Παντρεύεστε; Θα το πληρώσετε πολύ ακριβά. Η βιομηχανία του γάμου είναι εδώ για να σας βοηθήσει να ξοδέψετε, εν ριπή οφθαλμού, μερικά εκατομμύρια
Η κοπέλα χαζεύει το είδωλό της στον τεράστιο καθρέφτη του οίκου νυφικών. Το λευκό φόρεμα είναι ριχτό, σε στενή γραμμή, κεντημένο με μικροσκοπικές πέρλες και κολακεύει τη λεπτή και μελαχρινή μελλόνυμφη. Η μητέρα της καθισμένη παραπλεύρως την καμαρώνει, με ύφος ομολογουμένως προβληματισμένο παράταιρο με εκείνο που θα περίμενε κανείς εν όψει του ευτυχούς γεγονότος. Μόλις η πωλήτρια απομακρύνεται, η μεσήλικη μητέρα της κοπέλας μου γνέφει συνωμοτικά: «Ωραία τα νυφικά, αλλά πολύ ακριβά, βρε κορίτσι μου: 280.000 δρχ. έχει μόνο το ενοίκιο. Αν γινόταν να το αγοράσουμε σε αυτή την τιμή θα ήταν τέλεια».
Κανείς δεν θέλει να φανεί τσιγκούνης την ημέρα που παντρεύεται. Αυτό και μόνο αρκεί ώστε τα ζευγάρια να ξοδεύουν μετά χαράς μια μικρή περιουσία στο εμπόριο που έχει στηθεί γύρω από την υπόθεση γάμος: καταστήματα νυφικών, βιοτεχνίες μπομπονιέρας, τυπογραφεία, ανθοπωλεία, κομμωτήρια, φωτογραφεία, κέτερινγκ. Εκτός από μια όμορφη δήλωση αγάπης, το ιερό μυστήριο είναι (κυρίως) και επιχείρηση.
Με τη μαγική λέξη «γάμος» όλα αλλάζουν. Οχι μόνο η ζωή των μελλονύμφων, αλλά και η αξία των πραγμάτων.
«Είχα εντοπίσει το νυφικό των ονείρων μου» διηγείται με παράπονο μια φίλη που παντρεύτηκε προ διετίας. «Κόστιζε 300.000 δρχ., δεν ήταν ακριβώς νυφικό αλλά ένα βραδινό φόρεμα που διετίθετο σε μαύρο, κόκκινο και λευκό. Το δοκίμασα, μου άρεσε και αποφάσισα να το αγοράσω χωρίς να αναφερθώ στον γάμο. Ελα όμως που το δαιμόνιο των πωλητών αντιλήφθηκε ότι προοριζόμουν για νύφη και ξαφνικά η τιμή του λευκού φορέματος τριπλασιάστηκε!».
Παρομοίως πολλαπλασιάζονται και οι τιμές όλων εκείνων των αγαθών που μέχρι πρότινος θεωρούσατε απλά και ταπεινά: τα άνθη, η κόμμωση, το φαγητό, τα κουφέτα.
Η «αφαίμαξη» αρχίζει από το κεφάλι
Ενα χτένισμα που υπό κανονικές συνθήκες θα κόστιζε 10.000 δρχ., κοστολογείται γύρω στις 50.000 δρχ. αν πρόκειται για το κεφαλάκι της νύφης. Υπάρχουν και οικονομικότερα πακέτα τιμών αν πρόκειται για περισσότερα μέλη της οικογένειας. Η κομμώτρια που έρχεται στο σπίτι θα χτενίσει τη νύφη, τη μητέρα της και την κουμπάρα με 80.000 δρχ. ως 100.000 δρχ.. Η τιμή ανεβαίνει «με το κεφάλι» και με τον βαθμό δυσκολίας της εκάστοτε κόμμωσης…
Το μυστικό είναι απλούστατο: να μην πείτε ότι παντρεύεστε. Οπως έκανε μια κυρία, η οποία θα χόρευε για δεύτερη φορά τον χορό του Ησαΐα, και είχε από καιρό απομυθοποιήσει το θέμα: «Το απόγευμα, πριν από τον γάμο, είχα κλείσει ραντεβού όπως πάντα στο κομμωτήριο όπου πηγαίνω, χωρίς να τους πω ότι σε λίγες ώρες παντρεύομαι. Δεν ήθελα εξάλλου τίποτε ιδιαίτερο, απλώς ένα περιποιημένο χτένισμα στα κοντά μαλλιά μου. Αν τους έλεγα από πριν για τον γάμο θα πλήρωνα σίγουρα πάνω από 50.000 δρχ., με δύο πρόβες μέσα στην εβδομάδα και όλα αυτά που σου λένε ότι πρέπει να κάνεις».
