Τα φεστιβάλ της Καραϊβικής

ΚΑΡΝΑΒΑΛΙ ΤΟΥ ΤΡΙΝΙΝΤΑΝΤ

Το Καρναβάλι του Τρινιντάντ αποκαλείται «το καλύτερο υπαίθριο πάρτι του πλανήτη Γη». Εβδομάδες πριν, διοργανώνονται μουσικοί διαγωνισμοί, παραστάσεις του δρόμου και νυχτερινές παρελάσεις· όλα καταλήγουν σε ένα διήμερο «όργιο» που ξεκινά στις 3.00 π.μ. Χιλιάδες άνθρωποι ξεχύνονται στους δρόμους, άλλοι φορώντας φτερά και πούλιες, άλλοι καλυμμένοι με λάσπη από την κορυφή ως τα νύχια. Οταν βγαίνει ο ήλιος οι δρόμοι είναι ασφυκτικά γεμάτοι με μασκαρεμένους χορευτές που ακολουθούν μεγάλα φορτηγά επάνω στα οποία μπάντες παίζουν στη διαπασών μουσική καλύψο σε τύμπανα από ατσάλι ή μπαμπού. Οι παρελάσεις δεν ακολουθούν κάποια συγκεκριμένη διαδρομή, τριγυρνούν στην πρωτεύουσα, την Πορτ οβ Σπέιν, προς οποιαδήποτε κατεύθυνση. Μετά το έντονο διήμερο συνιστάται μία εβδομάδα ηρεμίας στο γειτονικό Τομπάγκο.

ΚΑΡΝΑΒΑΛΙ ΤΗΣ ΜΑΡΤΙΝΙΚΑΣ

Στο γαλλικό αυτό νησί όπου τα κρουασάν και οι μπαγκέτες είναι εξίσου συνηθισμένα με τις μπανάνες και τα μάνγκο το Καρναβάλι διαρκεί έξι ημέρες, οι τέσσερις τελευταίες από τις οποίες μοιάζουν σαν «έκρηξη σε εργοστάσιο πυροτεχνημάτων», σύμφωνα με τον συγγραφέα Τρούμαν Καπότε. Την Κυριακή του Καρναβαλιού άρματα, μπάντες και μασκαράδες χορεύουν στους δρόμους ως το πρωί υπό τους ήχους της μουσικής ζουκ. Η Δευτέρα είναι ημέρα παρωδίας: οι άνδρες ντύνονται γυναίκες και οι γυναίκες άνδρες. Την Τρίτη, την «Ημέρα των Κόκκινων Διαβόλων», όλοι ντύνονται στα κόκκινα. Την Τετάρτη ντύνονται στα μαύρα και άσπρα και καίνε τον χάρτινο «Βασιλιά Βαβάλ του Καρναβαλιού». Στη μέση ακριβώς της Σαρακοστής διοργανώνεται το «Mi-careme», ένα ολοήμερο (και ολονύκτιο) πάρτι στις παραλίες για τον μοναδικό και άκρως σεβαστό λόγο ότι οι κάτοικοι του νησιού δεν αντέχουν 40 ημέρες χωρίς χορό. ΜΑΡΤΙΟΣ

ΗΜΕΡΑ ΤΟΥ ΒΑΡΟΝΟΥ ΜΠΛΙΣ ΣΤΟ ΜΠΕΛΙΣΕ

Το 1926 ο βρετανός βαρόνος Χένρι Εντουαρντ Ερνεστ Βίκτορ Μπλις, ο οποίος διέπλεε την Καραϊβική με το γιοτ του «Sea King», αρρώστησε στα νερά του Μπελίσε. Η ευγένεια και η φιλοξενία των ντόπιων τον εντυπωσίασαν τόσο που όταν πέθανε άφησε την περιουσία του, σχεδόν 2 εκατ. δολάρια, στη μικροσκοπική αυτή χώρα που είναι σφηνωμένη μεταξύ Μεξικού και Γουατεμάλας. Τα χρήματα χρησιμοποιήθηκαν για δημόσια έργα και ο Μπλις ανακηρύχθηκε ο μεγαλύτερος ευεργέτης του Μπελίσε. Κάθε χρόνο στις 9 Μαρτίου γιορτάζεται η Ημέρα του Βαρόνου Μπλις ως εξής: το πρωί γίνεται επίσημη τελετή που περιλαμβάνει λόγο του πρωθυπουργού στον τάφο του βαρόνου Μπλις ­ ο οποίος βρίσκεται κοντά στον φάρο Μπλις. Μετά διοργανώνονται αγώνες ψαρέματος, ιππασίας, ποδηλασίας και κυρίως ιστιοδρομίες (με σκάφη που συνήθως ονομάζονται «Μπλις», «Βαρόνος Μπλις» ή «Sea King»), ενώ το βράδυ αρχίζουν ο χορός και το τραγούδι. ΑΠΡΙΛΙΟΣ

ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΙΣΤΙΟΠΛΟΪΑΣ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΓΚΟΥΑ

Πρώτη φορά διοργανώθηκε πριν από 30 χρόνια με μάλλον πρωτόγονα μέσα, αλλά έκτοτε έχει εξελιχθεί στο μεγαλύτερο ιστιοπλοϊκό γεγονός της Καραϊβικής. Η εβδομάδα ιστιοπλοΐας αρχίζει το τελευταίο Σαββατοκύριακο του Απριλίου, ενώ κάθε αγώνας τελειώνει με πάρτι σε κάποια από τις θρυλικές 365 παραλίες του νησιού. Η εβδομάδα κορυφώνεται την Ημέρα του Ναυπηγείου στα γεωργιανά ναυπηγεία του Νέλσονος όπου απονέμονται και τα βραβεία στους νικητές των αγώνων. Μετά την τελετή η γιορτή μεταφέρεται στο Admiral’s Inn για τον Χορό του Λόρδου Νέλσονος· όταν αυτός τελειώσει, όλοι πηγαίνουν στο μουσικό φεστιβάλ Sweet Cry Freedom, όπου μερικά από τα καλύτερα συγκροτήματα της Καραϊβικής παίζουν μουσική ως το πρωί.

ΚΑΡΝΑΒΑΛΙ ΤΟΥ ΣΕΝΤ ΤΟΜΑΣ

Το οκτάωρο αυτό Καρναβάλι διοργανώνεται στα τέλη Απριλίου. Στην πραγματικότητα είναι ένα υπαίθριο πάρτι όπου μασκαράδες, βασίλισσες του Καρναβαλιού, μουσικοί, χορευτές και πυροτεχνήματα χαίρουν πλήρους ελευθερίας κινήσεων, αρκεί να κρατούν τον ρυθμό. Συγχρόνως οι δρόμοι φιλοξενούν και το γαστριμαργικό παζάρι, μια ευκαιρία αναβίωσης της παραδοσιακής κουζίνας των Παρθένων Νήσων. ΜΑΪΟΣ

GROS ISLET JUMP UP ΣΤΗ ΣΑΝΤΑ ΛΟΥΣΙΑ

Το μικρό ψαροχώρι Gros Islet δικαιώνει την ιδέα που έχουν οι κάτοικοι της Σάντα Λουσία για το νησί τους, το οποίο θεωρούν κατ’ εξοχήν νησί της γιορτής. Κάθε Παρασκευή στις 10.00 μ.μ., στη μοναδική διασταύρωση των δύο δρόμων του χωριού, τα μεγάφωνα δίνουν το σύνθημα και ο κόσμος αρχίζει να κουνιέται στους ρυθμούς της μουσικής σόκα, ζουκ και καλύψο. Μικροπωλητές στήνουν τους πάγκους τους και πουλούν τηγανητό ψάρι με πολύ καυτερή σάλτσα και παγωμένα ποτά.

ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΤΖΑΖ ΤΗΣ ΚΑΝΚΟΥΝ

Εβδομαδιαίο φεστιβάλ που περιλαμβάνει υπαίθριες συναυλίες τζαζ δίπλα στο κύμα υπό το φως του φεγγαριού, πάρτι, μπάρμπεκιου στην παραλία, διαγωνισμούς μαγιό και αγώνες θαλάσσιων σπορ. Μόνιμοι θαμώνες οι Αμερικανοί ­ ως και παίκτες του ΝΒΑ έχουν θεαθεί στις συναυλίες της Κανκούν ­ οι οποίοι ενθουσιάζονται με την προοπτική μιας εβδομάδας γεμάτης μουσική στο Νότιο Μεξικό. ΙΟΥΝΙΟΣ

ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΚΑΖΑΛΣ ΤΟΥ ΠΟΥΕΡΤΟ ΡΙΚΟ

Φεστιβάλ κλασικής μουσικής που εγκαινίασε αυτοπροσώπως ο διάσημος τσελίστας Πάμπλο Καζάλς παίζοντας Μπαχ, τον αγαπημένο του συνθέτη, πριν από 40 χρόνια. Η μητέρα του Καζάλς είχε γεννηθεί στο Πουέρτο Ρίκο, ενώ ο ίδιος πέθανε στο νησί το 1973. Οι περισσότερες από τις 12 συναυλίες του 18ήμερου φεστιβάλ πραγματοποιούνται στο Centro de Bellas Artes Luis Α. Ferre στην πρωτεύουσα, το Σαν Χουάν.

ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΓΟΥΙΝΤΣΕΡΦΙΝΓΚ ΤΗΣ ΑΡΟΥΜΠΑ

Το μόνιμο αεράκι που πνέει στην Αρούμπα σε συνδυασμό με τα πρασινογάλαζα νερά εγγυώνται άριστες συνθήκες για γουιντσέρφινγκ. Το φεστιβάλ προσελκύει αθλητές της ιστιοσανίδας απ’ όλο τον κόσμο χωρίς ωστόσο να αποκλείει και τους αρχάριους. Η Αρούμπα μάλιστα είναι ο ιδανικός τόπος για όσους επιδίδονται για πρώτη φορά στο άθλημα: καθηγητές της ιστιοσανίδας στήνουν «εξομοιωτές γουίντσερφ» στη λευκή άμμο και αφού οι μαθητές εμπεδώσουν τα βασικά βγαίνουν με το γουίντσερφ στη θάλασσα η οποία είναι τόσο ήρεμη και ρηχή που, αν πέσουν από τη σανίδα, απλώς ξανανεβαίνουν πάνω της σαν να ανέβαιναν σκαλί. Το όλον συνοδεύεται από μπιτς βόλεϊ, πάρτι με μουσική της Καραϊβικής και παραδοσιακά φαγητά. ΙΟΥΛΙΟΣ

ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΤΗΣ ΣΟΔΕΙΑΣ ΣΤΟ ΜΠΑΡΜΠΕΪΝΤΟΣ

Το φεστιβάλ αυτό έχει τις ρίζες του στις ημέρες όπου οι σκλάβοι έπαιρναν την άδεια να βάλουν τα καλά τους για να γιορτάσουν το τέλος της συγκομιδής του ζαχαροκάλαμου. Ξεκινά με τη Γιορτή της Σοδειάς, στην οποία προεδρεύουν ο Βασιλιάς και η Βασίλισσα της Σοδειάς ­ δηλαδή ο άνδρας που έκοψε και η γυναίκα που φόρτωσε το περισσότερο ζαχαροκάλαμο κατά την προηγούμενη χρονιά. Κατόπιν σειρά έχει ο δημοφιλέστατος Pic-Ο-De-Crop διαγωνισμός μουσικής καλύψο. Μόλις ανακηρυχθεί ο νικητής, ο κόσμος ξεχύνεται στους δρόμους για το Fore-day Jump Up, δηλαδή για ξέφρενο χορό. Ακολουθεί το διήμερο Παζάρι της Μπρίτζταουν, το μεγαλύτερο υπαίθριο παζάρι του νησιού. Το μεγάλο φινάλε είναι η ημέρα του Grand Kadooment όπου διοργανώνεται μια εντυπωσιακή παρέλαση με συγκροτήματα, ορισμένα από τα οποία έχουν ως και 800 μέλη ντυμένα με φανταστικά κοστούμια.

ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΜΕΡΕΝΓΚΕ ΤΗΣ ΔΟΜΙΝΙΚΑΝικης ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ

Στη διάρκεια του φεστιβάλ δεν υπάρχει Δομινικανός που να μη χορεύει γιατί, όπως λένε οι ντόπιοι, «όποιος δεν χορεύει μερένγκε δεν μπορεί να θεωρηθεί βέρος Δομινικανός». Η εκδήλωση συμπληρώνεται με διαλέξεις, συναυλίες, παραστάσεις και βεγγαλικά. Στην πρωτεύουσα, το Σάντο Ντομίνγκο, η παραλιακή λεωφόρος Malecon μετατρέπεται σε ένα τεράστιο υπαίθριο κλαμπ καθώς ο κόσμος, ντόπιοι και τουρίστες, χορεύει στους ήχους της ζωντανής μουσικής μερένγκε. ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ

