Νέες Εποχές

Αν υπάρχει ένα βασικό πρόβλημα στην ελληνική εξωτερική πολιτική, είναι η αδυναμία ή αδιαφορία κατανόησης των διεθνών συσχετισμών. Η εμμονή στην ελληνοκεντρική θεώρηση των πραγμάτων εμποδίζει τη συνολική αξιολόγησή τους και δημιουργεί ψευδαισθήσεις. Oι ελληνοτουρκικές σχέσεις δεν αποτελούν για άλλες χώρες προτεραιότητα. Το Ισραήλ, για παράδειγμα, στο οποίο μετέβη ο έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης μέσα […]

Η Ελλάδα συνεχίζει να υπολείπεται των δυνατοτήτων της αλλά και των προσδοκιών των βαλκάνιων γειτόνων της. Οι ελληνικές κυβερνήσεις, συστηματικά τα τελευταία 30 χρόνια, υπερεκτιμούν τον ρόλο της Ελλάδας, μεταφράζοντας αυτόματα τη συμμετοχή σε διεθνείς οργανισμούς, την παράδοση δημοκρατικών θεσμών και την οικονομική ισχύ σε πραγματική επιρροή. Πρόκειται βέβαια για κεφαλαιώδες σφάλμα γιατί τα συγκεκριμένα […]

Από τη συνολική απουσία πληροφοριών σχετικά με την εσωτερική κατάσταση στην Τουρκία σε κοινωνικοπολιτικό αλλά και οικονομικό επίπεδο των προηγούμενων δεκαετιών στη δημόσια σφαίρα έχουμε περάσει πλέον στην ακατάσχετη παροχή πληροφοριών δίχως όμως σύνδεση αυτών με το διεθνοπολιτικό γίγνεσθαι. Το διεθνές σύστημα βρίσκεται σε φάση νέων μεταβλητών αλλά όχι σε φάση αλλαγής των υφιστάμενων πολικοτήτων […]

Η Τουρκία είναι μια χώρα η οποία μετασχηματίζεται όταν έχουμε αλλαγή του διεθνούς περιβάλλοντος. Λόγου χάρη, η τουρκική δημοκρατία ιδρύθηκε ως κράτος το 1923 ως αποτέλεσμα των ζυμώσεων του διεθνούς περιβάλλοντος για τη δημιουργία των εθνών-κρατών, με αποτέλεσμα να ενεργοποιηθούν οι εσωτερικές εκείνες δυναμικές που ήταν σύμφωνες με τη λογική του έθνους-κράτους. Στο πλαίσιο αυτό […]

Ο τούρκος πρόεδρος θέλει να ανασυστήσει έναν άξονα επιρροής, με αναφορές στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Προς τούτο, επιχειρεί να προσεταιριστεί μουσουλμανικές και τουρκικές μειονότητες απανταχού, αναζητεί ερείσματα σε περιοχές με οθωμανικό παρελθόν, ενώ, παρότι το εγχείρημα δημιουργίας μιας οθωμανικής κοινοπολιτείας με φίλα προσκείμενα καθεστώτα, στον απόηχο των αραβικών εξεγέρσεων, απέτυχε, δεν το βάζει κάτω. Επιδιώκει την […]

Στις αρχές της πανδημίας παγώσαμε από τις αντιδράσεις στην Ευρώπη. Κάθε χώρα ακολουθούσε το δικό της πρωτόκολλο και στο ζήτημα των οικονομικών επιπτώσεων απερρίφθη η αμοιβαιότητα ανάληψης του κόστους. Προϊούσης της κρίσης, όμως, οι ευρωπαϊκές ηγεσίες, και η ισχυρότερη γερμανική, αντιλήφθηκαν ότι η αλληλεγγύη δεν είναι ηθικό αίτημα των αδυνάμων, των διανοουμένων ή της Αριστεράς, […]

Στον «κοινό δεσμό» θεμελιώνεται, εν είδει «προσφοράς», η πολιτική ως ένταξη στον βίο των άλλων, άρα στον κοινό, η πολιτεία ως αρχιτεκτονική κοινών μελημάτων – συμβίωσης, φιλαλληλίας, κοινωφέλειας – και η ένωση ως συνεγγραφή επιμέρους βουλήσεων σε πλέγμα κοινών, προεχόντως αμοιβαίως επωφελών, επιδιώξεων. Μια τέτοια συνθήκη ενεργού ένταξης συμβιούντων μελών σε πολιτεία, διατρέχει την ιστορία (και θεωρία) […]

