ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ ΠΡΟΣ ΤΟ ΒΗΜΑ

Χρειάζεται τόλμη

* Πολλά γράφονται και συζητούνται τώρα τελευταία για την παιδεία με αφορμή τα εξαγγελθέντα νέα μέτρα του υπουργού Παιδείας κ. Γ. Αρσένη. Για ένα μονάχα δεν γίνεται κουβέντα. Την αξιολόγηση των διδασκόντων στα σχολεία, που συνίσταται στην παρακολούθηση του έργου τους απ’ τους παροπλισμένους σήμερα σχολικούς συμβούλους για τον έλεγχο και την καθοδήγησή τους, κυρίως των νέων. Κοντά στα σεμινάρια που σχεδιάζονται, η επιθεώρηση, όπως λεγόταν άλλοτε, του διδακτικού προσωπικού με την παρακολούθηση της διδασκαλίας τους και την οργάνωση διδασκαλιών αποτελεί ένα διαρκές σεμινάριο, που δοκιμάζεται η θεωρία στην πράξη, πολύ αποδοτικότερο απ’ τα άλλα, καθαρώς θεωρητικά.

Εξάλλου, όταν απ’ το 1981, δεκαέξι χρόνια τώρα, έχει να γίνει έλεγχος του διδακτικού προσωπικού και να συνταχθεί φύλλο ποιότητας ερωτάται: με ποια κριτήρια επιλέγονται οι Διευθυντές των σχολείων και τα άλλα στελέχη της εκπαίδευσης; Αυτό είναι το σημείο που πρέπει να προσέξει ιδιαίτερα ο κ. Αρσένης, γιατί έτσι ο εκπαιδευτικός λειτουργός θα συνειδητοποιήσει πιο υπεύθυνα το έργο του, βασική προϋπόθεση για την επιτυχία των σκοπών του σχολείου και εν προκειμένω των νέων μέτρων.

Θα τολμήσει όμως ο κ. Αρσένης; Πολύ ταιριάζει να του απευθυνθούμε και να του πούμε τώρα με την παραγκωνισμένη γλώσσα του Ξενοφώντα: Νυν έξεστί σοι ανδρί γενέσθαι.

ΑΘ. ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣ

Φιλόλογος, Ακράτα

Ζητείται διάλογος

* Πώς είναι δυνατόν νέοι άνθρωποι, που από τα μαθητικά τους χρόνια ονειρεύτηκαν να γίνουν δάσκαλοι, που διάβαζαν συστηματικά, που σπούδασαν σε Παιδαγωγικές Ακαδημίες και καθηγητικές πανεπιστημιακές σχολές με αιματηρές θυσίες και έξοδα των φτωχών κατά το πλείστον γονιών τους, που ενεγράφησαν στην επετηρίδα διοριστέων εκπαιδευτικών πρωτοβάθμιας ή δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, να πληροφορούνται από τα ΜΜΕ μεσάνυχτα ότι η επετηρίδα καταργείται;

Παρακαλώ πολύ τους αρμοδίους να προσέξουν και πάλι το θέμα, να κάνουν διάλογο με τους ενδιαφερομένους (τώρα που και με τους Τούρκους ανοίξαμε τέτοιον), διότι βλέπω ­ πράγμα που ολόψυχα απεύχομαι ­ ένα δύσκολο σχολικό έτος που στο τέλος δεν θα μας κάνει υπερήφανους.

ΜΑΝΟΣ ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ

Λυκειάρχης

Ανισοι οι όροι

* Είμαι εκπαιδευτικός εδώ και 29 χρόνια και διδάσκω στο λύκειο μαθήματα δεσμών από το 1980. Επομένως ζω την εκπαιδευτική πραγματικότητα, κάτι που, υποθέτω, κύριε υπουργέ, δεν συμβαίνει με τους εξαίρετους κατά τα άλλα συμβούλους σας. Αλλιώς θα γνώριζαν ότι το Εθνικό Απολυτήριο δεν συγκρίνεται με τις ψυχοφθόρες ως εξοντωτικές γενικές εξετάσεις διότι:

1) Οι καινούργιοι μαθητές κρίνονται σε διάστημα δύο ετών, άρα έχουν πολλαπλές ευκαιρίες, κούραση που κατανέμεται σε 665 περίπου ημέρες και καλύτερη ψυχολογική κατάσταση.