ΓΙΟΡΤΗ ΤΩΝ ΜΑΓΕΙΡΙΣΣΩΝ ΣΤΗ ΓΟΥΑΔΕΛΟΥΠΗ

Η γιορτή αυτή, που διοργανώνεται στο Πουέντ-α-Πιτρ, εγκαινιάστηκε το 1916 όταν μια ομάδα μαγειρισσών θέλησε να τιμήσει τον Αγιο Λαυρέντιο, προστάτη των μαγείρων. Το πρωί περίπου 200 μαγείρισσες πηγαίνουν στην εκκλησία ντυμένες με τα χαρακτηριστικά χρωματιστά ρούχα που αγαπούν οι κρεολές, μπλε ποδιές και χρυσά κοσμήματα. Μετά τη λειτουργία οι γυναίκες παρελαύνουν στους δρόμους της πόλης κρατώντας δίσκους με φαγητά και σημαίες, τραγουδώντας και χτυπώντας καμπανάκια. Στο τέλος οι μαγείρισσες και μερικές εκατοντάδες άτομα συγκεντρώνονται σε ένα σχολείο για ένα πεντάωρο συμπόσιο που περιλαμβάνει εδέσματα κρεόλ, μουσική, χορό και τραγούδι. ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ

ΣΑΒΒΑΤΟ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΣΤΟ ΣΕΝΤ ΤΖΟΝ

Το 1995 ο τυφώνας Μέριλιν προκάλεσε μεγάλες καταστροφές στο Σεντ Τζον, ένα από τα νησιά των Παρθένων Νήσων του οποίου το μεγαλύτερο κομμάτι είναι εθνικός δρυμός. Αφού πέρασε η αναστάτωση, οι κάτοικοι άρχισαν να κλαίγονται για την έλλειψη διασκέδασης που παρατηρούσαν στο νησί τους από το πέρασμα του τυφώνα και μετά. Για να φτιάξει η διάθεσή τους καθιέρωσαν το τελευταίο Σάββατο κάθε μήνα ως γιορτή που πραγματοποιείται στο Κρουζ Μπέι. Μικροπωλητές μαζεύονται στην παραλία, οι ντόπιοι μαγειρεύουν για τον διαγωνισμό μαγειρικής ­ και οι τουρίστες δοκιμάζουν ­ ενώ συγκροτήματα παίζουν μουσική της Καραϊβικής. ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ

ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΤΩΝ ΠΕΙΡΑΤΩΝ ΣΤΑ ΝΗΣΙΑ ΚΑΪΜΑΝ

Τα Νησιά Καϊμάν υπήρξαν δημοφιλή ανάμεσα στους πειρατές στο παρελθόν γιατί τα νερά τους έβριθαν από θαλάσσιες χελώνες, μια ναυτική λιχουδιά. Η Εβδομάδα των Πειρατών ξεκινά θορυβωδώς με βεγγαλικά· το βράδυ διοργανώνονται χορός και επίδειξη μόδας. Την επομένη «πειρατές» εισβάλλουν στο νησί, πάντα επιτυχώς εφόσον οι «υπερασπιστές» του τρέπονται πάντα σε φυγή, και «αιχμαλωτίζουν» τον κυβερνήτη. Ακολουθεί παρέλαση με πολύχρωμα άρματα στην Τζόρτζταουν, της οποίας οι δρόμοι κλείνουν για τα αυτοκίνητα και παραδίδονται στους χορευτές. Η Εβδομάδα των Πειρατών είναι ιδανική για παιδιά, για τα οποία διοργανώνονται υποθαλάσσιο κυνήγι θησαυρού και διαγωνισμοί κοστουμιών. Η εβδομάδα τελειώνει με μια «δίκη» κατά την οποία οι «πειρατές» καταδικάζονται να επιστρέψουν διά παντός στη θάλασσα. Μόλις διαβαστεί η απόφαση, αρχίζουν η μουσική, το τραγούδι και ο χορός. ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ

ΗΜΕΡΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΜΑΡΤΙΝΟΥ ΣΤΟ ΣΕΝ ΜΑΡΤΕΝ

Σύμφωνα με τον θρύλο, όταν οι Ολλανδοί και οι Γάλλοι αποφάσισαν να μοιράσουν το μικρό αυτό νησάκι των Αντιλλών ένας Ολλανδός και ένας Γάλλος στάθηκαν πλάτη με πλάτη και άρχισαν να περπατούν την περίμετρο του Σιντ Μάρτεν/Σεν Μαρτέν προς αντίθετες κατευθύνσεις. Το σημείο όπου ξανασυναντήθηκαν καθόρισε πώς θα χωριστεί το νησί. Ετσι από το 1648 και μετά οι επισκέπτες του Σεν Μαρτέν… παίρνουν δύο χώρες σε μία. Την ημέρα του Αγίου Μαρτίνου οι ολλανδοί και οι γάλλοι επίσημοι γιορτάζουν την ειρηνική τους συμβίωση στο Συνοριακό Μνημείο. Ακολουθούν παρέλαση, ιππικοί αγώνες και, κυρίως, η σκυταλοδρομία γύρω από το νησί. Η διαδρομή που κάλυψαν οι δύο μοναχικοί περιπατητές πριν από 350 χρόνια μετατράπηκε σε σκυταλοδρομία γιατί κανένας δεν ήταν διατεθειμένος να τρέξει 30 περίπου χιλιόμετρα ­ τόση είναι η περίμετρος του νησιού. Η σκυταλοδρομία τελειώνει, φυσικά, με ένα πάρτι.

