Νέες Εποχές

Σε δυο μέρες συμπληρώνονται σαράντα πέντε χρόνια από τη Διακήρυξη της 3ης Σεπτέμβρη. Στο απλουστευτικό, όχι μόνο σήμερα αλλά και το 1974, σχήμα της για τη θέση της Ελλάδας στον κόσμο, η χώρα συμπεριλαμβανόταν στην καπιταλιστική περιφέρεια ως χώρα με εξαρτημένη εκβιομηχάνιση και στρεβλή ανάπτυξη. Κάτι σαν αυτό που κάποιοι σήμερα αποκαλούν «κρυπτο-αποικιοκρατικό κράτος». Κανένα […]

Ηεποχή της γενικής υποψίας και της κατάρρευσης των βεβαιοτήτων έχει προσθέσει, μεταξύ άλλων, ένα πολύ συγκεκριμένο εμπόδιο στον πολιτικό λόγο και στη δημόσια κριτική: δεν μπορεί να μιλήσει κανείς εναντίον της τύφλωσης (ενός άλλου) χωρίς να του αντιγυρίσουν η κατηγόρια και ο ψόγος. Κάθε κριτική της τυφλότητας ενός ηγέτη, μιας πολιτικής, μιας πλειοψηφικής – έστω – επιλογής […]

Ηκατάσταση στη Συρία έχει ξεκαθαρίσει μόνο ως προς τα εδάφη που ελέγχει το ασαντικό καθεστώς. Εκεί, δεν μαίνονται συγκρούσεις και δεν αμφισβητείται η κυριαρχία του. Αυτό αφορά άνω του 65% της συριακής επικράτειας. Στο βορειοδυτικό κομμάτι, εκτός από τις συριακές δυνάμεις και τους συμμάχους τους, υπάρχει παρουσία αντικαθεστωτικών και παραστρατιωτικών ομάδων που σχετίζονταν με τζιχαντιστικές […]

Πριν από ογδόντα ακριβώς χρόνια, στις 22 Αυγούστου 1939, ελάχιστες μέρες πριν από την εισβολή της Γερμανίας στην Πολωνία που σήμανε την έναρξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, ο Γιοάχιμ φον Ρίμπεντροπ, υπουργός Εξωτερικών του Τρίτου Ράιχ, έφτανε στη Μόσχα. Τις αμέσως προηγούμενες μέρες, επίσης στη Μόσχα, διεξάγονταν συνομιλίες μεταξύ Σοβιετικών και Αγγλογάλλων, οι οποίες ωστόσο […]

  Ενα μοτίβο που κρατάει χρόνια, δεκαετίες ολόκληρες. Επιστροφή. Σε έναν Σεπτέμβριο που είναι πάντα ο ίδιος, όσα και αν έχουν αλλάξει. Ο Σεπτέμβριος του σχολείου, της δουλειάς, των ευθυνών, των υποσχέσεων για νέα ξεκινήματα, της ματαίωσης των μισών από αυτά τουλάχιστον. Επιστρέφεις από την όμορφη χώρα του «ό,τι να ‘ναι». Σπίτια, παραλίες, τραπεζάκια, μπαζώματα, […]

Κυρίες και κύριοι, urbi et orbi, βρισκόμαστε σε μια «στιγμή» όπου πίσω από τον πρόεδρο της Γαλλικής Δημοκρατίας πρέπει να σταθούμε όλοι. Και να δείξουμε με κάθε τρόπο την απαξιωτική μας στάση απέναντι στο έγκλημα. Αλλά και να το κάνουμε με κάθε μέσο που να υποχρεώνει τον δράστη να πάψει να σκοτώνει τη φύση. Και […]

«Λύνω / κόβω τον Γόρδιο δεσμό∙ επιλύω τολμηρά και αποφασιστικά ένα περίπλοκο πρόβλημα». Ετσι ορίζω στο λεξικό μου τη γνωστή φράση η οποία εκφράζει, φρονώ, με έκγλυφο τρόπο το πρόβλημα των Εισαγωγικών Εξετάσεων στα ΑΕΙ που αναδύεται κάθε χρόνο τέτοιον καιρό. Εφέτος, οξύτερο, αν σκεφθεί κανείς ότι – όπως επισήμως ελέχθη – το 25% των υποψηφίων των […]

