Πορεία με 300 χλμ. προς τον θάνατο

Στο Σίλβερστοουν ο Μίχαελ Σουμάχερ έσπασε μόνο το πόδι του και έγινε χαμός. Η ιστορία της Formula 1 όμως είναι γεμάτη από ατυχήματα πολύ σοβαρότερα. Ατυχήματα μιας άλλης εποχής, όχι και τόσο μακρινής

«Αν οδηγείς με ασφάλεια, οδηγείς αργά». Η φράση του Μάριο Αντρέντι, οδηγού της Φεράρι στα τέλη της δεκαετίας του ’50 και στις αρχές του ’60, θα μπορούσε να γράφεται σε πινακίδα στα αυτοκίνητα της Formula 1 αντί του «μπαμπά, μην τρέχεις». Η ταχύτητα ήταν πάντα ο αυτοσκοπός των οδηγών και των ομάδων και η ασφάλεια είχε δευτερεύουσα σημασία. Τα χρόνια όμως περνούν και ο άνθρωπος αλλάζει. Στα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του ’50 ο θάνατος και οι σοβαροί τραυματισμοί στα γκραν πρι ήταν συνηθισμένοι, όπως συνηθισμένος ήταν και ο Δυτικός πολίτης, ο οποίος μόλις έβγαινε από έναν φονικό Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, σε τέτοιου είδους απώλειες. Τα γκραν πρι άλλωστε ήταν το σπορ όπου ο άνθρωπος πάλευε με τον κίνδυνο. Σταδιακά ωστόσο η θεώρηση του κοινού ­ ακόμη και του έμπειρου και απαιτητικού για περιπέτεια κοινού της Formula 1 ­ άλλαξε. Από τη μία πλευρά οι οδηγοί που βλέποντας νεκρούς συναδέλφους τους ζητούσαν μεγαλύτερα μέτρα ασφαλείας και από την άλλη η σύγχρονη κοινωνική αντίληψη που ανάγει ένα τροχαίο δυστύχημα σε εθνική τραγωδία επέβαλαν μια ορθολογικοποίηση των συνθηκών των αγώνων και έφεραν τα γκραν πρι σε τέτοιο «ασφαλές» επίπεδο που θεωρείται ­ και δικαιολογημένα πια ­ σοβαρός τραυματισμός το σπάσιμο του ποδιού του Μίχαελ Σουμάχερ. Ο ίδιος ο Γερμανός, δύο φορές παγκόσμιος πρωταθλητής, δήλωσε μετά το πρόσφατο γκραν πρι του Σίλβερστοουν: «Ευτυχώς η τεχνολογία έχει φθάσει σε τέτοιο σημείο που με τέτοια σύγκρουση έσπασα μόνο το πόδι μου. Είμαι τυχερός που ζω». Η Φεράρι του Σουμάχερ καρφώθηκε στον τοίχο με 200 χλμ. / ώρα. «Στον καιρό μου ο Σουμάχερ δεν θα ήταν ζωντανός» δήλωσε ο Νίκι Λάουντα, κορυφαίος πιλότος των 70s. Ακόμη και λίγα χρόνια πριν ο Γερμανός θα είχε σκοτωθεί, όπως είχε συμβεί με τον Αϊρτον Σένα. Οχι όμως πια. Υπάρχουν ωστόσο και εκείνοι που φωνάζουν για την απουσία της αίσθησης της περιπέτειας, της μυρωδιάς του κινδύνου. Εκείνοι που λένε ότι ένα επικίνδυνο σπορ το έκαναν ακίνδυνο, παιδικό, για να απευθύνεται στο ευρύ κοινό. Εκείνοι που υποστηρίζουν ότι η μαγεία από το τσίρκο χάθηκε όταν μπήκε το προστατευτικό δίχτυ. Οτι το κοινό πάντα πάει να δει τον ακροβάτη να πέφτει. Εξαρτάται από ποια πλευρά το βλέπει κανείς: από την πλευρά του θεατή ή του ακροβάτη… 18 Ιανουαρίου 1953 Μπουένος Αϊρες, Αργεντινή Φεράρι εναντίον φιλάθλων

