Τεστ πατρότητας

Μια εξέταση για δυνατές καρδιές


Μια εξέταση του DNA που γίνεται απλά και γρήγορα αναμένεται να αναστατώσει πολλές οικογένειες στη Βρετανία. Πολλοί πιστεύουν ότι θα έχει καταστρεπτικά αποτελέσματα εφόσον έρευνα που είχε γίνει πριν από 25 χρόνια σε περιοχή στο νότιο τμήμα της χώρας είχε δείξει ότι το 30% των παιδιών που ζούσαν σε ευτυχισμένες οικογένειες δεν ήταν γόνοι του πατέρα τους αλλά κάποιου άλλου κυρίου, γεγονός που προφανώς γνώριζε μόνον η μητέρα τους

Οσο σίγουρη μπορεί να είναι κάποια μητέρα ότι το παιδί που φέρνει στον κόσμο είναι δικό της, άλλο τόσο αβέβαιος είναι ο πατέρας. Η μητρότητα είναι αυταπόδεικτη, δεν συμβαίνει το ίδιο όμως με την πατρότητα. Η εξακρίβωση της τελευταίας είναι παλιά υπόθεση. Ως πρόσφατα, στη Βρετανία πολλά από τα τεστ γίνονταν κατά παραγγελία του κράτους, σε περιπτώσεις που έπρεπε να χορηγηθεί διατροφή από τον πατέρα για το παιδί. Επίσης, σε δικαστικές διαμάχες για κηδεμονία, δείγματα στέλνονταν σε κάποιο από τα πέντε ­ αναγνωρισμένα από το κράτος ­ ιατρικά κέντρα. Οσο για την εξυπηρέτηση του κοινού, υπήρχε μόνο μία εταιρεία που προσέφερε τις υπηρεσίες της, η Zeneca, όπως επίσης και κάποιες ιστοσελίδες στο Διαδίκτυο που παρέπεμπαν σε αμερικανικές εταιρείες. Στις Ηνωμένες Πολιτείες γίνονται τουλάχιστον 250.000 εξετάσεις για την πιστοποίηση της πατρότητας ή και της μητρότητας.

Μια νέα εξέταση όμως ανατρέπει τα ως σήμερα δεδομένα και υπεραπλουστεύει τη διαδικασία εξακρίβωσης. Διαφημίζεται παντού, είναι εύχρηστη και σε λογική τιμή. Οσοι άνδρες λοιπόν διατηρούν αμφιβολίες για το κατά πόσο το παιδί τους είναι πραγματικά δικό τους, έχουν την ευκαιρία να το διαπιστώσουν γρήγορα και απλά. Η μέθοδος είναι πανεύκολη: αρκεί να πάρουν ένα επίχρισμα από το στόμα του παιδιού και ύστερα ένα από το δικό τους και να τα στείλουν ταχυδρομικώς σε μια εταιρεία στο Κεντ της Βρετανίας, την DNA Testing Agency. Η απάντηση κοστίζει περίπου 150.000 δρχ. και τα αποτελέσματα είναι έτοιμα σε πέντε εβδομάδες.

Οσοι πατεράδες λοιπόν βασανίζονται από την αμφιβολία, μπορούν τώρα να μάθουν την αλήθεια. Πολλοί ψυχολόγοι όμως ισχυρίζονται ότι δεν θα ήταν συμφέρον για το κοινωνικό σύνολο να είναι τόσο εύκολη η πρόσβαση σε μια τέτοια εξέταση. Κανένας δεν είναι σε θέση να ξέρει τι θα κάνουν οι σύζυγοι που θα μάθουν ότι το παιδί ή τα παιδιά που μεγάλωναν, αγαπούσαν και χρηματοδοτούσαν δεν είναι δικά τους. Υπάρχει πάντοτε η πιθανότητα κάποιοι να μην κρατήσουν την ψυχραιμία τους και να βιαιοπραγήσουν κατά της συζύγου. Οικογένειες θα διαλυθούν και εν τέλει κανένας δεν σκέφτεται πώς θα νιώσουν και τα ίδια τα παιδιά όταν θα μάθουν ότι ο πατέρας τους δεν είναι ο πραγματικός.

Εκτός από τους ψυχολόγους, αρκετοί πολιτικοί πιστεύουν ότι η νέα εξέταση μπορεί να βλάψει το κοινωνικό σύνολο. Με την ίδια λογική είχε απαγορευτεί από την Πολιτεία το τεστ AIDS κατ’ οίκον. Είναι πιο ασφαλές για τους πολίτες να μη βρίσκονται μόνοι τους όταν μαθαίνουν τα αποτελέσματα.