2) Ο βαθμός του απολυτηρίου τους στηρίζεται, ως ένα βαθμό, στην προφορική βαθμολογία αλλά και σε γραπτά, ορισμένα από τα οποία θα βαθμολογηθούν από δικούς τους καθηγητές. (Και με άλλη ψυχολογία βαθμολογεί ο καθηγητής τον μαθητή του, με άλλη ένα απρόσωπο γραπτό· ανθρώπινο γαρ).

Προκύπτει, λοιπόν, ότι έχει πολλά θετικά στοιχεία ο θεσμός του Εθνικού Απολυτηρίου αλλά και δημιουργεί ανισότητες εις βάρος των παιδιών που φοιτούν ήδη ή θα φοιτήσουν ως το 1999, εφόσον βέβαια εφαρμοσθεί η κατάργηση της επετηρίδας από το 1998, έστω σταδιακά, γιατί θα διοριστούν ξεκινώντας από διαφορετική βάση. Δηλαδή, οι σημερινοί φοιτητές, εσωτερικού – εξωτερικού (και σημειωτέον οι του εξωτερικού δεν είναι όλοι προνομιούχων οικογενειών), θα κληθούν να διαγωνιστούν με ένα 25%, ίσως 35% αργότερα και ποιος ξέρει πόσες φορές, αφού θα έχουν υποστεί το πιο άδικο και σκληρό σύστημα εξετάσεων επί δύο, τρία, ίσως και τέσσερα και περισσότερα χρόνια, με διαβρωμένη την ψυχική τους υγεία από το άγχος. Και ερωτώ, κύριε υπουργέ: Αντίκρισαν οι σύμβουλοί σας τα μάτια αυτών των παιδιών; Εζησαν τις λιποθυμίες τους στα εξεταστικά κέντρα; Θυμήθηκαν τις απόπειρες αυτοκτονίας τους γιατί δεν μπόρεσαν να αποδώσουν αυτό που πραγματικά αξίζουν μέσα σε τρεις ώρες; Αυτά, λοιπόν, τα παιδιά θα τύχουν της ίδιας μεταχείρισης μόνον με αυτά του Εθνικού Απολυτηρίου. Και αναρωτιέται ο πιο κοινός νους: Είναι αυτό η δικαιοσύνη που ζήτησε η Βουλή των Εφήβων; Ιδια μέτρα και ίδια σταθμά για διαφορετικές περιπτώσεις; Νομίζω πως το μέτρο της κατάργησης της επετηρίδας, και μάλιστα «εν μια νυκτί», είναι αντισυνταγματικό. Και για κάποιον άλλον λόγο: οι σημερινοί αδιόριστοι, ηλικίας 30, 35 ή 40 ετών, θα διαγωνιστούν με νέους 22 ή 25 ετών. Θα διαγωνιστούν επί ίσοις όροις;

ΖΑΧΑΡΟΥΛΑ


ΜΠΑΜΠΑΛΙΤΗ

Φιλόλογος, Λάρισα

«Αποδιοπομπαίος τράγος»

