“Τα ΕΛΛΠΕ αναζητούν κοιτάσματα πετρελαίου”
Εκ των παλαιοτέρων της καραμανλικής ομάδας, στενός συνεργάτης του Κωνσταντίνου Καραμανλή, διοικητής παλαιότερα της Ολυμπιακής, μετέπειτα της Εθνικής Τράπεζας, αργότερα της Τράπεζας της Ελλάδος και τώρα πρόεδρος των Ελληνικών Πετρελαίων, ο 75χρονος Τίμος Χριστοδούλου, πλήρης εμπειριών, με παρουσία σε μεγάλες διεθνείς μπίζνες, βρέθηκε τις προηγούμενες ημέρες στο τραπέζι των συνομιλιών με τον ρώσο πρόεδρο Πούτιν για τον αγωγό Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολης. Σε συνέντευξή του στο «Βήμα» χαρακτηρίζει σημαντική τη συμφωνία για τον αγωγό, αξιολογεί ως ιδιαιτέρως δυναμική τη ρωσική στρατηγική στον τομέα της ενέργειας, δηλώνει ότι διεκδικεί ξεχωριστό ρόλο για τα Ελληνικά Πετρέλαια, επιδιώκει την επέκτασή τους στην ευρύτερη ζώνη της Βαλκανικής, ελπίζει ότι θα αποκτήσουν πηγάδια πετρελαίου στη Λιβύη και στην Αίγυπτο, θα διεκδικήσουν συνεργασία στην ηλεκτροπαραγωγή με μεγάλο διεθνές γκρουπ, προαναγγέλλει επενδύσεις 2 δισ. ευρώ και υπερασπίζεται μετά πάθους ότι πουλάνε φθηνά τις βενζίνες σε όλες στις εταιρείες εμπορίας, με μέγιστη διαφορά 0,3 λεπτά ανά λίτρο. Κατόπιν αυτών, αποδίδει την κερδοσκοπία και τις μεγάλες διαφορές τιμών μεταξύ των εταιρειών, που φθάνουν και τα 15 λεπτά στην εμπορία, στο πλήθος των πρατηρίων – λειτουργούν 8.500 στην Ελλάδα και μόλις 4.500 στη Γερμανία -, κρίνοντας ατελή την αγορά και τον ανταγωνισμό υπονομευμένο.
– Κύριε πρόεδρε, πήρατε μέρος στις συζητήσεις Καραμανλή – Πούτιν – Παρβάνοφ για τον αγωγό Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολης. Πώς αξιολογείτε τη νέα συμφωνία και ποιες συνθήκες την επέβαλαν;
«Θα σας πάω λίγο πίσω. Η ιδέα κατασκευής του πετρελαιαγωγού ανήκει στον Νίκο Γρηγοριάδη, που ήταν στενός σύμβουλος του Γιάννη Λάτση, από τους λίγους γνωρίζοντες σε βάθος τα μυστικά των ενεργειακών αγορών. Τη συνέλαβε πριν από 12-13 χρόνια, τη μετέδωσε και σταδιακά την υιοθέτησε η πολιτική. Παρά τις πολλές προσπάθειες, όμως, για διάφορους λόγους η κατασκευή του είχε βαλτώσει. Θα σας πω ειλικρινά ότι έως πριν από λίγα χρόνια σχεδόν τον είχα ξεγράψει. Ωστόσο οι συγκυρίες και η εκμετάλλευση των ξεχωριστών συνθηκών από την κυβέρνηση, και προσωπικά από τον Πρωθυπουργό, έφεραν τη συμφωνία».
