Τα νησιά του καλοκαιριού

Ο κήπος της Εδέμ

Δευτέρα πρωί στο Σαν Σουσί της Γρενάδας. Στη βεράντα μιας βίλας με θέα στην καταπράσινη κοιλάδα, ένας ευθυτενής άνδρας με γκρίζα μαλλιά και γυαλιά ηλίου τελειώνει τον καφέ του και κατεβαίνει στον κήπο. Περνά μπροστά από φουντωτές μπουκαμβίλιες ­ ροζ, κόκκινες, άσπρες ­, κρίνους που τον ξεπερνούν σε ύψος, δένδρα γεμάτα ζουμερά λάιμ, γκρέιπφρουτ και πορτοκάλια, γλυκά μάνγκο και μπανανιές. Χαίρεται για λίγο τη δροσιά στη σκιά τους προτού επιστρέψει στο σπίτι. «Τα πάντα βρίσκονται στη θέση τους στον κήπο της Εδέμ» πληροφορεί τη σύζυγό του.

Αν αναφερθείτε στη Γρενάδα, το πρώτο που θα έρθει στο νου των περισσότερων είναι η αμερικανική εισβολή και, κατόπιν, τα μπαχαρικά. Αλλά για τους κατοίκους του νησιού, η σειρά αντιστρέφεται. Γιατί Γρενάδα σημαίνει πρωτίστως μοσχοκάρυδο. Παντού στο νησί μοσχοκάρυδα κρέμονται ανάμεσα στα σκουροπράσινα φύλλα των δένδρων, σαν ροδάκινα, και όταν ωριμάσουν ανοίγουν και ξεπροβάλλει το μυρωδικό, τυλιγμένο σ’ έναν κόκκινο φλοιό.

Η Γρενάδα προσφέρει οτιδήποτε θεωρείται σήμα κατατεθέν της ζωής στην Καραϊβική ­ αμμουδερές παραλίες, ψαροχώρια, μαρμάρινα ξενοδοχεία και φάρμες ­ συν μία μικροσκοπική πρωτεύουσα, το Σεντ Τζορτζ’ς, κατά πολλούς το ομορφότερο λιμάνι της Καραϊβικής. Είναι μία υπέροχη πόλη, η επιτομή της βρετανικής Καραϊβικής, ένα συνονθύλευμα από ροζ σκεπές, κόκκινους τηλεφωνικούς θαλάμους και γεωργιανά σπίτια με χρώματα που έχουν ξεθωριάσει από τον τροπικό ήλιο. Το μόνο που διαταράσσει την καθημερινή ηρεμία είναι τα τεράστια κρουαζιερόπλοια που αγκυροβολούν μόλις έξω από την πόλη και οι επιβάτες τους που εφορμούν κατά κύματα στη στεριά.

Οι δρόμοι του νησιού είναι μια εμπειρία από μόνοι τους: Στροφές εξαιρετικά κλειστές και άσφαλτος γεμάτη λακκούβες. Εδώ κι εκεί ορισμένα τμήματα του οδοστρώματος ξεχωρίζουν για την τελειότητά τους, ενώ ταμπέλες πληροφορούν τους περαστικούς ότι χρηματοδοτήθηκαν από την Ταϊβάν ή την Ιαπωνία. Αγνωστο γιατί οι καλοθελητές δεν προσφέρουν έναν ολόκληρο δρόμο αντί σκόρπιων τμημάτων.

Η πρόσφατη ιστορία της Γρενάδας είναι ταραχώδης. Αμέτρητοι νησιώτες μετανάστευσαν στη Βρετανία τις δεκαετίες του ’50 και του ’60 με τα πλοία που σάλπαραν δις την εβδομάδα καθώς τα σπίτια των ιδιοκτητών των φυτειών σάπιζαν εγκαταλελειμμένα. Οι δρόμοι, οι καλλιέργειες, τα πάντα κατέρρεαν. Το 1979 ο Μορίς Μπίσοπ πήρε την εξουσία μέσω ενός αναίμακτου πραξικοπήματος και εισήγαγε τον κομμουνισμό τύπου Κούβας. Τέσσερα χρόνια αργότερα, εξτρεμιστές της κυβέρνησής του τον σκότωσαν και ακολούθησε η αμερικανική εισβολή που επέβαλε τη σταθερότητα που επικρατεί ως σήμερα.

