Οι πρώτοι νεκροί Ελληνες στην Ουκρανία

Ζουν στις παρυφές της εμπόλεμης ζώνης, στη μεθόριο ενός εμφυλίου. Θέλουν να μείνουν ουδέτεροι για να επιβιώσουν.

Ζουν στις παρυφές της εμπόλεμης ζώνης, στη μεθόριο ενός εμφυλίου. Θέλουν να μείνουν ουδέτεροι για να επιβιώσουν. Εξι μήνες τώρα ήταν τυχεροί. Μέχρι την περασμένη εβδομάδα, όταν ρουκέτες χτύπησαν το ελληνικό χωριό Σαρτανά, 10 χλμ. έξω από το λιμάνι της Μαριούπολης, στη Νοτιοανατολική Ουκρανία. Η επίθεση έγινε με τουλάχιστον τέσσερις πυραύλους – μάλλον από συστήματα Γκραντ. Σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις, ήταν αποτέλεσμα λάθους: τους έριξαν φιλορώσοι αυτονομιστές που μάλλον επιχειρούσαν να πλήξουν στρατιωτικό φυλάκιο του ουκρανικού στρατού στην ίδια περιοχή. Ενας πύραυλος έπεσε πάνω σε ανθρώπους που πήγαιναν στο νεκροταφείο του χωριού για μια κηδεία. Σκότωσε επί τόπου 7 και τραυμάτισε 15, ορισμένους σοβαρά.
Πανικός από την επίθεση
Ο Σαρτανάς, μια κωμόπολη 11.000 κατοίκων από τους οποίους περίπου το 70% είναι Eλληνες της Αζοφικής, μέτρησε τους πρώτους νεκρούς του. Αμέσως μετά την επίθεση, επικράτησε πανικός. Κάποιοι μάζεψαν τα πιο απαραίτητα κι έφυγαν άρον άρον από το χωριό. Πολλοί έχουν στείλει από καιρό τα παιδιά τους σε συγγενείς που ζουν πιο μακριά.
Μέχρι στιγμής, οι Ελληνες της περιοχής έχουν κρατήσει ουδετερότητα απέναντι στις δύο αντιμαχόμενες πλευρές. Το Ντονμπάς (σ.σ.: οι περιφέρειες του Ντονέτσκ και του Λουχάνσκ όπου ζουν οι περισσότεροι) θεωρείται εδώ και αιώνες «Μικρά Ρωσία». Οι άνθρωποι εκεί είναι ορθόδοξοι, ρωσόφωνοι και, παραδοσιακά, φίλα προσκείμενοι στη Μόσχα. Αλλά τώρα κάποιοι έχουν στραφεί εναντίον των αυτονομιστών. Λένε ότι φέρονται σαν μαφιόζοι, κάνουν εκβιασμούς, πουλάνε προστασία, φοβερίζουν και κλέβουν με την απειλή των όπλων που τους δίνουν οι Ρώσοι. Αλλοι πιστεύουν ότι η ουκρανική κυβέρνηση ήταν και είναι τρομερά διεφθαρμένη. Δεν βλέπουν ελπίδα ότι κάτι θα αλλάξει σύντομα προς το καλύτερο.
Οι ομογενείς λένε ότι το μόνο που θέλουν είναι ειρήνη και ασφάλεια. Δύσκολο, όταν κοντά στο σπίτι σου σταματάει η πρώτη γραμμή του ουκρανικού στρατού. Και όταν περί τα 10 χλμ. παρακάτω ξεκινάει η περιοχή που ελέγχουν οι ένοπλοι αντάρτες της αυτοανακηρυχθείσας «Λαϊκής Δημοκρατίας του Ντονέτσκ». Τα χωριά εκεί δεν είχαν θύματα, όταν 2.600 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί στην Ανατολική Ουκρανία από το ξέσπασμα των συγκρούσεων στα μέσα Απριλίου.
Μετά την κατάρρευση της ΕΣΣΔ, οι Ελληνες του Σαρτανά και γενικώς της Αζοφικής οργανώθηκαν σε κοινότητες και άρχισαν να διεκδικούν το δικαίωμα στην ιστορική ταυτότητα, τη γλώσσα και τον πολιτισμό τους. Οι περισσότεροι είδαν τη ζωή τους να βελτιώνεται στη δεκαετία του 1990. Μέχρι τώρα, που έφτασε στην πόρτα τους ο ακήρυκτος ουκρανικός εμφύλιος.
Χερσαίος διάδρομος Ρωσίας – Κριμαίας
Φιλορώσοι αντάρτες επιχειρούν να προελάσουν προς τη Μαριούπολη από τις 5 Σεπτεμβρίου. Τότε βομβάρδισαν, πιο απειλητικά, τα περίχωρα της στρατηγικής πόλης των 500.000 κατοίκων. Στις ακτές της Αζοφικής θα μπορούσε να γίνει βάση επιχειρήσεων για να ανοίξει ένας χερσαίος διάδρομος ανάμεσα στη Ρωσία στα ανατολικά και στην Κριμαία στα δυτικά, τη χερσόνησο στον Εύξεινο Πόντο που προσαρτήθηκε στη «μητέρα Μόσχα» τον Μάρτιο. Αν καταληφθεί ποτέ η Μαριούπολη, θα είναι η δεύτερη μεγάλη μαχαιριά στην καρδιά του Κιέβου. Η Ουκρανία θα έχανε άλλο ένα τμήμα της ακτογραμμής της και την πρόσβαση στους πλούσιους ενεργειακούς πόρους που πιστεύεται ότι κρύβονται στον βυθό της Αζοφικής. Ηδη από το 2010, η Γεωλογική Υπηρεσία των ΗΠΑ (USGS) εκτιμά ότι υπάρχουν περίπου 218 εκατομμύρια βαρέλια ανακτήσιμου αργού πετρελαίου και 4,09 δισεκατομμύρια κυβικά πόδια ανακτήσιμου φυσικού αερίου στην Αζοφική Θάλασσα όπου ακτές έχει και η Ρωσία και η Ουκρανία. Αποθεματικά που δεν έχουν αξιοποιηθεί από καμία χώρα ακόμη.


