Νέες Εποχές

Κυρίες και κύριοι, urbi et orbi, βρισκόμαστε σε μια «στιγμή» όπου πίσω από τον πρόεδρο της Γαλλικής Δημοκρατίας πρέπει να σταθούμε όλοι. Και να δείξουμε με κάθε τρόπο την απαξιωτική μας στάση απέναντι στο έγκλημα. Αλλά και να το κάνουμε με κάθε μέσο που να υποχρεώνει τον δράστη να πάψει να σκοτώνει τη φύση. Και […]

«Λύνω / κόβω τον Γόρδιο δεσμό∙ επιλύω τολμηρά και αποφασιστικά ένα περίπλοκο πρόβλημα». Ετσι ορίζω στο λεξικό μου τη γνωστή φράση η οποία εκφράζει, φρονώ, με έκγλυφο τρόπο το πρόβλημα των Εισαγωγικών Εξετάσεων στα ΑΕΙ που αναδύεται κάθε χρόνο τέτοιον καιρό. Εφέτος, οξύτερο, αν σκεφθεί κανείς ότι – όπως επισήμως ελέχθη – το 25% των υποψηφίων των […]

Για πολλούς από αυτούς που το έζησαν, το (δημόσιο) γυμνάσιο της δεκαετίας του ’60 δεν είναι, υποθέτω, τόπος ανεπιφύλακτης νοσταλγίας. Δύσκαμπτος πειθαρχισμός, σκυθρωπή «παιδαγωγική» και απροσήγοροι δάσκαλοι όριζαν μια νόρμα που εύκολα δεν επέτρεπε, αν και τελικά δεν απέτρεπε, ανακουφιστικές αποκλίσεις και εξαιρέσεις. Ομως αυτό που σίγουρα θα θυμούνται οι παλαιοί των ημερών είναι η […]

Η καθοριστική σχέση διανοητικότητας και υλικότητας οφείλει να μη μας διαφεύγει όταν εγκύπτουμε στα της Παιδείας. Γιατί είναι ακριβώς η Παιδεία που διαμεσολαβεί στην προαναφερθείσα σχέση, ενώ η ίδια η διαχείριση της διακύμανσης του δείκτη των αξιών αναλαμβάνει την υποστασιοποίησή της. Ας μην ξεχνάμε, άλλωστε, ότι η γενική εκπαίδευση είναι καθοριστική για τη δευτερογενή αξιακή […]

Είναι παρήγορο που η ενιαύσια ανακοίνωση των βαθμολογικών βάσεων εισαγωγής χιλιάδων νέων στα ΑΕΙ της χώρας εξακολουθεί να προκαλεί έντονη δημόσια συζήτηση και αντιπαράθεση. Είναι σημαντικό ότι η εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση εξακολουθεί να αποτελεί μια ισχυρή σημασιολογικά στιγμή για τη σύγχρονη ελληνική κοινωνία. Αυτή η υψηλή σημασιολογική αξία αποδεικνύει ότι στην Ελλάδα εξακολουθούμε να […]

«Αυτές οι πέτρες που βουλιάζουν μέσα στα χρόνια ως πού θα μας παρασύρουν;» Γ. Σεφέρης Εχουμε κάνει δεινή χρήση και κυρίως κατάχρηση της αρχαιότητάς μας σε όλα τα πεδία, μεταξύ άλλων και σ’ αυτό της εξωτερικής πολιτικής. Με εισιτήριο την αρχαιότητα, τον κλασικό μας πολιτισμό, επιδιώξαμε μείζονος σημασίας στρατηγικούς στόχους μετά τη σύσταση του νεοελληνικού […]

Οσο πλησιάζει η 200ή επέτειος του 1821, πληθαίνει το ενδιαφέρον για την επανάσταση με άρθρα κ.λπ., που πολλά όμως δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Με αφορμή ένα κείμενο του Ν. Δήμου «Πώς θα γλιτώσω το νέο ’21» («Βήμα», Νέες Εποχές 11/08/19) που είναι χαρακτηριστικό μιας τάσης, θέλω να διευκρινίσω ορισμένα θέματα, μύθους και αλήθειες. Ο κ. […]