Ερωτηματικό για το 30%

Καθώς το τεστ πατρότητας είναι γνωστή υπόθεση, πολλοί θεωρούν ότι είναι υποκρισία σήμερα να ζητούν μερικοί την απαγόρευση της εξέτασης. Το κύριο επιχείρημα όμως όσων αντιτίθενται στην εξέταση δεν είναι και τόσο αβάσιμο. Ενδεικτικά είναι τα αποτελέσματα ιατρικής έρευνας που είχε γίνει πριν από 25 χρόνια σε μια πόλη στα νότια της Βρετανίας, για την οποία ήταν απαραίτητη και η εξέταση αίματος. Διαπιστώθηκε ότι το 30% των παιδιών που είχαν γεννηθεί σε ευτυχισμένες οικογένειες δεν μπορούσαν να είναι απόγονοι του ανθρώπου που γνώρισαν ως πατέρα. Σήμερα οι επιστήμονες ισχυρίζονται ότι ένα στα 10 ή στα 20 παιδιά ανήκουν σε αυτή την κατηγορία.

Οπως ισχυρίζεται ο Dr Philips, επικεφαλής τής προ εικοσιπενταετίας έρευνας, τα δεδομένα αυτά μας αναγκάζουν να αναθεωρήσουμε την αντίληψη ότι περισσότερο οι άνδρες παρά οι γυναίκες ήταν επιρρεπείς στη μοιχεία. Ο Philips λέει πως το γεγονός ότι οι γυναίκες είναι περισσότερο εκλεκτικές από τους άνδρες ως προς το να επιλέξουν το ταίρι τους δεν σημαίνει ότι ενδιαφέρονται λιγότερο για το σεξ. Σύμφωνα με τον επιστήμονα, η εξελικτική πορεία του ανθρώπου μάς οδηγεί στο συμπέρασμα ότι οι γυναίκες αναζητούν δύο πράγματα σε έναν πιθανό σύντροφο. Κατ’ αρχάς πρέπει να είναι γερός και υγιής, κάτι που αντικατοπτρίζεται στην εμφάνισή του. Από την άλλη, θα πρέπει να έχει την οικονομική δυνατότητα για να μπορέσουν να μεγαλώσουν τα παιδιά. Αν ένας άνδρας έχει καλή εμφάνιση, υγεία και λεφτά, τότε είναι τρομερά περιζήτητος. Αυτό λοιπόν που κάνουν πολλές γυναίκες είναι να μένουν έγκυες από δυνατούς και όμορφους άνδρες και τελικά παντρεύονται κάποιον εργατικό ή πλούσιο για να αναθρέψουν τα παιδιά.

Κερδισμένοι οι δικηγόροι

Οι πολέμιοι του τεστ παραθέτουν και μία σειρά από άλλα ερωτήματα ηθικής και πρακτικής φύσεως. Τι συμβαίνει σε περιπτώσεις που μια γυναίκα έμεινε έγκυος έπειτα από βιασμό, κράτησε το παιδί και ύστερα από χρόνια ο δράστης ζητεί να γίνει η εξέταση για να αποδειχθεί η πατρότητά του; Τι συμβαίνει σε περιπτώσεις λάθους στη διάγνωση; Πώς είναι δυνατόν το κράτος να γνωρίζει τα κίνητρα των ανθρώπων που επιζητούν την εξέταση; Πώς μπορεί να προστατεύσει τις «άπιστες» μητέρες; Ολα αυτά μπορεί να καταστρέψουν άτομα ή και οικογένειες.

Βεβαίως, υπάρχει και η θετική πλευρά. Αφ’ ενός η αλήθεια θα λάμψει και αφ’ ετέρου πολλοί άνθρωποι θα μπορέσουν ίσως να ξαναβρούν τους γονείς τους. Σε ένα από τα κέντρα όπου εφαρμόζεται η νέα μέθοδος στην Αμερική, έξι ενήλικες, οι οποίοι είχαν δοθεί για υιοθεσία πριν από 40 χρόνια, καθώς ένας γιατρός ξεγέλασε τους πραγματικούς γονείς τους, ενώθηκαν με τις πραγματικές οικογένειές τους.

Είναι γεγονός πάντως ότι η διάδοση της εξέτασης είναι αδύνατο να σταματήσει. Την εποχή που το Διαδίκτυο προσφέρει κάθε είδους υπηρεσία, νόμιμη ή και παράνομη, οι ενδιαφερόμενοι θα βρουν αυτό που θέλουν χωρίς το κράτος να μπορεί να επέμβει. Οι μόνοι πάντως που θα είναι σίγουρα κερδισμένοι είναι οι δικηγόροι, καθώς αναμένεται ότι τον επόμενο χρόνο θα αυξηθούν τα διαζύγια.