Ο στρατηγός και ο «νονός»

ΠΑΝΩ από το γραφείο του γενικού διευθυντή του «Αθήνα ’97» κ. Ευάγγελου Σαβράμη, σε περίοπτη θέση, βρίσκεται μια κορνίζα με ένα δίπλωμα. Πρόκειται για την «εύφημο μνεία» που απένειμε το 1993 στον (απόστρατο) στρατηγό ο σημερινός «αντίπαλός» του: ο δρ. Πρίμο Νεμπιόλο, το «αφεντικό» της Διεθνούς Ομοσπονδίας Αθλητισμού.

Η σχέση των δύο αυτών ανθρώπων έχει «περάσει από πολλά κύματα», με περιόδους «πολέμου και ειρήνης». Τη Μεγάλη Παρασκευή του περασμένου Πάσχα ο κ. Σαβράμης βρισκόταν στο σπίτι του κ. Νεμπιόλο σε έναν ειδυλλιακό λόφο της Ρώμης. Επαιζαν με τα σκυλιά, μια και ο ιταλός παράγοντας είναι ζωόφιλος, έφαγαν «σπαγκέτι» και άνοιξαν τις καρδιές τους. Δεν πέρασε όμως πολύς καιρός και όλα άλλαξαν. Οι δύο βρέθηκαν να πολεμούν σε διαφορετικά «μετερίζια» για διαφορετικά «συμφέροντα». Ο «στρατηγός» του Παγκόσμιου Πρωταθλήματος Στίβου της Αθήνας δεν κρύβει την πικρία του για το «ξέσπασμα» του κ. Νεμπιόλο και τις φήμες που τον θέλουν να απαιτεί να «πάρουν το κεφάλι του Σαβράμη». Μια φράση του κ. Σαβράμη ίσως να τα λέει όλα για τον κ. Νεμπιόλο: «Δεν επιζεί όποιος είναι αντίθετος με τις φιλοδοξίες του».

Ο στρατηγός έχει γράψει τη δική του ιστορία στον αθλητισμό. Οχι μόνο ως παράγοντας, αλλά και ως αθλητής. Πρωταθλητής της σκοποβολής και του αλεξίπτωτου, δεν δίστασε να διακόψει τη στρατιωτική του καριέρα το 1967, όταν η χούντα των συνταγματαρχών ανέτρεψε τη συνταγματική τάξη, και να εργαστεί ως υπάλληλος φαρμακείου και εργοστασίου παιχνιδιών για να επιζήσει. Ολα αυτά τον δίδαξαν ότι χρειάζεται σκληρός αγώνας για την καταξίωση. Ως αθλητικός παράγων βρήκε και πάλι μετά τη δικτατορία το «νόημα της ζωής του». Μερικά χρόνια αργότερα γνώρισε τον κ. Νεμπιόλο: «Τον γνώρισα το 1981, ως μέλος της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Αθλητισμού. Τότε ο Νεμπιόλο δεν ήταν το σημαίνον πρόσωπο που είναι σήμερα. Στη συνέχεια ανέβηκε τις σκάλες του αθλητισμού. Το 1986 στη διάρκεια του Παγκόσμιου Πρωταθλήματος Εφήβων – Νεανίδων, ως πρόεδρος της IAAF αυτός και εγώ ως γενικός διευθυντής των αγώνων αποκτήσαμε μια στενή φιλία και συνεργασία».

Ηταν μια φιλία μεταξύ των δύο ανδρών που κράτησε αρκετά χρόνια: «Είχε αναγνωρίσει τις ικανότητες και τις δυνατότητές μου και πάντα οι σχέσεις μας βασίζονταν στην αλληλοεκτίμηση. Το 1993 μου απένειμε το δίπλωμα του καλύτερου οργανωτή αγώνων στον κόσμο».

