Να λοιπόν που η Ιστορία επαναλαμβάνεται. Και αυτοί που έχουν υποστηρίξει πως η επανάληψή της μόνον ως φάρσα μπορεί να επέλθει, απλώς δεν γνώριζαν ότι η ελληνική Ιστορία μπορεί να επαναληφθεί και ως κόλπο. Ετσι μόνον εξηγείται πώς ένα κόλπο από τον καιρό του Βυζαντίου – από αυτά που λένε ότι οδήγησαν στην πτώση της Πόλης – αναβιώνει για να αποφύγουν όσοι έχουν σχέση με εκκλησιαστικούς κύκλους τη στράτευση. Σύμφωνα με τις βεβαιώσεις που κατακλύζουν τα στρατολογικά γραφεία, η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια είναι η χώρα των δόκιμων μοναχών. Μοναχών που δεν συχνάζουν σε μοναστήρια, αλλά σε μπαρ, μπουζουξίδικα και στα γνωστότερα μαγαζιά του Κολωνακίου. H μοναδική σχέση τους με την αγιότητα είναι αυτή του σκοπού τους, που αγιάζει απλώς τα μέσα που χρησιμοποιούν για να μη στρατευτούν. Και αν λάβει κανείς υπόψη του ότι τα τελευταία 15 χρόνια πάνω από 85.000 νεαροί δεν υπηρέτησαν στον Στρατό ως απαλλαγέντες για λόγους υγείας, τότε πρέπει να είμαστε η χώρα των αναπήρων ή των καλογήρων. Αλλά ευτυχώς είμαστε μόνο η χώρα των μεγάλων κόλπων.
Ο κύριος X. είναι ένας σαραντάρης μπον βιβέρ που ζει σε κάποια επαρχιακή πόλη της Ελλάδας. Διατηρεί ένα εμπορικό κατάστημα με επιλεγμένη πελατεία, μέσα από το οποίο εξασφαλίζει αρκετά για να ξοδεύει σε αυτό που ο ίδιος ονομάζει «άσωτη ζωή». Μπαρ, ξενυχτάδικα, ακόμη και στριπτιζάδικα. Κανένας από τους κατοίκους της επαρχιακής πόλης δεν μπορεί να εξηγήσει πώς γίνεται εκτός από τα μπαρ ο άσωτος κύριος X. να συχνάζει και στις εκκλησίες. Δεν είναι ούτε οι ενοχές του ούτε οι εξομολογήσεις που τον κάνουν να δίνει το παρών στις εκκλησίες. Απλώς το συμφέρον του. Ο X. είναι ένας από τους περίπου δύο χιλιάδες κατοίκους αυτής της χώρας που δηλώνουν δόκιμοι μοναχοί. Και ενώ είναι πετυχημένος στη δουλειά του, δεν πέτυχε 25 χρόνια τώρα να γίνει μοναχός. Γιατί άλλωστε να το κάνει; Σημασία έχει ότι έτσι πετυχαίνει να μείνει μακριά από τον Στρατό.
* H μέθοδος… Ρασπούτιν
Το πρόβλημα που προέκυψε με τον ηθοποιό Χρ. Παπακαλιάτη απ’ ό,τι φαίνεται δεν είναι παρά μια «επώνυμη» λεπτομέρεια σε έναν ωκεανό αυθαιρεσιών και κόλπων που έχει αφήσει εκτός θητείας έναν ολόκληρο στρατό. Υπολογίζεται πως γύρω στις 100.000 άνδρες ηλικίας σήμερα από 18 ως 45 ετών δεν έχουν υπηρετήσει για διάφορους λόγους τη θητεία τους. Ο υπουργός Εθνικής Αμυνας Σπ. Σπηλιωτόπουλος, που μετά την υπόθεση Παπακαλιάτη έδωσε εντολή να εξετασθούν ξανά οι φάκελοι όσων δεν έχουν υπηρετήσει, αισθάνεται πλέον σαν τον Κωνσταντίνο Παλαιολόγο, ο οποίος είχε ανακαλύψει – λίγο προτού πέσει το Βυζάντιο – ότι είχε 500 χιλιάδες νεαρούς που είχαν γίνει μοναχοί για να μην πολεμήσουν και μερικές μόνο χιλιάδες στρατευμένους. Το άρθρο 6 του νόμου 1763, που περιγράφει ποιοι έχουν δικαίωμα απαλλαγής από το στράτευμα, κρατά μακριά από τα στρατόπεδα μια κατηγορία νεαρών που στο υπουργείο Εθνικής Αμυνας αποκαλείται με νόημα «οι Ρασπούτιν». Σύμφωνα με τον νόμο, έχουν δικαίωμα απαλλαγής από το στράτευμα όσοι είναι «θρησκευτικοί λειτουργοί γνωστών θρησκειών, μοναχοί και δόκιμοι μοναχοί».
