Νέες Εποχές

Διάβασα πριν από δύο εβδομάδες ένα άρθρο του ιστορικού Γιώργου Θ. Μαυρογορδάτου, στο οποίο πρότεινε να διδάσκεται στα σχολεία μας η καθαρεύουσα. Με την πρόταση αυτή συμφώνησε, σε δικό του άρθρο, και ο συγγραφέας Τάκης Θεοδωρόπουλος. Θεωρώ την πρόταση αυτή ολέθρια και επικίνδυνη. Αν εφαρμοζόταν θα ήταν σαν να ανασταινόταν ξαφνικά η διγλωσσία. Θα προκαλούσε […]

O άνθρωπος είναι φτιαγμένος για να προσαρμόζεται στις συνθήκες. Ευτυχώς. Αν δεν είχαμε αυτή την προγραμματική οδηγία στον μηχανισμό μας είναι πιθανό να είχαμε ήδη αποχαιρετίσει τον πλανήτη. Το ένστικτο της επιβίωσης είναι ενεργό και ισχυρό. Οπως και η επινοητικότητα. Οι δεξιότητες αλλάζουν και πολλές φορές κληθήκαμε να φτιάξουμε οι ίδιοι με τα χεράκια μας […]

Η Ελλάδα στη Μεσόγειο έχει θεμιτό συμφέρον, αυτό της κατοχύρωσης κυριαρχικών δικαιωμάτων σε θαλάσσιες ζώνες και με αφορμή το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Η σημασία της οριοθέτησης ως προς την άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων είναι το μείζον. Ερμηνεύοντας τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας γίνεται αντιληπτό ότι με βάση την προβολή των ακτών, τα παράκτια κράτη διεκδικούν […]

Για κάθε προσεκτικό παρατηρητή είναι εμφανές ότι η Τουρκία επιχειρεί αυτή την περίοδο μια κάποια αναπροσαρμογή / διόρθωση του εξωτερικού της προσανατολισμού, με αβέβαιη έκβαση βεβαίως. Παράλληλα με την απομάκρυνση του αρχιτέκτονα της «Γαλάζιας Πατρίδας», υποναυάρχου Τζιχάτ Γιαϊτζί, επιχειρεί να αποκαταστήσει τις σχέσεις της με τις ΗΠΑ, τη Δύση γενικότερα, το Ισραήλ, την Αίγυπτο κ.ά. […]

Οταν η κυβέρνηση μιας χώρας έχει καταφέρει να μετατρέψει το ενδεχόμενο σύγκρουσης με μια άλλη σε εκπλήρωση εθνικού χρέους, τότε η εσωτερική νομιμοποίηση που της παρέχεται από την κοινωνία της είναι και κρίσιμη και αυτοπαγιδευτική. Αυτοπαγιδευτική γιατί η τελευταία, η κυβέρνηση, δεν μπορεί να προδώσει την αίσθηση δίκαιου μιας κοινής γνώμης, της δικής της, στην […]

Η απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ως συνέχεια της γαλλογερμανικής πρωτοβουλίας για το σχέδιο ανάκαμψης της Ευρωπαϊκής Ενωσης, είναι ιστορικής σημασίας, όχι μόνο για την εσωτερική ισχύ της, αλλά και για τη γεωπολιτική παρουσία της σε αυτή τη νέα περίοδο. Η υποχώρηση της Αμερικής και το μη αποδεκτό υπόδειγμα του κινεζικού καθεστώτος ωθούν την Ευρώπη προς […]

Η συμφωνία για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών με την Ιταλία είναι μια μεγάλη επιτυχία της ελληνικής κυβέρνησης και του κ. Δένδια προσωπικά. Πετύχαμε εκεί που εδώ και χρόνια αποτυγχάναμε. Το κλειδί απ’ ό,τι φαίνεται ήταν η ρεαλιστική αντιμετώπιση του ζητήματος των δικαιωμάτων αλιείας των ιταλικών σκαφών. Και οι δύο χώρες βγαίνουν μακροπρόθεσμα κερδισμένες από τον […]

