▅ Αύξηση των εισφορών και μείωση των συντάξεων είναι μέτρα που οδηγούν σε μείωση της ανταγωνιστικότητας ή σε αύξηση της φτώχειας ή και στα δύο
▅ Οι επιστήμονες σημειώνουν ότι για να υπάρξει βιώσιμη λύση στο Ασφαλιστικό απαιτείται να χαραχθεί εθνική στρατηγική για την ανάπτυξη της οικονομίας
▅ Θεωρούν επίσης ότι είναι ακραία και ανέφικτη η λύση της πλήρους μετατροπής του διανεμητικού ασφαλιστικού συστήματος σε ιδιωτικο-κεφαλαιοποιητικό
Στα τυφλά προχωρεί η κυβέρνηση στην αλλαγή του συνταξιοδοτικού συστήματος της χώρας, χωρίς ακόμη να έχει παρουσιάσει ούτε αναλογιστικές μελέτες για τα Ταμεία- πλην του ΙΚΑ – ούτε τους αριθμούς για τις δημογραφικές εξελίξεις, ούτε καν τις μεσοπρόθεσμες προβλέψεις για την πορεία της οικονομίας. Το κυριότερο, ενώ εξαγγέλλει ότι θα προχωρήσει σε νομοθετική ρύθμιση στις αρχές Ιανουαρίου παρά τις μεγάλες κοινωνικές αντιδράσεις. Ως και χθες που ξέσπασε η κρίση με τον υπουργό Απασχόλησης και Κοινωνικών Ασφαλίσεων κ. Β. Μαγγίνα δεν παρουσίασε καμία συγκεκριμένη πρόταση για τις επερχόμενες αλλαγές.

Η κυβέρνηση επιμένει στα γενικόλογα μέτρα και προτάσεις όπως «συγχώνευση φορέων κοινωνικής ασφάλισης », ανατροπή του υφισταμένου καταλόγου βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων, περιορισμός του προστατευτικού καθεστώτος πρόωρης συνταξιοδότησης για τις μητέρες και θέσπιση προαιρετικής παράτασης του εργασιακού βίου πέραν των 65 ετών.

Πέραν των συνδικάτων που προγραμματίζουν νέες κινητοποιήσεις, και οι επιστήμονες αμφισβητούν πλέον ανοιχτά τα στοιχεία που έχουν παρουσιαστεί ως σήμερα και σημειώνουν ότι για να αρθεί το αδιέξοδο και να υπάρξει μια βιώσιμη λύση για το Ασφαλιστικό απαιτείται να χαραχθεί «εθνική στρατηγική» που θα ασχολείται συνολικά με τα θέματα της ανάπτυξης της οικονομίας, της αύξησης της απασχόλησης και της υπογεννητικότητας ώστε να διασφαλισθούν οι πόροι στο σύστημα. Κι επιπλέον θα πρέπει να μελετηθούν όλες οι παράμετροι που θα οδηγούν στη μεγιστοποίηση της αξιοποίησης των αποθεματικών του συστήματος.

Οπως σημειώνει στη μελέτη του ο πρώην πρόεδρος του Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων του υπουργείου Οικονομίας κ. Ι. Στουρνάρας, αναμφιβόλως «η γήρανση και η στασιμότητα του πληθυσμού προβλέπεται να προκαλέσουν σοβαρά μακροπρόθεσμα προβλήματα στο ασφαλιστικό σύστημα, με αποτέλεσμα η Ελλάδα να συγκαταλέγεται μεταξύ των χωρών-μελών της ΕΕ που χαρακτηρίζονται ως υψηλού κινδύνου δημοσιονομικής εκτροπής».

Η συζήτηση όμως που διεξάγεται γύρω από το πρόβλημα αυτό έχει «μερικό» χαρακτήρα, με αποτέλεσμα να οδηγεί σε αδιέξοδα, αφού οι απαιτούμενες «παραμετρικές» λύσεις (αύξηση εισφορών, μείωση συντάξεων) είναι εκ των πραγμάτων ακραίες λόγω της ραγδαίας επιδείνωσης των δημογραφικών παραμέτρων. Αν μάλιστα εφαρμοστούν, θα οδηγήσουν ή σε μείωση της ανταγωνιστικότητας ή σε αύξηση της φτώχειας ή και στα δύο μαζί.