H πιστοποίηση ότι κάποιος είναι ιερωμένος γίνεται από το υπουργείο Παιδείας. H βεβαίωση όμως ότι κάποιος είναι δόκιμος μοναχός δίνεται από τον ηγούμενο της μονής. Το κόλπο «Ρασπούτιν» λοιπόν δεν είναι τίποτε άλλο από την εξασφάλιση της βεβαίωσης από κάποιον ηγούμενο ότι επισκέπτεσαι το μοναστήρι και είσαι δόκιμος μοναχός. Τέτοιες βεβαιώσεις είναι κοινό μυστικό στα στρατολογικά γραφεία ότι εξασφαλίζει μια κλειστή ομάδα που έχει σχέσεις με εκκλησιαστικούς κύκλους ή και παραεκκλησιαστικές οργανώσεις. Με εξαίρεση το Αγιο Ορος, όπου οι βεβαιώσεις δίνονται από την Ιερά Επιστασία, στις υπόλοιπες μονές τέτοια βεβαίωση μπορεί να εξασφαλίσει ο κάθε ευνοούμενος του μοναστηριού. Τα στρατολογικά γραφεία κάθε δύο χρόνια ζητούν με επιστολές τους από τις μονές να βεβαιώσουν αν οι δόκιμοι μοναχοί παραμένουν δόκιμοι. Και αυτοί απλώς το κάνουν.
Σύμφωνα με αξιωματικούς της στρατολογίας, οι «Ρασπούτιν» εμφανίζονται ως δόκιμοι ώσπου να συμπληρώσουν το 45 έτος της ηλικίας τους. Συνήθως επιλέγουν μονές στις οποίες υπάρχει μόνο ένας ηγούμενος ώστε το μυστικό τους να έχει μικρότερες πιθανότητες διαρροής. Ο υφυπουργός Εθνικής Αμυνας κ. Γ. Λαμπρόπουλος έδωσε εντολή να καταγραφούν όλοι οι δόκιμοι μοναχοί, σε μια προσπάθεια να εντοπισθούν όσοι εμφανίζονται ως τέτοιοι για λόγους στράτευσης. Παρ’ ότι ο έλεγχος δεν έχει ολοκληρωθεί, έχουν καταγραφεί 514 δόκιμοι. Στο στόχαστρο της στρατολογίας βρίσκεται μεγάλη γνωστή μονή της Δυτικής Ελλάδας που χαρακτηρίζεται ως «εργοστάσιο χορήγησης βεβαιώσεων». Ο ηγούμενος της μονής εμφανίζει μάλιστα στην Αρχιεπισκοπή τον μεγάλο αριθμό των δόκιμων μοναχών ως επιτυχία του θρησκευτικού του έργου.
* Οι επώνυμοι «τρελοί»
Ο νόμος προβλέπει ότι απαλλάσσονται από την υποχρέωση θητείας όσοι χαρακτηρίζονται ακατάλληλοι για λόγους υγείας. Οι λεγόμενοι I 5. Στην πρόβλεψη αυτή του νόμου οι επιτήδειοι έχουν βρει το δικό τους παράθυρο. Για να χαρακτηρισθεί κάποιος ακατάλληλος για στράτευση πρέπει να πάει στα εξωτερικά ιατρεία κάποιου στρατιωτικού νοσοκομείου και να βεβαιωθεί η πάθησή του. Αρχικώς παίρνει μέχρι και τέσσερις αναβολές συνολικής διάρκειας ως δύο χρόνια. Μετά τα δύο έτη δίνεται η απαλλαγή. Την πάθηση βεβαιώνει μια επιτροπή αποτελούμενη από έναν ταξίαρχο και δύο συνταγματάρχες, που πρακτικά αποδέχονται τη γνωμάτευση των εξωτερικών ιατρείων. Ετσι αν κάποιος πάρει τέσσερις βεβαιώσεις από τον γιατρό των εξωτερικών ιατρείων, η επιτροπή είναι δύσκολο να απορρίψει το αίτημα απαλλαγής. Ο «ασθενής» συνήθως παρουσιάζεται με μια αόριστη ασθένεια που είναι δύσκολο να αμφισβητήσει η επιτροπή, ειδικά αν δεν έχει γιατρό τέτοιας ειδικότητας. Τέτοιες ασθένειες είναι οι ψυχικές και οι ορθοπαιδικές. Οι στρατολόγοι συνηθίζουν να λένε ότι η Ελλάδα είναι η χώρα με τους πιο πολλούς επώνυμους τρελούς. Παλιότερα το κόλπο ήταν γνωστό ως τρελόχαρτο. Τώρα πλέον παίρνει τη μορφή μιας δυσνόητης, πάντα αόριστης, γνωμάτευσης για ψυχική ασθένεια. Και επειδή, ως γνωστόν, άβυσσος η ψυχή του ανθρώπου, στην άβυσσο πέφτουν και οι προσπάθειες που γίνονται στη στρατολογία να βρει άκρη. Πόσο μάλλον, όπως είπε ο κ. Λαμπρόπουλος στο «Βήμα», όταν στα στρατολογικά γραφεία δεν υπάρχει μηχανοργάνωση και οι αξιωματικοί καλούνται να εξετάσουν αρχεία που είναι από την εποχή της… πένας. Τα στρατολογικά γραφεία δεν έχουν καν απευθείας τηλεφωνικές γραμμές για να ελέγχουν τα στοιχεία που προκύπτουν από την έρευνα. Ετσι παίζουν το σπασμένο τηλέφωνο.