ΗΜΕΡΑ ΤΩΝ ΝΕΚΡΩΝ ΣΤΗΝ ΑΪΤΗ

Τις πρώτες δύο ημέρες του Νοεμβρίου, την Ημέρα των Αγίων και την Ημέρα των Ψυχών, οι κάτοικοι της Αϊτής τιμούν τους νεκρούς τους αναμειγνύοντας καθολικισμό και βουντού. Η καθολική πλευρά της γιορτής περιλαμβάνει προσευχές στις εκκλησίες και στα νεκροταφεία. Η πιο ενδιαφέρουσα βουντού πλευρά περιλαμβάνει τιμές προς τα πνεύματα, τα Τζεντέ, και τον αρχηγό τους, τον Μπαουόν Σαμντί. Οι πιστοί συγκεντρώνονται στους ναούς βουντού και κάνουν προσφορές προς τα πνεύματα υπό τους ήχους τυμπάνων. Προτού πέσει το σκοτάδι, όλοι χορεύουν στους δρόμους. Οσοι είναι δαιμονισμένοι από τα Τζεντέ ντύνονται στα μαύρα, φορούν σκούρα γυαλιά και χορεύουν έναν ειδικό χορό, την «μπάντα». Παρ’ ότι οι κινήσεις τους είναι άκρως ερωτικές, σκοπός τους είναι να γελοιοποιήσουν τον θάνατο, όπως φαίνεται και από τους στίχους των τραγουδιών τους: «Ο θάνατος δεν είναι τίποτε, δεν φοβόμαστε τον θάνατο». Αυτόπτες μάρτυρες λένε ότι οι δαιμονισμένοι δεν είναι πια ο εαυτός τους ­ η φωνή τους έχει μια περίεργη ένρινη χροιά, ενώ μπορούν να φάνε ως και 100 καυτερές πιπεριές. ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ

ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΚΑΙ ΚΑΡΝΑΒΑΛΙ ΣΤΟΝ ΑΓΙΟ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟ

Ο Αγιος Χριστόφορος ­ που προφέρεται Σεντ Κιτς ­ είναι από τα λίγα νησιά της Καραϊβικής όπου τα Χριστούγεννα και το Καρναβάλι γιορτάζονται την ίδια περίοδο. Οι εκδηλώσεις του Καρναβαλιού αρχίζουν στα μέσα Δεκεμβρίου με διαγωνισμούς μουσικής καλύψο και παρελάσεις. Τα Χριστούγεννα γιορτάζονται παραδοσιακά, αλλά την επομένη μασκαράδες ξεχύνονται στους δρόμους: οι «Ηθοποιοί» υποδύονται τον Δαβίδ και τον Γολιάθ ή άλλους θρύλους, οι «Ταύροι» θυμίζουν την εποχή των σκλάβων, οι «Κλόουν» χορεύουν κουδουνίζοντας καμπανάκια, αλλά πιο δημοφιλείς είναι οι «mocko jumbies», άνδρες με μακριές φούστες που χορεύουν επάνω σε εκπληκτικά υψηλά ξυλοπόδαρα. ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ

ΤΖΑΝΚΑΝΟΥ ΣΤΙΣ ΜΠΑΧΑΜΕΣ

Το Τζανκανού περιλαμβάνει δύο πολύχρωμες παρελάσεις που διοργανώνονται στις 26 Δεκεμβρίου και την 1η Ιανουαρίου. Οι συμμετέχοντες περνούν εβδομάδες ολόκληρες ράβοντας τα κοστούμια τους με μεγάλη μυστικότητα. Στην πρώτη παρέλαση τα κοστούμια έχουν την τιμητική τους, στη δεύτερη ο χορός και η μουσική. Ο χορός μάλιστα είναι συμβολικός: υποτίθεται ότι οι χορευτές πατούν με δύναμη επάνω σε όλα τα αρνητικά του χρόνου που πέρασε και υψώνουν τα χέρια για να αγκαλιάσουν το νέο έτος. Και οι δύο παρελάσεις κρατούν ως το πρωί.