Μαρκ Μόμπιους: «Ετσι θα πάρει μπροστά η ελληνική οικονομία»

Ο Μαρκ Μόμπιους είναι ένας από τους γνωστότερους και τους σημαντικότερους επενδυτές του πλανήτη, με σχεδόν 60 χρόνια εμπειρία και εξειδίκευση στις αναδυόμενες αγορές. Ολα αυτά τα χρόνια έχει δει πολλά πράγματα: αγορές να απογειώνονται και να προσγειώνονται με πάταγο, οικονομίες να βυθίζονται σε ύφεση και να ανακάμπτουν, χώρες να περνούν κρίσεις και να επιβιώνουν. Ως εκ τούτου η άποψή του για την Ελλάδα και το πώς μπορεί να βγει από την κρίση και να επιστρέψει σε αναπτυξιακούς ρυθμούς έχει αξία.

Ο 79χρονος γκουρού των αναδυόμενων αγορών βρέθηκε την περασμένη εβδομάδα στην Αθήνα, προσκεκλημένος του Private Banking της Eurobank και στο πλαίσιο της επίσκεψής του είχε, μεταξύ άλλων, συνάντηση με δημοσιογράφους. Η Ελλάδα βρίσκεται στο φάσμα των επενδυτικών δραστηριοτήτων του μεγαλοεπενδυτή, καθώς συγκαταλέγεται πλέον στις αναδυόμενες αγορές. Εξάλλου o Μαρκ Μόμπιους έχει συμφέροντα στην περιοχή καθώς κάνει δουλειές στη Ρουμανία. Εκεί το επενδυτικό κεφάλαιο Templeton Emerging Markets που διεθύνει λειτουργεί ως σύμβουλος της κυβέρνησης σε θέματα αποκρατικοποιήσεων και διαχειρίζεται την κρατική εταιρεία συμμετοχών.

Στην Ελλάδα, τα χρόνια της κρίσης έχει επενδύσει σε τράπεζες όπως η Εθνική και η Alpha Bank και σε άλλες εισηγμένες. Είναι από τους επενδυτές που μπορούν να περιμένουν, καθώς το σύνολο των επενδύσεων στην Ελλάδα ως ποσοστό του συνολικού χαρτοφυλακίου της Templeton είναι απειροελάχιστο. Αλλωστε γνωρίζει καλά ότι στο επάγγελμά του όπως υπάρχουν κέρδη υπάρχουν και ζημιές, αρκεί στο τέλος τα κέρδη να είναι περισσότερα από τις ζημιές.

«Οχι» στη λιτότητα

Ο Μαρκ Μόμπιους κατανοεί αυτά που τραβάει ο ελληνικός λαός σήμερα, καθώς… έχει ξαναδεί το έργο. «Η Ελλάδα περνάει σήμερα αυτά που πέρασαν οι χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας κατά τη διάρκεια της ασιατικής κρίσης, στα τέλη της δεκαετίας του ’90» λέει. Ηταν τότε που ξέσπασε η χρηματοπιστωτική κρίση στην περιοχή και έπληξε ιδιαίτερα τη Νότια Κορέα, την Ταϊλάνδη και την Ινδονησία. Παρά του ότι οι χώρες αυτές δεν είχαν δημοσιονομικά προβλήματα, το ΔΝΤ που παρενέβη ρίχνοντας 40 δισ. δολάρια για να σταθεροποιήσει τα νομίσματα και να διασώσει το τραπεζικό σύστημα, επέβαλε πολιτικές λιτότητας, οδηγώντας του λαούς στη φτώχεια.

Αυτό που δεν κατανοεί όμως είναι η εμμονή του ΔΝΤ και των πιστωτών στη λιτότητα. «Διαχρονικά, όπου υπάρχει κρίση, αντιμετωπίζεται παντού με περιοριστικές πολιτικές εκτός από τις Ηνωμένες Πολιτείες όπου εκεί τρομπάρουν (σ.σ.: pump up) χρήμα στην οικονομία και βγαίνουν γρήγορα από την κρίση. Αντίθετα, στις υπόλοιπες περιπτώσεις βυθίζονται σε βαθιά κρίση. Δεν μπορώ να το καταλάβω αυτό» λέει και εκφράζει την άποψη ότι «πρέπει να χαλαρώσει η πολιτική λιτότητας που έχει επιβάλει η ΕΕ στην Ελλάδα και στην Ευρώπη».

Ειδικότερα για την Ελλάδα αναφέρει ότι «δεν μπορεί ο λαός να σηκώνει όλο το βάρος». Εξηγεί ότι θα έπρεπε εξαρχής «οι ευρωπαϊκές και ξένες τράπεζες που είχαν δανείσει το Ελληνικό Δημόσιο να αναλάβουν μέρος του φορτίου». Ως εκ τούτου θεωρεί ότι οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να παράσχουν «ορισμένες διευκολύνσεις» στην Ελλάδα που θα της επιτρέψουν να ανακάμψει. Πιστεύει ότι η ελληνική κυβέρνηση είναι σε θέση να πετύχει «μια καλή συμφωνία», όμως για να το καταφέρει «πρέπει να εγκαταλείψει ορισμένες από τις προεκλογικές της δεσμεύσεις».