Για πρώτη φορά στην ιστορία των αγώνων τα γκραν πρι επισκέπτονται τη Λατινική Αμερική και ο λαοφιλής πρόεδρος της Αργεντινής Χουάν Περόν κάνει δώρο στους κατοίκους του Μπουένος Αϊρες να παρακολουθήσουν χωρίς εισιτήριο την πρώτη κούρσα της χρονιάς. Το γκραν πρι παίρνει πανηγυρικό χαρακτήρα με χιλιάδες κόσμου να συρρέουν στον αγώνα. Η γιορτινή ατμόσφαιρα παγώνει στον 32ο γύρο, όταν η κόκκινη Φεράρι του Νίνο Φαρίνα παρασύρει έναν φίλαθλο που είχε καθήσει πολύ κοντά στην πίστα και τον σκοτώνει. Το αυτοκίνητο ακολουθεί τρελή πορεία και καταλήγει επάνω στο πλήθος. Αλλα εννέα άτομα χάνουν τη ζωή τους και περίπου 40 τραυματίζονται σοβαρά. 10 Σεπτεμβρίου 1961 Μόντσα, Ιταλία Οι περισσότεροι νεκροί

Το 1961 ο Εντζο Φεράρι προσλαμβάνει έναν γερμανό αριστοκράτη και φημισμένο οδηγό ονόματι Φον Τριπς και του ζητάει ένα και μόνο πράγμα: τον παγκόσμιο τίτλο. Το γκραν πρι της Μόντσα είναι πάντα γιορτή, πολύ περισσότερο για τη Φεράρι που παίζει στην έδρα της, και ο Φον Τριπς λάμπει από τα φλας των δημοσιογράφων. Λίγες στιγμές αργότερα τα πάντα βουλιάζουν στο αίμα. Στην πρώτη στροφή του πρώτου γύρου η Φεράρι του Γερμανού διεμβολίζεται από το αυτοκίνητο του Τζιμ Κλαρκ, βγαίνει εκτός πορείας και καρφώνεται σε ένα μικρό ύψωμα. Ο Φον Τριπς σκοτώνεται ακαριαία, όπως και άλλοι 13 θεατές που κάθονταν στο ύψωμα. 1η Αυγούστου 1976 Νίρμπουργκρινγκ, Γερμανία Το συγκλονιστικότερο ατύχημα

Το συγκλονιστικότερο ατύχημα όλων των εποχών ­ αν και ευτυχώς αναίμακτο ­ το πρώτο μάλιστα που κάνει τον γύρο του κόσμου, καθώς κινηματογραφήθηκε από την ερασιτεχνική κάμερα ενός μικρού θεατή. Παρά τις αντιδράσεις και τις αμφισβητήσεις για την καταλληλότητα του αχανούς Νίρμπουργκρινγκ ο αγώνας διεξάγεται κανονικά. Ο Νίκι Λάουντα ξεκινάει από πολύ πίσω και αρχίζει να επιδεικνύει το κρυστάλλινο ταλέντο του, προσπερνώντας έναν έναν τους προπορευόμενους οδηγούς. Τρέχει με αφάνταστη ταχύτητα χωρίς να τον νοιάζει ότι τα λάστιχά του είναι ακόμη κρύα και στον δεύτερο μόλις γύρο η Φεράρι φεύγει από την πίστα και καρφώνεται στον τοίχο. Η σύγκρουση είναι τόσο σφοδρή που το αυτοκίνητο διαλύεται, πιάνει φωτιά και ξαναμπαίνει ακυβέρνητο στην πίστα. Ενα αυτοκίνητο που ακολουθεί δεν προλαβαίνει να αποφύγει την πύρινη μάζα και συγκρούεται. Δύο οδηγοί σταματούν και βγάζουν τον Λάουντα από τις φλόγες. Στο νοσοκομείο όπου διακομίζεται οι γιατροί είναι τόσο σίγουροι για το μοιραίο, καθώς θεωρούν ότι οι αναθυμιάσεις είναι δηλητηριώδεις, που καλούν έναν ιερωμένο για να κοινωνήσει τον Λάουντα. Δύο μήνες αργότερα ο Νίκι με γάζες και φρικτά καμένος επιστρέφει στα γκραν πρι. 5 Μαρτίου 1977 Κιαλάμι, Νότιος Αφρική Το μοιραίο λάθος του κριτή