Εμελλε όμως η φιλία αυτή να διακοπεί με τρόπο αρκετά περιπετειώδη. Ο στρατηγός θυμάται με κάθε λεπτομέρεια τα γεγονότα: «Οι σχέσεις μου με τον Νεμπιόλο άρχισαν να γίνονται ψυχρές το 1995, όταν απεχώρησα από το διοικητικό συμβούλιο του ΣΕΓΑΣ και εγκατέλειψα τη διοργάνωση του Παγκόσμιου Κυπέλλου Μαραθωνίου Δρόμου. Τότε ήμουν γενικός διευθυντής των αγώνων, αλλά λόγω της παραιτήσεώς μου από τον ΣΕΓΑΣ αναγκάστηκα να εγκαταλείψω τη διοργάνωση. Η κίνησή μου αυτή δεν είχε καμία σχέση με την IAAF. Ενόχλησε όμως πολύ τον Νεμπιόλο και τις συνέπειες από την απουσία μου δεν μπόρεσε να τις ξεχάσει ποτέ».

Ο χρόνος που πέρασε επιβεβαίωσε τη διάσταση μεταξύ των δύο ανδρών, όπως σημειώνει ο κ. Σαβράμης: «Από τότε, όσες φορές και να συναντηθήκαμε οι σχέσεις μας ήταν τυπικές. Οταν το 1995 η Ελλάδα πήρε τη διοργάνωση του Παγκόσμιου Πρωταθλήματος Στίβου, και ενώ εγώ ήμουν πρόεδρος του ΟΠΑΠ, το όνομά μου καθημερινά συζητείτο για το πώς θα επανέλθω στο προσκήνιο. Εγώ κατ’ αρχήν είχα αντιδράσει, δεν ήθελα να αναμειχθώ πάλι στα οργανωτικά του αθλητισμού, αλλά μετά από επέμβαση της πολιτικής ηγεσίας αποφάσισα να αναλάβω τη διοργάνωση».

Ποια ήταν η αντίδραση του κ. Νεμπιόλο; Ο στρατηγός χαμογελάει: «Οταν ανακοινώθηκε ότι γενικός διευθυντής των αγώνων θα είναι ο Ευάγγελος Σαβράμης, απάντησε ότι είναι πολύ ικανοποιημένος από την τροπή αυτή, διότι ­ είπε ­ αναγνώριζε την ικανότητα και την αξία μου».

Η απορία μας είναι δικαιολογημένη: Δεν είπε τίποτε για όσα είχαν προηγηθεί; Το αινιγματικό χαμόγελο παραμένει στα χείλη του συνομιλητή μας: «Οχι, δεν είπε τίποτε. Η πρώτη μας συνάντηση τον Απρίλιο του 1996 ήταν απογοητευτική. Μάλιστα, οι άνθρωποι του επιτελείου του απέφευγαν και τις συναναστροφές μαζί μου, διότι εφοβούντο την μήνιν του Νεμπιόλο. Ας είμαστε όμως δίκαιοι. Στη διαμόρφωση αυτής της κατάστασης έπαιξαν ρόλο περισσότερο παράγοντες από την Ελλάδα παρά αυτός ο ίδιος».

Εύλογη η ερώτηση, τι ακριβώς εννοεί. «Εννοώ την Αθλητική Ομοσπονδία, την ηγεσία του ΣΕΓΑΣ με τον κ. Μολυβά». Παύση. Δεν θέλει να πει τίποτε περισσότερο.

Η περίοδος της ψυχρότητας μεταξύ των δύο ήταν στο κατακόρυφο: «Είχα μια εγκάρδια συνάντηση με τη σύζυγό του και μια ψυχρή με τον Νεμπιόλο, σε μια δεξίωση. Απλώς ανταλλάξαμε μια χειραψία». Τα πράγματα φάνηκαν να αλλάζουν ­ προς στιγμήν ­ λίγο αργότερα: «Από κοντά τα είπαμε στο Μόντε Κάρλο, κατά τη διάρκεια ενός “γκαλά” της IAAF τον Δεκέμβριο του 1996. Συζητήσαμε τα περί της διοργάνωσης φιλικά, όπως παλαιότερα. Φαινόταν ότι οι σχέσεις μας επανέρχονταν στην προτέρα κατάσταση».

