Νέες Εποχές

Οι κρίσεις του κορωνοϊού και του Μεταναστευτικού-Προσφυγικού ανέδειξαν τις δυνατότητες που έχει το πολιτικο-διοικητικό σύστημά μας να ενεργοποιεί ορισμένα χαρίσματα της φυλής μας, δεξιότητες και κοινωνικές αξίες που είναι κρυμμένες σε ομαλές περιόδους: την έγκαιρη πρόβλεψη, την ταχύτητα στη λήψη των αποφάσεων, την αποτελεσματικότητα, την πολιτική ομοψυχία και την κοινωνική αλληλεγγύη. Από ό,τι φαίνεται, η […]

Καθώς πλησιάζουν οι αμερικανικές προεδρικές εκλογές, ξεκαθάρισε το τοπίο στους Δημοκρατικούς μετά την ανακοίνωση του Mπέρνι Σάντερς ότι αποσύρεται από την κούρσα του χρίσματος. Ο βέβαιος πλέον υποψήφιος των Δημοκρατικών, πρώην αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν έχει τη στήριξη των φιλελεύθερων Αμερικανών -αναμενόμενο – αλλά από τη στιγμή που ο Ομπάμα στήριξε τον αντιπρόεδρό του φανερά […]

Τα κοσμογονικά αλγεινά γεγονότα που βιώνει η ανθρωπότητα εξαιτίας του βιολογικού πολέμου ταλανίζουν τον νου να βρει την αιτία και να ανακαλύψει τη θεραπεία μιας απροσδόκητης και ανεξήγητης λαίλαπας, του Covid-19. Η σοφία των διανοητών προγόνων μας, όσο και αν το πνεύμα των νεοτέρων καλπάζει και προσπαθεί με όλα τα θαυμαστά μέσα της τεχνολογίας να […]

H ζωή δεν έχει πατήσει pause. Aυτές οι μέρες μας δεν είναι χαμένες. Οπως δεν υπάρχει και χαμένη γενιά, η γενιά της κρίσης. Είναι το μόνο που είναι στο χέρι μας, όταν οι συγκυρίες δεν είναι. Η ζωή συνεχίζεται πάντα, με άλλους όρους, σε συνθήκες που δεν θα τις επέλεγες ποτέ, αλλά ποτέ δεν τις […]

Ο Απρίλης είναι ο μήνας ο σκληρός, γεννώντας Μες απ’ την πεθαμένη γη τις πασχαλιές, σμίγοντας Θύμηση κι επιθυμία, ταράζοντας Με τη βροχή της άνοιξης ρίζες οκνές. T.S. Eliot «Ερημη Χώρα» Πρόσφατα στους «Financial Times» δημοσιεύθηκε ένα άρθρο του διάσημου ισραηλινού ιστορικού και στοχαστή Γιουβάλ Νώε Χαράρι για την πανδημία του κορωνοϊού. Ο Χαράρι τόνισε […]

Γνωστή η κρατούσα αντίληψη. Οι αντικειμενικές συνθήκες διατηρούν το πρωτείο, μας λένε στερεοτυπικά. Τα πρόσωπα είναι έρμαια της ροής, εκφραστές απλοί της δυναμικής της, όργανα της νομοτέλειας. Η ιστορία δίνει παραδείγματα για κάθε πλάνη. Τα προκατασκευασμένα σχήματα βρίσκουν αφορμές δικαίωσής τους. Αυτές τις μέρες τού «μένουμε σπίτι» , ένα πρόσωπο «κερδίζει» τις συνθήκες. Πρόκειται για […]

Ηπανδημία φαίνεται πως ξαναφέρνει στην επιφάνεια παλιούς «προφήτες»: Αυτούς της επιστροφής στο έθνος-κράτος και του κρατισμού. Πληθαίνουν φωνές όπως των καθηγητών Χένρι Φάρελ και Αβραάμ Νιούμαν, που έγραφαν στο «Foreign Affairs» ότι «καθώς κρίσιμες αλυσίδες προσφοράς καταρρέουν και τα κράτη συσσωρεύουν ιατρικές προμήθειες και τρέχουν να περιορίσουν τα ταξίδια, η κρίση πιέζει προς μια μείζονα […]

Αέναα ηλιοβασιλέματα Ανάμεσα σε μένα και στη Ζάκυνθο απλώνεται γαλήνιο το Ιόνιο· ο ήλιος ετοιμάζεται να χαθεί πίσω από το βόρειο άκρο του σολωμικού νησιού· μέρα τη μέρα, το σημείο της δύσης θα μετακινείται σιγά-σιγά όλο και βορειότερα, θα διασχίσει το στενό Ζακύνθου – Κεφαλλονιάς, θα καβαλήσει το νησί του Λασκαράτου και τέλη Ιουνίου, στο […]

Σε προηγούμενες παγκόσμιες κρίσεις, στα 70 χρόνια της ιστορίας της Ενωσης, πάντα το ερώτημα ήταν «και μετά τι;». Πώς θα είναι η ζωή μετά, και κατά συνέπεια αν θα αντέξει και πώς θα αντιδράσει στο οικονομικό και πολιτικό σοκ το εύθραυστο, καινοφανές και ευαίσθητο πολιτικό, οικονομικό και πρωτίστως πολιτιστικό δημιούργημα του τελευταίου Παγκοσμίου Πολέμου. Από […]

