Νέες Εποχές

Οτούρκος πρόεδρος ωραιοποιεί την κατάσταση αναφορικά με τη διαχείριση του θέματος του COVID-19 εκ μέρους της κυβέρνησής του. Εμφανίζει την Τουρκία να «είναι στην καλύτερη θέση σε όλη την Ευρώπη από την άποψη της θνητότητας» και εστιάζει στο γεγονός ότι, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, εδώ και μία εβδομάδα ο αριθμός των αποθεραπευθέντων ασθενών υπερβαίνει […]

Οι μέρες προσφέρονται για ανακεφαλαίωση. Και υποχρεωτικά την καλούν. Η προγραμματισμένη έξοδος από την απομόνωση και η λεπτομερής οργάνωση της συνάντησης με τη νέα πραγματικότητα συνοδεύονται από μια ανακεφαλαίωση. Ρητά ή άρρητα. Τα πράγματα έχουν πάρει νέα τροπή και νέο δρόμο. Η αιφνίδια διαταραχή του καθημερινού βίου είναι κάτι περισσότερο από την ανατροπή μιας μηχανικής […]

Το περιοδικό «Prospect» αποκαλύπτει ότι η βρετανική κυβέρνηση γνώριζε πολύ καλά ότι μια θανάσιμη πανδημία έρχεται αλλά δεν έκανε απολύτως τίποτα για να την αποτρέψει ή να προετοιμάσει κατάλληλα τη χώρα. Και δεν το γνώριζε μόνο από δεκάδες επιστημονικές εκθέσεις, μελέτες και βιβλία. Το γνώριζε από την επίσημη Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας (National Security Strategy), η […]

Η εισβολή του ιού Covid-19 αναπόφευκτα προκαλεί πολλά ερωτήματα. Γνωρίζει η επιστήμη αρκετά ώστε να ετοιμάσει εμβόλιο εγκαίρως; Θα υπάρξει και δεύτερο και τρίτο κύμα, ή θα εξαφανιστεί; Ποια είναι η αιτία της εμφάνισής του; Πώς μπορούμε να διακρίνουμε τα ψευδή από τα αληθινά γεγονότα και τον ρατσισμό; Αυτά και πολλά άλλα ερωτήματα ζητούν επειγόντως […]

Σπάνια εκφράζομαι με δημόσιο λόγο στον Tύπο και συνήθως μόνο με την ευκαιρία κάποιας συνέντευξης για κάτι που θεωρώ σημαντικό για την κοινωνία μας. Ομως, αυτή η πρωτόγνωρη για την ανθρωπότητα περίοδος της πανδημίας με ώθησε σε κάποιες σκέψεις. Το έναυσμα μου το έδωσαν δύο κείμενα που δημοσιεύτηκαν στο «Βήμα» και αφορούσαν την υποστήριξη δύο […]

Ολες αυτές τις μέρες της πανδημίας και της καραντίνας σκέπτομαι τους πιστούς των διαφόρων θρησκειών. Οι άνθρωποι αυτοί πιστεύουν ότι ζουν μέσα σε ένα οργανωμένο σύμπαν το οποίο δημιούργησε και κυβερνά ένα υπέρτατο όν. Που έχει πολλά διαφορετικά ονόματα, αλλά ορισμένες σαφείς ιδιότητες: είναι παντοδύναμο, είναι πάνσοφο και, στις περισσότερες περιπτώσεις, πανάγαθο. Τώρα, πώς συμβιβάζεται […]

Οι α-νόητες προφητείες για το τι θα γίνει μετά την πανδημία πέφτουν όπως τα φύλλα σε φυλλοβόλα δάση. Μπορούμε βεβαίως να διαπιστώσουμε αλλαγές συμπεριφορών, όπως αυτές ασθενών και γιατρών να αλληλοχειροκροτούνται, ή να διακρίνουμε μια αύξηση της εμπιστοσύνης στον επιστημονικό λόγο. Ισως να μπορούμε να προσθέσουμε και κάποιες οικονομικές εκτιμήσεις. Αλλά έως εκεί. Κανείς σοβαρός […]