Το νοτιοαφρικανικό γκραν πρι είναι ιλαροτραγωδία. Δύο άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους από ένα απίστευτο λάθος ενός κριτή και από έναν πυροσβεστήρα. Σε κάποια στιγμή της κούρσας ένας νεαρός κριτής του αγώνα αποφασίζει να διασχίσει τη μεγάλη ευθεία της πίστας προκειμένου να βοηθήσει κάποιον οδηγό που έχει πρόβλημα. Ο κριτής τρέχει κουβαλώντας έναν πυροσβεστήρα, αλλά το «τρέχω» σε αγώνες Formula 1 είναι σχετικό. Ακόμη χειρότερα, αποφασίζει να διασχίσει την πίστα σε ένα ανηφορικό σημείο που δεν επιτρέπει στους οδηγούς να βλέπουν τι γίνεται μετά την ανηφόρα. Από τα ανερχόμενα τότε ταλέντα των γκραν πρι ο Τομ Πράις έχει την ατυχία να ακολουθεί. Δεν προλαβαίνει να στρίψει και το αυτοκίνητό του χτυπάει με ταχύτητα μεγαλύτερη των 250 χλμ. / ώρα τον κριτή, που πεθαίνει ακαριαία. Το ίδιο άμεσος είναι και ο θάνατος του Πράις, ο οποίος δέχεται στο κεφάλι τον πυροσβεστήρα που κρατούσε ο κριτής! 10 Σεπτεμβρίου 1978 Μόντσα, Ιταλία Η πύρινη κόλαση

Ολοκληρώνεται ένα φονικό τρίγωνο αγώνων που είχε αρχίσει με τη φωτιά του Λάουντα και είχε συνεχιστεί με τον πυροσβεστήρα του Πράις. Λίγο μετά την εκκίνηση του γκραν πρι και σε ένα σημείο όπου η πίστα της Ιμολα στενεύει πριν από την πρώτη στροφή, ο κόσμος βλέπει μέσα σε δέκατα του δευτερολέπτου να δημιουργείται μια πύρινη κόλαση. Μία ημέρα αργότερα θα ανακοινωθεί ότι το γελαστό παιδί της Λότους, ο Ρόνι Πίτερσον, είναι νεκρός. Επισήμως δεν δόθηκε ποτέ εξήγηση για το τι έγινε και στο μόνο που μπορούμε να στηριχθούμε είναι οι μαρτυρίες. Σύμφωνα με κάποιους, ο νεαρός, σχετικά άπειρος και πολύ πιο επιπόλαιος τότε Πατρέζε προσπάθησε, ενώ δεν υπήρχε χώρος, να περάσει ανάμεσα σε δύο αυτοκίνητα, υποχρεώνοντας τους άλλους οδηγούς να ανοίξουν. Τα μονοθέσια συγκρούστηκαν με πολλά χιλιόμετρα, με συνέπεια να δημιουργηθεί καραμπόλα πολλών αυτοκινήτων και να προκληθεί πυρκαϊά. Από τις λαμαρίνες ανασύρθηκε βαριά τραυματισμένος ο Σουηδός Πίτερσον, ο οποίος διακομίστηκε στο νοσοκομείο. Ενας νέος κύκλος παραφιλολογίας ξεκίνησε με την ανακοίνωση του θανάτου του ύστερα από ένα 24ωρο, καθώς οι γιατροί είπαν ότι ο Ρόνι υπέκυψε στα σοβαρά εγκαύματά του, αλλά πολλοί έκαναν λόγο για λανθασμένη φαρμακευτική αγωγή… 9 Ιουλίου 1989 Λε Καστλέ, Γαλλία Η ιπτάμενη Μαρς Τζαντ

Ενα από τα πιο εντυπωσιακά, αλλά ευτυχώς αναίμακτα ατυχήματα των τελευταίων ετών συμβαίνει στην εκκίνηση του γαλλικού γκραν πρι. Ο Βραζιλιάνος Μαουρίτσιο Γκουζελμίν βρίσκεται στη δέκατη θέση και προσπαθεί να περάσει αυτούς που προπορεύονται. Μπροστά του είναι ο Τζόναθαν Πάλμερ, ο οποίος του κλείνει τον δρόμο. Ο Γκουζελμίν δεν τα καταφέρνει και η σύγκρουση έχει συνέπεια μια εξαπλή καραμπόλα. Η Μαρς Τζαντ του Βραζιλιάνου εκσφενδονίζεται στον αέρα. Επειτα από πολλές πιρουέτες το αυτοκίνητο πέφτει ανάποδα και ο Γκουζελμίν βλέπει την πίστα κατάματα. Λίγα λεπτά αργότερα ο Γκουζελμίν πηγαίνει στα πιτς, παίρνει το δεύτερο αυτοκίνητο της ομάδας και στην κούρσα που ξαναρχίζει από την αρχή κάνει τον ταχύτερο γύρο. Το θέαμα που προσέφερε η καραμπόλα λέγεται ότι βοήθησε τα πλείστα στη δημοσιότητα των αγώνων της Formula 1. 28 Σεπτεμβρίου 1990 Χερέθ, Ισπανία Συντρίμμια στα δοκιμαστικά