Ηταν ένα διάλειμμα, όπως θυμάται ο κ. Σαβράμης: «Οι σχέσεις μας ψυχράνθηκαν και πάλι, όταν εγώ διεφώνησα για την οικονομική συμμετοχή της Ελλάδας. Μεσολάβησαν τα γεγονότα στον ΣΕΓΑΣ με την παραίτηση του κ. Μολυβά και κυρίως όσον αφορά την κατανομή των καθηκόντων μεταξύ της Ομοσπονδίας και της Οργανωτικής Επιτροπής των Αγώνων. Την περίοδο αυτή ο Νεμπιόλο προσπαθούσε να στηρίξει την Ομοσπονδία. Αυτή ήταν μια λογική άποψη, διότι οι διεθνείς ομοσπονδίες δεν αναγνωρίζουν το κράτος αλλά τις ομοσπονδίες της χώρας. Αυτός ο κανόνας όμως ισχύει για όλα τα κράτη εκτός από την Ελλάδα, όπου οι ομοσπονδίες χρηματοδοτούνται από το κράτος σχεδόν 100%, αντίθετα με εκείνες άλλων χωρών που έχουν ιδίους πόρους».

Η διένεξη κράτησε αρκετά. «Ο κ. Μολυβάς γκρίνιαζε ότι δεν μπορεί να τα βρει με την πολιτεία. Ο κ. Νεμπιόλο επενέβαινε στη “μοιρασιά” των καθηκόντων. Ποτέ, όμως, δεν αναμείχθηκε με τα οικονομικά, διότι δεν του έπεφτε λόγος».

Ετσι φθάνουμε στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα Στίβου της Αθήνας. «Ξεκινήσαμε με μια σοβαρή οικονομική διαφορά, καθώς η IAAF/ISL απαγόρευσε στην Οργανωτική Επιτροπή κάθε έσοδο από εθνικούς χορηγούς. Αυτό ήταν αφορμή πολλών διενέξεων, διότι η Οργανωτική Επιτροπή είχε προβλέψει ένα έσοδο της τάξης του ενός δισεκατομμυρίου δραχμών από χορηγούς. Ετσι, έμειναν μόνο οι εισπράξεις από τα εισιτήρια».

Ιδού λοιπόν η αφορμή για τον μεγάλο πόλεμο του Σταδίου. Ο κ. Νεμπιόλο ξέσπασε για τη συμμετοχή του κόσμου. Είχε δίκιο; «Από την πρώτη στιγμή όπου αναλάβαμε τη διοργάνωση ετέθη το θέμα της μεταφοράς της ημερομηνίας τελέσεως των αγώνων. Ο κ. Νεμπιόλο είναι υπεύθυνος της συντάξεως του ετήσιου προγράμματος αγώνων στίβου ανά τον κόσμο και φαίνεται ότι δεν βρήκε άλλες ημερομηνίες. Η μεταφορά των αγώνων πιο εμπρός, όπως εμείς προτείναμε, θα συνέπιπτε με την Πανεπιστημιάδα της οποίας πρόεδρος είναι ο κ. Νεμπιόλο και διεξάγεται από 23 ως 31 Αυγούστου στη Σικελία της Ιταλίας. Αυτό το γεγονός δεν του επέτρεψε να κάνει την αλλαγή για να αποφευχθεί η περιορισμένη προσέλευση των ελλήνων φιλάθλων, την οποία και αυτός φοβόταν».

Μα δεν του επέστησε την προσοχή η ελληνική επιτροπή; «Βεβαίως, κάθε φορά όπου έκανα εκθέσεις επεσήμαινα το ακατάλληλο της εποχής».

