Νέες Εποχές

(«Σκαλάθυρμα» (το): πρόχειρο λογοτεχνικό ή επιστημονικό έργο, π.χ. στιχουργικό σκαλάθυρμα. Ετυμολογία: αρχική σημασία «μικρολεπτομέρεια» < σκαλαθύρω «σκάβω» < σκάλλω «σκαλίζω» + αθύρω «παίζω» (βλ. λ. άθυρμα = παιχνίδι).   ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΗ: Το 83% των Ελλήνων φοβάται τον ιό. Εγώ πιο πολύ κι από τον ιό φοβάμαι αυτούς που (λένε ότι) δεν τον φοβούνται. Και επιδεικνύουν τον […]

Καθώς βιώνουμε, εξαιτίας της πανδημίας, μια νέα πραγματικότητα απομόνωσης των ανθρώπων και αποχής από συλλογικές ανθρώπινες δραστηριότητες, όπως η παραγωγή, η κατανάλωση, η διασκέδαση, ο τουρισμός, η εκπαίδευση κ.λπ., σε τοπικό, εθνικό και παγκόσμιο επίπεδο, μπορούμε να αναλογιστούμε ότι υπάρχουν δύο βασικά χαρακτηριστικά στον σύγχρονο πολιτισμό μας. Το ένα αντιστρατεύεται την απομόνωση των ανθρώπων, ενώ […]

Κάποια στιγμή θα τελειώσει ο εφιάλτης αυτός. Αν και δεν πρόκειται να επιστρέψουμε στην «προτέρα κατάσταση». Ο κόσμος θα είναι – πρέπει να είναι – διαφορετικός. Πόσο διαφορετικός θα το δούμε (όσοι επιβιώσουμε). Η πανδημία θα πρέπει να αποτελέσει τομή. Τα μαθήματα πολιτικής που θα πρέπει να αντλήσουμε είναι ήδη ορατά. Συνοψίζω δέκα. Η πανδημία λοιπόν φωτίζει, […]

Οι καιροί είναι ανάποδοι. Οταν μιλάμε για ζωή και θάνατο το «ανάποδοι» ηχεί μικρό. Ηθελημένα. Η δραματοποίηση είναι εύκολη, ιδίως αν οι στιγμές είναι πράγματι δραματικές. Ομως τότε είναι που χρειάζεται να σφίγγει κανείς τα δόντια. Πρόθεσή μου δεν είναι να αναφερθώ στα τεράστια προβλήματα που προκαλεί η πανδημία που ζούμε. Θεωρώ ότι περνάμε σε […]

Η παγκόσμια οικονομία εισέρχεται, αναμφίβολα, σε μια πολύ βαθιά κρίση, σε μια ζώνη καταιγίδων. Η εξελισσόμενη κρίση χαρακτηρίζεται από στοιχεία που δεν έχουμε ξαναδεί προηγουμένως και, ενδεχομένως, η ανθρωπότητα δεν θα ξαναδεί ποτέ στο μέλλον. Διότι, σε αντίθεση με ό,τι συνέβη στο παρελθόν, αυτή είναι μια κρίση με δύο κινητήριες αιτίες, αντί για μία. Η […]

Είναι γεγονός ότι βιώνουμε πρωτόγνωρες  καταστάσεις. Τα σχολεία είναι κλειστά, χωρίς να βρισκόμαστε σε περίοδο διακοπών, τα καταστήματα είναι και αυτά κλειστά, σαν να έχουμε παρατεταμένες αργίες, πολύς κόσμος να μην πηγαίνει πλέον στην εργασία του, ο καθένας από εμάς να περιορίζει την επικοινωνία του με λιγοστά πρόσωπα του οικογενειακού και φιλικού του περιβάλλοντος και […]