Κόλπα όπως αυτό για το οποίο κατηγορούν τον Παπακαλιάτη είναι αδύνατο να ελεγχθούν, εκτός αν υπάρξει καταγγελία. Δηλαδή κάλλιστα κάποιος μπορεί να προσκομίσει στο στρατολογικό γραφείο μια πλαστογραφημένη βεβαίωση ότι είναι ακατάλληλος για στράτευση. Ο στρατολόγος πρέπει να περιμένει και την αντίστοιχη υπηρεσιακή ενημέρωση με το ταχυδρομείο, αλλά το πιθανότερο είναι ότι αν βρεθεί απέναντι σε μια σωρεία γραφειοκρατικών προβλημάτων θα επιλέξει τον σύντομο δρόμο, να χρησιμοποιήσει δηλαδή τη βεβαίωση που του ήρθε γρήγορα.
Ενα ακόμη παράθυρο στον νόμο αφορά τους τοξικομανείς. Οσοι πάρουν τον χαρακτηρισμό απαλλάσσονται διά παντώς, αν και όπως είναι γνωστό δεν είναι απαραιτήτως διά παντώς τοξικομανείς.
* Το εμπόριο βεβαιώσεων
Το πιο ασφαλές όμως κόλπο – νέο κόλπο – κρύβεται στο άρθρο 7 του νόμου που αφορά τις αναβολές και όχι τις απαλλαγές. Ουσιαστικά είναι απαλλαγή διά της αναβολής. Σύμφωνα με το άρθρο, οι Ελληνες που γεννήθηκαν και ζουν στο εξωτερικό ή όσοι μετέβησαν στο εξωτερικό πριν από τον ενδέκατο χρόνο της ηλικίας τους και παρέμειναν εκεί, πρέπει να στρατευθούν, αλλά έχουν δικαίωμα να επισκέπτονται την Ελλάδα για έξι μήνες τον χρόνο τμηματικά ή συνολικά χωρίς να κινδυνεύουν να συλληφθούν για ανυποταξία. Αν κάποιος δηλαδή εξασφαλίσει μια βεβαίωση από προξενική αρχή ότι ζει μόνιμα στο εξωτερικό, μπορεί πρακτικά να ζει στην Ελλάδα. Οι στρατολογικές αρχές δεν μπορούν να τον ελέγξουν, γιατί δεν μπορούν να αποφανθούν για το εξάμηνο. Αν εντοπισθεί στη χώρα, υποστηρίζει ότι έφθασε μέσω χώρας της Ευρωπαϊκής Ενωσης για το νόμιμο εξάμηνο. Το θέμα λοιπόν είναι να πάρει τη βεβαίωση ότι ζει μόνιμα στο εξωτερικό. Συνήθως οι επιτήδειοι προσκομίζουν βεβαιώσεις από χώρες όπου δεν υπάρχουν ελληνικές προξενικές αρχές και εξυπηρετούνται από αυτές γειτονικών χωρών. Αν και απ’ ό,τι αποδεικνύει η πράξη, τα κόλπα μπορεί να τα στήσει κάποιος παντού. Πριν από μερικά χρόνια υπάλληλοι των ελληνικών διπλωματικών αρχών στον Καναδά πουλούσαν τις έντυπες φόρμες-βεβαιώσεις, σφραγισμένες, όπου ο «μόνιμος» κάτοικος εξωτερικού μπορούσε απλώς να συμπληρώσει τα στοιχεία του. Ετσι μερικές εκατοντάδες «τουρίστες» δεν πέρασαν ούτε καν σαν τουρίστες από τον Στρατό. H υπόθεση δεν μαθεύτηκε γιατί, όπως λένε οι στρατολόγοι, «έκαιγε».
ΝΕΟΣ ΝΟΜΟΣ Πρώτα η πατρίδα και μετά το μοναστήρι
Από το 1984 ως σήμερα ο στρατολογικός νόμος έχει αλλάξει δέκα φορές. Ολα αυτά τα χρόνια «τρελοί», «ανάπηροι», «τουρίστες», «μοναχοί», ξεπηδούσαν μέσα από τα παραθυράκια που άφηνε ο νόμος. Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, ο νόμος θα αλλάξει και πάλι. Νέο σχέδιο νόμου θα είναι έτοιμο τον Νοέμβριο. Σύμφωνα με αυτό, οι δόκιμοι μοναχοί θα καλούνται να υπηρετήσουν πρώτα την πατρίδα και μετά τον Θεό. H ηγεσία του υπουργείου Εθνικής Αμυνας φοβάται ότι θα υπάρξει αντίδραση από εκκλησιαστικούς κύκλους. Θεωρεί όμως το θέμα σοβαρό. Γιατί μπορεί, όπως λέει κυβερνητικό στέλεχος, «να μην κινδυνεύει να πέσει όπως επί Παλαιολόγου η Πόλη, έχει αλωθεί όμως προ πολλού η αξιοπρέπεια αυτών που υπηρέτησαν».