Οι κάτοικοι όμως ποτέ δεν σταμάτησαν ν’ ασχολούνται με τα καθημερινά ενδιαφέροντά τους ­ με κορυφαίο την κηπουρική. Η Γρενάδα είναι νησί κηπουρών. Στους λόφους θα δείτε κήπους περιφραγμένους με μπαμπού όπου καλλιεργούνται καρότα, τζίντζερ, μαρούλια και λάχανα. Στις ακτές οι ψαράδες, που χρησιμοποιούν ακόμη παραδοσιακές μεθόδους, ξεδιαλέγουν την ψαριά της ημέρας ­ κυρίως μπαρακούντα (πολύ νόστιμο).

Στο τέλος της εβδομάδας, την Κυριακή, οι κάτοικοι της Γρενάδας επιδίδονται σε τρεις ασχολίες. Πρώτον, παίζουν κρίκετ ντυμένοι στα άσπρα. Δεύτερον, πηγαίνουν στην εκκλησία. Στο ψαροχώρι Γκουγιάβε, στα βορειοανατολικά, οι φωνές των παπάδων που κηρύττουν μπλέκονται η μία με την άλλη από τα ανοιχτά παράθυρα των εκκλησιών. Αν κατέχουν μία τέχνη στη Γρενάδα, αυτή είναι η τέχνη του κηρύγματος: Στην αρχή απαλό και καθησυχαστικό, καταλήγει σ’ ένα ηχηρό κρεσέντο που φθάνει ως μακριά στα βοσκοτόπια. Η τρίτη προσφιλής κυριακάτικη ασχολία είναι το ρούμι. Από πολεοδομική παραξενιά ή ανθρώπινη ανάγκη, κάθε εκκλησία στο νησί έχει απέναντί της ένα μπαρ για όσους εμπέδωσαν το κήρυγμα αλλά δεν μπορούν ν’ αντισταθούν στον πειρασμό.

«Ο υπόλοιπος κόσμος νομίζει ότι το σημείο αναφοράς μας είναι η αμερικανική επέμβαση» λέει ένας από τους ντόπιους. «Λάθος. Είναι ο τυφώνας Τζάνετ που έπληξε το νησί στις 22 Σεπτεμβρίου 1922. Δεν υπάρχει ούτε ένας νησιώτης που να μη θυμάται αυτή την ημερομηνία».

Η μικρής κλίμακας τουριστική υποδομή της Γρενάδας ­ τρεις ώρες με το αεροπλάνο από το Μαϊάμι ­ κάνει το νησί ιδανικό για όσους θέλουν να ξεφύγουν από τα μεγάλα ξενοδοχεία και θέρετρα της Καραϊβικής. Το μυστικό για επιτυχημένες διακοπές είναι να συνδυάσετε την απραξία στις παραλίες με εκδρομές για περπάτημα στο εσωτερικό του νησιού.

Πότε να πάτε: Με μέση θερμοκρασία τους 27 βαθμούς Κελσίου όλο το χρόνο, όλοι οι μήνες αρμόζουν για διακοπές στη Γρενάδα. Αν και μπορεί να βρέξει οποτεδήποτε (όχι όμως πολύ), η εποχή των βροχών διαρκεί από τον Ιούνιο ως τον Νοέμβριο.

Κόστος: Λένε ότι τρία πράγματα είναι φθηνά στη Γρενάδα: η βενζίνη, τα ενοίκια και τα γραμματόσημα. Ως εκ τούτου, αν δεν σκοπεύετε να εγκατασταθείτε στο νησί για να επιδοθείτε στην αλληλογραφία, μάλλον θα ξοδευτείτε. Αν μείνετε σε ξενοδοχείο μεσαίας κατηγορίας, τρώτε στα ανάλογα εστιατόρια και μετακινηθείτε με ταξί και δημόσιες συγκοινωνίες, θα ξοδέψετε περίπου 45.000 δραχμές την ημέρα. Αν μείνετε σε πολυτελές ξενοδοχείο, τρώτε σε καλά εστιατόρια και νοικιάσετε αυτοκίνητο, υπολογίστε γύρω στις 75.000 δρχ. την ημέρα. Μπαλί (Ινδονησία) Το νησί των αισθήσεων