* Οι προτεινόμενοι ­ αορίστως ­ διαγωνισμοί για διορισμούς, σε αντικατάσταση της Επετηρίδας, θεωρούνται δικαίως ή αδίκως πολλαπλώς διαβλητοί στην Ελληνική τουλάχιστον πραγματικότητα, και απαιτούν πολλές ιδιαιτερότητες, λόγω και των πολλών ειδικοτήτων, αλλά και των επιμέρους «μαθημάτων» ιδίως στους φιλολόγους, και μάλιστα με τα πολλά Τμήματα που έχουν καταμερισθεί ήδη από το Α’ έτος, οι Φιλοσοφικές σχολές, στις οποίες, παλιότερα τουλάχιστον, εδιδάσκοντο επαρκώς και τα Παιδαγωγικά μαθήματα. Κάτι ανάλογο πρέπει να καθιερωθεί υποχρεωτικά και στις λοιπές «Καθηγητικές» σχολές, μαζί με το αντικείμενο της Επιστήμης, χωρίς την πληρέστερη δυνατή γνώση του οποίου δεν έχουν ουσιαστικό νόημα και τα Παιδαγωγικά εν γένει στην πράξη του σχολείου, ως περιττός σχεδόν «παιδαγωγισμός», κατά τον Ι. Συκουτρή.

Πάνω απ’ όλα όμως, οφείλει η Πολιτεία άμεσα να επαναφέρει ­ όπως πρόσφατα το υπεσχέθη ­ τον θεσμό του Εποπτικού Προσωπικού, διορθώνοντας, κατά κάποιον τρόπο, το ­ κατά τον εξαίρετο δημοσιογράφο κ. Γ. Μαρίνο, «Το Βήμα» 17.8.97 ­ έστω και με καθυστέρηση «εξωφρενικό και εγκληματικό… λάθος» ήτοι «το λαϊκίστικο έγκλημα της κατάργησης κατά τη δεκαετία του ’80 της αξιολόγησης του έργου και του ήθους των καθηγητών (σ.σ.: και δασκάλων). Οι εκπαιδευτικοί μας είναι οι μόνοι στον κόσμο….» «στο έργο και στο ήθος τους» ανεξέλεγκτοι!

ΑΠΟΣΤ. Π. ΠΑΠΑΘΕΟΔΩΡΟΥ

Φιλόλογος, τ. Γεν. Επιθ/τής ΜΕ

Ανούσιες αλλαγές

* Συμφωνούμε απόλυτα με τις απόψεις που διατυπώθηκαν στον «Βηματοδότη» στις 24.8.97. Πράγματι είναι σοφή η ιδέα να διορισθούν 40.000 επιπλέον καθηγητές. Ετσι δεν θα λυθεί μόνο το πρόβλημα της επετηρίδας αλλά κυρίως ένα μεγάλο μέρος των προβλημάτων της παιδείας. Οσο για το «ζητηματάκι» των 400.000 μαθητών που πρέπει να βρεθούν μάλλον έχει λυθεί. Διαφορετικά δεν εξηγούνται:

α) Οι 18.500 αναπληρωτές που προσλαμβάνονται κάθε χρόνο (επίσημα στοιχεία του ΥΠΕΠΘ).

β) Οι 35 μαθητές ανά τμήμα που στοιβάζονται κάθε μέρα στην τάξη (αλήθεια, ποιος θα έστελνε το παιδί του σε φροντιστήριο με 35 μαθητές σε ένα τμήμα;).

γ) Τα 30.000 τσιγγανόπουλα που ποτέ δεν γνωρίζουν το σχολείο, καθώς και η παντελής έλλειψη τμημάτων υποδοχής 40.000 παλιννοστούντων και αλλοδαπών.

δ) Η αδυναμία πραγματοποίησης ενισχυτικής διδασκαλίας σε μαθητές που παρουσιάζουν σχολική αποτυχία.

Για μας το μόνο «ζητηματάκι» που θα πρέπει να λυθεί είναι η διάθεση χρημάτων για την παιδεία. Κάτι τέτοιο όμως επιμελώς φροντίζουν να αποφεύγουν οι διάφοροι «μεταρρυθμιστές», αποπροσανατολίζοντάς μας χρόνια τώρα με ανούσιες αλλαγές.