Θεολόγος δεν είμαι, ούτε και μου αρέσει να εκφέρω απόψεις θεολογικού τύπου. Ομως ζητήματα των Γραφών και της Εκκλησίας γενικότερα με ενδιαφέρουν. Και μάλιστα πολύ. Ετσι κι αλλιώς η θρησκευτική, η χριστιανική μας κουλτούρα (αν μπορεί κάποιος να το θέσει έτσι) μας έχει όλους διαποτίσει, στον έναν ή στον άλλον βαθμό. Κατά συνέπεια, ακόμη και […]

Δεν πάνε πολλές δεκαετίες από την εποχή που η ανθρωπότητα δεν είχε ακόμη αναγνωρίσει την ανάγκη για ένα οικολογικά ασφαλές περιβάλλον. Δεν είχε αντιληφθεί το πόσο επικίνδυνο μπορεί να γίνει το περιβάλλον μας, οι μεταβολές του οποίου συνδέονται και με τις πανδημίες. Ηταν στη δεκαετία του ’60 όταν η Ραχήλ Κάρσον με τις εκστρατείες της […]

Ολες οι κρίσεις στην Ιστορία, όπως αυτή η μεγάλη υγειονομική των ημερών μας, προκαλούν ρωγμές στο οικοδόμημα. Μικρές ή μεγάλες, όπως οι ελαφρές ή ισχυρές σεισμικές δονήσεις. Τώρα που η πραγματικότητα μοιάζει να αφομοιώνεται και ο εντυπωσιασμός και ο φόβος των πρώτων ημερών να υποχωρεί, γίνονται στον απόηχο της δόνησης ευδιάκριτες οι ρωγμές και αισθητό […]

Να ‘μαστε πάλι εδώ… «Τι έχεις Γιάννη, τι είχα πάντα» είναι η κατάσταση – δηλαδή, όχι πάντα, μην υπερβάλλουμε, εδώ και έναν μήνα: την Πέμπτη, 23 Απριλίου, ξεκίνησε ο δεύτερος μήνας «περιοριστικών μέτρων» και ήταν σωστό επί τη επετείω να ανακοινώσει ο Στέλιος Πέτσας ότι δεν θα λήξουν αυτή τη Δευτέρα 27 Απριλίου αλλά παρατείνονται ως […]

Οταν η κατάρρευση του Τείχους του Βερολίνου συμπαρέσυρε τα κομμουνιστικά καθεστώτα, στη διεθνή ημερήσια διάταξη βρέθηκε η συζήτηση για το «μετά» στο πολιτικό γίγνεσθαι. Το ερώτημα που απασχολούσε ήταν αν ένα «μετα-πολιτικό» και «μετα-ιδεολογικό» Zeitgeist θα αντικαθιστούσε έναν κόσμο έντονων διαιρέσεων βάζοντας ένα τέλος στις παραδοσιακές συγκρούσεις της κλασικής νεωτερικότητας. Αναμφίβολα, ο κόσμος που αναδύθηκε […]

Οι τελευταίες αποφάσεις στη Σύνοδο Κορυφής απέφυγαν μέχρι στιγμής τη ρητή θέσπιση ευρω-ομολόγων, όμως αναμένεται να οριστικοποιηθεί στις 6 Μαΐου η ίδρυση του Ταμείου Ανόρθωσης για να χρηματοδοτήσει τις ευρωπαϊκές οικονομίες σε ύψος, έκταση και χρονικό βάθος εφάμιλλα του ιστορικού Σχεδίου Μάρσαλ.Οι εξελίξεις αυτές δρομολογήθηκαν μόνο αφού φάνηκε ότι το πλήγμα της πανδημίας σε όλες […]