Το Μπαλί είναι ένα νησί που θα το επισκεφθείτε καλύτερα με τις αισθήσεις σας. Οπου και αν σταθείτε, κάτι θα τραβήξει το μάτι σας, θα ερεθίσει τη μύτη σας ή θα ευφράνει το αφτί σας. Γι’ αυτό παρεκκλίνετε από το πρόγραμμά σας και πηγαίνετε όπου σας προστάζει η όραση, η όσφρηση ή η ακοή σας: Ακολουθήστε τα αεικίνητα χέρια μιας χορεύτριας, το άρωμα της πλουμερίας, το πέταγμα μιας πολύχρωμης πεταλούδας, τη μουσική που δραπετεύει από ένα σπίτι.

Αν βρεθείτε στο χωριό Πενγκοσεκάν, κοντά στο Ουμπούντ, αναζητήστε τον Ντέβα Πούτου Μπεράτα, βιρτουόζο του γκαμελάν. Αν τον ψάξετε μέσω τηλεφωνικού καταλόγου, θα απογοητευθείτε γιατί το Ντέβα είναι όνομα που υποδηλώνει κάστα και, παρ’ ότι αρκετοί δεν επιλέγουν πλέον να πάρουν το όνομα της κάστας τους, υπάρχουν πολλοί Ντέβα. Αντιθέτως, περιπλανηθείτε στους δρόμους του χωριού και το σπίτι απ’ όπου θα ακούγεται η ωραιότερη μουσική είναι το δικό του.

Εκτός των πόλεων, οι Μπαλινέζοι ζουν σε σπίτια με πέτρινους τοίχους και αυλές που στεγάζουν τρεις ή και περισσότερες γενιές: παππούδες, γονείς, ανύπανδρα παιδιά, παντρεμένους γιους με τις συζύγους τους, τα τέκνα τους, τα ζώα τους και τα μηχανάκια τους. Αν ο Ντέβα παραδίδει μάθημα, θα αναγνωρίσετε το σπίτι του από τις 30 σαγιονάρες που είναι παρκαρισμένες στην εξώπορτα. Μπείτε μέσα για να δείτε πώς οι μαθητές δεν αφήνουν τον δάσκαλο από τα μάτια τους. Γιατί το γκαμελάν δεν έχει παρτιτούρες, διδάσκεται μέσω της παρατήρησης και της επανάληψης.

Το δωμάτιο όπου παραδίδεται το μάθημα είναι μικρό και σπαρτιάτικο, όπως άλλωστε όλα τα δωμάτια των μπαλινέζικων σπιτιών. Ο πιο γραφικός (και συχνά ο πιο μεγάλος) χώρος είναι ο οικογενειακός ναός. Ολοι οι μπαλινέζικοι ιδιωτικοί ναοί έχουν τουλάχιστον τρεις βωμούς για τις τρεις κυριότερες μορφές του θεού των ινδουιστών ­ τον Βισνού, τον Σίβα και τον Μπράχμα. Και ενώ στη Δύση ξοδεύουμε τα χρήματά μας για ένα καινούργιο σαλόνι ή ένα φούρνο μικροκυμάτων, στο Μπαλί τα ξοδεύουν για έναν τέταρτο ή πέμπτο βωμό (ο θεός των ινδουιστών έχει πολλές μορφές). Ολοι διαθέτουν ιδιωτικό τόπο λατρείας ­ οι ορυζώνες, τα σχολεία, οι ασφαλιστικές εταιρείες, τα νοσοκομεία, ακόμη και το βενζινάδικο έχει ένα βωμό μεγαλύτερο από την αντλία της βενζίνης («Δεν ανάβουμε όμως το θυμιατό» εξηγεί ο βενζινάς, για ευνόητους λόγους).

