Το θεατρικό τοπίο στην Αθήνα εμπλουτίζεται: καινούργια θέατρα χτίζονται, παλαιότερα ανακαινίζονται και πολλά συγυρίζονται, καθαρίζονται, αποκτούν έναν αέρα ανανέωσης. H αλήθεια είναι ότι ο πολλαπλασιασμός των σκηνών έφερε ως αποτέλεσμα αλλαγές στον χάρτη των θεάτρων. Από τα μέσα της δεκαετίας του ’80, όταν ξεκίνησε η θεατρική αποκέντρωση, ως το τέλος της δεκαετίας του ’90, όταν κάθε αποθήκη, βιομηχανικό κτίριο, υπόγειο και γκαράζ μετατράπηκε σε θέατρο, πολλά έχουν διαφοροποιηθεί. Πλάι στους θεατρικούς παραγωγούς στάθηκαν σκηνοθέτες, ιδρυτές θεάτρων, που ανέλαβαν να οργανώσουν τους δικούς τους χώρους, με πλούσιο και εναλλασσόμενο ρεπερτόριο. Με τη βοήθεια των (τότε) πλουσιοπάροχων επιχορηγήσεων του υπουργείου Πολιτισμού (επί υπουργίας Θάνου Μικρούτσικου) το θέατρο συνολικά πέρασε σε μια νέα φάση. Εκτός από τα περιφερειακά θέατρα που εγκαταστάθηκαν (κυρίως) στου Ψυρρή, η οδός Πειραιώς απέκτησε τη δική της θεατρική ταυτότητα. Οι δύο νέες αφίξεις από το παρελθόν, τα ανακαινισμένα θέατρα Παλλάς και Αλίκη, δεν είναι ακόμη έτοιμα και έτσι η πρεμιέρα και των δύο μετατέθηκε για του χρόνου.
H πρώτη «βιοτεχνία» σκηνών
Στους δύο παραδοσιακούς θεατρικούς επιχειρηματίες, στον Γιώργο Λεμπέση (διατηρεί το θερινό και χειμερινό Λαμπέτη, ενώ ως πρόσφατα εκμεταλλευόταν το Αθήναιον) και στον Βαγγέλη Λιβαδά (διαθέτει τα Παρκ και Σμαρούλα για το καλοκαίρι, το Αμιράλ και το Βέμπο για τον χειμώνα), προστέθηκε ο Κάρολος Παυλάκης (μοιράζεται ανάμεσα στα Αθηνών και Βρετάνια, Πανεπιστημίου και Βουκουρεστίου). Ο τέταρτος όμως είναι εκείνος που αναστάτωσε τη θεατρική πιάτσα εισάγοντας νέα ήθη και νέα έθιμα στον χώρο: πρόκειται για τον Τάσο Παπανδρέου, ο οποίος με την είσοδό του και την πρόσφατη έξοδό του από τα δρώμενα στον χώρο του θεάτρου έπαιξε τον δικό του ρόλο στη διαμόρφωση του νέου σκηνικού. Ανάμεσα στα σχέδιά του ήταν και η δημιουργία ενός θεατρικού πολυχώρου. Μάλιστα είχε αρχίσει να φλερτάρει με την ιδέα να αγοράσει το οικόπεδο όπου σήμερα στεγάζεται το Νέο Μουσείο Μπενάκη (στην οδό Πειραιώς).
Μόνος του στην αρχή και στη συνέχεια μαζί με τους Κώστα Γιαννίκο, Δημοσθένη Βαρδινογιάννη, τη νομική σύμβουλο Αρχοντούλα Παπαναγιώτου και τον σύζυγό της έστησαν την πρώτη «βιοτεχνία» θεάτρου με σειρά σκηνών: είτε ανακαινίζοντας παλιές είτε χτίζοντας νέες, δίνοντας έμφαση στην αισθητική του χώρου, στην ακουστική, στα καμαρίνια, ξεκίνησε με πρώτη την Αποθήκη, στην οδό Σαρρή, στου Ψυρρή. Σε αυτή τη σειρά των επτά-οκτώ θεάτρων η στήριξη ήταν οικονομική, νομική και φοροτεχνική. Κάπως έτσι στήθηκε η ΓΕΘΕΑ (Γενική Θεαμάτων), που την περίοδο 2004-2005 ήταν μοιρασμένη στα τέσσερα ως εξής: οι T. Παπανδρέου, Δ. Βαρδινογιάννης, K. Γιαννίκος από 30% και το υπόλοιπο 10% ανήκε στην κυρία της παρέας.