Για τον Σύλλογο Αδιόριστων Εκπαιδευτικών Ν. Αιτ/νίας

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ,


Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Αντιδράσεις χωρίς περιεχόμενο

* Η ΟΛΜΕ και οι άλλοι φορείς της εκπαίδευσης φαίνεται ότι δεν διδάχθηκαν τίποτε από την περυσινή απεργία, η οποία είχε κύριο χαρακτηριστικό τις οικονομικές και μόνο, στην πραγματικότητα, διεκδικήσεις και αυτές σε λαθεμένη κατεύθυνση αφού κανείς δεν αντιλήφθηκε ότι το πρόβλημα της αμοιβής των λειτουργών της πρωτοβάθμιας και της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης θα επιλυθεί αν αυτή συνδεθεί με το μισθολόγιο των καθηγητών της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και με κριτήρια που λύνουν τα υπαρκτά προβλήματα της διαφορετικότητας όσον αφορά το εκπαιδευτικό έργο που παρέχεται από τους διαφόρους κλάδους των εκπαιδευτικών.

Ετσι σήμερα όλοι αντιδρούν για τον θεσμό της επετηρίδας διορισμού των καθηγητών και δασκάλων ο οποίος έχει αυτοκαταργηθεί και το μόνο επιχείρημα που συνοδεύει τις αντιδράσεις για τη μη κατάργησή του είναι το πραγματικό στοιχείο του αδιάβλητου από παρεμβάσεις εξωτερικές του συστήματος όσον αφορά τα πρόσωπα που διορίζονται.

Παραβλέπονται με τον τρόπο αυτόν τα εξής μεταξύ άλλων αρνητικά χαρακτηριστικά:

1. Με το σύστημα αυτό και τα κριτήρια που γίνονται οι διορισμοί δεν είναι δυνατός ο εκσυγχρονισμός και η αναβάθμιση της εκπαίδευσης.

2. Το εκπαιδευτικό σώμα σε λίγο θα αποτελείται στο σύνολό του από καθηγητές και δασκάλους μεγάλης ηλικίας χωρίς κανείς να ενδιαφέρεται για το πολύ σοβαρό αυτό παιδαγωγικό ζήτημα.

3. Οι καθηγητές και δάσκαλοι και μόνο αυτοί στο σώμα των δημοσίων υπαλλήλων έχουν το προνόμιο να διορίζονται και σε ηλικία μεγαλύτερη των 35 ετών, λες και το πρόβλημα μέσω των διορισμών αυτών είναι αυτό της επίλυσης της ανεργίας των πτυχιούχων της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.

4. Οι μαζικοί διορισμοί οι οποίοι και ασφαλώς πρέπει να γίνουν δεν λύνουν κανένα πρόβλημα αφού θα αναδείξουν και αυτοί το πρόβλημα της αυτοκατάργησης της επετηρίδας καθώς στην καλύτερη των περιπτώσεων οι μισοί και πλέον καθηγητές εκ των εγγεγραμμένων στην επετηρίδα δεν πρόκειται να διορισθούν ποτέ πλέον.

Πέραν όλων αυτών σε μια κοινωνία όπου το παράλογο αποτελεί φυσική προϋπόθεση είναι δύσκολο να αντιληφθεί κανείς πώς ο θεσμός της επετηρίδας όπως αυτός ισχύει σήμερα υποστηρίζεται από τους νέους πτυχιούχους και τους φοιτητές των λεγόμενων [άστοχα βέβαια] καθηγητικών σχολών αφού αυτοί ποτέ δεν πρόκειται να διορισθούν!!

Για τους λόγους αυτούς και όχι μόνο θα πρέπει να επικρατήσουν λογικές για καθιέρωση μιας νέας μορφής επετηρίδας η οποία θα αναιρεί τα παραπάνω αρνητικά στοιχεία και δεν θα καταργεί τα θετικά σημεία του ισχύοντος συστήματος διορισμών. Τα στοιχεία που θα υιοθετηθούν στο νέο σύστημα διορισμών θα πρέπει να οδηγούν στην αναβάθμιση και ανανέωση του σώματος των εκπαιδευτικών λειτουργών και να εξασφαλίζουν το αδιάβλητο της επιλογής τους. Ενδεικτικά είναι:

1. Η κατοχή μεταπτυχιακών τίτλων σπουδών και η παιδαγωγική κατάρτιση υψηλού επιπέδου.