Εγκλεισμός και επικοινωνία Τρία δισεκατομμύρια άνθρωποι, ο μισός σχεδόν πληθυσμός του πλανήτη Γη, είναι σαν εμένα αυτή τη στιγμή που γράφω, ημερολόγιό μου: σε κατάσταση εγκλεισμού, απαγόρευσης εξόδου. Κάτι τέτοιο δεν έχει ξανασυμβεί στην ιστορία της ανθρωπότητας, ούτε καν στην ιστορία του ηλιακού συστήματος, είναι βέβαιο. Πότε άλλοτε τόσοι πολλοί άνθρωποι δεν βρέθηκαν την ίδια […]

Τον απελθόντα προσφάτως Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας κ. Προκόπη Παυλόπουλο ουδέποτε ψήφισα ενόσω ήταν μέλος της Νέας Δημοκρατίας. Αλλωστε τα χρόνια εκείνα, εμείς οι αυτοπροσδιοριζόμενοι ευρωπαϊστές, σοσιαλιστές κ.λπ. είχαμε εναποθέσει τις ελπίδες μας στον λεγόμενο Συνασπισμό της Αριστεράς και της Προόδου. Τα οψώνια αυτής της πολιτικής αμαρτίας, δηλαδή της λανθασμένης, παραστρατημένης πολιτικής συμπεριφοράς μας, τα […]

Τρέχεις με το αυτοκίνητο στην Εθνική. Είναι σχεδόν άδειος ο δρόμος και έχεις ξεπεράσει αρκετά το όριο ταχύτητας. Νιώθεις όμως ασφαλής, όλα βαίνουν καλώς. Ξαφνικά μπροστά σου βλέπεις ασθενοφόρα. Πλησιάζεις και ο δρόμος έχει γεμίσει κομμάτια αυτοκινήτων, γυαλιά, προφυλακτήρες και μία ζακέτα. Κόβεις να δεις τι έγινε. Δύο αυτοκίνητα σχεδόν διαλυμένα, κάποιοι στην άκρη του […]

Οθόνες και παράθυρα Από πού να αρχίσω και πού να τελειώσω, ημερολόγιό μου… Το βασικό είναι πως «είμεθα καλά, το αυτόν ποθούμεν και δι’ υμάς» που έλεγαν οι Αρχαίοι. Να αρχίσω από το πού βρίσκομαι – βρισκόμαστε, για την ακρίβεια, ο εγκλεισμός και η καραντίνα θέλουν παρέα για να τα αντιμετωπίσεις και να μην τρελαθείς· ευτυχώς, […]

Αυτές οι κοινωνίες που συνηθίσαμε από παλιά να ονομάζουμε «αστικές» δεν είχαν και δεν μπορούν να έχουν ενιαία πολιτική και νομική μορφή. Είχαν επίσης διαφορετικά ηθικά και πολιτισμικά υποστρώματα. Πριν ακόμα γίνει λόγος για τον καπιταλισμό οι αστικές κοινωνίες χαρακτηρίστηκαν «εμπορικές κοινωνίες» (commercial societies). Οι επικριτές τους πρόβαλλαν τη διαίσθηση (που έγινε βεβαιότητα κατά τις […]

Οι ώρες και οι μέρες  τούτες πρέπει να είναι  αφιερωμένες στο λόγο και τη γνώμη των ιατρών και των ειδικών επιστημόνων που μπορούν να μας πληροφορήσουν και να μας καθοδηγήσουν με έγκυρο τρόπο για να αντιμετωπίσουμε την πανδημία του κορωνοιού.  Δεν χρειάζεται  να φλυαρούμε  συνεχώς όσοι-ες δεν  έχουμε εξειδικευμένες, επιστημονικές  γνώσεις. Αν γράφονται όμως αυτές […]

Η παγκόσμια κρίση ελέω κορωνοϊού φέρνει στο προσκήνιο μια μεγάλη συζήτηση για τις ηγεσίες, για τον ρόλο των ηγετών σε έκτακτες συνθήκες και τον βαθμό αντίδρασής τους. Για μία ακόμα φορά – τώρα πιο έντονα από ποτέ – διαγνώστηκαν «ισχυρές ηγεσίες» κατώτερες των περιστάσεων, μη διαθέτοντας την αναγκαία ενσυναίσθηση. Και παρά την κρισιμότητα των στιγμών […]