H αλλαγή της μοιρασιάς
Οταν αποφάσισε ο T. Παπανδρέου να αποσυρθεί εντελώς από τις παραγωγές (διατηρεί την ιδιότητα του συμπαραγωγού στα θέατρα Χορν και Ιλίσια, ενώ από εφέτος στηρίζει τη νέα προσπάθεια του Θεάτρου Τέχνης, υπό τη διεύθυνση του Διαγόρα Χρονόπουλου) η μοιρασιά άλλαξε… Το Μουσούρη (που ανακαινίστηκε) και το Ηβη κράτησε ο Δ. Βαρδινογιάννης, ο οποίος εν τω μεταξύ συνεργάστηκε με τον ηθοποιό Πέτρο Φιλιππίδη και μαζί έστησαν τη δική τους Θεατρική Εστία. Οι υπόλοιποι (Γιαννίκος – Παπαναγιώτου) διατηρούν τα Πειραιώς 131, Κιβωτός, Εμπορικόν και Αποθήκη, ενώ αναμένουν να παραλάβουν τα Παλλάς και Αλίκη. Το Παλλάς συγκεκριμένα αναμένεται να λειτουργήσει με πλούσιο και εναλλασσόμενο πρόγραμμα μουσικών παραστάσεων, θεατρικών και χορευτικών και με ειδικές εκδηλώσεις για τα παιδιά.
Περισσότεροι οι ηθοποιοί-ιδιοκτήτες
Μπορεί να μην είναι αριθμητικά πολλοί αλλά οι ηθοποιοί-ιδιοκτήτες θεάτρων αυξάνονται χρόνο με τον χρόνο. Πλάι στους παλιούς ιδιοκτήτες θεάτρων, όπως ο Νίκος Κούρκουλος (Κάππα, στην οδό Κυψέλης) και η Ξένια Καλογεροπούλου (Πόρτα, στην οδό Μεσογείων) προστέθηκαν οι πιο πρόσφατοι: πρώτος είναι ο επιχειρηματίας Τάσος Παπανδρέου, ο οποίος μέσα σε περίπου 15 χρόνια που βρίσκεται στον χώρο έγινε ιδιοκτήτης των θεάτρων Αμόρε (στο οποίο στεγάζεται το Θέατρο του Νότου των Γιάννη Χουβαρδά και Θωμά Μοσχόπουλου) και Λαμπέτη (παραγωγές Λεμπέση), καθώς και του Πειραιώς 131. Ιδιοκτήτης και ο Δημήτρης Τάρλοου, ο οποίος έχει εγκατασταθεί στο θέατρο Πορεία και προτείνει ενδιαφέρουσες δουλειές, όπως και ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος με το «Θέατρο του Νέου Κόσμού» όπου λειτουργούν τρεις σκηνές. Και δεν είναι οι μόνοι: δικά τους θέατρα έχουν επίσης η Κατερίνα Μαραγκού με τον σύζυγό της, παραγωγό Βίλη Ανδρέου (που απέκτησαν πρόσφατα το Αλμα, στην Ομόνοια), ο Τάκης Βουτέρης με την Αννίτα Δεκαβάλλα (το Θέατρο Εξαρχείων, στην ομώνυμη περιοχή, στον δεύτερο όροφο του οποίου στεγάζεται και το σπίτι τους), η Αννα Βαγενά με τον Λουκιανό Κηλαηδόνη (το Μεταξουργείο, θέατρο και σπίτι μαζί), ο Χρήστος Βαλαβανίδης και η Ασπασία Κράλλη (το Από Μηχανής Θέατρο, στην Ομόνοια, το οποίο εφέτος ενοικιάστηκε από την Πειραματική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου), η Ρουμπίνη Βασιλακοπούλου (το ως πρόσφατα Χυτήριο), η Μίνα Χειμώνα (Altera Pars) και η Αιμιλία Υψηλάντη (Αργώ, στην πλατεία Καραϊσκάκη).