Η μαρτυρία του Ελληνα πρόξενου
«Η μοίρα όλων είναι κοινή και δυστυχισμένη»

«Ολοι φοβούνται. Είμαστε σε απόσταση αναπνοής από έναν εμφύλιο. Η κατάσταση είναι επικίνδυνη και οι εξελίξεις απρόβλεπτες»,
λέει μιλώντας στο «Βήμα» ο Δημήτρης Παπανδρέου, γενικός πρόξενος της Ελλάδας στη Μαριούπολη. Το προξενείο μεταφέρθηκε προσωρινά τον Αύγουστο στο Ντνιεπροπετρόφσκ εξαιτίας των συγκρούσεων. Επέστρεψε πριν από λίγες ημέρες στη βάση του, τη Μαριούπολη, για να συνεχίσει να εξυπηρετεί τους δεκάδες χιλιάδες ομογενείς της περιοχής.

«Ουκρανοί, κάτοικοι ελληνικής καταγωγής, φιλορώσοι, η μοίρα όλων είναι κοινή και δυστυχισμένη σε έναν εμφύλιο. Εγώ, ας πούμε, γλίτωσα από καθαρή τύχη – είχα φύγει 20 λεπτά νωρίτερα από το σημείο που χτύπησε ο όλμος στον Σαρτανά. Στα 800 μέτρα βορείως αυτού του ελληνικού χωριού έχουν γίνει συγκρούσεις, και η κατάπαυση του πυρός είναι εύθραυστη. Ολα είναι ασταθή και μπορεί να γίνουν ανεξέλεγκτα από στιγμή σε στιγμή»
προσθέτει.

«Εκτιμώ, πάντως, ότι δεν πρόκειται απαραιτήτως για έναρξη κάποιας κλιμάκωσης της βίας. Η επίθεση στον Σαρτανά είναι μάλλον υπενθύμιση εκ μέρους των αυτονομιστών ότι βρίσκονται στην περιοχή και διατηρούν τις θέσεις τους. Αλλά κανείς δεν μπορεί να ξέρει τι θα ξημερώσει αύριο. Καμία πρόβλεψη δεν είναι αξιόπιστη. Οι ένοπλοι αντάρτες βρίσκονται 25 χιλιόμετρα έξω από την πόλη. Η κοινότητα εδώ αποτελείται από περίπου 100.000 ανθρώπους με ελληνική ή μακρινή ελληνική καταγωγή. Είναι Ουκρανοί υπήκοοι, δεν είναι κάτοχοι ελληνικών διαβατηρίων, αλλά είναι σαφώς ομογενείς, και γι’ αυτό το ελληνικό κράτος ίδρυσε το προξενείο μας στη Μαριούπολη από το 1996. Κάποιοι ομογενείς μιλούν ελληνικά, σε δική τους διάλεκτο, και έχουν δικά τους ήθη και έθιμα. Οι περισσότεροι είναι ρωσόφωνοι, αλλά όλοι είναι απολύτως ενσωματωμένοι στην κοινωνία»,
καταλήγει ο συνομιλητής μας.

Στοιχεία

1.500 άστεγοι και χωρίς συντάξεις

Σύμφωνα με στοιχεία της Ομοσπονδίας Ελληνικών Συλλόγων Ουκρανίας, τουλάχιστον 1.500 Ελληνες έχουν μείνει άστεγοι και χιλιάδες έχουν μήνες να εισπράξουν τις συντάξεις τους. Δεν υπάρχουν, πάντως, πολλά θύματα στον πληθυσμό των ομογενών της Ανατολικής Ουκρανίας διότι, αν και βρίσκονται μέσα στη ζώνη των επιχειρήσεων, οι περισσότεροι μένουν σε χωριά, όχι σε πόλεις.

Προς τιμήν της Παναγίας

Οι πρόγονοι των Ελλήνων της Μαριούπολης ζούσαν στην Κριμαία από τα βυζαντινά χρόνια μέχρι το 1778, όταν η Μεγάλη Αικατερίνη διέταξε τη μετεγκατάστασή τους στις βόρειες ακτές της Αζοφικής. Εκεί ίδρυσαν προς τιμήν της Παναγίας την πόλη και χωριά στα περίχωρά της με ονόματα από την ελληνική ιστορία: Αθήνα, Χερσόνησος, Βυζάντιο.

Το πιο σημαντικό λιμάνι της Αζοφικής

Η σύγχρονη Μαριούπολη, 1.000 χλμ. μακριά από το Κίεβο, είναι το μεγαλύτερο και σημαντικότερο εμπορικό λιμάνι στην Αζοφική Θάλασσα. Αποτελεί στρατηγικό σημείο και από οικονομική άποψη ως βιομηχανικό, επιχειρηματικό και κέντρο εξαγωγής σιτηρών, μεταλλευμάτων, ανθρακοειδών και χαλυβουργικών προϊόντων σε 40 χώρες του κόσμου.


ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από
Κόσμος
ΒΗΜΑτοδότης
  • Ο γρίφος της Μποτσουάνα Οι αγορές είναι προεξοφλητικοί μηχανισμοί, στην περίπτωση της νέας μετάλλαξης , προεξόφλησαν ξανά το χειρότερο, δηλαδή νέους περιορισμούς στις... ΒΗΜΑτοδότης |
Σίβυλλα
Helios Kiosk