Το ατύχημα συνέβη στα ανεπίσημα δοκιμαστικά που γίνονται δύο ημέρες πριν από το γκραν πρι και συγκλόνισε όλους τους οδηγούς, πολύ δε περισσότερο τον θρυλικό Αϊρτον Σένα. Σε ένα πολύ γρήγορο κομμάτι της πίστας Χερέθ, η Λότους Λαμποργκίνι του Ιρλανδού Μάρτιν Ντόνελι ξέφυγε για ανεξήγητο ακόμη και σήμερα λόγο από την πορεία της και χτύπησε με τέτοια σφοδρότητα στον τοίχο που το μονοθέσιο διαλύθηκε και ο οδηγός πετάχτηκε πίσω στο οδόστρωμα. Ο Ντόνελι έμεινε για πολλή ώρα αναίσθητος στην πίστα ανάμεσα στα συντρίμμια της Λότους Λαμποργκίνι ώσπου να καταφθάσουν τα σωστικά συνεργεία. Ο Ιρλανδός διακομίστηκε αμέσως στο νοσοκομείο και πέρασε κρίσιμες ώρες στην εντατική μονάδα, αφού είχε πολλαπλά κατάγματα στα πόδια και σοβαρές κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις. Τελικά επέζησε, πολύ πιθανόν χάρη στο κουράγιο που του έδωσε η παρουσία των άλλων πιλότων της Formula 1 στο νοσοκομείο. 1η Μαΐου 1994 Μόντσα, Ιταλία Ο καλύτερος οδηγός δεν ζει

Το δυστύχημα που κανείς δεν ήθελε να το πιστέψει. Στη στροφή Ταμπουρέλο της πίστας της Ιμολα η Γουίλιαμς του Αϊρτον Σένα καρφώθηκε με τέτοια ταχύτητα στον τοίχο που τίποτα δεν μπορούσε να σώσει τον καλύτερο οδηγό της Formula 1 όλων των εποχών. Ο Βραζιλιάνος διακομίστηκε στο νοσοκομείο της Μπολόνια, απ’ όπου και ανακοινώθηκε ο θάνατός του. Στην πατρίδα του ο πρόεδρος κ. Ιταμάρ Φράνκο βγήκε στην τηλεόραση και ανακοίνωσε τριήμερο εθνικό πένθος, που όμοιό του δεν υπήρξε ποτέ και ούτε μάλλον θα υπάρξει. Εκατοντάδες χιλιάδες κόσμου οδήγησαν τον άνθρωπο-θρύλο της Βραζιλίας στην τελευταία κατοικία του ενώ ο θάνατός του πήρε μυθικές διαστάσεις, καθώς η αρραβωνιαστικιά του Σένα Αντριάν Γκαλιστό αποκάλυψε ότι ο Βραζιλιάνος τής είχε πει ότι δεν ήθελε να οδηγήσει επηρεασμένος από ένα άλλο τραγικό γεγονός: ένα 24ωρο πριν από την κούρσα ο ίδιος ο Σένα ήταν μάρτυρας ενός άλλου θανάτου, καθώς στα επίσημα δοκιμαστικά είχε χάσει τη ζωή του ο Αυστριακός Ρόλαντ Ρατζενμπέργκερ. Μετά τον θάνατο του Σένα οι επικεφαλής της Formula 1 επέβαλαν την τοποθέτηση σειράς προστατευτικών λάστιχων στους τοίχους ­ σαν αυτά που έσωσαν πριν από δύο Κυρικές τον Μίχαελ Σουμάχερ­ ενώ αποφάσισαν να κάνουν τα αυτοκίνητα βαρύτερα ώστε να μην επιτυγχάνονται μεγάλες ταχύτητες. Ακόμη και σήμερα δεν έχουν αποδοθεί ευθύνες για το δυστύχημα. Το σίγουρο είναι ότι ο Σένα, που οδηγούσε πάντα στο όριο, νικήθηκε από την ταχύτητα και από το τιμόνι που έσπασε. Μόλις πρόσφατα ανακοινώθηκε ότι θα ανοίξει πάλι ο φάκελος της δίκης της κατασκευάστριας εταιρείας Γουίλιαμς, η οποία είχε κατηγορηθεί ότι ευθυνόταν για το τιμόνι αλλά πρωτοδίκως είχε αθωωθεί. Από εκείνη την Πρωτομαγιά του 1994 ο κόσμος της Formula 1 δεν θα ήταν ποτέ ο ίδιος…