Και τώρα η «επίθεση» του κ. Νεμπιόλο. Τι σκέφθηκε ο κ. Σαβράμης όταν άκουσε τις φήμες ότι ο πρόεδρος της IAAF ζήτησε να τον… παραιτήσουν; Ο στρατηγός απαντά διπλωματικά: «Αυτό δεν μπορούμε να το επιβεβαιώσουμε, δεν το ξέρω».

Η μεγάλη επίθεση όμως δεν προβληματίζει; «Η επίθεση περιορίζεται στο γεγονός ότι κατηγόρησε την Οργανωτική Επιτροπή πως δεν φρόντισε για την προσέλευση των φιλάθλων. Αυτό όμως δεν ήταν άγνωστο και επομένως δεν μπορεί να μας κατηγορήσει για αμέλεια καθώς το ρεύμα μετάβασης των Ελλήνων στις διακοπές είναι έθιμο. Δεν μπορούσαμε να ανοίξουμε τις πόρτες του Σταδίου για ελεύθερη είσοδο, διότι είχαμε ήδη πωλήσει πολλά εισιτήρια, κατά μέσο όρο 40.000 ημερησίως. Δηλαδή ένα ποσοστό 65-70% των θέσεων, γεγονός που πλησιάζει τις προβλέψεις».

Μήπως λοιπόν υπήρχαν κάποιες σκοπιμότητες εκ μέρους του κ. Νεμπιόλο; Μήπως ήθελε να δυσφημήσει τη διοργάνωση, με στόχο την ανάληψη των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004 από τη Ρώμη; Το χαμόγελο εμφανίζεται και πάλι στα χείλη του κ. Σαβράμη: «Δεν μπορώ να ξέρω τι έχει στο κεφάλι του ο Νεμπιόλο. Ξέρω, βεβαίως, ότι είναι πρόεδρος της επιτροπής για τη διεκδίκηση της Ολυμπιάδας από τη Ρώμη. Και δικαιολογημένα. Δεν νομίζω ότι υπάρχει άνθρωπος τόσο αλτρουιστής, ώστε να θέλει να γίνουν οι αγώνες σε άλλη χώρα εκτός από τη δική του. Μπορεί ο κ. Νεμπιόλο να αγαπάει την Ελλάδα, όπως διατείνεται, αλλά δεν μπορώ να δεχθώ ότι αδιαφορεί για την ανάθεση της Ολυμπιάδας στη Ρώμη. Βλέπετε, η διοργάνωση του Παγκόσμιου Πρωταθλήματος Στίβου από εμάς ήταν ένα πρόκριμα, καθώς ουδείς πίστευε ότι η επιτυχία θα ήταν τόσο μεγάλη, ότι το πρωτάθλημα αυτό θα ήταν το καλύτερο που έγινε ποτέ».

Τι θα έλεγε ο κ. Σαβράμης αυτή τη στιγμή στον κ. Νεμπιόλο; «Πήγα προχθές και του έδωσα το χέρι, του ζήτησα να σταματήσει αυτός ο πόλεμος, γιατί δεν εξυπηρετεί». Αν συνεχιστεί όμως; «Θα αντεπιτεθώ. Θα αντιδράσω δίνοντας στη δημοσιότητα όλη την ιστορία. Ολη την ιστορία, κυρίως, της οικονομικής ζημιάς και της επιβολής των υποχρεώσεων που επιφορτίσθηκε η Ελλάδα από τα παραρτήματα της σύμβασης που υπεγράφη τότε».

Η προειδοποίηση είναι κατανοητή. Πώς θα χαρακτήριζε τον κ. Νεμπιόλο; «Τρομερά φιλόδοξο».

Είναι, όπως τον κατηγορούν, άνθρωπος που διέρχεται όλα τα μέσα για να επιτύχει αυτό που θέλει; «Είναι ο άνθρωπος που ελέγχει όλες τις καταστάσεις», απαντά ο συνομιλητής μας.