«Οσα ξέρω είναι αυτά για τα οποία έχω λέξεις». Λούντβιχ Βιτγκενστάιν Πριν από λίγες μέρες, η μεγάλη αμερικανή συγγραφέας Τόνι Μόρισον άφησε την τελευταία της πνοή σε ηλικία 88 ετών, στο Ιατρικό Κέντρο Μοντεφιόρε της Νέας Υόρκης. Η Τόνι Μόρισον ήταν βραβευμένη με το βραβείο Πούλιτζερ το 1988 για το αριστούργημά της «Η αγαπημένη» (Beloved) […]

Διαβάζω αυτές τις μέρες ένα βιβλίο του Σταύρου Ζουμπουλάκη, που με έχει αρρωστήσει. Είναι ένα βιβλίο για το μίσος, το πιο απάνθρωπο και το πιο ανελέητο: το θρησκευτικό. Ολες οι θρησκείες, που οι Θεοί τους κηρύσσουν την αγάπη και το έλεος, όταν αντιμετωπίζουν τον αλλόθρησκο, γίνονται φονικές πηγές μίσους και μισαλλοδοξίας. Τίτλος: «Ασπονδοι Αδελφοί – Εβραίοι, […]

Στο άρθρο μου που δημοσιεύθηκε στο «ΒΗΜΑ» στις 11 Αυγούστου με τίτλο «Η Ελλάδα είναι ένα κρυπτο-αποικιακό κράτος;» χρησιμοποίησα μια ιδέα του φιλοσόφου Karl Popper – ότι η δυνατότητα διάψευσης, ή ο εμπειρικός έλεγχος γενικά, είναι σημαντικός για την αξιοπιστία ενός ισχυρισμού ή μιας θεωρίας -, για να κάνω κριτική στη διαδεδομένη θέση ότι η Ελλάδα […]

«Αυτές οι πέτρες που βουλιάζουν μέσα στα χρόνια ως πού θα μας παρασύρουν;» Γ. Σεφέρης Εχουμε κάνει δεινή χρήση και κυρίως κατάχρηση της αρχαιότητάς μας σε όλα τα πεδία, μεταξύ άλλων και σ’ αυτό της εξωτερικής πολιτικής. Με εισιτήριο την αρχαιότητα, τον κλασικό μας πολιτισμό, επιδιώξαμε μείζονος σημασίας στρατηγικούς στόχους μετά τη σύσταση του νεοελληνικού […]

Οσο πλησιάζει η 200ή επέτειος του 1821, πληθαίνει το ενδιαφέρον για την επανάσταση με άρθρα κ.λπ., που πολλά όμως δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Με αφορμή ένα κείμενο του Ν. Δήμου «Πώς θα γλιτώσω το νέο ’21» («Βήμα», Νέες Εποχές 11/08/19) που είναι χαρακτηριστικό μιας τάσης, θέλω να διευκρινίσω ορισμένα θέματα, μύθους και αλήθειες. Ο κ. […]

Η Επανάσταση των Ελλήνων το 1821 με την ηρωική αντιμετώπιση της κατακτητικής μανίας των Οθωμανών αποτελεί σταθμό στην Ιστορία της Ευρώπης. «Εδώ στο ελληνικό το χώμα, το στοιχειωμένο κι ιερό, / που το ίδιο χώμα μένει ακόμα απ’ τον αρχαίο τον καιρό, /…» ο ποιητής μας Κωστής Παλαμάς είδε «τη Νίκη τη μεγάλη, τη Νίκη […]

