Στεγαστικό πρόβλημα, ανεργία, σεξουαλική παρενόχληση: Το νιόπαντρο ζευγάρι που θέλει να αποκτήσει τη δική του στέγη αλλά δεν έχει τα χρήματα και σκέφτεται να δανειστεί. Η γυναίκα που θέλει να δουλέψει αλλά ο άνδρας της δεν της το επιτρέπει (ναι, ισχύει ακόμη και σήμερα) από φόβο μη «ξεμυαλιστεί». Η πρόσληψη κατά προτίμηση ανύπανδρων γυναικών από τις επιχειρήσεις. Οι σπουδές που δεν διασφαλίζουν πάντα ένα αντίστοιχο επαγγελματικό μέλλον.


Θέματα απολύτως σύγχρονα. Και όμως πριν από 36 χρόνια με αυτά τα συστατικά ο Ασημάκης Γιαλαμάς και ο Κώστας Πρετεντέρης έγραψαν την κωμωδία «Μιας πεντάρας νιάτα», που γνώρισε εξαρχής μεγάλη επιτυχία στο θέατρο, ενώ σύντομα πέρασε και στη μεγάλη οθόνη. Ηρωες ο Γιώργος και η Ρένα, η Μαρίκα, ο Αντρέας, ο Δημήτρης. Ανθρωποι καθημερινοί, συνηθισμένοι, της διπλανής πόρτας. Ανθρωποι του ’60, αλλά και του 2000.


Η παράσταση


Εφέτος το Δημοτικό Περιφερειακό Θέατρο Κοζάνης επανέρχεται και προτείνει τη δική του ανάγνωση στην κωμωδία που έγραψε το κλασικό συγγραφικό δίδυμο τηρώντας απόλυτα την εποχή, στην ατμόσφαιρα και στη μουσική, στα σκηνικά και στα κοστούμια. Και μάλιστα επιτυγχάνοντας κάτι σπάνιο: να την παρουσιάσει (ολοκληρώνοντας έτσι και την περιοδεία του) στο Ηρώδειο, έναν χώρο που δεν συνηθίζει να φιλοξενεί σύγχρονο ελληνικό ρεπερτόριο.


Η σκηνοθέτις Νανά Νικολάου, καλλιτεχνική διευθύντρια του ΔΗΠΕΘΕ Κοζάνης, θέλησε με την επιλογή της αυτή να συνεχίσει να παρουσιάζει «λαϊκά» έργα που έχουν περάσει στα όρια του κλασικού. Είχαν προηγηθεί το κωμειδύλλιο «Η τύχη της Μαρούλας» του Δημητρίου Κορομηλά σε κοινή παράσταση με τον «Μπαρμπα-Λινάρδο» του Δημητρίου Κόκκου, «Οι καβγάδες στην Κιότζα» του Κάρλο Γκολντόνι και «Το τραγούδι του έρωτα» του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα. «Γιατί λοιπόν να ανεβάσω εφέτος ένα μπουλβάρ ή ένα έργο βοντβίλ και όχι μια έξοχη ελληνική κωμωδία;» αναρωτιέται. «Θεωρώ το “Μιας πεντάρας νιάτα” πολύ φρέσκο έργο, μια κωμωδία καταστάσεων και σχέσεων που εντάσσεται στο κοινωνικό και ανθρώπινο γίγνεσθαι. Δεν ήθελα μια φάρσα ούτε να βγάλω γέλιο για το γέλιο».


Στις πρόβες η σκηνοθέτις παρατήρησε πως όταν οι ηθοποιοί άλλαζαν έστω και μία λέξη από το κείμενο, αυτό έχανε τη γεύση και την ουσία του. «Μάστορες του είδους ο Γιαλαμάς και ο Πρετεντέρης έγραφαν με έναν τέτοιο τρόπο ώστε σήμερα δεν μπορείς να πετάξεις τίποτε από τα έργα τους. Είναι τόσο σημερινός ο τρόπος τους. Και παράλληλα οι κωμωδίες τους μοιάζουν με κέντημα».


Σε αυτό συμφωνεί και η Ελένη Γερασιμίδου, που υποδύεται τη Μαρίκα, την καπάτσα γυναίκα, τη διπλωμάτισσα που ξέρει πώς να «τουμπάρει» τους άνδρες: «Είναι τόσο καλά δουλεμένο ώστε δεν χρειάζεται να σκεφθείς τον τρόπο που θα πεις την ατάκα για να βγάλει γέλιο. Παράλληλα, με τα επίκαιρα θέματά της η κωμωδία αυτή φτιάχνει μια ολόκληρη ιστορία, είναι ζωή, αληθινή ζωή. Διαθέτει συναίσθημα, όνειρο…».