Η μακιγέζ λαμβάνει για τις υπηρεσίες της περί τις 50.000 δρχ., συμπεριλαμβανομένων και των υλικών που χρησιμοποιεί για να πετύχει το ελαφρύ μακιγιάρισμα της νύφης. Οι τιμές κυμαίνονται σύμφωνα με τη φίρμα των ειδών μακιγιάζ: η παλέτα του οίκου Dior, για παράδειγμα, θα σας κοστίσει κάτι τι παραπάνω. Οσο για τα άκρα της μελλόνυμφης, το υποτιθέμενο «ειδικό» για την περίσταση μανικιούρ-πεντικιούρ θα έρθει με τον ανάλογο νυφιάτικο λογαριασμό.
«Είναι σκέτο εμπόριο» αποφάνθηκε έπειτα από μια μικρή προσωπική έρευνα η κοπέλα που προηγουμένως έκανε πρόβα νυφικού. «Τόσα έξοδα για μία ημέρα… το βρίσκω λίγο υπερβολικό. Από την άλλη, σου λένε όλοι “ο γάμος σου είναι, δεν πειράζει κτλ.” . Προσπαθώ να κρατήσω τα έξοδα στο ένα εκατομμύριο αλλά είναι πρακτικά αδύνατον. Η δεξίωση θα χρειαστεί άλλα τόσα και παραπάνω, γι’ αυτό και δεν έχω αποφασίσει ακόμη τι θα κάνω. Σκέφτεσαι ότι με αυτά τα λεφτά θα μπορούσες να κάνεις ή να αγοράσεις τόσα άλλα πράγματα».
Οι επαγγελματίες του είδους λένε ότι έτσι και πάρεις απόφαση να ταΐσεις τους καλεσμένους σου, καλύτερα να κάνεις περικοπές στον αριθμό τους παρά στην ποιότητα και στην ποσότητα του φαγητού και του ποτού. Κανείς δεν θα θυμάται αν ήταν ωραίο το μπουκέτο της νύφης, όλοι όμως θα θυμούνται το αν έμειναν νηστικοί στο τραπέζι του γάμου. Εδώ που τα λέμε, το να μοιράσεις μεταξωτές μπομπονιέρες και μετά να σερβίρεις μπριζόλες δεν θεωρείται και το απαύγασμα του καλού γούστου.
Πάντως το «τραπέζωμα» είναι και το μεγαλύτερο έξοδο ενός ανοικτού γάμου. Οι αίθουσες συνεστιάσεων και οι μεγάλες ταβέρνες χρεώνουν από 6.000 δρχ. ως 12.000 δρχ. το άτομο, ανάλογα πάντα με το μενού που επιλέγει το ζευγάρι. Αν μιλάμε για ένα αξιοπρεπές πακέτο, τόσο από άποψη χώρου όσο και φαγητού, τότε η τιμή ανεβαίνει σίγουρα στις 10.000 δρχ. με 12.000 δρχ. Τα κεντρικά ξενοδοχεία της Αθήνας χρεώνουν 12.000-15.000 δρχ. κατ’ άτομο, ενώ οι περισσότερο προσεγμένοι χώροι στα βόρεια και νότια προάστια (βίλες με κήπο και ξενοδοχεία) κοστίζουν από 15.000 δρχ. το άτομο και πάνω.
Το αμέσως επόμενο πολυέξοδο κομμάτι είναι η περιβολή της νύφης ειδικά δε εκείνης η οποία επιθυμεί να κρατήσει για πάντα στην ντουλάπα της το ονειρεμένο φουστάνι. Η αγορά ενός νυφικού ξεκινά από τις 300.000 δρχ. και φθάνει πέρα από το όριο κάθε φαντασίας. Η κάπως οικονομικότερη λύση είναι το ενοίκιο: υπάρχουν φορέματα που ενοικιάζονται αντί 150.000 δρχ. ή 200.000 δρχ., μόνο που δυστυχώς την επομένη πρέπει να τα επιστρέψετε. Απέναντι από τον μαγικό καθρέφτη βέβαια όλες σχεδόν οι υποψήφιες νύφες έχουν υπερβεί τον προϋπολογισμό τους. Γιατί όπως συμβαίνει με τα περισσότερα πράγματα σε αυτόν τον κόσμο, το ωραίο το πληρώνεις ακριβά. Σε αυτές τις περιπτώσεις η θυσία γίνεται συνήθως εις βάρος του γαμπριάτικου κοστουμιού. Δηλαδή «τη νύφη την πληρώνει ο γαμπρός» κυριολεκτικά όμως.
