Οσοι γονείς έχουν ήδη συμβάλει στον εκσυγχρονισμό του παιδευτικού εξοπλισμού των τέκνων τους με κάποιον υπολογιστή γνωρίζουν πλέον ένα μυστικό: το μηχάνημα-παιχνιδομηχανή των παιδιών χρειάζεται να είναι πολύ ισχυρότερο από έναν κοινό υπολογιστή γραφείου καθ’ όσον τα βιντεοπαιχνίδια είναι οι πιο απαιτητικές εφαρμογές. Εκτός από τα χρώματα και την κίνηση, ενσωματώνουν είδη τρισδιάστατου περιβάλλοντος με πλήθος οπτικοακουστικών εφέ, λάμψεις, ανακλάσεις, υλικά διαφορετικής υφής, τοπία που εναλλάσσονται με ταχύτητα και… σκόνη – πολλή σκόνη – που σηκώνεται από πόδια στρατιωτών, τροχούς αυτοκινήτων και μοτοσικλετών και άλλων ρομποτοειδών ή τερατόμορφων κατασκευασμάτων. Και βεβαίως όλα αυτά εκτυλίσσονται σε συγκεκριμένα μικροκλίματα και εποχές του έτους, οπότε πρέπει να υπολογίζονται και να αναπαρίστανται η βροχή, οι αστραποβροντές, το χιόνι και ό,τι άλλο πέφτει εξ ουρανού. Με κάθε μάλιστα νέα έκδοση παιχνιδιού ή επέκταση υπάρχοντος, τα αδηφάγα αυτά χαρακτηριστικά πολλαπλασιάζονται. «Δικαιολογημένα», λοιπόν, τα παιδιά επισκέπτονται κάθε τόσο τον κουμπαρά τους – και την τσέπη μας – προκειμένου να προβούν στην απαραίτητη αναβάθμιση του εξοπλισμού τους. H κατάσταση αυτή δεν είναι φυσικά άγνωστη στο μάρκετινγκ των κατασκευαστών υπολογιστών. Γνωρίζουν ότι τα παιδιά μας είναι οι πιο πρόθυμοι δοκιμαστές κάθε τεχνολογικής καινοτομίας και ξεκινούν από εκεί την εκστρατεία εξάπλωσης της «νέας ιδεολογίας» του νέου αιώνα: τη μετατροπή μας από εφάπαξ ή περιστασιακούς πελάτες τεχνολογικών προϊόντων σε εθισμένους συνδρομητές υπηρεσιών. Τρανό παράδειγμα αυτού του δεσίματος της τεχνολογικής πρωτοπορίας με τα ενδιαφέροντα του παιδόκοσμου είναι η πιο νέα εξέλιξη της μικροηλεκτρονικής, ο υπερεπεξεργαστής-κύτταρο (cell processor). Ενα «κύτταρο» που ξεκινά την πορεία του με την υλοποίηση απίστευτων εικόνων στα βιντεοπαιχνίδια και υπόσχεται στη συνέχεια να κατακλύσει τα πάντα γύρω μας, σαν ψηφιακή σκόνη!
Η δημιουργία ενός μικροκυκλώματος με επιδόσεις υπερυπολογιστή αποδείχθηκε ένα από τα πιο καλά κρυμμένα μυστικά της πληροφορικής βιομηχανίας. Πρωτοανακοινώθηκε το 2001 από την κοινοπραξία τριών κολοσσών: των ιαπωνικών Sony και Toshiba και της αμερικανικής IBM. Από τα αρχικά τους – S, Τ, Ι – το μικροκύκλωμα ονομάστηκε STI cell processor. Ενα κοινό εργαστήριο δημιουργήθηκε στο Οστιν του Τέξας και τέσσερα χρόνια μετά ο πρώτος υπολογιστής που είχε για «μυαλό» του τον νέο επεξεργαστή παρουσιάστηκε. Κατά τον διευθυντή Τεχνολογίας της Sony, Masayuki Chatani, «ένα νέο κεφάλαιο στην πληροφορική επιστήμη μόλις ξεκίνησε».