Η θρησκεία υπαγορεύει τον ρυθμό της ζωής στα χωριά του Μπαλί: πότε θα φυτευτεί το ρύζι, σε ποιο σημείο του σπιτιού θα κτιστεί η κουζίνα, πώς θα κρεμαστεί το σκοινί για τα ρούχα (σε χαμηλό ύψος από τον φόβο μήπως τα ρούχα που φορά κάποιος στο ακάθαρτο μισό του σώματος αγγίξουν κάποιο κεφάλι). Ωστόσο, ο ινδουισμός του Μπαλί είναι ένας «δικτάτορας» με χρυσή καρδιά και, αναμφίβολα, αδυναμία στην ομορφιά. Απαιτεί λ.χ. καθημερινή προσφορά κανάνγκ, δηλαδή μιας σύνθεσης από ροζ λουλούδια.

Κανάνγκ κατασκευάζει η Μαντέ, η αδερφή του Ντέβα. Τοποθετεί με προσοχή τα πέταλα μέσα σε κουτιά μαζί με ρύζι και περίτεχνα κομμένα φύλλα φοίνικα· αλλά και τα ίδια τα κουτιά είναι χειροποίητα, από μπανανόφυλλα. Και επειδή η θρησκεία πάντα συνδυάζεται με το επιχειρηματικό πνεύμα, η Μαντέ φτιάχνει 40 κανάνγκ ημερησίως, τα οποία στέλνει στο Ντενπασάρ, την πρωτεύουσα του Μπαλί, για να κάνουν τις προσφορές τους οι υπάλληλοι των γραφείων που δεν έχουν χρόνο για κατασκευές. Λίγες ώρες αργότερα, τα κανάνγκ θα μαραθούν, έτσι η ζήτηση της επομένης είναι εξασφαλισμένη. «Η κατασκευή του κανάνγκ είναι ο διαλογισμός μας» λέει.

Μετά το μάθημα ο Ντέβα αναχωρεί βιαστικά για να παίξει γκαμελάν στον ναό. Η πληρωμή του; Ενα πιάτο φαγητό. Στα χωριά του Μπαλί δεν ισχύει ο επίσημος τρόπος πληρωμής αλλά ένα ανεπίσημο σύστημα οφειλών: Θα παίξεις γκαμελάν στον γάμο μου κι εγώ θα προμηθεύσω το ρύζι στον δικό σου. Κανείς δεν κρατάει τεφτέρια με το τι χρωστάει ποιος σε ποιον, όλοι όμως θυμούνται και ξεπληρώνουν τα χρέη τους.

Στον δρόμο έξω από το σπίτι, γυναίκες περπατούν ισορροπώντας τεράστια καλάθια στο κεφάλι τους με την άνεση με την οποία θα φορούσαν ένα μικροσκοπικό καπελάκι. Αυτός είναι ο παραδοσιακός τρόπος μεταφοράς των αγαθών στην αγορά αλλά αποτελεί και εξάσκηση για την εκτέλεση των περίπλοκων κινήσεων του κεφαλιού στους μπαλινέζικους χορούς που μοιάζουν να αψηφούν την ανατομία του σώματος.

Στην αυλή του ναού έχει πολλή κίνηση· είναι η ώρα όπου αποτεφρώνεται ένας νεκρός. Η τελετή της αποτέφρωσης κατέχει περίοπτη θέση στην κουλτούρα του Μπαλί, όπως ο γάμος ή το «λιμάρισμα των δοντιών» (στην εφηβεία λιμάρονται οι κυνόδοντες των νεαρών Μπαλινέζων για να δαμαστούν, συμβολικά, οι άγριες τάσεις τους). Οι ιερείς ευλογούν τους μουσικούς και τα όργανά τους.

Στο Μπαλί, ως φαίνεται, τα πάντα ευλογούνται, τα βιβλία, τα κατοικίδια ζώα, το ρύζι, τα δένδρα (από τα τελευταία εξέχουσα θέση έχει η ινδική συκιά γι’ αυτό λαμβάνει και τον πρέποντα σεβασμό: Οι οδηγοί λ.χ. κορνάρουν μπροστά της σαν να της ζητούν την άδεια να περάσουν). «Ελάτε από εδώ, έχουμε γουρούνι ποδηλάτη» λέει ένας άνδρας. Το εν λόγω γουρούνι σιγοψήνεται περασμένο σε μια σούβλα και δεν μοιάζει καθόλου έτοιμο να κάνει ποδήλατο.