Αν υπάρχει ένα βασικό πρόβλημα στην ελληνική εξωτερική πολιτική, είναι η αδυναμία ή αδιαφορία κατανόησης των διεθνών συσχετισμών. Η εμμονή στην ελληνοκεντρική θεώρηση των πραγμάτων εμποδίζει τη συνολική αξιολόγησή τους και δημιουργεί ψευδαισθήσεις. Oι ελληνοτουρκικές σχέσεις δεν αποτελούν για άλλες χώρες προτεραιότητα. Το Ισραήλ, για παράδειγμα, στο οποίο μετέβη ο έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης μέσα […]

Η Ελλάδα συνεχίζει να υπολείπεται των δυνατοτήτων της αλλά και των προσδοκιών των βαλκάνιων γειτόνων της. Οι ελληνικές κυβερνήσεις, συστηματικά τα τελευταία 30 χρόνια, υπερεκτιμούν τον ρόλο της Ελλάδας, μεταφράζοντας αυτόματα τη συμμετοχή σε διεθνείς οργανισμούς, την παράδοση δημοκρατικών θεσμών και την οικονομική ισχύ σε πραγματική επιρροή. Πρόκειται βέβαια για κεφαλαιώδες σφάλμα γιατί τα συγκεκριμένα […]

Από τη συνολική απουσία πληροφοριών σχετικά με την εσωτερική κατάσταση στην Τουρκία σε κοινωνικοπολιτικό αλλά και οικονομικό επίπεδο των προηγούμενων δεκαετιών στη δημόσια σφαίρα έχουμε περάσει πλέον στην ακατάσχετη παροχή πληροφοριών δίχως όμως σύνδεση αυτών με το διεθνοπολιτικό γίγνεσθαι. Το διεθνές σύστημα βρίσκεται σε φάση νέων μεταβλητών αλλά όχι σε φάση αλλαγής των υφιστάμενων πολικοτήτων […]

Η Τουρκία είναι μια χώρα η οποία μετασχηματίζεται όταν έχουμε αλλαγή του διεθνούς περιβάλλοντος. Λόγου χάρη, η τουρκική δημοκρατία ιδρύθηκε ως κράτος το 1923 ως αποτέλεσμα των ζυμώσεων του διεθνούς περιβάλλοντος για τη δημιουργία των εθνών-κρατών, με αποτέλεσμα να ενεργοποιηθούν οι εσωτερικές εκείνες δυναμικές που ήταν σύμφωνες με τη λογική του έθνους-κράτους. Στο πλαίσιο αυτό […]

Μία από τις αρνητικές παρακαταθήκες της οικονομικής κρίσης που διανύσαμε την τελευταία δεκαετία είναι σίγουρα η αυτόματη καχυποψία με την οποία αντιμετωπίζουμε πλέον λέξεις όπως «θεσμοί», «μέτρα», «ανάκαμψη» και «μεταρρυθμίσεις», πολλώ δε μάλλον όταν τυχαίνει να συνδυάζονται στην ίδια πρόταση. Κι αυτό γιατί οι λέξεις αυτές υπήρξαν άρρηκτα – και αναπόφευκτα – συνδεδεμένες στο μυαλό μας με […]

Στις αρχές της πανδημίας παγώσαμε από τις αντιδράσεις στην Ευρώπη. Κάθε χώρα ακολουθούσε το δικό της πρωτόκολλο και στο ζήτημα των οικονομικών επιπτώσεων απερρίφθη η αμοιβαιότητα ανάληψης του κόστους. Προϊούσης της κρίσης, όμως, οι ευρωπαϊκές ηγεσίες, και η ισχυρότερη γερμανική, αντιλήφθηκαν ότι η αλληλεγγύη δεν είναι ηθικό αίτημα των αδυνάμων, των διανοουμένων ή της Αριστεράς, […]

Στον «κοινό δεσμό» θεμελιώνεται, εν είδει «προσφοράς», η πολιτική ως ένταξη στον βίο των άλλων, άρα στον κοινό, η πολιτεία ως αρχιτεκτονική κοινών μελημάτων – συμβίωσης, φιλαλληλίας, κοινωφέλειας – και η ένωση ως συνεγγραφή επιμέρους βουλήσεων σε πλέγμα κοινών, προεχόντως αμοιβαίως επωφελών, επιδιώξεων. Μια τέτοια συνθήκη ενεργού ένταξης συμβιούντων μελών σε πολιτεία, διατρέχει την ιστορία (και θεωρία) […]