Η προταθείσα γενναία χρηματοδότηση (και) της Ελλάδας από μια Ευρωπαϊκή Ενωση που, επιτέλους, ύστερα από καιρό αρχίζει να κάνει σημαντικά βήματα προς το να γίνει Ενωση Πολιτειών αποτελεί πραγματική ευκαιρία για ένα νέο ξεκίνημα. Προφανώς έχουν παίξει ρόλο η πανδημία και η ύφεση για αυτό το «ξύπνημα». Και βέβαια παίζει ρόλο η απομάκρυνση της Αμερικής. […]

Αυτό θα πει Αγιον Πνεύμα! Επειδή γιόρταζε τη Δευτέρα, δεν κυκλοφόρησαν εφημερίδες ούτε το Σάββατο (απογευματινές) ούτε την Κυριακή (πρωινές) ούτε τη Δευτέρα (απογευματινές) ούτε την Τρίτη (πρωινές). Πολύ πνεύμα χάθηκε αυτές τις μέρες… Αναρωτιέμαι γιατί ερίζουν τόσα κράτη (κι εμείς) για τους υδρογονάνθρακες (κατά Καμμένον: υδατάνθρακες) της Μεσογείου. Τουρκία, Ελλάδα, Κύπρος, Αλβανία, Ιταλία, Λιβύη […]

Στενοχώριες Πού είχαμε μείνει; Α, ναι: ότι τα κηπευτικά «περισσότερο και από λιπάσματα, ποτίσματα, φουσκιά και σκαλίσματα, παρέα και χάδια θέλουν για να ευδοκιμήσουν». Ε, λάθος είχα: οι ντομάτες μου δεν ευδοκιμούν με τίποτα, ημερολόγιό μου. Τις προσέχω, τις νταντεύω, τις περιποιούμαι, τους τραγουδάω καραοκέ άριες από Βέρντι και Βάγκνερ – τίποτα. Τα καλά μου αγγουράκια […]

Παρά τα αναπόφευκτα επιμέρους προβλήματα, διαχρονικά, η σταδιακή οικονομική και πολιτική ολοκλήρωση της ΕΕ έχει πετύχει εξαιρετικά αποτελέσματα. Ποτέ η ήπειρός μας δεν γνώρισε τόσο μεγάλο διάστημα χωρίς σημαντικές πολεμικές συρράξεις, ενώ η ΕΕ αναδείχθηκε σε φάρο δημοκρατίας και, τουλάχιστον μέχρι την κρίση χρέους, η ευημερία των πολιτών της βελτιωνόταν διαρκώς, ενώ το ευρωπαϊκό κράτος […]

Ηγαλλο-γερμανική πρόταση χρηματοδότησης των κρατών της ΕΕ ώστε να αντιμετωπίσουν την ύφεση της πανδημίας και να ισχυροποιήσουν τις οικονομίες τους αποτελεί σταθμό στην ιστορία της Ενωσης, τόσο για το μεγάλο ύψος των κονδυλίων όσο και επειδή θα διατεθούν στις χώρες κυρίως ως χορηγίες αντί για δάνεια. Προφανώς η αντιμετώπιση της ύφεσης – προς το παρόν απροσδιόριστου […]

Η κρίση της τελευταίας δεκαετίας μάς κληροδότησε μια σειρά από σημαντικά προβλήματα. Σε συνδυασμό με το αντιπαραγωγικό, καταναλωτικό κρατικό-κεντρικό πρότυπο ανάπτυξης, διαμόρφωσαν σοβαρές διαρθρωτικές αδυναμίες και στρεβλώσεις στην ελληνική οικονομία, που ακόμα και σήμερα κρατούν τη χώρα δέσμια σε χαμηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, παραγωγικότητας και ευημερίας. Σημαντικά εμπόδια για την αναπτυξιακή ανάταξη αποτελούν: l Το υψηλότερο […]