Η Επανάσταση των Ελλήνων το 1821 με την ηρωική αντιμετώπιση της κατακτητικής μανίας των Οθωμανών αποτελεί σταθμό στην Ιστορία της Ευρώπης. «Εδώ στο ελληνικό το χώμα, το στοιχειωμένο κι ιερό, / που το ίδιο χώμα μένει ακόμα απ’ τον αρχαίο τον καιρό, /…» ο ποιητής μας Κωστής Παλαμάς είδε «τη Νίκη τη μεγάλη, τη Νίκη […]

Στον δρόμο για την επέτειο των διακοσίων χρόνων από το ’21 νιώθει κανείς πως στις εντάσεις και στις αψιμαχίες της κριτικής για κάποιες κυβερνητικές επιλογές για το θέμα μορφοποιούνται ευρύτερες πολιτικές και πολιτισμικές αντιθέσεις. Γι’ αυτό εξάλλου η υπόθεση του εορτασμού φαίνεται να ξεπερνάει τη δικαιοδοσία των ιστορικών επιστημόνων και των ειδικών. Συναντά, αναπόδραστα, το […]

«…πού πας παλληκάρι ωραίο σαν μύθος κι ολόισια στο θάνατο κολυμπάς Και όλες οι αντένες μιας γης χτυπημένης μεγάφωνα και ασύρματοι από παντού…». Διονύσης Σαββόπουλος Ο νεότερος στρατηγός τού τότε Γαλλικού Στρατού Ντε Γκωλ, ήρωας του Μεγάλου Πολέμου, αφού διοίκησε με σιδερένια γροθιά τη Ρηνανία, λάφυρο από τη Συνθήκη των Βερσαλλιών, μετατέθηκε στο Γενικό Επιτελείο […]

«Οσα ξέρω είναι αυτά για τα οποία έχω λέξεις». Λούντβιχ Βιτγκενστάιν Πριν από λίγες μέρες, η μεγάλη αμερικανή συγγραφέας Τόνι Μόρισον άφησε την τελευταία της πνοή σε ηλικία 88 ετών, στο Ιατρικό Κέντρο Μοντεφιόρε της Νέας Υόρκης. Η Τόνι Μόρισον ήταν βραβευμένη με το βραβείο Πούλιτζερ το 1988 για το αριστούργημά της «Η αγαπημένη» (Beloved) […]

Διαβάζω αυτές τις μέρες ένα βιβλίο του Σταύρου Ζουμπουλάκη, που με έχει αρρωστήσει. Είναι ένα βιβλίο για το μίσος, το πιο απάνθρωπο και το πιο ανελέητο: το θρησκευτικό. Ολες οι θρησκείες, που οι Θεοί τους κηρύσσουν την αγάπη και το έλεος, όταν αντιμετωπίζουν τον αλλόθρησκο, γίνονται φονικές πηγές μίσους και μισαλλοδοξίας. Τίτλος: «Ασπονδοι Αδελφοί – Εβραίοι, […]

Στο άρθρο μου που δημοσιεύθηκε στο «ΒΗΜΑ» στις 11 Αυγούστου με τίτλο «Η Ελλάδα είναι ένα κρυπτο-αποικιακό κράτος;» χρησιμοποίησα μια ιδέα του φιλοσόφου Karl Popper – ότι η δυνατότητα διάψευσης, ή ο εμπειρικός έλεγχος γενικά, είναι σημαντικός για την αξιοπιστία ενός ισχυρισμού ή μιας θεωρίας -, για να κάνω κριτική στη διαδεδομένη θέση ότι η Ελλάδα […]