2. Η μικρή σχετικά ηλικία διορισμού.

3. Η αναμόρφωση και ο εκσυγχρονισμός των προγραμμάτων σπουδών των τμημάτων των ΑΕΙ με τη δημιουργία κατευθύνσεων σπουδών για όσους πρόκειται να διορισθούν στην εκπαίδευση.

4. Η αναμόρφωση των κριτηρίων καταλληλότητας εγγραφής στη νέα επετηρίδα.

Εκείνο το οποίο θα πρέπει να αποκλεισθεί από την όποια νέα πρόταση είναι οι κάθε μορφής εξετάσεις οι οποίες υποβιβάζουν τον εκπαιδευτικό ως επιστήμονα και η παροχή μορίων μέσω συνεντεύξεων, γεγονός που θα οδηγήσει σε διορισμούς που θα κάνουν το σύστημα διαβλητό όσον αφορά τα πρόσωπα που θα διορίζονται κάθε φορά.

Δυστυχώς για το πολύ σοβαρό αυτό ζήτημα οι φορείς της εκπαίδευσης δεν θέλουν να πάρουν θέση για την αλλαγή ενός συστήματος που έχει δημιουργήσει αδιέξοδες καταστάσεις και η κυβέρνηση δεν υιοθετεί επιστημονικά τεκμηριωμένες προτάσεις οι οποίες δεν μπορούν να αμφισβητηθούν από κανέναν.

ΓΙΩΡΓΟΣ Π. ΜΠΟΥΡΙΤΣΑΣ

Πρώην πρόεδρος της Ενωσης Ελλήνων Φυσικών

Ορισμένες αλήθειες για την εκπαίδευση

ΠΡΟΣΦΑΤΑ και εντελώς αιφνιδιαστικά το υπουργείο Παιδείας προχώρησε στην ανακοίνωση για κατάργηση της επετηρίδας, βάσει της οποία γίνονται οι διορισμοί στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση.

Είναι αναγκαίο όμως να τονιστούν ορισμένες αλήθειες. Αλήθειες που διαφεύγουν από την ευρύτερη κοινή γνώμη.

* Πρώτη αλήθεια

Το πρόβλημα της εκπαίδευσης δεν είναι η επετηρίδα. Αυτή έχει πολύ πιο σοβαρά προβλήματα όπως: η έλλειψη γενναίας χρηματοδότησης, η ανάγκη καλύτερης υποδομής, η ανάγκη λιγότερων μαθητών ανά τμήμα, για το πιο άρτιο εκπαιδευτικό έργο και χτύπημα της παραπαιδείας, η φροντίδα για το μέλλον των αποφοίτων μαθητών με την παροχή επαγγελματικών γνώσεων, η υποστήριξη του εκπαιδευτικού έργου με συνεχή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών κ.ά.

* Δεύτερη αλήθεια

Η επετηρίδα είναι το μοναδικό σύστημα που είναι αδιάβλητο και παρέχει στον κόσμο των εκπαιδευτικών αξιοπρέπεια απαραίτητη για να λειτουργήσει η προσωπικότητά τους στο έργο τους.

* Τρίτη αλήθεια

Οι γνωρίζοντες από την εκπαιδευτική διαδικασία κατανοούν απόλυτα ορισμένα κριτήρια για τον δάσκαλο – εκπαιδευτικό.

Ο δάσκαλος συνίσταται σε δύο στοιχεία:

1) Επιστήμονας, στο αντικείμενο που διδάσκει.

2) Μεταδότης – πρότυπο σε μεταβαλλόμενη προσωπικότητα.

Τι σημαίνει το τελευταίο; Ο δάσκαλος δεν είναι αναγκαίο να κατέχει μόνο τη γνώση, αλλά και να τη μεταδίδει στους μαθητές κατά τρόπο σαφή και απόλυτα κατανοητό. Να προκαλεί ερωτήματα που θα είναι αποτέλεσμα ξεκάθαρης κατανόησης περιεχομένου γνώσης.