– Για ποιες συγκυρίες μιλάτε;
«Κοιτάξτε, η αλλαγή των συνθηκών ήλθε από τον Πούτιν. Κατανόησε γρήγορα ότι η Ρωσία δεν μπορεί να επιμένει στο στρατιωτικό πεδίο και σε εκείνο των εξοπλισμών. Εκρινε ότι μόνο ως ενεργειακή δύναμη θα μπορούσε να διεκδικήσει κομμάτι της χαμένης ισχύος. Αρχικώς ανέκτησε τις πηγές του πετρελαίου και του αερίου και στη συνέχεια άρχισε να κινείται δυναμικά στο πεδίο των αγωγών. Αντιμετωπίζει πλέον την ενέργεια και τους αγωγούς ως πολιτικό όπλο. Επιζητεί σχέσεις προσφέροντας επενδύσεις. Και στην περίπτωση του αγωγού Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολης αυτός ήταν ο αποφασιστικός παράγων. Στη δική του θέληση στηρίχθηκε ο Καραμανλής και συγκάλεσε την τριμερή στην Αθήνα, την οποία χειρίστηκε με τρόπο διπλωματικά ορθό».
– Τι ακριβώς έκανε;
«Στη συζήτηση μεταξύ των τριών ο Καραμανλής μίλησε μόνο πολιτικά. Φρόντισε να κλείσει συμφωνία σε πολιτική βάση και άφησε τις λεπτομέρειες σε εμάς τους υπολοίπους. Και έπραξε σωστά, γιατί αν η συζήτηση έμπαινε στις λεπτομέρειες τώρα δεν θα είχαμε συμφωνία. Σήμερα η συμφωνία υπάρχει, όπως και χρονικό όριο για την οριστικοποίησή της. Δεν θα είναι εύκολη η διαπραγμάτευση, αλλά πιστεύω ότι θα ολοκληρωθεί επιτυχώς».
– Ποιος θα είναι ο ρόλος των Ελληνικών Πετρελαίων στο καινούργιο ενεργειακό περιβάλλον που διαμορφώνεται στον κόσμο;
«Τα Ελληνικά Πετρέλαια έχουν παρουσία στη Βουλγαρία, στην Αλβανία, στη FYROM, με προεκτάσεις στο Κοσσυφοπέδιο, στο Μαυροβούνιο, στη Γεωργία, στη Σερβία, στη Λιβύη και στην Αίγυπτο. Διεκδικούμε την εξαγορά ενός διυλιστηρίου στη Σερβία σε συνεργασία με Αυστριακούς, θέλουμε να μπούμε στη Ρουμανία και γενικώς προσπαθούμε να είμαστε παρόντες στις εξελίξεις. Ο αγωγός Μπουργκάς – Αλεξανδρούπολης θα ενισχύσει τη θέση μας, καθώς συμμετέχουμε στην κοινοπραξία και προσπαθούμε να έχουμε ρόλο στα ενεργειακά πράγματα της περιοχής μας».
– Σε τι συνίσταται η παρουσία των ΕΛΛΠΕ στη Λιβύη και στην Αίγυπτο;
«Εχουμε αγοράσει δικαιώματα ερευνών και ελπίζουμε να εξελιχθούμε σε παραγωγούς πετρελαίου. Φιλοδοξούμε να αποκτήσουμε πηγές πετρελαίου, όπως πολλές μεγάλες εταιρείες πετρελαιοειδών. Δεν είναι εύκολο, είναι δουλειά με ρίσκο, αλλά αν πετύχει θα φέρει πολλά κέρδη και θα δώσει άλλη υπόσταση στην εταιρεία. Αυτή τη στιγμή ερευνούμε έξι μπλοκ και αναζητούμε κοιτάσματα. Υπάρχουν καλές ενδείξεις. Αν όλα πάνε καλά και βρούμε πετρέλαιο, θα αποκτήσουμε αυτονομία και προφανώς άλλες δυνατότητες ανάπτυξης».