Στο βιβλίο του «Η εξάπλωση του Χριστιανισμού», που κυκλοφόρησε σε ελληνική μετάφραση το 2005 από τις εκδόσεις του ιδρύματος «Αρτος Ζωής», ο Rodney Stark εξηγεί ότι ένας κρίσιμος παράγοντας για την εξάπλωση του Χριστιανισμού ήταν το υψηλό ποσοστό επιβίωσης των μελών των χριστιανικών κοινοτήτων κατά τη διάρκεια των μεγάλων και θανατηφόρων επιδημιών της εποχής. Αυτό […]

Δεν υπάρχει τίποτα πιο ενθαρρυντικό από τα γεγονότα. Απρόβλεπτα, ανυπότακτα, απαιτητικά. Ερχονται ορμητικά, σαν χειμερινό ποτάμι, να ανατρέψουν καταστάσεις και να διαγράψουν βεβαιότητες. Οι άνθρωποι το έχουν ζήσει πολλές φορές στη μεγάλη διαδρομή και πολλές φορές θα το ξαναζήσουν. Είναι κατανοητό να προτιμούν την απόκρουσή του, να αρνούνται το ενδεχόμενο, να επιλέγουν τον εφησυχασμό. Είναι […]

Τι θα γίνει με την Εκκλησία μας; Δύο χιλιάδες χρόνια πέρασαν από την παρουσία του ιδρυτή της (και δεν εννοώ τόσο τον Ιησού Χριστό όσο τον Απόστολο Παύλο) και παραμένει ακλόνητη, δογματική, παραδοσιακή και πεισματικά αντίθετη σε κάθε μεταρρύθμιση ή ανανέωση. Αλλες χριστιανικές Εκκλησίες είχαν τους ανανεωτές τους, υιοθέτησαν καινοτομίες, τροποποίησαν τα δόγματά τους, αφουγκράστηκαν […]

Πολλοί μέμφονται την ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία γιατί δεν πήρε θέση που να αποτρέπει τους πιστούς από τη Θεία Κοινωνία. Προ τριετίας η ίδια Εκκλησία  αντιτάχθηκε με σφοδρότητα στη νομική κατοχύρωση του δικαιώματος των διεμφυλικών ατόμων να ορίζουν – χωρίς χειρουργική επέμβαση – το φύλο τους. Με τον ίδιο, ίσως και μεγαλύτερο, ζήλο η Καθολική Εκκλησία […]

Είναι πλέον τετριμμένη η διαπίστωση ότι ζούμε μια πρωτόγνωρη κατάσταση λόγω της κρίσης του κορωνοϊού. Ασφαλώς, αυτό που πρωτεύει είναι να προστατευθούν οι ανθρώπινες ζωές και οι απώλειες να είναι οι μικρότερες δυνατές. Η επιβάρυνση των συστημάτων υγείας είναι τεράστια και οι δυνατότητες/αδυναμίες ποικίλλουν ανάλογα με τη χώρα και την ήπειρο. Το Κράτος Πρόνοιας θα […]

Το κείμενο αυτό γράφεται την Τετάρτη, 18 Μαρτίου. Το επισημαίνω, γιατί πλέον κάθε μέρα είναι και μια άλλη σελίδα στην Ιστορία, όχι μόνο της χώρας, αλλά του πλανήτη. Πρόσφατα, χάσαμε τον μεγάλο ηθοποιό Μαξ φον Σίντοφ. Ο πιο διάσημος ρόλος του ήταν εκείνος του ιππότη Αντόνιους Μπλοκ, στο αριστούργημα του Ινγκμαρ Μπέργκμαν «Η έβδομη σφραγίδα». […]