Ας με συγχωρήσει ο αναγνώστης για την εμμονή μου σε παλιομοδίτικα και ενδεχομένως εφθαρμένα συνθήματα μέσα στον χρόνο, όπως το παραπάνω που πρωτακούστηκε στην εξέγερση του Πολυτεχνείου πριν από 46 συναπτά έτη. Η ανάκληση αυτού του παλαιού συνθήματος σκοπό έχει να υπενθυμίσει ότι αυτά τα τρία βασικά αιτήματα εκείνων των χρόνων (ψωμί, παιδεία, ελευθερία) εξακολουθούν, […]

Ο Ερρίκος Δ’ της Ναβάρρας είναι μια προσωπικότητα που ανέκαθεν μου προκαλούσε βαθύτατο θαυμασμό. (Προς τιμήν του, άλλωστε, ονοματοδότησα τον γιο μου Ερρίκο, κάτι που προκάλεσε το παράπονο του πατέρα μου και τις δικές μου τύψεις μετά τον θάνατό του.) Ο λόγος είναι πως, ζώντας σε έναν κόσμο ακραίων θρησκευτικών φανατισμών και κινούμενος πολύ μπροστά […]

Στα τέλη της δεκαετίας του ’80, η ιατρική υπηρεσία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου υπέβαλε μια μελέτη στη Διοίκηση με ευρήματα σχετικά με τις ιατρικές δαπάνες των συνταξιούχων του. Οι διαπιστώσεις ήταν εντυπωσιακές. Την επομένη της συνταξιοδότησης – μέσος όρος συνταξιοδότησης ήταν τα 60 χρόνια – η κατάσταση της υγείας τους χειροτέρευε δραματικά. Σύμφωνα με τη μελέτη υπήρχε άμεση […]

Μελέτη περίπτωσης: σε τμήμα μεγάλου πανεπιστημίου, δύο μέλη ΔΕΠ (οι υποψήφιοι Α και Β) έχουν ζητήσει την εξέλιξή τους στη βαθμίδα του τακτικού καθηγητή. Το έργο τους ποιοτικά είναι επώδυνα κακό: (σχεδόν) καμία δημοσίευση σε έγκυρο διεθνές περιοδικό, (σχεδόν) καμία διεθνής παραπομπή στο έργο τους (και άλλα πολλά που δεν ενδιαφέρουν εδώ). Κατά τη συγκρότηση […]

Μέσα στον ανθισμένο εκλογικό κάμπο, τα λεγόμενα σημαντικά κερδίζουν την προσοχή. Το «μεγάλο» εμπνέει. Το «μικρό και ασήμαντο» είναι καταδικασμένο να μαραίνεται στο περιθώριό της. Ανάπτυξη πρώτα, ακούμε κουραστικά και επίμονα. Ανάπτυξη και επενδύσεις. Η εξεύρεση πόρων είναι προϋπόθεση για τη στήριξη των θεμελιωδών αγαθών. Η παραγωγή νέου πλούτου πάντα θα ενδιαφέρει κοινωνίες όπως τη […]

Εχω μία πολύ μακρινή οικογενειακή συγγένεια με τον Εμμανουήλ Ροΐδη. Η προσωπογραφία της μητέρας του, Κορνηλίας, το γένος Ροδοκανάκη, κρέμεται στην οικογενειακή πινακοθήκη. Η αδελφή της παντρεύτηκε έναν δικό μου πρόγονο. Εχω μία πολύ στενή πνευματική συγγένεια με τον Εμμανουήλ Ροΐδη. Ηταν ο συγγραφέας «που με ξύπνησε από τον δογματικό μου ύπνο» όπως είπε ο […]

Στις εκλογές της 7ης Ιουλίου οι πρώην πρωθυπουργοί Κ. Καραμανλής, Γ. Παπανδρέου και Α. Σαμαράς εξελέγησαν βουλευτές Α’ Θεσσαλονίκης, Αχαΐας και Μεσσηνίας αντιστοίχως. Η εκλογή τους βασίστηκε στο άρθ. 72 παρ. 8 του ΠΔ 26/2012 περί εκλογής βουλευτών, που ορίζει ότι «όσοι έχουν διατελέσει πρωθυπουργοί σε κυβέρνηση που έτυχε ψήφου εμπιστοσύνης της Βουλής και έχουν […]