Το κλίμα αλλάζει

«Το πολιτικό κλίμα στην Ελλάδα αλλάζει» αναφέρει και προσθέτει ότι «χρειαζόταν μια πιο ριζοσπαστική προσέγγιση στις διαπραγματεύσεις με τους εταίρους». Μάλιστα, εμφανίζεται αισιόδοξος για το αποτέλεσμα, παρά τις διαφωνίες που υπάρχουν. Παρομοιάζει την κατάσταση με την κινεζοαμερικανική προσέγγιση της δεκαετίας του ’70. «Ο πρόεδρος Νίξον πήγε στο Πεκίνο και τα βρήκε με τους Κινέζους παρότι ήταν σκληρός δεξιός και αντικομμουνιστής» επισημαίνει ο Μαρκ Μόμπιους.

Πιστεύει ότι «η κυβέρνηση πρέπει να αποδειχθεί πιο αποτελεσματική στη συγκέντρωση των φόρων και να υιοθετήσει αυστηρά μέτρα κατά της φοροδιαφυγής και της φοροκλοπής, να προχωρήσει σε ιδιωτικοποιήσεις και μεταρρυθμίσεις που θα καταστήσουν τη χώρα πιο φιλική σε επενδύσεις».

Θεωρεί ότι μέσω των ιδιωτικοποιήσεων και των μεταρρυθμίσεων θα εισρεύσουν κεφάλαια στη χώρα και πως το χρήμα αυτό θα έλθει όχι από τους Ευρωπαίους αλλά από τις αναδυόμενες οικονομίες. «Οι μεγάλες επενδύσεις θα έλθουν από χώρες όπως η Κίνα και η Ρωσία, οι οποίες διαθέτουν τεράστια αποθεματικά. Αφήστε τους να κάνουν μπίζνες και να βγάλουν λεφτά» λέει και εκφράζει την άποψη ότι οι Ευρωπαίοι, παρά τα εμπόδια που βάζουν (λιμάνια κ.λπ.) «δεν μπορούν να σταματήσουν τους Κινέζους». Θεωρεί τους Κινέζους πιο ευέλικτους στη συνεργασία τους από τους Ευρωπαίους. «Από συμφωνίες που έχουν κάνει σε άλλες χώρες προκύπτει ότι υπάρχει χώρος και για σχήματα όπου δεν έχουν τον πλήρη μετοχικό έλεγχο, αλλά έχουν το μάνατζμεντ» αναφέρει και προσθέτει ότι «μεγάλες κινεζικές επιχειρήσεις είναι σε θέση να ικανοποιήσουν εργασιακά θέματα, καθώς είναι πιο λογικές στα ζητήματα αυτά από αντίστοιχες γερμανικές ή αγγλικές εταιρείες».

Θα έρθουν επενδυτές

Εκτιμά μάλιστα ότι καθώς θα προχωρούν οι μεταρρυθμίσεις και η απελευθέρωση των αγορών, περισσότεροι επενδυτές και από άλλες αναδυόμενες οικονομίες θα έλθουν στην Ελλάδα. Αλλωστε πιστεύει ότι οι επενδύσεις στην πραγματική οικονομία λειτουργούν όπως και οι χρηματιστηριακές τοποθετήσεις, δηλαδή «οι επενδυτές πάνε εκεί όπου βγαίνουν λεφτά».

«Μόλις γίνουν ορισμένα deals, η διάθεση των επενδυτών για την Ελλάδα θα αλλάξει» αναφέρει και προσθέτει ότι «οι επενδυτές είναι ανοικτόμυαλοι, αλλάζουν γρήγορα άποψη. Δείτε τον Τζορτζ Σόρος που ήταν εναντίον του ευρώ. Μόλις δημιουργηθεί κλίμα υπέρ της χώρας, οι επενδυτές θα πουν “πρέπει να πάμε στην Ελλάδα”». Ως εκ τούτου τονίζει «δεν μπορεί η ελληνική κυβέρνηση να λέει δεν πουλάμε τίποτα».

Οσον αφορά το οικονομικό περιβάλλον, θεωρεί ότι «ο αποπληθωρισμός είναι ευνοϊκή συγκυρία για την ελληνική οικονομία, διότι ενδεχόμενος πληθωρισμός θα επιβάρυνε την προσπάθεια ανάκαμψης και θα επιδείνωνε τα προβλήματα των οικονομικά ασθενέστερων». Οσον αφορά το πρόγραμμα πιστωτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ, από το οποίο έχει αποκλειστεί η Ελλάδα, θεωρεί ότι η χώρα συμμετέχει εμμέσως. «Κάποια από τα κεφάλαια που ρίχνει η ΕΚΤ θα διαρρεύσουν προς την Ελλάδα μέσω άλλων ευρωπαϊκών χωρών» αναφέρει. Και στην ερώτηση «πώς θα γίνει αυτό;» απαντά «μέσω των ιδιωτικοποιήσεων».