Ο ίδιος θεωρεί ότι ακραία και ανέφικτη είναι επίσης η λύση της πλήρους μετατροπής του διανεμητικού συστήματος κοινωνικής ασφάλισης σε ιδιωτικο-κεφαλαιοποιητικό, τόσο διότι το διανεμητικό σύστημα κοινωνικής ασφάλισης είναι η καρδιά του κράτους ευημερίας στην Ευρώπη κι ακόμη περισσότερο στην Ελλάδα, όσο και για τα αξεπέραστα τεχνικά προβλήματα που αυτό δημιουργεί. Στον αντίποδα, αυτό που προβάλλει σήμερα ως πρώτη αναγκαιότητα είναι η ανάπτυξη μιας εθνικής στρατηγικής που οφείλει να έχει κύριο στόχο την αύξηση της παραγωγικότητας και τη συνακόλουθη επίτευξη υψηλών ρυθμών οικονομικής ανάπτυξης. Η ταχύτερη ανάπτυξη μπορεί να αποτελέσει τον καταλύτη που θα συμβάλει στη λύση του προβλήματος με τις ελάχιστες δυνατές τριβές. Οι 10 άξονες
Για να αρθεί το σημερινό αδιέξοδο καταθέτει 10 άξονες προς συζήτηση, γύρω από τους οποίους μπορεί να δομηθεί μια μόνιμη λύση για το Ασφαλιστικό.

1) Ρεαλιστικές και κοινώς αποδεκτές μακροοικονομικές προβλέψεις και δημογραφικές υποθέσεις.

2) Αποδοχή ως κυρίαρχου του υπάρχοντος διανεμητικού συστήματος και βελτίωσή του με άξονα αναφοράς στις παραμέτρους του ΙΚΑ.

3) Εισαγωγή στοιχείων κεφαλαιοποιητικού συστήματος που θα λειτουργούν συμπληρωματικά στο διανεμητικό.

4) Δημιουργία νέου αποθεματικού για το σύστημα με έσοδα από τις ιδιωτικοποιήσεις.

5) Στρατηγική για την πλήρη απασχόληση.

6) Στρατηγική για την ανάπτυξη. 7) Στρατηγική για την εθνική αποταμίευση.

8) Στρατηγική για τη γονιμότητα. 9) Μεταναστευτική πολιτική ώστε να ενταχθούν στο ασφαλιστικό σύστημα οι μετανάστες.

10) Ηπιες παραμετρικές μεταβολές με έμφαση στα κίνητρα παραμονής στην εργασία.

Το πρόβλημα
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι επιπτώσεις της γήρανσης του πληθυσμού στις δημόσιες δαπάνες Υγείας θεωρούνται περισσότερο ελεγχόμενες από αυτές της κοινωνικής ασφάλισης. Οι μεταβολές των δαπανών για συντάξεις ποικίλλουν από χώρα σε χώρα:

* Μειώνονται από μία ως πέντε εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε ορισμένα κράτη-μέλη της ΕΕ από τη «Νέα Ευρώπη» (Πολωνία, Λετονία κτλ.), ενώ αυξάνονται δραματικά, ως και 12 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ, στην Ελλάδα, στην Κύπρο και στην Πορτογαλία.

Οπως τονίζει, «με αρκετή δόση αφαίρεσης,μπορούμε να ισχυριστούμε ότι το πρόβλημα των μελλοντικών δημόσιων δαπανών Υγείας είναι κυρίως πρόβλημα οργάνωσης και αποτελεσματικότητας του συστήματος και δευτερευόντως πρόβλημα πόρων.Αντίθετα,το πρόβλημα των δαπανών για συντάξεις είναι κυρίως πρόβλημα πόρων και δευτερευόντως πρόβλημα οργάνωσης και αποτελεσματικότητας.Πάντως και τα δύο αυτά στοιχεία συνυπάρχουν και στις δύο περιπτώσεις, ιδιαίτερα στην Ελλάδα με το κατακερματισμένο και γεμάτο εξαιρέσεις ασφαλιστικό σύστημα».