Το «άξιο» πορτοφόλι του κουμπάρου
Εκείνο που ενδέχεται να γλιτώσει ο γαμπρός, καθ’ ότι συνηθίζεται να το πληρώνει ο κουμπάρος, είναι τα της τελετής και ο ανθοστολισμός της εκκλησίας. Η εμπειρία καταλήγει ενίοτε τραυματική για τον άνθρωπο που περνάει τα στέφανα και τις βέρες: «Πάντρευα τον καλύτερό μου φίλο και δεν με πείραζε να δώσω και κάτι παραπάνω. Δέχτηκα να πληρώσω τον στολισμό του ναού και το ανθοπωλείο έκανε πράγματι καλή δουλειά: ο χώρος μεταμορφώθηκε με τα λευκά τριαντάφυλλα που είχε επιλέξει το ζευγάρι. Βέβαια ο λογαριασμός που ήρθε την επομένη προκαλούσε ίλιγγο: 300.000 δρχ.! Για λουλούδια που μαραίνονται μέσα σε λίγες ώρες…» ομολογεί με σκεπτικισμό ένας προσφάτως χρισμένος «άξιος». Οι τιμές είναι εξίσου «ιλιγγιώδεις» και για το νυφικό μπουκέτο: μία σχετικά «φτωχική» ανθοδέσμη κοστίζει 30.000 δρχ., μία πιο εξεζητημένη φθάνει και τις 80.000 δρχ. Το κόστος μειώνεται αισθητά αν παραλείψετε εντελώς τυχαία να αναφέρετε στον ανθοπώλη τον προορισμό του μυρωδάτου μπουκέτου.
Η κυρία Τσακανίκα, του καταστήματος «Primanovias», έχει αντίθετη άποψη ως προς το μέγεθος του κέρδους των «γαμήλιων» επιχειρήσεων και διαβεβαιώνει ότι τίποτε δεν χρεώνεται υπερβολικά παραπάνω από το πραγματικό κόστος του. Ειδικά από τις μπομπονιέρες, που κοστίζουν γύρω στις 400 δρχ. η μία, «δεν βγάζουμε σχεδόν τίποτε. Τσάμπα τον παντρεύουμε τον κόσμο!» εξηγεί χαρακτηριστικά.
Το ενθαρρυντικό της υπόθεσης είναι ότι στην ουσία ο γάμος εκτελείται σχεδόν δωρεάν. Η ίδια η τελετή δηλαδή, τόσο η θρησκευτική όσο και η πολιτική, δεν χρεώνεται παρά ελάχιστα. Η Αρχιεπισκοπή ορίζει σε 10.000 δρχ. το παράβολο που θα πρέπει να πληρώσει το ζευγάρι όταν ο γάμος δεν τελείται στην ενορία της νύφης. Από εκεί και πέρα, η απάντηση στην ερώτηση «τι σας οφείλουμε, πάτερ;» είναι παντού η ίδια: «ό,τι έχετε ευχαρίστηση». Η ευχαρίστηση του κουμπάρου δεν τολμά ωστόσο να πέσει κάτω από 30.000 δρχ., φοβούμενη τα επιτιμητικά βλέμματα παπάδων, καντηλαναφτών και νεωκόρων. Επίσημα δεν υφίσταται πλαφόν για καμία από τις υπηρεσίες που προσφέρει ο ναός, ανεπίσημα όμως οι μελλόνυμφοι προβαίνουν σε συνεννόηση με τον εκάστοτε υπεύθυνο ιερέα για την τιμή των έξτρα παρεχομένων κατά την τέλεση του μυστηρίου (βλ. στρώσιμο χαλιού, άναμμα πολυελαίου, χορωδία κ.ά.). Τα πάντα δε είναι πολύ πιο οργανωμένα από όσο δείχνουν, ειδικά στις «καλές» εκκλησίες των βορείων προαστίων και του Κολωνακίου. Το έζησε μεταξύ πολλών άλλων ένας νεόνυμφος στον ναό ακριβής και πευκόφυτης αθηναϊκής συνοικίας όταν ζήτησε χαλί για να πατήσει η αγαπημένη του, εκείνο όμως βρισκόταν εκτάκτως στο καθαριστήριο. «Δεν πειράζει» τους είπα «θα το φροντίσω εγώ. Δεν πρόλαβα να πάω στο σπίτι και χτύπησε το τηλέφωνο: “Γεια σας, είμαι από το κατάστημα χαλιών που συνεργάζεται με την εκκλησία. Με ειδοποίησαν για να κανονίσουμε το θέμα σας!”». Βέρες 160.000 δρχ. Νυφικό 400.000 δρχ. Κοστούμι γαμπρού 250.000 δρχ. Παπούτσια και αξεσουάρ 110.000 δρχ. Εσώρουχα νύφης 40.000 δρχ. Στέφανα 30.000 δρχ. Κομμωτήριο 60.000 δρχ. Μακιγιάζ 50.000 δρχ. Μπουκέτο νύφης 45.000 δρχ. Ανθοστολισμός αυτοκινήτου 70.000 δρχ. Ανθοστολισμός εκκλησίας 200.000 δρχ. Αμοιβή εκκλησίας 30.000 δρχ. (προαιρετικό) Μπομπονιέρες 50.000 δρχ. Προσκλητήρια 80.000 δρχ. Ρύζι 200 δρχ. Φωτογραφίες-βίντεο 300.000 δρχ. Τούρτα 120.000 δρχ. Δεξίωση 2.000.000 δρχ. Σύνολον: 4.095.200 δρχ.
