Ο ΠΟΥ στο εδώλιο για τον Εμπολα

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) χαρακτηρίζει την επιδημία του ιού Εμπολα ως απειλή για την παγκόσμια ειρήνη και την ασφάλεια.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) χαρακτηρίζει την επιδημία του ιού Εμπολα ως απειλή για την παγκόσμια ειρήνη και την ασφάλεια. Είναι όμως ο ίδιος ο ΠΟΥ που σήμερα δέχεται πυρά για τους χειρισμούς του προτού η επιδημία λάβει τις σημερινές διαστάσεις της. Γιατί ο οργανισμός που είναι ο πλέον αρμόδιος για την αντιμετώπιση τέτοιων καταστάσεων δεν αναγνώρισε την απειλή εν τη γενέσει της; Και γιατί, παρά τις έγκαιρες προειδοποιήσεις από μη κυβερνητικές οργανώσεις όπως οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα (MSF) ότι η επιδημία ήταν εκτός ελέγχου, δεν κήρυξε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης παρά μόνο τον περασμένο Αύγουστο και ενώ οι νεκροί από τον ιό είχαν ήδη αγγίξει τετραψήφιο αριθμό;
Προσφάτως το ειδησεογραφικό πρακτορείο Associated Press δημοσίευσε εσωτερικό έγγραφο του ΠΟΥ στο οποίο υπογραμμίζονται τα λάθη του οργανισμού, οι παραλείψεις στην επικοινωνία, η ανεπάρκεια του προσωπικού και τα προβλήματα διοίκησης που οδήγησαν στη μη ικανοποιητική αντιμετώπιση της κρίσης. «Σχεδόν όλοι όσοι ενεπλάκησαν στην αντιμετώπιση της επιδημίας απέτυχαν να δουν το προφανές» αναφέρεται χαρακτηριστικά το έγγραφο.
Οι συγγραφείς του κειμένου υποστηρίζουν ότι οι ειδικοί έπρεπε να έχουν καταλάβει ότι οι παραδοσιακές μέθοδοι περιορισμού των μολυσματικών ασθενειών δεν θα μπορούσαν να έχουν λειτουργήσει σε μια περιοχή με διάτρητα σύνορα και ανεπαρκή συστήματα Υγείας. Τι νόημα όμως έχει να υπάρχουν τόσο περίπλοκα και ακριβά στη λειτουργία τους γραφειοκρατικά συστήματα όταν δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν διασυνοριακές κρίσεις, όπως η σημερινή επιδημία του ιού Εμπολα;
Στο έγγραφο του ΠΟΥ γίνεται λόγος και για την ανεπάρκεια των τοπικών γραφείων του οργανισμού στην Αφρική, οι επικεφαλής των οποίων έχουν τοποθετηθεί με «πολιτικά κριτήρια» από τον αρμόδιο περιφερειακό διευθυντή, δόκτορα Λούις Σάμπο, ο οποίος δεν λογοδοτεί στη γενική διευθύντρια του οργανισμού στη Γενεύη, τη δόκτορα Μάργκαρετ Τσαν. Ο δρ Πέτερ Πιότ, ένας από τους επιστήμονες που ανακάλυψαν τον θανατηφόρο ιό το 1976, έθεσε σε πρόσφατη συνέντευξή του το εξής εύλογο ερώτημα: Γιατί ο ΠΟΥ – ανεξαρτήτως της ανεπάρκειας της περιφερειακής του υπηρεσίας στην Αφρική – χρειάστηκε πέντε μήνες και 1.000 θανάτους πριν να κηρύξει κατάσταση εκτάκτου ανάγκης τον περασμένο Αύγουστο;
Μια απάντηση που ο ίδιος έδωσε είναι ότι οι υπεύθυνοι φοβήθηκαν μήπως επαναληφθεί το φιάσκο του 2009 με την πανδημία της γρίπης των χοίρων. Τότε ο ΠΟΥ προετοιμαζόταν για μια μεγάλη πανδημία γρίπης, ακόμη και για επανάληψη της Ισπανικής Γρίπης που προκάλεσε περίπου 50 εκατομμύρια νεκρούς μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το σχέδιο για την αντιμετώπιση πανδημίας εφαρμόστηκε όταν έκανε την εμφάνισή της η γρίπη Α (Η1Ν1) στο Μεξικό: ο ΠΟΥ έδωσε το σύνθημα κηρύσσοντας πανδημία, οι φαρμακευτικές εταιρείες ξεκίνησαν την παραγωγή δισεκατομμυρίων δόσεων του εμβολίου και οι κυβερνήσεις τα αγόρασαν μαζικά – τα περισσότερα όμως έμειναν στα αζήτητα, αφού η λεγόμενη γρίπη των χοίρων δεν ήταν η «τεράστια απειλή» για την οποία έκανε λόγο ο ΠΟΥ.
Οι ενδείξεις για την πορεία της επιδημίας του ιού Εμπολα, ωστόσο, μόνο καθησυχαστικές δεν ήταν. Τον περασμένο Μάρτιο, οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα μιλούσαν για μια «χωρίς προηγούμενο επιδημία» στη Γουινέα. Ως και το τέλος Ιουλίου όμως οι επικεφαλής του οργανισμού απαντούσαν ότι ήταν «απαισιόδοξο» να χαρακτηρίζουμε την επιδημία του ιού Εμπολα στη Δυτική Αφρική ως κατάσταση εκτάκτου ανάγκης για την παγκόσμια Υγεία.