Στον δρόμο για την επέτειο των διακοσίων χρόνων από το ’21 νιώθει κανείς πως στις εντάσεις και στις αψιμαχίες της κριτικής για κάποιες κυβερνητικές επιλογές για το θέμα μορφοποιούνται ευρύτερες πολιτικές και πολιτισμικές αντιθέσεις. Γι’ αυτό εξάλλου η υπόθεση του εορτασμού φαίνεται να ξεπερνάει τη δικαιοδοσία των ιστορικών επιστημόνων και των ειδικών. Συναντά, αναπόδραστα, το […]

«…πού πας παλληκάρι ωραίο σαν μύθος κι ολόισια στο θάνατο κολυμπάς Και όλες οι αντένες μιας γης χτυπημένης μεγάφωνα και ασύρματοι από παντού…». Διονύσης Σαββόπουλος Ο νεότερος στρατηγός τού τότε Γαλλικού Στρατού Ντε Γκωλ, ήρωας του Μεγάλου Πολέμου, αφού διοίκησε με σιδερένια γροθιά τη Ρηνανία, λάφυρο από τη Συνθήκη των Βερσαλλιών, μετατέθηκε στο Γενικό Επιτελείο […]

Ας με συγχωρήσει ο αναγνώστης για την εμμονή μου σε παλιομοδίτικα και ενδεχομένως εφθαρμένα συνθήματα μέσα στον χρόνο, όπως το παραπάνω που πρωτακούστηκε στην εξέγερση του Πολυτεχνείου πριν από 46 συναπτά έτη. Η ανάκληση αυτού του παλαιού συνθήματος σκοπό έχει να υπενθυμίσει ότι αυτά τα τρία βασικά αιτήματα εκείνων των χρόνων (ψωμί, παιδεία, ελευθερία) εξακολουθούν, […]

Ο Ερρίκος Δ’ της Ναβάρρας είναι μια προσωπικότητα που ανέκαθεν μου προκαλούσε βαθύτατο θαυμασμό. (Προς τιμήν του, άλλωστε, ονοματοδότησα τον γιο μου Ερρίκο, κάτι που προκάλεσε το παράπονο του πατέρα μου και τις δικές μου τύψεις μετά τον θάνατό του.) Ο λόγος είναι πως, ζώντας σε έναν κόσμο ακραίων θρησκευτικών φανατισμών και κινούμενος πολύ μπροστά […]

Στα τέλη της δεκαετίας του ’80, η ιατρική υπηρεσία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου υπέβαλε μια μελέτη στη Διοίκηση με ευρήματα σχετικά με τις ιατρικές δαπάνες των συνταξιούχων του. Οι διαπιστώσεις ήταν εντυπωσιακές. Την επομένη της συνταξιοδότησης – μέσος όρος συνταξιοδότησης ήταν τα 60 χρόνια – η κατάσταση της υγείας τους χειροτέρευε δραματικά. Σύμφωνα με τη μελέτη υπήρχε άμεση […]

Μελέτη περίπτωσης: σε τμήμα μεγάλου πανεπιστημίου, δύο μέλη ΔΕΠ (οι υποψήφιοι Α και Β) έχουν ζητήσει την εξέλιξή τους στη βαθμίδα του τακτικού καθηγητή. Το έργο τους ποιοτικά είναι επώδυνα κακό: (σχεδόν) καμία δημοσίευση σε έγκυρο διεθνές περιοδικό, (σχεδόν) καμία διεθνής παραπομπή στο έργο τους (και άλλα πολλά που δεν ενδιαφέρουν εδώ). Κατά τη συγκρότηση […]

Στη δύσκολη περίοδο της κρίσης ο πολιτικός χάρτης της χώρας άλλαξε δραματικά. Πολύ σύντομα, σχεδόν βίαια, διαμορφώθηκε μια νέα εκλογική τάξη. Η ΝΔ υπήρξε ο μεγάλος survivor του προηγούμενου κομματικού συστήματος, παρότι η επιρροή της υπέστη δραστική μείωση. Κέρδισε τις εκλογές του Μαΐου 2012 με το εντυπωσιακά ισχνό 18,85%, ιστορικό χαμηλό όλης της μεταπολιτευτικής περιόδου, […]