Επιμένουμε στις ερωτήσεις. Συμμερίζεται την άποψη, η οποία εγράφη σε βρετανική εφημερίδα, ότι ο κ. Νεμπιόλο ενεργεί ως «νονός» του αθλητισμού; Ο κ. Σαβράμης συνοφρυώνεται και μετράει τις λέξεις: «Δεν συμμερίζομαι τίποτε. Δεν είναι η εποχή. Δεσμεύομαι από τη συμφωνία…». «Θα μιλήσουν τα επίσημα έγγραφα»

Το πρωτάθλημα τέλειωσε, η συνάντηση των δύο ανδρών είναι υποχρεωτική, τουλάχιστον για την αντιμετώπιση των υπηρεσιακών θεμάτων. Τότε τι θα πει ο στρατηγός στον πρόεδρο; «Τα χαρτιά θα τα λένε. Στα έγγραφα που θα συντάξω θα καταγράψω όλα τα δεδομένα και τις απόψεις μου».

Η άποψή του είναι ότι πρέπει να παραιτηθεί ο κ. Νεμπιόλο; Βαθιά ανάσα και η απάντηση κοφτή: «Η δική μου άποψη δεν φθάνει τόσο μακριά!». Επιμένουμε. Ο κ. Νεμπιόλο κάνει κακό στον αθλητισμό; Και πάλι φαίνεται να νιώθει άβολα ο στρατηγός: «Δεν είναι ώρα για να απαντήσω». Δηλαδή δεν έχει σχηματίσει ολοκληρωμένη ιδέα; «Η άποψη», απαντά, «είναι προσωπική και δεν είναι δημοσιεύσιμη. Εν πάση περιπτώσει, τα εισιτήρια που θα πωληθούν στην Αθήνα θα είναι περισσότερα από εκείνα που πωλήθηκαν στο Γκέτεμποργκ».

Η συζήτηση χαλαρώνει λίγο μετά την ένταση. Θα καλούσε ο κ. Σαβράμης σε διακοπές τον πρόεδρο της IAAF; Το πρόσωπο του συνομιλητή μας αλλάζει όψη: «Βεβαίως. Γιατί είναι αρκετά προοδευτικός και σε μια φιλική σχέση είναι έξω από τις φιλοδοξίες του. Συν τοις άλλοις, ο Νεμπιόλο είναι και πολύ καλός συζητητής. Εχω επισκεφθεί αρκετές φορές το σπίτι του στη Ρώμη. Τελευταία φορά ήταν τη Μεγάλη Παρασκευή, το τελευταίο Πάσχα. Εγώ είχα πάει στη Ρώμη να δω το Μουντομπάσκετ. Ο κ. Νεμπιόλο έστειλε το αυτοκίνητό του με τον γραμματέα του, με πήρε και πήγα στο σπίτι του σε έναν πανέμορφο λόφο της Ρώμης. Με υποδέχθηκε ο ίδιος και η ατμόσφαιρα ήταν πολύ φιλική. Παίξαμε με τα σκυλιά και τα γατιά που έχει ­ του αρέσουν τα ζώα και έχει πανέμορφα σκυλιά ράτσας· φάγαμε μαζί, δεν θυμάμαι τα πιάτα, ήταν όμως πολλά και σίγουρα φάγαμε μακαρόνια».

Ισως ο… πειρασμός μάς έβγαλε από την ειδυλλιακή περιγραφή μιας ευτυχισμένης στιγμής δύο ανθρώπων. Η ερώτηση που κάναμε στον κ. Σαβράμη φάνηκε λίγο… «ξέμπαρκη». Ενας τόσο καλός οικοδεσπότης μπορεί να αποδειχθεί ένας κακός συνεργάτης; Και η απάντηση του συνομιλητή μας μάλλον εντελώς αυθόρμητη: «Είναι όντως πολύ φιλικός. Εν τούτοις, δεν επιζεί όποιος είναι αντίθετος με τις φιλοδοξίες του».