Το τσιπάκι διαστάσεων μόλις 221 τετραγωνικών χιλιοστών περιελάμβανε 234 εκατομμύρια τρανζίστορ που διαμόρφωναν οκτώ συνεργαζόμενους επεξεργαστές. H συνέργεια των επεξεργαστών αυτών επιτρέπει την ταυτόχρονη συνύπαρξη διάφορων λειτουργικών συστημάτων, ενώ η συνολική απόδοση μπορεί να φτάσει ως και τα 16 τρισεκατομμύρια υπολογισμών ανά δευτερόλεπτο (16 Tflops)! Η ισχύς αυτή είναι σίγουρα επιπέδου υπερυπολογιστή και η διαθεσιμότητά της σε φορητά συστήματα έμοιαζε αδιανόητη. «Οι βασισμένοι στο cell υπολογιστές θα αλλάξουν παντελώς το περιβάλλον ανάπτυξης ψηφιακού περιεχομένου» δήλωσε υπερήφανος ο Masayuki Chatani στη σχετική συνέντευξη Τύπου τον Φεβρουάριο. Για να αποδειχθεί του λόγου του το αληθές, στην προ εβδομάδων ετήσια Παγκόσμια Εκθεση Ηλεκτρονικών Παιχνιδιών παρουσιάστηκαν τα πρώτα δείγματα εφαρμογής: οι δημοσιογράφοι παρακολούθησαν εκστατικοί βιντεοκλίπ παιχνιδιών από την κονσόλα Playstation 3 της Sony – που θα κυκλοφορήσει το 2006 – όπου το «κύτταρο» επεξεργαζόταν και απεικόνιζε γραφικά απίστευτης τελειότητας.
Βεβαίως μικροκυκλώματα πολλαπλού πυρήνα παρουσίασε τον Μάρτιο και η γνωστή Intel. Το τσιπάκι των STI όμως έχει μια εντελώς διαφορετική φιλοσοφία. Είναι φτιαγμένο εξαρχής με την προοπτική να συντίθεται με άλλα όμοια και να κλιμακώνεται σε συστήματα, όπως ακριβώς τα κύτταρα δομούν πολυκύτταρους οργανισμούς. Ετσι σε ένα κινητό τηλέφωνο, μια κονσόλα βιντεοπαιχνιδιών ή μια τηλεόραση υψηλής ευκρίνειας μπορεί να κρύβεται ένα μόνο «κύτταρο», ενώ σε ένα πολύ πιο πολυδαίδαλο σχήμα θα συνδυάζονται πολύ περισσότερα.
H νέα φιλοσοφία σχεδίασης είναι μια απάντηση στην από δεκαετίας αγωνία της πληροφορικής για τα όρια συμπύκνωσης των κυκλωμάτων. Ο περίφημος «νόμος του Moore», κατά τον οποίο περίπου διπλασιάζουμε κάθε χρόνο την επεξεργαστική ισχύ των κυκλωμάτων, κινδύνευε να στομωθεί. H Intel έδωσε την απάντησή της με τους πολυπύρηνους επεξεργαστές, αλλά η πρόταση της IBM κερδίζει σε ευελιξία και προσαρμοστικότητα.
H IBM, που βρίσκεται κατά κύριο λόγο πίσω από την ιδέα και ανάπτυξη του cell, επιχειρεί τώρα να πάρει την «εκδίκησή» της για τη χαμένη πρωτοκαθεδρία. Ενώ υπήρξε εκείνη που κυριάρχησε στην πρώτη φάση της ιστορίας της πληροφορικής, έχασε το τρένο όταν άφησε την ανάπτυξη του λειτουργικού συστήματος των μικροϋπολογιστών στη Microsoft. Η κατοπινή συμμαχία της Microsoft με κατασκευαστές κυκλωμάτων όπως η Intel και η AMD άφησε στην IBM μόνο την αγορά των υπολογιστών Apple, των εξυπηρετητών με Unix και Linux και των υπερυπολογιστών. Μόλις πέρυσι έφθασε στο σημείο να πουλήσει τον τομέα μικροϋπολογιστών στην κινεζική Lenovo προκειμένου να σταματήσει την οικονομική αιμορραγία. Τώρα, όμως, με την επέλαση μέσω του cell στον κόσμο του θεάματος – για αρχή -, εμφανίζεται όχι μόνο ως ο κύριος αντίπαλος της Intel αλλά και ικανή να… αναποδογυρίσει τη σκακιέρα. Τα «κύτταρά» της ελέγχονται πλήρως από αυτήν, τόσο στο επίπεδο των κυκλωμάτων όσο και σε εκείνο του λογισμικού επικοινωνίας τους. Με την ενσωμάτωση δυνατοτήτων ασύρματης επικοινωνίας ευρείας ζώνης στοχεύει να επαναποικίσει τον δικτυωμένο πλανήτη μας βάζοντας τους επεξεργαστές της Intel στο περιθώριο.