1Εύλογο είναι το δίλημμα περί της βέλτιστης στρατηγικής ενώπιον του ιού. Ας επιτραπεί μία (έστω ερασιτεχνική) υπενθύμιση των προς τούτο δύο διαθέσιμων στρατηγικών: Α) Στόχος είναι η μέγιστη δυνατή περιστολή της διασποράς (δηλαδή η μέγιστη δυνατή επιβράδυνση της αύξησης του πλήθους των προσβαλλομένων), λαμβάνοντας πολύ δραστικά μέτρα απομόνωσης των πολιτών· με τα ακόλουθα προσδοκώμενα αποτελέσματα. […]

Καθώς περνούν οι μέρες μέσα σε αυτή την παγκόσμια αναστάτωση της επιδημίας, παρατηρούμε να ξεφυτρώνουν ιδέες, πάθη και πολιτικά σχέδια που αρπάζονται από την κρίση ως λαχνό. Οχι όμως με το νόημα που δίνουμε συνήθως στο τετριμμένο σχήμα της κρίσης (ως) ευκαιρίας αλλά επιδιώκοντας την αποδόμηση του φιλελεύθερου δημοκρατικού κεκτημένου. Η περίπτωση της Ουγγαρίας του […]

Ολοι, γράφει η Σούζαν Σόνταγκ στο «Η αρρώστια ως μεταφορά», έχουμε δύο υπηκοότητες, μια για το βασίλειο των υγιών και μια για εκείνο των αρρώστων, και παρ’ όλο που προτιμάμε να χρησιμοποιούμε μόνο το καλό μας διαβατήριο, αργά ή γρήγορα, τουλάχιστον για ένα διάστημα, είμαστε όλοι υποχρεωμένοι να γίνουμε πολίτες και της άλλης πλευράς. Οποιος […]

Οι χώρες της Δυτικής Ευρώπης εισήλθαν στην εποχή της νεωτερικότητας, δηλ. στη σύγχρονη εποχή από τα τέλη του 18ου αιώνα περίπου και σταδιακά ακολούθησαν οι άλλες χώρες του κόσμου. Βασικά χαρακτηριστικά της σύγχρονης εποχής είναι η κυριαρχία του ορθολογισμού και της επιστήμης στη θέση της μεταφυσικής πίστης, η ανάπτυξη καπιταλιστικών δομών, η ανάδυση του έθνους-κράτους […]

Ζούμε διεθνώς μια πρωτόγνωρη και πολυπαραγοντική κρίση, για κάποιες χώρες και δραματική, οι συνέπειες της οποίας στο πεδίο της υγείας, της επιστήμης και δη της ιατρικής, της κοινωνίας, της οικονομίας, των μεταφορών, της ενέργειας και του εφοδιασμού, της ελεύθερης μετακίνησης, της δημοκρατίας, των ατομικών ελευθεριών και της γεωπολιτικής για την ώρα δεν μπορούν να μετρηθούν, […]

Σε όλη μου τη ζωή, χωρίς να το ξέρω, ετοιμαζόμουν για αυτό το σημαντικό και έκτακτο γεγονός. Βέβαια όταν μάζευα μυριάδες βιβλία, δίσκους, ταινίες, δεν το έκανα για να αντιμετωπίσω μία… πανδημία. Ούτε μου πέρασε από τον νου, κι ας είχα δει τόσες ταινίες επιστημονικής φαντασίας. Το έκανα για μία άλλη ανημπόρια, που ήξερα πως […]

Με τις πόλεις άδειες, τους δρόμους ελεύθερους και την κίνηση αδύνατη, είναι ήδη έτοιμο το μεγάλο σκηνικό. Σαν από χέρι αόρατου σκηνοθέτη. Αν μπορούσε να μας δει από μακριά ο Αρθούρος Σοπενχάουερ, θα χαμογελούσε για το αιώνιο και πένθιμο – θα μας έλεγε – θέατρο. Και θα τον συμπλήρωνε ο Λάμπρος Πορφύρας, ο «ποιητής του φθαρτού», […]

Στο δραματικό διάγγελμά της η κυρία Μέρκελ ανέφερε ότι η υγειονομική κρίση που διανύει η ανθρωπότητα μπορεί να συγκριθεί με τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Λίγες ημέρες μετά βρέθηκε στην απομόνωση γιατί ο γιατρός της αποδείχτηκε «θετικός». Στο τελευταίο του άρθρο, ο βραβευμένος με Πούλιτζερ αρθρογράφος των «NY Times» Τόμας Φρίντμαν τόνισε ότι η έκταση της […]

(«Σκαλάθυρμα» (το): πρόχειρο λογοτεχνικό ή επιστημονικό έργο, π.χ. στιχουργικό σκαλάθυρμα. Ετυμολογία: αρχική σημασία «μικρολεπτομέρεια» < σκαλαθύρω «σκάβω» < σκάλλω «σκαλίζω» + αθύρω «παίζω» (βλ. λ. άθυρμα = παιχνίδι).   ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ: Το 83% των Ελλήνων φοβάται τον ιό. Εγώ πιο πολύ κι από τον ιό φοβάμαι αυτούς που (λένε ότι) δεν τον φοβούνται. Και επιδεικνύουν τον […]

Καθώς βιώνουμε, εξαιτίας της πανδημίας, μια νέα πραγματικότητα απομόνωσης των ανθρώπων και αποχής από συλλογικές ανθρώπινες δραστηριότητες, όπως η παραγωγή, η κατανάλωση, η διασκέδαση, ο τουρισμός, η εκπαίδευση κ.λπ., σε τοπικό, εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο, μπορούμε να αναλογιστούμε ότι υπάρχουν δύο βασικά χαρακτηριστικά στον σύγχρονο πολιτισμό μας. Το ένα αντιστρατεύεται την απομόνωση των ανθρώπων, ενώ […]