* Τέταρτη αλήθεια

Η συσσώρευση χιλιάδων στην επετηρίδα είναι αποτέλεσμα των λίγων διορισμών που πραγματοποιούνται σχετικά με τα κενά που υπάρχουν στα σχολεία. Το 25% του εκπαιδευτικού προσωπικού ή αλλιώς 20.000 είναι αναπληρωτές και ωρομίσθιοι. Γιατί δεν μιλάνε γι’ αυτό όσοι καταφέρονται κατά της επετηρίδας;

* Πέμπτη αλήθεια

Κανείς σοβαρός εκπαιδευτικός που κάνει υπεύθυνα τη δουλειά του, και τέτοιοι είναι στη συντριπτική τους πλειοψηφία, δεν είναι αρνητικός με την αξιολόγηση ποιοτικών κριτηρίων σε έναν εκπαιδευτικό. Παράλληλα όμως οι παλιοί εκπαιδευτικοί, σοβαρότατοι δάσκαλοι επαναλαμβάνω, πραγματικά ανατριχιάζουν σε ένα ενδεχόμενο μέτρο αξιολόγησης σαν αυτό των επιθεωρητών. Το πολεμήσανε και σε καμία περίπτωση δεν θα ήθελαν ένα τέτοιο πισωγύρισμα.

* Εκτη αλήθεια

Το ζήτημα δεν είναι ναι ή όχι στην επετηρίδα, αλλά πώς θα βρούμε το καλύτερο δυνατό σύστημα πρόσληψης εκπαιδευτικών που θα εμπεριέχει ποιοτικά κριτήρια αλλά ταυτόχρονα και κοινωνικές ευαισθησίες και ασφαλώς να είναι αδιάβλητο (το ρουσφέτι να έχει αποκλεισθεί).

Το υπουργείο, η ηγεσία του και ο πολιτικός κόσμος να δείξουν την απαιτούμενη ευαισθησία και να απαντήσουν σε πολλά ερωτήματα που δημιουργούνται από τις επικείμενες αλλαγές.

­ Τι θα γίνει με όλους αυτούς που δουλεύουν, από λίγα ως αρκετά χρόνια, ως αναπληρωτές;

­ Αν γίνονται κάθε χρόνο εξετάσεις, θα διορίζονται αυτοί που θα καλύπτουν τον αριθμό διορισμών και οι υπόλοιποι θα ξαναδίνουν τον επόμενο χρόνο εξετάσεις; Μήπως έτσι και πάλι δεν θα υπάρχουν 100.000 και πλέον που θα δίνουν εξετάσεις;

­ Ποιοι θα είναι οι εξεταστές; Πανεπιστημιακοί, οι οποίοι φροντίζουν να πάρουν μερικά χρήματα ακόμη και να εδραιώσουν μια εξουσία, αποκτώντας περισσότερο λόγο και ερείσματα σε κλάδους σημαντικούς; Δεν σκέφτονται ότι σε τελική ανάλυση υποβαθμίζονται τα πτυχία που παρέχουν αυτοί οι ίδιοι; Γιατί δεν αντιδρούν;

­ Θα υπάρχει βάση εισαγωγής όπως έγινε στον προ διετίας διαγωνισμό για το Δημόσιο; Τότε τι θα γίνει; Θα υπάρξει νέα επετηρίδα επιτυχόντων, εφόσον αυτοί είναι περισσότεροι από τον αριθμό διορισμών;

­ Ο τρόπος αναπλήρωσης των κενών που θα είναι εξίσου μεγάλος πώς θα πραγματοποιείται; Με το ισχύον σύστημα της τοπικής επετηρίδας βάσει των αιτήσεων που γίνονται στις κατά τόπους διευθύνσεις;

ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΠΑΤΖΙΑΚΑΣ

Αναπληρωτής Καθηγητής ταξιδεύων στην Ελλάδα

μπαλώνοντας τρύπες της εκπαίδευσης