Σε αντίθεση με κάποιες απαισιόδοξες αρχικές εκτιμήσεις, μέχρι στιγμής η Ελλάδα κατάφερε να αντιμετωπίσει επιτυχώς την κρίση της πανδημίας. Και αυτό, κυρίως χάρη στον αποτελεσματικό κρατικό συντονισμό, την από μέρους μας υπέρβαση της ατομικότητας και την επίδειξη αλληλεγγύης και υπευθυνότητας. Αποδείξαμε, έτσι, ότι ορισμένες φορές, με την κατάλληλη καθοδήγηση, μπορούμε να μεταμορφωθούμε από «ανάδελφο» σε […]

Το ξέσπασμα της πανδημίας φάνηκε να βρίσκει τις περισσότερες και τους περισσότερους από εμάς απροετοίμαστους να ανταποκριθούμε αλλά και να αναλογιστούμε τις συνέπειες ενός τέτοιου συμβάντος τόσο στον προσωπικό όσο και στον δημόσιο βίο μας. Η ανετοιμότητα των κοινωνιών αλλά και όλων μας είναι ένα πραγματικό αίνιγμα και αξίζει μια ιδιαίτερη ανάλυση. Και αυτό γιατί […]

Αυτός ο Απρίλιος είναι σιωπηλός. Ο πλανήτης σιώπησε σε τέτοιον βαθμό, που θα μπορούσε κανείς να ακούσει τις περιστροφές του γύρω από τον ήλιο. Νιώθουμε το φευγαλέο της ύπαρξης, το αναπόφευκτο της μοναξιάς μέσα σε ένα αχανές σύμπαν. Είμαστε μόνοι μας, σε μια σφαίρα που κινείται με τεράστια ταχύτητα γύρω από πυρακτωμένο άξονα. Μια σκνίπα […]

Καλούμενοι πλέον να ζήσουν και να προκόψουν ο καθένας μόνος του και σε υπαρξιακή [και ωφελειακή] απομόνωση από όλους τους άλλους, οι άνθρωποι δεν είναι πια τίποτα άλλο παρά αναγκαστικά συμμέτοχοι ενός δεδομένου κι αμετάλλακτου συστήματος… Κωνσταντίνος Τσουκαλάς, «Ο αόρατος Λεβιάθαν» Εν μέσω πανδημίας δεν νομίζω ότι μας ενδιαφέρει τόσο η ηθική ασφάλεια των «εν […]

«Το χαμένο νησί» τιτλοφορείται ένα από τα – πιο αποτυχημένα – μυθιστορήματα του Μ. Καραγάτση. Αναφέρεται σε ένα αιγαιοπελαγίτικο νησάκι, που ξαφνικά εξαφανίστηκε από προσώπου γης (ή πιο σωστά από αυτή τη γωνιά της γης). Στην πολιτική ζωή τα κόμματα – αν όχι τα προσωποπαγή και τα προϊόντα συγκυρίας,  τουλάχιστον τα ιστορικά κόμματα, αυτά που έβγαλαν κοινωνικές ρίζες […]

Το βράδυ της Ανάστασης διαβάζεται ο συνταρακτικός Λόγος. Στο τέλος της Θείας Λειτουργίας, η ανάγνωση του Κατηχητικού Λόγου του Χρυσοστόμου ακούγεται ως πρόσκληση ανακεφαλαίωσης. «Ει τις ευσεβής και φιλόθεος, απολαυέτω της λαμπράς πανηγύρεως…». Πέρα από το κριτήριο με το οποίο έρχεται κανείς σε επικοινωνία με το κείμενο, δύσκολα, νομίζω, μπορεί να αρνηθεί ότι πρόκειται για […]

Στο λεξιλόγιο ορισμένων φιλοσόφων και κριτικών του πολιτισμού συνηθίζεται εδώ και κάποιον καιρό ο όρος τεχνοεπιστήμη. Το νόημα που έχει δοθεί στη λέξη δεν είναι πάντοτε σαφές. Στην περίπτωση, για παράδειγμα, κάποιων από τους επιγόνους του Μάρτιν Χάιντεγκερ, η τεχνοεπιστήμη θα συσχετιστεί κυρίως με μια απεριόριστη βούληση για ισχύ σε μια εποχή πλανητικού μηδενισμού. Ας […]