Η Νανά Νικολάου μιλάει για τη γλύκα και τις ρομαντικές πινελιές, αλλά και για τη μουσική και τα τραγούδια του Γιώργου Ζαμπέτα, που είχαν γραφτεί για τη μεταφορά του έργου στον κινηματογράφο το ’67. Στην τωρινή παράσταση πρόσθεσε και άλλα δικά του, που ταίριαζαν με το πνεύμα του έργου και εντάσσονταν στις σκηνές, ώστε να αναδυθεί καλύτερα η ατμόσφαιρα της δεκαετίας του ’60. Εκτός από το ομότιτλο «Μιας πεντάρας νιάτα», ακούγονται τα «Ρωμιός αγάπησε Ρωμιά», «Ποιος είν’ αυτός», «Χίλια περιστέρια», «Ο αράπης» και «Το φιλοσόφησα πολύ».


Το Σάββατο, όταν θα παιχθεί στο Ηρώδειο, το ΔΗΠΕΘΕ Κοζάνης θα κάνει ένα αφιέρωμα στους δημιουργούς τιμώντας ταυτοχρόνως τη μνήμη του Κώστα Πρετεντέρη. Ο Ασημάκης Γιαλαμάς έχει προσκληθεί να παρακολουθήσει την παράσταση. «Πριν πεθάνει ο Ζαμπέτας σκεφτόταν να δώσει μια συναυλία στο Ηρώδειο, αλλά δεν πρόλαβε. Με αφορμή την παράσταση θα ακουστεί η μουσική του και αυτό είναι κάτι που μας δίνει μεγάλη χαρά» καταλήγει η καλλιτεχνική διευθύντρια του θεάτρου.


Η πορεία του έργου


Το «Μιας πεντάρας νιάτα» πρωτανέβηκε το καλοκαίρι του 1965 στο θέατρο Μινώα από την «Ελληνική Λαϊκή Σκηνή» της Χριστίνας Σύλβα σε σκηνοθεσία Δημήτρη Νικολαΐδη. Λόγω της μεγάλης επιτυχίας του συνεχίστηκε και τον επόμενο χειμώνα. Ακολούθησε την αμέσως επόμενη χρονιά το ανέβασμα στο θέατρο Αμιράλ σε σκηνοθεσία Αντώνη Αντωνίου. Συγχρόνως παρουσιάστηκε και στην Κύπρο, με πρωταγωνιστές τους Ζωή Λάσκαρη, Ανδρέα Ντούζο, Δέσπω Διαμαντίδου, Κίμωνα Ρηγόπουλο, Βασίλη Ανδρεόπουλο και Δημήτρη Μπισλάνη.


Το 1967 το θεατρικό έργο διασκευάστηκε για τη μεγάλη οθόνη. Στην ταινία, σε σενάριο των δύο συγγραφέων και σκηνοθεσία του Ντίμη Δαδήρα, η διανομή βασίστηκε σε εκείνη του πρώτου θεατρικού ανεβάσματος. Τη Χριστίνα Σύλβα αντικατέστησε η Ελλη Φωτίου.


Θεατρικά τη σκυτάλη πήραν το 1970 οι Αλέκος Αλεξανδράκης, Τζένη Ρουσσέα, Νικηφόρος Νανέρης, Ιλυα Λιβυκού, Λαυρέντης Διανέλλος, Τάκης Μηλιάδης και Ανδρέας Φιλιππίδης, που το σκηνοθέτησε κιόλας στο θέατρο Μινώα. Τη δεκαετία του ’80 ο Δημήτρης Νικολαΐδης το ανέβασε εκ νέου, αυτή τη φορά στο Μετροπόλιταν. Η Ράια Μουζενίδου το σκηνοθέτησε για τη Νέα Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου το 1984-85. Ακολούθησαν η παράσταση του ΔΗΠΕΘΕ Κομοτηνής σε σκηνοθεσία Βασίλη Κυρίτση και του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος σε σκηνοθεσία Αλέξη Μίγκα.


Η κωμωδία «Μιας πεντάρας νιάτα» των Ασημάκη Γιαλαμά – Κώστα Πρετεντέρη παρουσιάζεται από το ΔΗΠΕΘΕ Κοζάνης. Το Σάββατο 8 Σεπτεμβρίου το «Μιας πεντάρας νιάτα» θα παρουσιασθεί στο Ηρώδειο, στις 9 μ.μ.