Στα χωριά του Μπαλί η ζωή είναι χαλαρή. Τα ραντεβού είναι προαιρετικά και οι μαμάδες που πηγαίνουν τα παιδιά τους στον Ντέβα, μένουν εκεί τις δύο ώρες που διαρκεί το μάθημα συζητώντας μεταξύ τους. Δεν πρόκειται για τεμπελιά αλλά για ιεράρχηση προτεραιοτήτων. Απλώς εργάζονται τόσο όσο φθάνει για να χορτάσουν την οικογένειά τους και τους θεούς και τον υπόλοιπο χρόνο απολαμβάνουν τη ζωή χωρίς να βιάζονται. Ενόσω βρίσκεστε στο Μπαλί, κάντε ό,τι κάνουν οι Μπαλινέζοι: γευθείτε την ημέρα χωρίς άγχος και τη νύχτα αποκοιμηθείτε ακούγοντας τα γκέκο (είδος σαύρας) και μυρίζοντας το γιασεμί ώσπου να σας ξυπνήσει η χαρακτηριστική συγχορδία από κόκορες και τζιτζίκια.

Η ζωή στο Μπαλί μοιάζει αποκομμένη από τις πολιτικές εξελίξεις στην Τζακάρτα. Οι Μπαλινέζοι παρέμειναν απολύτως ήρεμοι στη διάρκεια όλου του 1998, καθώς οι κάτοικοι άλλων νησιών του αρχιπελάγους της Ινδονησίας εξέφραζαν τον θυμό τους για την οικονομική και την πολιτική κατάσταση.

Πότε να πάτε: Στο Μπαλί μπορείτε να απολαύσετε τις διακοπές σας όλο τον χρόνο, αν και από τον Απρίλιο ως τον Οκτώβριο ο καιρός είναι πιο δροσερός και ξηρός, ενώ τους υπόλοιπους μήνες πιο ζεστός και υγρός. Αποφύγετε τα Χριστούγεννα γιατί, εκτός από Ευρωπαίους, Αμερικανούς και Αυστραλούς, ακόμη και Ινδονήσιοι από άλλες περιοχές συρρέουν στο Μπαλί.

Κόστος: Εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, το εθνικό νόμισμα κατρακύλησε από τις 2.400 ρουπίες το δολάριο στις 14.000. Αυτό πυροδότησε τον πληθωρισμό αλλά οι τιμές των ξενοδοχείων δεν αυξήθηκαν λόγω της εφετεινής πτώσης στον αριθμό των τουριστών. Το Μπαλί ποτέ δεν ήταν ακριβό· σήμερα όμως η κρίση το καθιστά πραγματική ευκαιρία για τουρίστες με χαμηλό προϋπολογισμό. Τζαμάικα (Καραϊβική) Η μαγεία των Γαλάζιων Ορέων

Υπάρχουν δύο ειδών τρόποι για να κάνετε διακοπές στη Τζαμάικα: να μείνετε σ’ ένα ξενοδοχείο με πλήρη διατροφή (όπως το «Hedonism» στο Νεγκρίλ), όπου διοργανώνονται τρελά πάρτι και το να φορά κανείς μπικίνι θεωρείται σεμνότυφο ή να περιπλανηθείτε αναζητώντας τις αθέατες (και πιο ρομαντικές) πλευρές του νησιού. Σας προτείνουμε τον δεύτερο.

Ξεκινήστε από το Κίνγκστον αγνοώντας τις προειδοποιήσεις ότι είναι επικίνδυνη πόλη. Η πρωτεύουσα της Τζαμάικας διαθέτει μερικά τουριστικά αξιοθέατα, όπως το Μουσείο του Μπομπ Μάρλεϊ. Ο Μάρλεϊ θεωρείται λαϊκός ήρωας στο νησί και για 2.000 δραχμές περίπου μπορείτε να ακολουθήσετε μία οργανωμένη ξενάγηση στο άδειο σπίτι του, να δείτε τις τρύπες από τις σφαίρες που τον τραυμάτισαν αλλά δεν τον σκότωσαν και το κρεβάτι όπου πέθανε από καρκίνο και να παρακολουθήσετε ένα 80λεπτο «ντοκυμαντέρ» ­ τον Μπομπ σε συναυλία χωρίς σχόλια. Αν είστε τυχερός, ίσως συναντήσετε κάποιον από τους πολλούς απογόνους του στην αυλή.