Η προταθείσα γενναία χρηματοδότηση (και) της Ελλάδας από μια Ευρωπαϊκή Ενωση που, επιτέλους, ύστερα από καιρό αρχίζει να κάνει σημαντικά βήματα προς το να γίνει Ενωση Πολιτειών αποτελεί πραγματική ευκαιρία για ένα νέο ξεκίνημα. Προφανώς έχουν παίξει ρόλο η πανδημία και η ύφεση για αυτό το «ξύπνημα». Και βέβαια παίζει ρόλο η απομάκρυνση της Αμερικής. […]

Αυτό θα πει Αγιον Πνεύμα! Επειδή γιόρταζε τη Δευτέρα, δεν κυκλοφόρησαν εφημερίδες ούτε το Σάββατο (απογευματινές) ούτε την Κυριακή (πρωινές) ούτε τη Δευτέρα (απογευματινές) ούτε την Τρίτη (πρωινές). Πολύ πνεύμα χάθηκε αυτές τις μέρες… Αναρωτιέμαι γιατί ερίζουν τόσα κράτη (κι εμείς) για τους υδρογονάνθρακες (κατά Καμμένον: υδατάνθρακες) της Μεσογείου. Τουρκία, Ελλάδα, Κύπρος, Αλβανία, Ιταλία, Λιβύη […]

Στενοχώριες Πού είχαμε μείνει; Α, ναι: ότι τα κηπευτικά «περισσότερο και από λιπάσματα, ποτίσματα, φουσκιά και σκαλίσματα, παρέα και χάδια θέλουν για να ευδοκιμήσουν». Ε, λάθος είχα: οι ντομάτες μου δεν ευδοκιμούν με τίποτα, ημερολόγιό μου. Τις προσέχω, τις νταντεύω, τις περιποιούμαι, τους τραγουδάω καραοκέ άριες από Βέρντι και Βάγκνερ – τίποτα. Τα καλά μου αγγουράκια […]

Παρά τα αναπόφευκτα επιμέρους προβλήματα, διαχρονικά, η σταδιακή οικονομική και πολιτική ολοκλήρωση της ΕΕ έχει πετύχει εξαιρετικά αποτελέσματα. Ποτέ η ήπειρός μας δεν γνώρισε τόσο μεγάλο διάστημα χωρίς σημαντικές πολεμικές συρράξεις, ενώ η ΕΕ αναδείχθηκε σε φάρο δημοκρατίας και, τουλάχιστον μέχρι την κρίση χρέους, η ευημερία των πολιτών της βελτιωνόταν διαρκώς, ενώ το ευρωπαϊκό κράτος […]

Ηγαλλο-γερμανική πρόταση χρηματοδότησης των κρατών της ΕΕ ώστε να αντιμετωπίσουν την ύφεση της πανδημίας και να ισχυροποιήσουν τις οικονομίες τους αποτελεί σταθμό στην ιστορία της Ενωσης, τόσο για το μεγάλο ύψος των κονδυλίων όσο και επειδή θα διατεθούν στις χώρες κυρίως ως χορηγίες αντί για δάνεια. Προφανώς η αντιμετώπιση της ύφεσης – προς το παρόν απροσδιόριστου […]

Η κρίση της τελευταίας δεκαετίας μάς κληροδότησε μια σειρά από σημαντικά προβλήματα. Σε συνδυασμό με το αντιπαραγωγικό, καταναλωτικό κρατικό-κεντρικό πρότυπο ανάπτυξης, διαμόρφωσαν σοβαρές διαρθρωτικές αδυναμίες και στρεβλώσεις στην ελληνική οικονομία, που ακόμα και σήμερα κρατούν τη χώρα δέσμια σε χαμηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, παραγωγικότητας και ευημερίας. Σημαντικά εμπόδια για την αναπτυξιακή ανάταξη αποτελούν: l Το υψηλότερο […]