Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή

Ακόμα και στις πιο δύσκολες περιόδους της σύγχρονης ιστορίας, οι δίαυλοι ανάμεσα στα κόμματα δεν έκλειναν. Πάντοτε υπήρχαν οι άνθρωποι των ειδικών αποστολών που διεκπεραίωναν τις μυστικές επαφές ώστε να εκτονώνονται κρίσιμες στιγμές ή ακόμα και για να προετοιμάζεται ο επόμενος πρωθυπουργός σε θέματα εθνικής σημασίας. Αυτό συνέβη και στα μνημονιακά χρόνια πριν από τις εκλογές του 2015.

Πρόσωπα με ανοιχτό μυαλό

Τα τελευταία χρόνια αυτή η άτυπη συμφωνία τηρείται μόνο κατά περίπτωση, και αντί για μυστικές τοποθεσίες απόρρητων ραντεβού, πολλά γίνονται μέσα στη Βουλή. Πέρα από τις μάχες χαρακωμάτων, τις ανελέητες συγκρούσεις και τις ακραίες επιθέσεις που συνθέτουν συχνά την εικόνα ενός Κοινοβουλίου- «αρένα», υπάρχουν πρόσωπα που τα υπερβαίνουν όλα και συμβάλλουν στη συνεχή επικοινωνία μεταξύ των κομμάτων.

Είναι ίσως η πιο σύνθετη δουλειά, ειδικά σε συνθήκες γενικευμένης πόλωσης και τοξικότητας, και προϋποθέτει ιδιαίτερες πολιτικές δεξιότητες, στρατηγική σκέψη και ανοιχτό μυαλό. Ιδιότητες που διαθέτει ο Πρόεδρος της Βουλής Νικήτας Κακλαμάνης, ο οποίος ανέκαθεν διατηρούσε ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας με πολλούς πολιτικούς χώρους, πόσω μάλλον τώρα που ο θεσμικός του ρόλος διευκολύνει και απαιτεί την αναζήτηση και τη διαμόρφωση πεδίων ευρύτερων συναινέσεων. Ο κ. Κακλαμάνης μπορεί να σηκώσει το τηλέφωνο και να μιλήσει με όλους τους πολιτικούς αρχηγούς, όχι μόνο για τα προβλεπόμενα στο πλαίσιο της κοινοβουλευτικής διαδικασίας.

Με την ίδια ευκολία συνομιλεί με τους κοινοβουλευτικούς εκπροσώπους και τους βουλευτές όλων των αποχρώσεων επικοινωνώντας, όποτε απαιτείται, τις κεντρικές πολιτικές κατευθύνσεις. Η φήμη της ένθερμης οπαδού των συναινέσεων και των συγκλίσεων ακολουθεί και την έμπειρη πρώην υπουργό Εξωτερικών Ντόρα Μπακογιάννη, και μάλιστα με χώρους που παραδοσιακά βρίσκονταν στην αντίπερα όχθη της δεξιάς παράταξης – την Κεντροαριστερά και την Αριστερά. Από την εποχή του «ιστορικού συμβιβασμού» του 1989, για τον οποίο η οικογένειά της πλήρωσε βαρύ φόρο αίματος με τη δολοφονία του Παύλου Μπακογιάννη από τη 17Ν, η ίδια μπορεί να διατηρεί διαύλους επικοινωνίας με άλλους χώρους και πολιτικά πρόσωπα πολύ πέραν της ΝΔ.

Αυτό, άλλωστε, απαιτεί και η θεσμική της θέση ως προέδρου της Επιτροπής Εθνικής Αμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής, ενώ οι προσβάσεις της φτάνουν και εκτός συνόρων, καθώς έχει τη δυνατότητα να συνομιλεί με διεθνείς πολιτικές προσωπικότητες και διαφορετικές πολιτικές οικογένειες της Ευρώπης ως αντιπρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης.

Ο Δημήτρης Μάντζος, κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΠαΣοΚ, ανήκει στη νέα γενιά πολιτικών που κερδίζουν έδαφος στο δύσκολο πεδίο των διαύλων επικοινωνίας. Το μετριοπαθές και συγκροτημένο προφίλ του τον έχει καταστήσει αξιόπιστο συνομιλητή με άλλους πολιτικούς χώρους. Αν και το κόμμα της παραδοσιακής κομμουνιστικής Αριστεράς δεν συγκαταλέγεται στη χωρία των αστικών κομμάτων, εν τούτοις μπορεί να συνομιλεί όταν η πολιτική συγκυρία το απαιτεί και με τα αντίπαλα κόμματα, είτε στο πλαίσιο των στενών κοινοβουλευτικών αναγκών είτε ευρύτερα, χωρίς ωστόσο αυτό να σημαίνει ότι «βάζει νερό στο κρασί του». Ανθρωπος-«κλειδί» στην επαφή με άλλα κόμματα θεωρείται ο έμπειρος κοινοβουλευτικός παράγοντας του ΚΚΕ Θανάσης Παφίλης.

Αμοιβαία καχυποψία μετά τις υποκλοπές

Στο επίπεδο των κομμάτων κυβέρνηση και αξιωματική αντιπολίτευση μοιράζονται τον ίδιο χαλασμένο ασύρματο.