Το Κίνγκστον έχει επίσης την Εθνική Πινακοθήκη της Τζαμάικας, καλά εστιατόρια, ξενοδοχεία πέντε αστέρων (σας συστήνουμε το «The Courtleigh») και πολλά άλλα.

Ωστόσο, εσείς νοικιάστε αυτοκίνητο και κατευθυνθείτε βόρεια, διασχίστε τα Γαλάζια Ορη (όπου παράγεται ο εξαιρετικός ομώνυμος καφές Blue Mountains) και μείνετε σ’ ένα από τα γραφικά μικρά ξενοδοχεία στα οποία είναι σπαρμένοι οι κολπίσκοι στην άλλη πλευρά του νησιού.

Μόνο ένας αξιοπρεπής δρόμος διασχίζει την καρδιά της Τζαμάικας αλλά αρκετοί κάθετοι οδηγούν παραπλανητικά προς άλλα σημεία του νησιού. Τα Γαλάζια Ορη είναι, το λιγότερο, εντυπωσιακά. Πυκνοί θάμνοι και γλυκοπατάτες κρύβουν τις «πραγματικές» καλλιέργειες: τη μαριχουάνα (γνωστή ως «γκάντζα»). Η θέα θα σας κόψει την ανάσα, ιδιαίτερα στη δύση ή στην ανατολή του ηλίου.

Επειτα από δύο ώρες οδήγηση θα ξεπροβάλλετε από την άλλη πλευρά των βουνών. Εκεί ο δρόμος χωρίζεται στα δύο. Το αριστερό παρακλάδι οδηγεί στο Οτσο Ρίος («Οτσι» για τους μυημένους), δημοφιλή τουριστικό προορισμό που συναγωνίζεται το Μοντέγκο Μπέι σε αφίξεις κρουαζιερόπλοιων.

Υπάρχει ένα καλό ιταλικό εστιατόριο, το «Evita’s», στην πλαγιά του λόφου που βλέπει προς το λιμάνι, ενδιαφέροντα τροπικά λουλούδια στους Βοτανικούς Κήπους Σο Παρκ, αλλά το μεγαλύτερο αξιοθέατο είναι οι μάλλον πολυσύχναστοι καταρράκτες του ποταμού Ντανς: Το νερό κατρακυλά σε μια σειρά από σκαλωτές φυσικές λίμνες ώσπου χύνεται 600 μέτρα κάτω στη θάλασσα.

Κανονικά οι καταρράκτες θα ήταν απλώς μία ευκαιρία για να τραβήξετε καλοσκηνοθετημένες φωτογραφίες, αν κάποιος κάποτε δεν είχε τη φαεινή ιδέα να σκαρφαλώσει στις λίμνες. Ετσι σήμερα, μία αλυσίδα επισκεπτών περιμένει υπομονετικά να έρθει η σειρά της για να έχει την ευχαρίστηση να ανεβεί τις ρηχές λίμνες, ανοίγοντας δρόμο ανάμεσα στο πλήθος.

Το Οτσο Ρίος και το Μοΐ Μπέι είναι δημοφιλείς προορισμοί για νιόπαντρους ­ η ξενοδοχειακή αλυσίδα «Sandals» μάλιστα δέχεται μόνο ζευγάρια. Μερικά από τα ξενοδοχεία, όπως το «Sans Souci Hotel», αναλαμβάνουν να σας κανονίσουν ακόμη και τον γάμο σας (φωτογραφίες, βίντεο, λουλούδια, σαμπάνια, τούρτα και μουσική), πόσο μάλλον να σας υποδεχθούν στον μήνα του μέλιτος. Το μόνο που μένει να κάνετε εσείς είναι να βρείτε τον γαμπρό ή τη νύφη.