– Ανεξαρτήτως των παραπάνω προσδοκιών σας, τα Ελληνικά Πετρέλαια είναι μια μεγάλη επιχείρηση με στρατηγική θέση στην ελληνική ενεργειακή αγορά. Εχετε μονάδα ηλεκτροπαραγωγής, κατέχετε το 35% της ΔΕΠΑ, ελέγχετε σε μεγάλο βαθμό τη διύλιση και τουλάχιστον το 20% της εμπορίας καυσίμων μέσω της ΕΚΟ. Ποια είναι τα σχέδιά σας;
«Πρέπει να σας πω ότι ο όμιλος είχε πολλά προβλήματα. Οταν αναλάβαμε τη διοίκηση τα αποθέματα ήταν εξαντλημένα και έπρεπε να τα αποκαταστήσουμε, είχε πολλές εστίες προβληματικότητας, επιβάλαμε νέους κανόνες στις προμήθειες καυσίμων, επιτύχαμε τραπεζική διαχείριση των διαθεσίμων μας, αξιοποιήσαμε τις γνώσεις μας και αντλήσαμε κέρδη από την καλή διαχείριση των προθεσμιακών πράξεων. Η επιχείρηση επίσης κινδύνευε από έλλειψη επενδύσεων. Προγραμματίζουμε επενδύσεις 2 δισ. ευρώ, ώστε να βελτιώσουμε την αποδοτικότητα των διυλιστηρίων και να ελαχιστοποιήσουμε την επιβάρυνση του περιβάλλοντος. Θα εισαγάγουμε τις πιο μοντέρνες μορφές διύλισης και θα βελτιώσουμε σημαντικά την περιβαλλοντική κατάσταση στον Ασπρόπυργο. Ακόμη, είμαστε σε διαρκή διαδικασία αναδιοργάνωσης, τακτοποιήσαμε τις σχέσεις με τη ΔΕΗ για τη μονάδα ηλεκτροπαραγωγής στη Θεσσαλονίκη, η οποία σημειωτέον μόνη της δεν στέκεται, κατασκευάστηκε σε λάθος τόπο – έπρεπε να είχε γίνει στον Νότο – για λόγους καθαρά πολιτικούς και υπολογίζουμε ότι κάποια στιγμή θα είμαστε σε θέση να συνδυάσουμε τις συγγενείς δραστηριότητές μας».
– Να αναμένουμε ότι τα Ελληνικά Πετρέλαια θα διεισδύσουν παντού;
«Θέλουμε να αναπτύξουμε την ηλεκτροπαραγωγή, ώστε να αποτελέσουμε τμήμα ενός μεγαλύτερου γκρουπ, διατηρούμε μεγάλες προσδοκίες για το αέριο, θέλουμε να λειτουργούμε σωστά στο εξωτερικό, να δημιουργήσουμε βάσεις στην εξόρυξη, να ενισχύσουμε την παραγωγή πολυπροπυλενίου, που αποτελεί την πρώτη ύλη για εξελιγμένα πλαστικά μέρη των αυτοκινήτων, αλλά και πρώτη ύλη για τις μοντέρνες συσκευασίες τροφίμων, και να εξελίξουμε τις χρηματοοικονομικές μας λειτουργίες. Τα ΕΛΛΠΕ, πέραν των άλλων, θα λειτουργούν ως μικρή τράπεζα· σκοπός μας είναι να εξελιχθούν σε έναν μοντέρνο όμιλο που θα αξιοποιεί ευκαιρίες και θα αναπτύσσεται διαρκώς».
– Καλά είναι όλα αυτά, αλλά στο επίμαχο θέμα των τιμών οι πολίτες νιώθουν ότι τα Ελληνικά Πετρέλαια αξιοποιούν τη συγκυρία, αυξάνουν τα περιθώρια κέρδους και εξασφαλίζουν υπερκέρδη. Τι απαντάτε σε αυτές τις κατηγορίες;
«Κατ’ αρχάς να ξεκαθαρίσουμε κάτι. Τα Ελληνικά Πετρέλαια είναι επιχείρηση, έχει ιδιώτες μετόχους, και δουλειά μας είναι να βγάζουμε κέρδη, δεν μπορούμε να ασκούμε κοινωνική πολιτική».
– Ούτε όμως και να κερδοσκοπείτε αξιοποιώντας την ηγεμονική, σχεδόν ολιγοπωλιακή, θέση στην αγορά.
«Τα ΕΛΛΠΕ δεν κερδοσκοπούν, το κέρδος από τη διύλιση είναι ελάχιστο, κινείται μεταξύ ενός και δύο λεπτών. Θα επανέλθω σε αυτό, αφού πρώτα επιμείνω στο θέμα της φυσιογνωμίας του ομίλου. Ξεκαθαρίζω ότι τα ΕΛΛΠΕ είναι επιχείρηση με ιδιώτες μετόχους και από 1.1.2008 θα είναι απολύτως ιδιωτική επιχείρηση. Η διοίκηση θα ορίζεται από τη γενική συνέλευση των μετόχων, δεν θα μπορεί το κράτος να επιβάλλει τις επιλογές της και να ελέγχει τη διοίκηση, όπως συμβαίνει έως τώρα.