Αν όμως τα «κύτταρα» είναι ικανά να διεισδύσουν σε κάθε τομέα, «από τις φορητές συσκευές ως τους υπερυπολογιστές» – κατά πώς έλεγε η ανακοίνωση του 2001 -, τότε τι μέλλον έχουν τα μεγάλα συστήματα της IBM που τώρα της προσπορίζουν το κύριο μέρος των εσόδων της; Θέσαμε αυτό το ερώτημα στον επικεφαλής των συστημάτων pSeries της IBM, Adalio Sanchez, όταν επισκέφθηκε προ ημερών την Αθήνα. Μας απάντησε ότι τα μεγάλα συστήματα των οργανισμών – όπως των τραπεζών, π.χ. – ανταποκρίνονται στο μοντέλο ενός κεντρομόλου δικτύου και αναλώνουν το μεγαλύτερο μέρος των δραστηριοτήτων τους στη διασφάλιση της επικοινωνίας μεταξύ χιλιάδων τερματικών υπολογιστών. H κάθε επί μέρους εφαρμογή, όπως τα λογιστικά φύλλα ή οι βάσεις δεδομένων, θα «γονάτιζε» τους επεξεργαστές ενός τέτοιου συστήματος. Αντίθετα, οι επεξεργαστές Cell έχουν ο καθένας την απαιτούμενη ισχύ για να παίζουν στα δάχτυλα τους επίπονους υπολογισμούς που ζητεί η κινούμενη τρισδιάστατη εικόνα και η προσομοίωση αλλά δεν διαθέτουν τις χιλιάδες εισόδους και εξόδους επικοινωνίας που απαιτεί μια «δικτυωμένη ορχήστρα».
Χμμμ… σωστά, αλλά προς το παρόν. Γιατί με την ίδια άνεση και ασφάλεια περπατούσαν και οι δεινόσαυροι όταν τα μυρμήγκια πάσχιζαν να περάσουν από τη μία πλευρά μιας λακκούβας στην άλλη. Ως την ημέρα που οι δεινόσαυροι έπαψαν να βαδίζουν – και να δημιουργούν λακκούβες…
O ιδρώτας των ΣΤΡΑΤΙΩΤΩΝ
Το πού θα φθάσει σύντομα η τεχνολογία των βιντεοπαιχνιδιών κατέδειξε πρόσφατα και η παρουσίαση ενός μικροκυκλώματος που εξειδικεύεται στην προσομοίωση της φυσικής αλληλεπίδρασης. Το PhysX της αμερικανικής Ageia υπολογίζει και απεικονίζει με αληθοφάνεια τη φθορά σωμάτων (όπως οι τοίχοι) λόγω πρόσκρουσης, την προσομοίωση της κίνησης ρευστών, την κίνηση των μαλλιών, ως και την κίνηση των φορεμάτων ενώ βαδίζουμε ή τρέχουμε. Προβλέπω, λοιπόν, ότι την επόμενη φορά που θα μου ζητήσει ο γιος μου αναβάθμιση θα είναι για να βλέπει τον… ιδρώτα να αναβλύζει στα πρόσωπα των στρατιωτών την ώρα της μάχης. Και θα αναρωτιέμαι τότε αν θα τη θέλει μόνο για τους στρατιώτες!