Αν πάρετε το δεξί παρακλάδι της προαναφερθείσας διχάλας, θα βρεθείτε στην Μπλου Λαγκούν (Γαλάζια Λίμνη), μια υπέροχη τοποθεσία στο τέρμα ενός μικρού και σε φρικτή κατάσταση δρόμου. Η «ψυχοθεραπευτική» βουτιά στη λίμνη, με τα νερά που αλλού είναι κρύα αλλού ζεστά, είναι απαραίτητη. Η Μπλου Λαγκούν δεν γνωρίζει τι θα πει μόλυνση, όπως άλλωστε και οι περισσότερες παραλίες της Τζαμάικας.

Ανανεωμένος, οδηγήστε ως το Πορτ Αντόνιο, μια πολύβουη πόλη με αποικιοκρατική αρχιτεκτονική στην οποία παρατηρείται πυρετός αναστηλώσεων που θα της προσδώσει τη χαμένη της δόξα. Επισκεφθείτε οπωσδήποτε τις αγορές του κέντρου, εγγυημένα διασκεδαστικές.

Μιάμιση ώρα με το αυτοκίνητο από το Πορτ Αντόνιο, στο Μπέρινγκσντεϊλ, μπορείτε να κάνετε δίωρο ράφτινγκ, ακολουθώντας το ρεύμα του ποταμού. Λέγεται ότι αυτή ήταν η αγαπημένη δραστηριότητα του Ερολ Φλιν και της πριγκίπισσας Μαργαρίτας όταν επισκέπτονταν το νησί.

Αν θέλετε να τελειώσετε το ταξίδι σας ρομαντικά, μείνετε στο παραθαλάσσιο ξενοδοχείο «Dragon Bay Hotel», περίπου 40 λεπτά με το αυτοκίνητο από το Πορτ Αντόνιο. Τα δίκλινα κοστίζουν περίπου 30.000 δραχμές τη βραδιά και οι περισσότεροι πελάτες είναι ζευγάρια ή οικογένειες.

Επιστρέψτε στο Κίνγκστον από την ανατολική πλευρά του νησιού. Στη διαδρομή σταματήστε για μια βουτιά στους ­ καλά κρυμμένους ­ καταρράκτες Reach Falls, στα ιαματικά λουτρά της πόλης Μπαθ και στην όμορφη ερημική παραλία Λονγκ Μπέι ­ το πιο καλά φυλαγμένο μυστικό στη Τζαμάικα.

Η Τζαμάικα είναι το πιο «δημοκρατικό», από τουριστικής απόψεως, νησί της Καραϊβικής. Θα σας υποδεχθεί με εξίσου ανοιχτές αγκάλες, είτε νοικιάσετε βίλα με ιδιωτική παραλία είτε μείνετε σε οργανωμένο κέντρο διακοπών είτε κάνετε κάμπινγκ είτε θελήσετε να εξερευνήσετε τη ζωή του νησιού.

Πότε να πάτε: Η Τζαμάικα προσφέρεται για διακοπές όλο τον χρόνο, εφόσον οι εποχές είναι σχεδόν ανύπαρκτες και οι ανώτατες θερμοκρασίες κυμαίνονται πάντα μεταξύ 27 και 30 βαθμών Κελσίου. Η εποχή των βροχών διαρκεί από τον Μάιο ως τον Νοέμβριο αλλά ακόμη και τότε, η βροχή πέφτει συνήθως για λίγο το απόγευμα και ο ήλιος λάμπει τις υπόλοιπες ώρες. Η υψηλή τουριστική περίοδος είναι από τα μέσα Δεκεμβρίου ως τα μέσα Απριλίου.

Κόστος: Η Τζαμάικα είναι σχετικά φθηνή σε σύγκριση με άλλα νησιά της Καραϊβικής, αν και το πόσα θα ξοδέψετε εξαρτάται από το τι είδους διακοπές θα κάνετε. Αν μείνετε σε άνετο ξενοδοχείο και τρώτε σε καλά εστιατόρια, υπολογίστε τουλάχιστον 25.000 δρχ. την ημέρα, αν κινηθείτε στο φθηνότερο άκρο θα ξοδέψετε 10.000 δρχ. ημερησίως.