Με αυτή τη διευκρίνιση επανέρχομαι στο θέμα των τιμών. Εδώ και χρόνια είναι συνδεδεμένες με τις διεθνείς τιμές. Παρακολουθούν τις αντίστοιχες διεθνείς σε καθημερινή βάση. Αυτό δεν μπορούμε και δεν πρέπει να το αλλάξουμε. Το πρόβλημα δεν είμαστε εμείς· η διάρθρωση της εμπορίας είναι προβληματική. Τα ΕΛΛΠΕ πουλάνε σε όλες τις εταιρείες εμπορίας σχεδόν στην αυτή τιμή. Η διαφορά από πελάτη σε πελάτη δεν ξεπερνά τα 0,3 λεπτά το λίτρο. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι όλοι προμηθεύονται τις ίδιες βενζίνες σχεδόν στην αυτή τιμή. Μπορώ να ισχυριστώ δε ότι οι τιμές που προσφέρουμε είναι καλές. Αν δεν ήταν καλές, τότε όλες οι εταιρείες θα έκαναν εισαγωγές. Δεν ξεπερνούν το 5%, και αυτές σε προϊόντα εξελιγμένα, π.χ. σε βενζίνες 100 οκτανίων, αν και έχει αποδειχθεί ότι τα δικά μας είναι καλύτερα και φθηνότερα.
Θέλω να πω ότι δεν πουλάμε ακριβά και επιμένω πως η αμοιβή μας για τη διύλιση περιορίζεται σε 1-2 λεπτά το λίτρο. Επαναλαμβάνω ότι τα ΕΛΛΠΕ πουλάνε στις εταιρείες με διαφορά το πολύ 0,3 λεπτά και στην εμπορία αυτή η διαφορά σε περιόδους έντονων διακυμάνσεων των διεθνών αγορών φθάνει και στα 15 λεπτά».
– Αν δεν πουλάτε εσείς ακριβά, όπως λέτε, τότε πώς εξηγείται το εύρος τιμών; Και πώς εξηγείται η ταχύτητα προσαρμογής της αγοράς στην άνοδο και η βραδύτητά της στην κάθοδο;
«Το εύρος τιμών έχει να κάνει με τη δομή της εμπορίας. Η Ελλάδα διαθέτει 8.500 βενζινάδικα και η Γερμανία, που προφανώς διακινεί πολύ μεγαλύτερο όγκο καυσίμων, 4.500. Εκεί όμως καύσιμα πωλούν τα σουπερμάρκετ, οι υπεραγορές, βρίσκεις βενζίνη παντού, εκεί όπου ο καθένας εκτελεί τις καθημερινές αγορές του. Η δική μας αγορά είναι ατελής και ο ανταγωνισμός επίσης. Περιθώρια για μικρότερη διακύμανση υπάρχουν, είναι θέμα παρακολούθησης και ελέγχου, όπως και για ταχύτερη ανταπόκριση στην κάθοδο των τιμών».
– Και τα ΕΛΛΠΕ συμμετέχουν ενεργά μέσω της ΕΚΟ στην εμπορία· κατέχουν το 25% της αγοράς. Ο ρόλος τους θα μπορούσε να είναι καθοριστικός.
«Η ΕΚΟ πουλάει φθηνότερα. Φαίνεται από τα κέρδη. Το πρώτο εξάμηνο του 2006 είχαμε πωλήσεις 1 δισ. ευρώ και κέρδη μόλις 11 εκατ. ευρώ, ελάχιστα σε σχέση με τον τζίρο μας. Επιμένω όμως και θα το λέω πάντα: είναι θέμα οργάνωσης και λειτουργίας της αγοράς. Οταν η αγορά αποκαταστήσει πραγματικές συνθήκες ανταγωνισμού, τότε θα βελτιωθούν και οι τιμές».