Οι σχέσεις των αρχηγών των δύο κομμάτων μετά το σκάνδαλο των παράνομων παρακολουθήσεων δεν αποψύχθηκαν ποτέ και διέπονται από αμοιβαία καχυποψία, μολονότι κατά καιρούς καταβλήθηκαν προσπάθειες να υπάρχει τουλάχιστον μία ανοιχτή γραμμή συνεννόησης για τα τρέχοντα ζητήματα.

Κυριάκος Μητσοτάκης και Νίκος Ανδρουλάκης έχουν συναντηθεί διά ζώσης μόλις δύο φορές, τον Δεκέμβριο του 2024 και τον Μάρτιο του 2026, στη Βουλή, και είχαν καθαρά θεσμικό αντικείμενο. Η πρώτη για τα εθνικά θέματα και την οικονομία και η δεύτερη για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.

«Η ανάγκη να υπάρχει ανοιχτή γραμμή μεταξύ της κυβέρνησης και της αξιωματικής αντιπολίτευσης ως καθαρά θεσμικών πόλων της λειτουργίας της Βουλής είναι αυτονόητη» δηλώνει κυβερνητικός παράγοντας, ο οποίος λέει ότι δεν υπάρχει ανταπόκριση από την πλευρά του ΠαΣοΚ.

Το κακό κλίμα επιβεβαιώνεται και από τη Χαριλάου Τρικούπη. Αν χρειαστεί κάτι, λένε, θα ακολουθηθεί η θεσμική οδός και θα μιλήσουν τα γραφεία των δύο προέδρων. Ετσι κανονίστηκαν οι δύο συναντήσεις Μητσοτάκη – Ανδρουλάκη. «Υπάρχει έλλειψη εμπιστοσύνης», απαντούν και από το ΠαΣοΚ και αναφέρουν περιστατικά όπως αυτό του Ιουλίου του 2025, όταν ο Δημήτρης Μάντζος ρωτούσε τον Νότη Μηταράκη τι θα κάνουν με την παραπομπή για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ των πρώην υπουργών Μάκη Βορίδη και Λευτέρη Αυγενάκη και ο «γαλάζιος» κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος δεν απαντούσε «και το βράδυ οι βουλευτές της ΝΔ ψήφισαν αντιθεσμικά με επιστολική ψήφο».

Τι συμβαίνει στην αντιπολίτευση

Οι σχέσεις του ΠαΣοΚ με τα κόμματα της αντιπολίτευσης διαφέρουν. Υπάρχει επικοινωνία, όταν χρειάζεται, του Ν. Ανδρουλάκη με τον Σωκράτη Φάμελλο, και οι γραμματείς των Κοινοβουλευτικών Ομάδων τους, Δημήτρης Μπιάνγκης και Διονύσης Καλαματιανός, συνομιλούν τακτικά. Το ίδιο με τον Νίκο Καραθανασόπουλο του ΚΚΕ και με τη Θεοδώρα Τζάκρη που περιλαμβάνεται στους ανεξάρτητους βουλευτές.

Στο παιχνίδι πλέον μπαίνει και ο Αλέξης Τσίπρας ως αρχηγός νέου κόμματος. Τα τρία χρόνια που βρίσκεται εκτός προεδρίας ΣΥΡΙΖΑ και ειδικά μετά την παραίτησή του από τη Βουλή δεν χρειάστηκε να συνομιλεί με πολιτικά πρόσωπα. Από εδώ και πέρα όλα αλλάζουν πάλι. Ο ίδιος δεν λειτουργεί πλέον με τον παλιό πολυπληθή μηχανισμό της Κουμουνδούρου. Ο κύκλος του έχει μικρύνει και οι άνθρωποι που έχουν πραγματική πρόσβαση σε αυτόν είναι ελάχιστοι.

Ο Γιώργος Βασιλειάδης, ο οργανωτικός στρατηγός του νέου κόμματος, έχει κομβικό ρόλο και θεωρείται σχεδόν αντ΄ αυτού. Σε περιόδους έντασης, το όνομά του ακουγόταν συχνά ως πρόσωπο που μπορούσε να μεταφέρει «καθαρό σήμα».

Ο πρώην υπουργός Μιχάλης Καλογήρου έχει διαφορετική αποστολή. Πιο θεσμικός, χαμηλών τόνων και με ισχυρές σχέσεις εμπιστοσύνης, θεωρείται από πολλούς ο άνθρωπος των λεπτών επαφών. Ακόμη και στις πιο πολωμένες περιόδους του παρελθόντος, υπήρχαν ανοιχτές γραμμές επικοινωνίας ανάμεσα σε κορυφαία πρόσωπα της ΝΔ και ανθρώπους του στενού περιβάλλοντος Τσίπρα, και ο κ. Καλογήρου διαδραμάτισε κεντρικό ρόλο σε αυτές. Στον στενό κύκλο Τσίπρα προστίθεται η δικηγόρος Γιάννα Πεππέ, που αποτελεί τον σύνδεσμο του πρώην πρωθυπουργού με πρόσωπα από την Αριστερά και με οργανώσεις της περιφέρειας, αλλά έχοντας εμπειρία από την παρουσία της στο Μαξίμου την περίοδο 2015-2019 παίζει και τον αντίστροφο ρόλο. Μεταφέρει δηλαδή μηνύματα και προς τον κ. Τσίπρα.