«Ο ΠΟΥ έπρεπε να είχε δράσει νωρίτερα, με τις πρώτες ενδείξεις της επιδημίας πριν από πολλούς μήνες. Πίστεψαν ότι ο ιός Εμπολα δεν ήταν πρόβλημα για αυτές τις χώρες, όμως ακόμη και όταν κατέστη προφανές ότι ήταν πρόβλημα αντέδρασαν αργά, εν μέρει επειδή και οι άνθρωποι και τα κονδύλια που είχαν στη διάθεσή τους για να προετοιμάσουν το σχέδιο δράσης ήταν αρκετά περιορισμένα»
λέει μιλώντας στο «Βήμα» ο Πίτερ Κατόνα, κλινικός καθηγητής Ιατρικής σε Μολυσματικές Ασθένειες στο Πανεπιστήμιο UCLA, στο Λος Αντζελες. Και προσθέτει: «Αν η διεθνής κοινότητα ξυπνήσει και ξαφνικά αποφασίσει ότι απαιτούνται δισεκατομμύρια δολάρια για να αντιμετωπισθεί η κρίση τώρα θα μπορούμε να μιλήσουμε για την αρχή της υποχώρησης της επιδημίας».
«Ελλειψη επικοινωνίας, οργάνωσης και ξεκάθαρης ηγεσίας»

Τους λόγους της καθυστερημένης αντίδρασης του οργανισμού στη διαχείριση της επιδημίας του Εμπολα εξήγησε στο «Βήμα» ο Ντέιβιντ Τζ. Ντάουζι, καθηγητής Δημόσιας Υγείας και κοσμήτορας της Σχολής Επαγγελμάτων Υγείας και Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Μέρσιχερστ στην Πενσιλβάνια των Ηνωμένων Πολιτειών.

Ο ΠΟΥ βρίσκεται στο στόχαστρο ως προς τη διαχείριση της κρίσης της επιδημίας του Εμπολα. Ποια είναι η γνώμη σας;
«Η αρχική αντίδραση του ΠΟΥ υπήρξε ανεπαρκής. Παρουσιάστηκαν τεράστια προβλήματα επικοινωνίας μέσα στον οργανισμό. Για παράδειγμα, η γενική διευθύντρια του ΠΟΥ δεν ενημερώθηκε για το μέγεθος της κρίσης καθώς αυτή εκτυλισσόταν. Οι πληροφορίες από τις πληγείσες περιοχές για κάποιον λόγο δεν έφθαναν στους επικεφαλής του ΠΟΥ εγκαίρως. Επιπροσθέτως έγιναν λάθη που έδειξαν ότι υπάρχει κενό ηγεσίας και αποδιοργάνωση. Για παράδειγμα, το ιατρικό προσωπικό καθυστέρησε να λάβει βίζα εισόδου και κάποιοι αρνήθηκαν να εργασθούν επειδή ανησυχούσαν για το πότε και εάν θα πληρώνονταν».
Πώς η διεθνής κοινότητα και ο ΠΟΥ μπορούν να βοηθήσουν τις φτωχές χώρες προκειμένου να αποφευχθούν ξεσπάσματα μολυσματικών ασθενειών στο μέλλον;
«Από τους βασικούς παράγοντες που οδήγησαν στην αρχική εξάπλωση του ιού του Εμπολα είναι οι άσχημες κοινωνικές συνθήκες και η έλλειψη παιδείας. Πρέπει να βελτιώσουμε τις κοινωνικές συνθήκες σε αυτές τις χώρες αν θέλουμε να αποτρέψουμε παρόμοια περιστατικά στο μέλλον. Επιπλέον, ο ΠΟΥ πρέπει να συνεργασθεί πιο στενά με το ιατρικό προσωπικό σε αυτές τις χώρες προκειμένου να τους εκπαιδεύσει στον εντοπισμό και στην αρχική αντίδραση στα ξεσπάσματα μολυσματικών ασθενειών».

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Κόσμος
ΒΗΜΑτοδότης
Σίβυλλα
Helios Kiosk