Μία από τις αρνητικές παρακαταθήκες της οικονομικής κρίσης που διανύσαμε την τελευταία δεκαετία είναι σίγουρα η αυτόματη καχυποψία με την οποία αντιμετωπίζουμε πλέον λέξεις όπως «θεσμοί», «μέτρα», «ανάκαμψη» και «μεταρρυθμίσεις», πολλώ δε μάλλον όταν τυχαίνει να συνδυάζονται στην ίδια πρόταση. Κι αυτό γιατί οι λέξεις αυτές υπήρξαν άρρηκτα – και αναπόφευκτα – συνδεδεμένες στο μυαλό μας με […]

Εδώ και αιώνες οι χώροι εργασίας σήμαιναν κάτι σταθερό: ένα σύνολο ανθρώπων οι οποίοι δούλευαν συγχρόνως ως φυσικές παρουσίες. Από τα εργαστήρια της Αναγέννησης μέχρι τα γραφεία του 19ου αιώνα όπου εργαζόταν ο Μπομπ Κράτσι, ο κακοπληρωμένος κλητήρας του Εμπενίζερ Σκρουτζ στο «Χριστουγεννιάτικο παραμύθι» του Καρόλου Ντίκενς, αλλά και ο Μπάρτλεμπι, ο απείθαρχος γραφιάς της […]

Ησυναστρία μοιάζει μοναδική και ιδιαίτερα κρίσιμη. Μέσα σε λιγότερους από πέντε μήνες ο πλανήτης έχει ανοίξει μέτωπα με το μέλλον του. Ο συνδυασμός της πανδημίας με την ανάγκη αλλαγής των διατροφικών μας συστημάτων και της αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής έχει κάνει ιδιαίτερα ορατούς τους βιολογικούς κινδύνους, σε έναν αιώνα που οι ιοί θα δείξουν τα […]

Καθώς οι ευρωπαίοι πολίτες αρχίζουν να κάνουν βήματα προς μια περισσότερο κοινωνική και ανοιχτή ζωή, η ΕΕ δεν μπορεί απλά να επιστρέψει στην κανονικότητα. Η πανδημία και η σοβαρή οικονομική κρίση που αντιμετωπίζουμε έριξαν φως στην κατάσταση της ΕΕ και των κρατών-μελών της. Υπάρχουν τέσσερις παρατηρήσεις που πρέπει να λάβουμε υπόψη μας αν επιθυμούμε μία […]

Η έλευση της πανδημίας χαρακτηρίστηκε ως ένα συμμετρικό εξωτερικό σοκ. Ωστόσο, ένα κοινό σοκ σε μια ένωση που χαρακτηρίζεται από έντονη οικονομική ασυμμετρία και δεν διαθέτει κοινά δημοσιονομικά εργαλεία θα έχει πάντα ασύμμετρα αποτελέσματα. Τα διαφορετικά χαρακτηριστικά των ευρωπαϊκών οικονομιών κατέστησαν ορισμένες από αυτές περισσότερο ευάλωτες στην κρίση του κορωνοϊού. Δυστυχώς πρόκειται κατά κύριο λόγο […]

Μια διατύπωση γνώμης για την ψηφιακή εκπαίδευση πρέπει φυσικά να ξεκινήσει από την ιδέα που έχουμε για την εκπαίδευση και μετά να δει ποια χαρακτηριστικά της ενισχύονται και ποια κινδυνεύουν στην ψηφιακή της έκδοση. Πιστεύω λοιπόν ότι ο πρώτος σκοπός της εκπαίδευσης, το ξέρουμε από τον Σωκράτη, δεν είναι τόσο η μετάδοση σταθερών γνώσεων όσο […]

Ηιδέα της κρίσης που μεταμορφώνεται σε ευκαιρία είναι παλιά, έχει αποδειχθεί διαχρονικά αποτελεσματική και μέρες όπως αυτές που βιώνει ο πλανήτης, με τις επιπτώσεις της πανδημίας του κορωνοϊού, προωθείται περίπου ως αυτοεκπληρούμενη προφητεία από τα χείλη ακαδημαϊκών, πολιτικών, επιχειρηματιών. Μια απλή ερμηνεία βρίσκεται στην εσωτερική ανάγκη των ανθρώπων να πιστέψουν πως όλα θα πάνε καλά […]