποίο απευθύνονται αυτές οι ταινίες θέλει να ξέρει ακριβώς τι θα πάει να δει. Θέλει τον εφησυχασμό. Θέλει τον Τσιμιτσέλη να περιφέρεται ως γκόμενος, τη Μακρυπούλια να μοστράρει τα μπούτια της, τον Χαραλαμπόπουλο να κάνει τις μούτες του. Αυτό θέλει και – γιατί όχι – αυτό παίρνει.


Και κάπως έτσι η ελληνική κινηματογραφική γλώσσα μοιάζει σχεδόν υποδουλωμένη στην επέλαση του τηλεοπτικού αχταρμά, σε σημείο μάλιστα που οι… πραγματικές κινηματογραφικές ταινίες – τουλάχιστον οι εγχώριες – να δείχνουν πλέον γραφικές. Παράδειγμα. Σε λίγο καιρό βγαίνει στις αίθουσες η «Διόρθωση» του Θάνου Αναστόπουλου, μια ταινία χωρίς ονόματα αλλά με θέμα (μετανάστευση/χουλιγκανισμός), με ώριμη σκέψη και το κυριότερο, με κινηματογραφικό βλέμμα. Τα πήγε πολύ καλά πέρσι στα Κρατικά Βραβεία και τη ζήτησαν πολλά φεστιβάλ του εξωτερικού – ανάμεσα στα οποία και του Βερολίνου. Θα πάει άραγε το ελληνικό κοινό να τη δει στην αίθουσα; Μακάρι, αν και αμφιβάλλουμε. Από την άλλη, αμφιβάλλει κανείς για την επιτυχία στις αίθουσες μιας τρίτης κινηματογραφικής «Λούφας», της «Λούφα και Απαλλαγή – Αϊ Φορ» που οσονούπω βγαίνει επίσης;


ΤΑ ΥΛΙΚΑ ΤΗΣ «ΕΠΙΤΥΧΗΜΕΝΗΣ» ΣΥΝΤΑΓΗΣ


Κανόνας πρώτος: Εξασφαλίζουμε τηλεοπτικές περσόνες, σχετικές ή άσχετες με το επάγγελμα της υποκριτικής. Ηθοποιούς, μοντέλες, τηλεπαρουσιάστριες, τη Μαρία Μπακοδήμου, τον Θέμο Αναστασιάδη (που παίζει τον εαυτό του στο «Φιλί της ζωής»), όποιον να ‘ναι. Δημιουργείται έτσι μια πελατειακή-υπαλληλική σχέση ανάμεσα στους παραγωγούς-διανομείς και στα τηλεπρόσωπα. Γιάννης Τσιμιτσέλης, Βασίλης Χαραλαμπόπουλος, Ζέτα Μακρυπούλια, Τζούλια Αλεξανδράτου. Οποια πέτρα κι αν σηκώσεις αυτούς θα βρεις. Ούτε κάρτα να χτυπούσαν. Το ντεκολτέ της Αμαλίας/Μακρυπούλια του «Παρά πέντε» δίνει τη θέση του στο ντεκολτέ της Ηλέκτρας/Μακρυπούλια του «Μόλις χώρισα». Ο Γιώργος Καραμίχος παίζει τόσο στο «Γαμήλιο πάρτι» όσο και στο «Μόλις χώρισα». Ο Σήφης Πολυζωίδης σε γ’ ρόλο παίζει τόσο στην «Ψυχραιμία» όσο και στο «Μόλις χώρισα». Ο δε Τσιμιτσέλης είναι ο κατ’ εξοχήν «υπάλληλος». Δείτε την πορεία του. Από τις κινηματογραφικές «Σειρήνες» του Περάκη στην τηλεοπτική «Λούφα» επίσης του Περάκη. Και από εκεί, πίσω και πάλι στον… Περάκη για την κινηματογραφική «Ψυχραιμία». Και τσουπ! Να τος και στο «Μόλις χώρισα» του Μυριανθόπουλου (όλες παραγωγές της Odeon).


Κανόνας δεύτερος: Βάζουμε τις τηλεπερσόνες να κάνουν στον κινηματογράφο τα ίδια ακριβώς πράγματα που κάνουν στην τηλεόραση. Σιγουριά. Ενας τρίτος κανόνας που τώρα τελευταία φαίνεται ότι πάει να γίνει της μόδας είναι ένα επιτυχημένο θεατρικό έργο ως μαγιά («Μόλις χώρισα», «Μια μέλισσα τον Αύγουστο»).


Στους λοιπούς κανόνες έχουμε το απαραίτητο «πιασάρικο» ποπ τραγουδάκι (διόλου τυχαία που οι πωλήσεις του CD του «Μόλις χώρισα» κάνουν επίσης θραύση) και φυσικά τον βομβαρδισμό της τηλεοπτικής διαφήμισης. Να το το πακέτο. Ετοιμο. Ποιος ο λόγος να πάρεις ρίσκο;